← صفحهٔ کاملِ «مطالبه خسارت ناشی از ترک فعل مأمور اداری در انجام وظایف قانونی و اختصاصی»
🧭 کمک کن: مطالبه خسارت ناشی از ترک فعل مأمور اداری در انجام وظایف قانونی و اختصاصی
به چند پرسشِ ساده پاسخ دهید تا متنِ «خواسته»، مدارک، مرجع و مراحلِ کار آماده شود. پاسخهایتان فقط روی همین دستگاه میماند و جایی فرستاده نمیشود.
✅ پیش از شروع
- اگر وظیفهٔ قانونی و اختصاصیِ مأمور مشخص نباشد ⇒ احراز ترک فعل دشوار است.
- اگر انجام وظیفه را مطالبه نکرده باشید ⇒ درخواست کتبی و ثبتشده از مأمور یا دستگاه ارائه کنید.
- اگر ترک فعل به مأمور یا انجام وظیفهٔ اداری او منتسب نباشد ⇒ صلاحیت دیوان عدالت اداری ممکن است محقق نباشد.
- اگر تقاضای تعیین مبلغ خسارت دارید ⇒ مطابق قانون، پس از احراز تخلف در دیوان، تعیین میزان خسارت با دادگاه عمومی حقوقی است.
📝 متنِ خواستهٔ شما
📄 مدارکی که آماده کنید
⚖ راههای اثبات
اسناد و مکاتبات اداری، مقررات و مستندات قانونی، گزارش یا سوابق مربوط به مأمور، شهادت، کارشناسی، استعلام از دستگاه اداری، سایر قرائن و امارات
📍 کجا مراجعه کنم؟
- مرجعِ صالح
- شعبه بدوی دیوان عدالت اداری؛ رسیدگی به احراز ترک وظیفه قانونی و اختصاصی مأمور و مطالبه خسارت ناشی از آن، توأمان در دیوان انجام میشود.
- دادگاهِ کدام شهر
- دیوان عدالت اداری با صلاحیت کشوری؛ ثبت دادخواست بهصورت الکترونیکی امکانپذیر است.
- پیش از طرحِ دعوا
- درخواست کتبی انجام وظیفه به دستگاه مربوط و دریافت رسید؛ اصولاً دستگاه سه ماه برای پاسخ فرصت دارد، مگر قانون خاص یا فوریت، مهلت دیگری اقتضا کند. مدارک ترک فعل، خسارت و رابطه سببیت ضمیمه شود.
- اعتراض به رأی
- تجدیدنظرخواهی در شعب تجدیدنظر دیوان، برای مقیم ایران ظرف ۲۰ روز و مقیم خارج ظرف دو ماه از ابلاغ؛ رأی تجدیدنظر اصولاً قطعی است.
- مستند
- تبصره ۱ ماده ۱۰، تبصره ۴ ماده ۱۶ و ماده ۶۵ قانون دیوان عدالت اداری، با اصلاحات ۱۴۰۲.
🪜 روندِ کار
چه برگهای؟ دادخواستِ دیوان عدالت اداری؛ برای اعتراض به تصمیم یا اقدام اداری، درخواستِ الزام دستگاه به انجام وظیفه یا اعتراض به خودداری و تأخیر، پس از رعایت تشریفات درخواست قبلی از دستگاه در موارد لازم. مطالبهٔ خسارت ممکن است به طرح دعوای جداگانه در مرجع صالح نیاز داشته باشد.
هزینهها: هزینهٔ دادرسی طبق تعرفهٔ روز، هزینهٔ ثبت و ابلاغ، هزینهٔ احتمالی کارشناسی و هزینههای احتمالی اجرای رأی؛ حقالوکاله در صورت داشتن وکیل. در مطالبهٔ خسارت، هزینهها تابع مرجع رسیدگیکننده و مبلغ خواسته است.
- موضوع را مشخص کنید: تصمیم یا اقدام مورد اعتراض، خودداری یا تأخیر دستگاه، وظیفهٔ قانونیِ انجامنشده و خواستهٔ دقیق را بنویسید.
- در موارد لازم، درخواست انجام کار یا پاسخ را کتبی به دستگاه مسئول بدهید و رسید، شمارهٔ پیگیری یا دلیل ابلاغ آن را نگه دارید؛ مهلتهای قانونیِ اعتراض را از دست ندهید.
- در ثنا ثبتنام یا اطلاعات خود را تکمیل کنید و دادخواست را از طریق دفتر خدمات الکترونیک قضایی یا مسیر رسمیِ اعلامشده برای ثبت دادخواست دیوان ثبت کنید.
- تصمیم یا اقدام مورد اعتراض، تاریخ اطلاع یا ابلاغ، دلایل غیرقانونیبودن و خواسته را روشن و مستند درج کنید و هزینهٔ قانونی را بپردازید.
- ابلاغهای ثنا را پیگیری کنید؛ در صورت اخطار رفع نقص، در مهلت اعلامشده مدارک یا اطلاعات خواستهشده را تکمیل کنید.
- شعبهٔ دیوان پرونده را بررسی میکند و ممکن است از دستگاه توضیح و پروندهٔ اداری بخواهد یا رسیدگی تکمیلی انجام دهد؛ در صورت دعوت، در جلسه حاضر شوید یا لایحه بفرستید.
- رأی بدوی صادر و از طریق ثنا ابلاغ میشود؛ اگر خسارت نیز خواسته شده، مسیر و مرجع رسیدگی به آن را جداگانه پیگیری کنید.
مدتِ تقریبی: چند ماه تا بیش از یک سال تا رأی بدوی، بسته به پرونده، کاملبودن مدارک، پاسخ دستگاه و نیاز به بررسی تکمیلی؛ زمان قطعی قابل تضمین نیست.
پس از رأی: رأی بدوی اصولاً در مهلت قانونی قابل تجدیدنظرخواهی در شعب تجدیدنظر دیوان است؛ مهلت معمول برای اشخاص مقیم ایران ۲۰ روز و برای مقیمان خارج از کشور دو ماه از تاریخ ابلاغ است، مگر آنکه رأی طبق قانون قطعی باشد. پس از قطعیت، اجرای رأی از واحد اجرای احکام دیوان پیگیری میشود. برای خسارت، حسب مورد باید از مرجع صالحِ تعیین میزان یا رسیدگی به مطالبهٔ مالی اقدام کرد.
⚠ اشتباههای رایج:
- ثبت دادخواست بدون درخواست قبلی از دستگاه در مواردی که قانون آن را لازم دانسته، یا از دستدادن مهلت اعتراض.
- نوشتن خواستهٔ کلی، بدون تعیین تصمیم یا اقدام مورد اعتراض، دستگاه مسئول و تکلیف قانونیِ مورد درخواست.
- پیوستنکردن مدرک ابلاغ، مکاتبه یا رسید درخواست و تصور اینکه صرف ادعا برای اثبات تخلف کافی است.
🛡 طرفِ مقابل چه میگوید و پاسخش چیست؟
- وظیفه بر عهدهٔ مأمور نبوده است ⇐ مستند قانونیِ وظیفه و اسناد انتساب آن به مأمور ارائه شود
- درخواست به مأمور یا دستگاه نرسیده است ⇐ رسید ثبت، ابلاغ یا گواهیِ پیگیری ارائه شود
- ترک فعل موجب خسارت نشده است ⇐ رابطهٔ سببیت با اسناد، کارشناسی یا سایر ادله اثبات شود
💡 نکته
تاریخ ابلاغ یا اطلاع و رسید درخواست قبلی را نگه دارید؛ مهلت و تشریفات هر نوع شکایت ممکن است متفاوت باشد.
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
🙋 به جوابتان نرسیدید؟ پرسشتان را در اتاقِ «مدنی و دادرسی مدنی» بنویسید؛ کارشناسان پاسخ میدهند. ورود به اتاق ←
