← صفحهٔ کاملِ «الزام به اعطای مرخصی ویژه مشاغل سخت و زیانآور»
🧭 کمک کن: الزام به اعطای مرخصی ویژه مشاغل سخت و زیانآور
به چند پرسشِ ساده پاسخ دهید تا متنِ «خواسته»، مدارک، مرجع و مراحلِ کار آماده شود. پاسخهایتان فقط روی همین دستگاه میماند و جایی فرستاده نمیشود.
✅ پیش از شروع
- اگر شغل بهعنوان سخت و زیانآور احراز نشده باشد ⇒ مطالبه مرخصی بر مبنای مقررات ویژه مشاغل سخت و زیانآور ممکن است پذیرفته نشود.
- اگر منظور از «مرخصی ویژه» مرخصی سالانه افزودهشده برای کار سخت و زیانآور باشد ⇒ خواسته باید ناظر به مرخصی استحقاقی مقرر برای این مشاغل و مانده استفادهنشده باشد.
- اگر رابطه کارگری و کارفرمایی یا دوره اشتغال مورد اختلاف باشد ⇒ ابتدا رابطه و مدت کار باید اثبات شود.
📝 متنِ خواستهٔ شما
📄 مدارکی که آماده کنید
⚖ راههای اثبات
قرارداد و سوابق کار، سوابق بیمه، اسناد پرداخت حقوق و حضور و غیاب، تأییدیه یا رأی مرجع صلاحیتدار درباره سخت و زیانآور بودن شغل، مکاتبات طرفین، تحقیق و بررسی سوابق کارگاه، ارجاع به کارشناسی در صورت لزوم
📍 کجا مراجعه کنم؟
- مرجعِ صالح
- در رابطه مشمول قانون کار، هیئت تشخیص اداره تعاون، کار و رفاه اجتماعی؛ بدون نصاب مالی.
- دادگاهِ کدام شهر
- اداره تعاون، کار و رفاه اجتماعی محل آخرین کارگاهِ محل اشتغال کارگر.
- پیش از طرحِ دعوا
- درخواست کتبی مرخصی و تلاش برای سازش مستقیم؛ ارائه مدارک اشتغال در کار سخت و زیانآور و مستندات احراز این وصف.
- اعتراض به رأی
- اعتراض به رأی هیئت تشخیص ظرف ۱۵ روز از ابلاغ، نزد هیئت حل اختلاف کار؛ شکایت از رأی قطعی نزد شعبه تجدیدنظر دیوان عدالت اداری، برای مقیم داخل ظرف سه ماه و مقیم خارج ظرف شش ماه از ابلاغ؛ رأی این شعبه قطعی است.
- مستند
- مواد ۶۵، ۱۵۷ و ۱۵۹ قانون کار؛ ماده ۱۰ آیین دادرسی کار؛ مواد ۱۰ و ۱۶ قانون دیوان عدالت اداری.
🪜 روندِ کار
چه برگهای؟ درخواست رسیدگی به اختلاف کارگری و کارفرمایی در سامانه جامع روابط کار؛ برای مطالبه وجه یا الزام به اعطای مرخصی، درخواست را با خواسته و شرح روشن ثبت کنید.
هزینهها: هزینه ثبت و رسیدگی طبق تعرفهٔ روز؛ هزینه احتمالی کارشناسی یا تهیه مدارک؛ هزینه وکیل در صورت استفاده. پرداختها و هزینهها را هنگام ثبت از مرجع یا سامانه استعلام کنید.
- مدارک هویتی و شغلی، سوابق مرخصی و محاسبه مطالبه را آماده و در ثنا ثبتنام کنید.
- درخواست را از مسیر سامانه جامع روابط کار یا روش اعلامشده از سوی اداره کار ثبت کنید و خواسته، دوره مورد اختلاف و مبلغ مطالبه را روشن بنویسید.
- ابلاغها را در سامانه پیگیری کنید و در صورت ارجاع، در جلسه هیئت تشخیص حاضر شوید؛ اصل مدارک و توضیح محاسبه را ارائه کنید.
- اگر رسیدگی به اسناد تکمیلی یا کارشناسی نیاز داشته باشد، آنها را در مهلت اعلامشده ارائه کنید.
- رأی هیئت تشخیص ابلاغ میشود؛ در صورت اعتراض، در مهلت قانونی درخواست رسیدگی در هیئت حل اختلاف را ثبت کنید.
- رأی هیئت حل اختلاف صادر و ابلاغ میشود؛ در صورت بیاعتقادی به رأی، امکان شکایت در دیوان عدالت اداری را بررسی کنید.
مدتِ تقریبی: از چند هفته تا چند ماه برای رسیدگی بدوی؛ بسته به پرونده، حجم کار مرجع، ابلاغ و نیاز به بررسی یا کارشناسی.
پس از رأی: رأی هیئت تشخیص در مهلت قانونیِ ابلاغشده قابل اعتراض در هیئت حل اختلاف است؛ رأی هیئت حل اختلاف قطعی و لازمالاجراست و شکایت از آن در دیوان عدالت اداری، اصولاً ظرف سه ماه از ابلاغ برای اشخاص داخل کشور مطرح میشود. اجرای رأی قطعی از طریق اجرای احکام دادگستری پیگیری میشود.
⚠ اشتباههای رایج:
- ثبت مطالبه بدون تعیین دوره مرخصی، مبلغ یا مبنای محاسبه.
- نداشتن مدرک کافی درباره رابطه کار، مانده مرخصی یا درخواست استفاده از مرخصی.
- از دست دادن مهلت اعتراض به رأی یا بیتوجهی به ابلاغهای سامانه.
🛡 طرفِ مقابل چه میگوید و پاسخش چیست؟
- شغل کارگر سخت و زیانآور نیست ⇐ ارائه تأییدیه یا درخواست بررسی از مرجع صلاحیتدار و مدارک مربوط به شرایط واقعی کار
- مرخصی مورد مطالبه قبلاً استفاده یا تسویه شده است ⇐ ارائه ریز سوابق مرخصی و اسناد پرداخت یا تسویه برای بررسی و کسر میزان اثباتشده
- مرخصی در زمان درخواستی با نیاز کارگاه سازگار نبوده است ⇐ مطالبه رسیدگی به مانده استحقاقی و ارائه درخواستهای ثبتشده و پاسخهای کارفرما
💡 نکته
برای مرخصیهای ویژه یا مشاغل سخت، مبنای قانونی و شرایط شغلی را مستند کنید؛ صرف عنوان شغلی برای اثبات استحقاق کافی نیست.
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
