← صفحهٔ کاملِ «شکایت از ایراد صدمه بدنی غیرعمدی ناشی از نقض مقررات ایمنی کار»
🧭 کمک کن: شکایت از ایراد صدمه بدنی غیرعمدی ناشی از نقض مقررات ایمنی کار
به چند پرسشِ ساده پاسخ دهید تا متنِ «خواسته»، مدارک، مرجع و مراحلِ کار آماده شود. پاسخهایتان فقط روی همین دستگاه میماند و جایی فرستاده نمیشود.
✅ پیش از شروع
- اگر صدمه بدنی یا ارتباط آن با حادثه محل اختلاف باشد ⇒ معاینه و نظریه پزشکی قانونی درخواست شود.
- اگر مسئول نقض ایمنی هنوز مشخص نیست ⇒ تقاضای تحقیق از محل حادثه و بررسی مسئولیت اشخاص مربوط شود.
- اگر خسارت مالی یا هزینه درمان هم مطالبه میشود ⇒ مدارک و مبلغ آن جداگانه ارائه شود.
📝 متنِ خواستهٔ شما
📄 مدارکی که آماده کنید
⚖ راههای اثبات
گزارش حادثه، گزارش بازرسی، اسناد پزشکی، نظریه پزشکی قانونی، شهادت شهود، تصاویر و فیلمها، معاینه محل، کارشناسی ایمنی و حوادث کار، استعلام از مراجع ذیربط
📍 کجا مراجعه کنم؟
- مرجعِ صالح
- دادگاه صلح؛ رسیدگی مستقیم به جنبه عمومی و خصوصیِ جرم غیرعمدی ناشی از کار، بدون نیاز به طرح اولیه در دادسرا و صدور کیفرخواست.
- دادگاهِ کدام شهر
- محل وقوع جرم، معمولاً محل کارگاه و وقوع حادثه.
- پیش از طرحِ دعوا
- دریافت مدارک درمانی و درخواست ارجاع به پزشکی قانونی، بازرسی کار و کارشناسی ایمنی؛ مراجعه قبلی به هیئتهای کار یا ارسال اظهارنامه الزامی نیست.
- اعتراض به رأی
- در بخش دیه یا ارش، چنانچه میزان یا مجموع آن بیش از یکدهم دیه کامل باشد، رأی قابل تجدیدنظر است؛ در جنبه عمومی، اگر مجازات قانونی درجه شش یا شدیدتر باشد، تجدیدنظرپذیر است. مرجع، دادگاه تجدیدنظر استان و مهلت برای مقیم ایران ۲۰ روز و مقیم خارج دو ماه از ابلاغ است.
- مستند
- ماده ۱۲ قانون شوراهای حل اختلاف مصوب ۱۴۰۲؛ ماده ۹۵ قانون کار؛ مواد ۳۱۰ و ۴۳۱ قانون آیین دادرسی کیفری.
🪜 روندِ کار
چه برگهای؟ برای مطالبهٔ حقوق و مزایای ناشی از قانون کار: دادخواست یا درخواستِ ثبتشده در سامانهٔ جامع روابط کار؛ برای پیگیری کیفری حادثه یا احراز تقصیر کیفری: شکواییه؛ برای دیه و ارش: مطالبه در پروندهٔ کیفری یا دادخواست حقوقی، حسب وضعیت پرونده؛ برای مطالبهٔ خسارت مدنی: دادخواست؛ برای اعلام حادثه به مراجع نظارتی: گزارش به ادارهٔ کار یا مرجع ایمنی و بهداشت حرفهای. اظهارنامه ممکن است برای مطالبه یا حفظ دلیل مفید باشد، اما جای شکایت یا دادخواست را نمیگیرد.
هزینهها: هزینهٔ دادرسی یا ثبت درخواست، ابلاغ، پزشکی قانونی و کارشناسی، هزینهٔ تهیهٔ مدارک و گزارشها، و در صورت استفاده حقالوکاله؛ میزان هزینهها طبق تعرفهٔ روز است. هزینهٔ کارشناسی ممکن است ابتدا از سوی متقاضی پرداخت شود و در رأی تعیین تکلیف گردد.
- مدارک هویتی و مدارک رابطهٔ کاری، محل و زمان حادثه، شرح اتفاق و مشخصات شاهدان را گردآوری کنید؛ در صورت خطر فوری، ابتدا ایمنی و درمان را پیگیری کنید.
- حادثه را در اسرع وقت به کارفرما، ادارهٔ کار و مراجع امدادی یا انتظامی گزارش دهید و رسید یا شمارهٔ پیگیری بگیرید؛ تأخیر در گزارش ممکن است اثبات حادثه را دشوار کند.
- برای صدمات جسمی، درمان را پیوسته دنبال کنید و از مدارک درمانی، تصویربرداریها و گواهیهای پزشکی نسخه بگیرید؛ حسب مورد برای معاینه و تعیین صدمه به پزشکی قانونی مراجعه کنید.
- اگر احتمال تخلف یا تقصیر کیفری وجود دارد، شکواییه را از طریق دفتر خدمات الکترونیک قضایی ثبت کنید؛ پرونده با ارجاع دادسرا یا مرجع قضایی پیگیری میشود.
- برای حقوق و مزایای ناشی از رابطهٔ کار، درخواست را از مسیر سامانهٔ جامع روابط کار ثبت کنید تا در هیئت تشخیص و، در صورت اعتراض، هیئت حل اختلاف رسیدگی شود.
- برای مطالبهٔ مستقل خسارت مدنی یا دیه و ارش، خواسته و مستندات را دقیق تنظیم و از مسیر قضایی صالح اقدام کنید؛ اگر مطالبه در پروندهٔ کیفری مطرح میشود، تشریفات لازمِ مطالبهٔ ضرر و زیان را رعایت کنید.
- ابلاغها را در ثنا و سامانهٔ مربوط پیگیری کنید، در جلسه حاضر شوید و درخواست تحقیق، معاینهٔ محل، استعلام، ارجاع به کارشناسی یا اخذ نظر پزشکی قانونی را در صورت نیاز مطرح کنید.
- گزارش بازرس کار، نظر کارشناسی و نظریهٔ پزشکی قانونی را بررسی کنید و در مهلت مقرر، ایرادها و مدارک تکمیلی را کتبی ارائه دهید.
- رأی یا قرار را دریافت کنید و مهلت اعتراض را از تاریخ ابلاغ و بر اساس نوع مرجع و رأی کنترل کنید.
مدتِ تقریبی: از چند ماه تا بیش از یک سال تا رأی بدوی، بسته به پرونده، شدت صدمه، نیاز به پزشکی قانونی یا کارشناسی، تعداد عوامل دخیل و تراکم مرجع؛ زمان رسیدگی در مراجع کار و قضایی یکسان نیست.
پس از رأی: رأی هیئت تشخیص ادارهٔ کار در مهلت قانونی قابل اعتراض در هیئت حل اختلاف است؛ مهلت اعتراض معمولاً ۱۵ روز از تاریخ ابلاغ است. رأی هیئت حل اختلاف، حسب مورد در دیوان عدالت اداری قابل شکایت است؛ مهلت معمول شکایت اشخاص داخل کشور ۳ ماه از ابلاغ رأی قطعی است. رأی حقوقی بدوی، در موارد قابل تجدیدنظر، معمولاً ظرف ۲۰ روز از ابلاغ برای اشخاص مقیم ایران در دادگاه تجدیدنظر استان قابل اعتراض است؛ فرجامخواهی فقط در موارد قانونی امکان دارد. رأی کیفری، حسب نوع رأی و مجازات، در مرجع بالاتر قابل اعتراض است و مهلت معمول اشخاص مقیم ایران ۲۰ روز از ابلاغ است. پس از قطعیت، اجرای رأی از اجرای احکام یا مرجع اجرای رأی انجام میشود؛ رأی قطعی ادارهٔ کار نیز از مسیر اجرای قانونی مربوط پیگیری میشود.
⚠ اشتباههای رایج:
- فقط به گزارش شفاهی به کارفرما اکتفا کردن و گزارش رسمی، مدارک درمانی یا مشخصات شاهدان را نگه نداشتن.
- مطالبهٔ دیه، ارش یا خسارت را بدون تفکیک مرجع صالح و بدون بیان روشن خواسته مطرح کردن.
- از دست دادن مهلت اعتراض یا نادیده گرفتن ابلاغهای ثنا و سامانهٔ جامع روابط کار.
🛡 طرفِ مقابل چه میگوید و پاسخش چیست؟
- شاکی مقررات ایمنی را رعایت نکرده است ⇐ سهم رفتار شاکی باید با تحقیق و کارشناسی بررسی شود و لزوماً مسئولیت دیگران را منتفی نمیکند.
- حادثه ناشی از عامل خارجی یا شخص دیگری بوده است ⇐ تقاضای شناسایی همهٔ عوامل مؤثر و بررسی رابطهٔ سببیت شود.
- صدمه به حادثهٔ مورد شکایت مربوط نیست ⇐ سوابق درمانی نزدیک به زمان حادثه و نظریه پزشکی قانونی ارائه شود.
💡 نکته
گزارش بازرس کار، پزشکی قانونی و نظر کارشناسی میتوانند در اثبات حادثه و میزان تقصیر مؤثر باشند؛ هیچکدام را بدون بررسی مفادشان نپذیرید.
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
