← صفحهٔ کاملِ «شکایت از عدم انجام معاینات پزشکی شغلی»
🧭 کمک کن: شکایت از عدم انجام معاینات پزشکی شغلی
به چند پرسشِ ساده پاسخ دهید تا متنِ «خواسته»، مدارک، مرجع و مراحلِ کار آماده شود. پاسخهایتان فقط روی همین دستگاه میماند و جایی فرستاده نمیشود.
✅ پیش از شروع
- اگر شغل یا شرایط کار، کارگر را در معرض بیماری یا عوامل زیانآور شغلی قرار ندهد ⇒ الزام به معاینات ادواریِ ویژه ممکن است احراز نشود.
- اگر رابطه کارگری و کارفرمایی محل اختلاف باشد ⇒ مدارک اشتغال و هویت کارفرما را ضمیمه کنید.
- اگر خواسته، انجام معاینه پزشکی باشد ⇒ نوع معاینه و ارتباط آن با شغل را تا حد امکان مشخص کنید.
📝 متنِ خواستهٔ شما
📄 مدارکی که آماده کنید
⚖ راههای اثبات
قرارداد و سوابق اشتغال، اسناد و مکاتبات، شهادت، ارجاع به کارشناسی یا مرجع پزشکی ذیصلاح، تحقیق و بررسی در محل، استعلام از مراجع ذیربط
📍 کجا مراجعه کنم؟
- مرجعِ صالح
- برای ترک معاینات شغلی الزامیِ کارگران در معرض بیماری ناشی از کار، دادگاه صلح؛ رسیدگی مستقیم به جرم درجه هفتِ دارای جزای نقدی نسبی.
- دادگاهِ کدام شهر
- محل کارگاهی که تکلیف معاینه و تشکیل پرونده پزشکی در آن اجرا نشده است.
- پیش از طرحِ دعوا
- گزارش به بازرسی کار یا واحد بهداشت حرفهای و درخواست بررسی پروندههای پزشکی و عوامل زیانآور محیط کار مفید است؛ شرط ثبت شکایت نیست.
- اعتراض به رأی
- حکم جزای نقدی درجه هفت اصولاً قطعی است؛ در صورت تکرار و تعلق مجازات قانونی حبس درجه هفت، تجدیدنظر در دادگاه تجدیدنظر استان، ظرف ۲۰ روز برای مقیم ایران و دو ماه برای مقیم خارج.
- مستند
- مواد ۹۲، ۱۷۵ و ۱۸۵ قانون کار؛ ماده ۱۹ قانون مجازات اسلامی؛ ماده ۱۲ قانون شوراهای حل اختلاف مصوب ۱۴۰۲؛ ماده ۴۳۱ قانون آیین دادرسی کیفری.
🪜 روندِ کار
چه برگهای؟ برای مطالبهٔ حقوق و مزایای ناشی از قانون کار: دادخواست یا درخواستِ ثبتشده در سامانهٔ جامع روابط کار؛ برای پیگیری کیفری حادثه یا احراز تقصیر کیفری: شکواییه؛ برای دیه و ارش: مطالبه در پروندهٔ کیفری یا دادخواست حقوقی، حسب وضعیت پرونده؛ برای مطالبهٔ خسارت مدنی: دادخواست؛ برای اعلام حادثه به مراجع نظارتی: گزارش به ادارهٔ کار یا مرجع ایمنی و بهداشت حرفهای. اظهارنامه ممکن است برای مطالبه یا حفظ دلیل مفید باشد، اما جای شکایت یا دادخواست را نمیگیرد.
هزینهها: هزینهٔ دادرسی یا ثبت درخواست، ابلاغ، پزشکی قانونی و کارشناسی، هزینهٔ تهیهٔ مدارک و گزارشها، و در صورت استفاده حقالوکاله؛ میزان هزینهها طبق تعرفهٔ روز است. هزینهٔ کارشناسی ممکن است ابتدا از سوی متقاضی پرداخت شود و در رأی تعیین تکلیف گردد.
- مدارک هویتی و مدارک رابطهٔ کاری، محل و زمان حادثه، شرح اتفاق و مشخصات شاهدان را گردآوری کنید؛ در صورت خطر فوری، ابتدا ایمنی و درمان را پیگیری کنید.
- حادثه را در اسرع وقت به کارفرما، ادارهٔ کار و مراجع امدادی یا انتظامی گزارش دهید و رسید یا شمارهٔ پیگیری بگیرید؛ تأخیر در گزارش ممکن است اثبات حادثه را دشوار کند.
- برای صدمات جسمی، درمان را پیوسته دنبال کنید و از مدارک درمانی، تصویربرداریها و گواهیهای پزشکی نسخه بگیرید؛ حسب مورد برای معاینه و تعیین صدمه به پزشکی قانونی مراجعه کنید.
- اگر احتمال تخلف یا تقصیر کیفری وجود دارد، شکواییه را از طریق دفتر خدمات الکترونیک قضایی ثبت کنید؛ پرونده با ارجاع دادسرا یا مرجع قضایی پیگیری میشود.
- برای حقوق و مزایای ناشی از رابطهٔ کار، درخواست را از مسیر سامانهٔ جامع روابط کار ثبت کنید تا در هیئت تشخیص و، در صورت اعتراض، هیئت حل اختلاف رسیدگی شود.
- برای مطالبهٔ مستقل خسارت مدنی یا دیه و ارش، خواسته و مستندات را دقیق تنظیم و از مسیر قضایی صالح اقدام کنید؛ اگر مطالبه در پروندهٔ کیفری مطرح میشود، تشریفات لازمِ مطالبهٔ ضرر و زیان را رعایت کنید.
- ابلاغها را در ثنا و سامانهٔ مربوط پیگیری کنید، در جلسه حاضر شوید و درخواست تحقیق، معاینهٔ محل، استعلام، ارجاع به کارشناسی یا اخذ نظر پزشکی قانونی را در صورت نیاز مطرح کنید.
- گزارش بازرس کار، نظر کارشناسی و نظریهٔ پزشکی قانونی را بررسی کنید و در مهلت مقرر، ایرادها و مدارک تکمیلی را کتبی ارائه دهید.
- رأی یا قرار را دریافت کنید و مهلت اعتراض را از تاریخ ابلاغ و بر اساس نوع مرجع و رأی کنترل کنید.
مدتِ تقریبی: از چند ماه تا بیش از یک سال تا رأی بدوی، بسته به پرونده، شدت صدمه، نیاز به پزشکی قانونی یا کارشناسی، تعداد عوامل دخیل و تراکم مرجع؛ زمان رسیدگی در مراجع کار و قضایی یکسان نیست.
پس از رأی: رأی هیئت تشخیص ادارهٔ کار در مهلت قانونی قابل اعتراض در هیئت حل اختلاف است؛ مهلت اعتراض معمولاً ۱۵ روز از تاریخ ابلاغ است. رأی هیئت حل اختلاف، حسب مورد در دیوان عدالت اداری قابل شکایت است؛ مهلت معمول شکایت اشخاص داخل کشور ۳ ماه از ابلاغ رأی قطعی است. رأی حقوقی بدوی، در موارد قابل تجدیدنظر، معمولاً ظرف ۲۰ روز از ابلاغ برای اشخاص مقیم ایران در دادگاه تجدیدنظر استان قابل اعتراض است؛ فرجامخواهی فقط در موارد قانونی امکان دارد. رأی کیفری، حسب نوع رأی و مجازات، در مرجع بالاتر قابل اعتراض است و مهلت معمول اشخاص مقیم ایران ۲۰ روز از ابلاغ است. پس از قطعیت، اجرای رأی از اجرای احکام یا مرجع اجرای رأی انجام میشود؛ رأی قطعی ادارهٔ کار نیز از مسیر اجرای قانونی مربوط پیگیری میشود.
⚠ اشتباههای رایج:
- فقط به گزارش شفاهی به کارفرما اکتفا کردن و گزارش رسمی، مدارک درمانی یا مشخصات شاهدان را نگه نداشتن.
- مطالبهٔ دیه، ارش یا خسارت را بدون تفکیک مرجع صالح و بدون بیان روشن خواسته مطرح کردن.
- از دست دادن مهلت اعتراض یا نادیده گرفتن ابلاغهای ثنا و سامانهٔ جامع روابط کار.
🛡 طرفِ مقابل چه میگوید و پاسخش چیست؟
- کارگر در معرض عامل زیانآور شغلی نیست ⇐ شرح وظایف، شرایط محیط کار و نظر کارشناس یا مرجع پزشکی ذیصلاح برای بررسی درخواست شود
- معاینات انجام شده یا کارگر برای انجام آن مراجعه نکرده است ⇐ سوابق معاینات، دعوتنامهها و مدارک مراجعه یا عدم مراجعه مطالبه و بررسی شود
💡 نکته
گزارش بازرس کار، پزشکی قانونی و نظر کارشناسی میتوانند در اثبات حادثه و میزان تقصیر مؤثر باشند؛ هیچکدام را بدون بررسی مفادشان نپذیرید.
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
