دعاوی حقوقی › ارث، وصیت و امور حسبی › حجر، قیمومت، امین و غایب
دعوای صدور حکم موت فرضی
راهنمای دعوای صدور حکم موت فرضی
- تعریف
- حکم موت فرضی زمانی صادر میشود که شخصی غایب مفقودالاثر شده و مدت زمان طولانی از او خبری در دست نیست، به طوری که احتمال زنده بودن او بسیار ضعیف است. این حکم برای تعیین تکلیف اموال غایب و وضعیت حقوقی خانواده او (مانند انحلال نکاح) صادر میشود. این دعوا از جمله امور حسبی است.
- خواهان و خوانده
- خواهان (ورثه یا ذی‌نفعان) علیه غایب (به طرفیت دادستان).
- ماهیت
- غیرمالی؛ امور حسبی.
- مرجع صالح
- دادگاه عمومی حقوقی آخرین اقامتگاه غایب.
- مستندات قانونی
- قانون مدنی (مواد مربوط به غایب مفقودالاثر) و قانون امور حسبی.
- مدارک لازم
- گواهی فوت احتمالی (اگر موجود باشد)، استشهادیه محلی مبنی بر عدم اطلاع از وضعیت غایب، مدارک اثبات ذی‌نفع بودن (شناسنامه ورثه)، گواهی عدم حضور غایب.
- مهلت‌ها
- پس از گذشت مدت‌های قانونی (معمولاً ۱۰ سال از تاریخ آخرین خبر یا مدت‌های کمتر در شرایط خاص جنگی یا حوادث).
- هزینه
- هزینه دادرسی دعاوی غیرمالی.
- مراحل
- تقدیم دادخواست به دادگاه -> انتشار آگهی در جراید (سه نوبت در فواصل معین) -> بررسی دادگاه -> صدور حکم موت فرضی -> اجرای حکم (تقسیم اموال و...).
- نکات و اشتباهات رایج
- ۱. عدم رعایت تشریفات آگهی که منجر به رد دادخواست میشود. ۲. عدم اثبات گذشت مدت زمان قانونی. ۳. عدم توجه به اینکه حکم موت فرضی با فوت واقعی متفاوت است و آثار حقوقی خاص خود را دارد.
نمونهٔ خواسته
صدور حکم موت فرضی [نام غایب] به دلیل غیبت طولانی‌مدت.
نمونهٔ شرحِ دادخواست
پرسش‌های متداول
آیا حکم موت فرضی قابل بازگشت است؟
بله، اگر غایب بازگردد، حکم موت فرضی باطل میشود.
آیا اموال غایب بلافاصله پس از حکم تقسیم میشود؟
بله، پس از قطعیت حکم و انجام تشریفات قانونی.
آیا همسر غایب میتواند بلافاصله ازدواج کند؟
پس از صدور حکم موت فرضی و طی شدن عده، بله.
آیا دادستان باید در این پرونده دخالت کند؟
بله، به عنوان نماینده جامعه و حفظ حقوق غایب، دادستان طرف دعواست.
این راهنما با کمکِ هوش مصنوعی تهیه شده است؛ پیش از هر اقدام، متنِ قانون و آرای همین صفحه را ببینید و با وکیل مشورت کنید.
قوانین و مواد
- قانون اعتبار گواهی بنیاد شهید انقلاب اسلامی در خصوص صدور حکم موت فرضی غایبان مفقود الاثر انقلاب اسلامی و دفاع مقدس در محاکم صالح
- قانون امور حسبی
- آیین‌نامه اجرایی مواد 44 ، 44 مکرر و 45 قانون خدمت وظیفه عمومی مصوب 1392/05/06
- مقررات احوال شخصیه مسیحیان پروتستان ایران مصوب 1387/07/03
- آیین‌نامه اجرایی ماده (20) قانون مدیریت بحران کشور
- قانون امور حسبی
- ماده 135:بعد از صدور حکم موت فرضی غائب یا معلوم شدن موت حقیقی یا زنده بودن غائب سمت امین زایل می شود.
- ماده 157:دادگاه میتواند هرگونه تحقیق که مقتضی بداند بنماید و پس از احراز موجبات صدور حکم موت فرضی حکم میدهد .
- ماده 154:…1 - مشخصات غائب. 2 - تاریخ غیبت. 3 - دلائلی که بموجب آن درخواست کننده حق درخواست صدور حکم موت فرضی را دارد. 4 - ادله و اسنادی که مطابق ماده 1020 و 1021 و 1022 قانون مدنی ممکن است بموجب آن ادله و اسناد درخواست حکم موت فرضی غائب را نمود.
- ماده 153:اشخاص زیر میتوانند از دادگاه درخواست صدور حکم موت فرضی غائب را بنمایند : 1 - ورثه غائب . 2 - وصی و موصی له .
- آیین‌نامه اجرایی مواد 44 ، 44 مکرر و 45 قانون خدمت وظیفه عمومی مصوب 1392/05/06
- ماده 3:…بالای هجده سال باشد که برابر مواد (۱۰۱۹) تا (۱۰۲۴) و ماده (۱۰۲۹) قانون مدنی حکم موت فرضی و یا غایب مفقودالاثر برای آنان از سوی مراجع صالح قضایی صادر شده باشد و یا دارای گواهی بنیاد شهید و امور ایثارگران براساس قانون اعتبار گواهی بنیاد شهید انقلاب اسلامی درخصوص… … …شهید و امور ایثارگران براساس قانون اعتبار گواهی بنیاد شهید انقلاب اسلامی درخصوص صدور حکم موت فرضی غایبان مفقودالاثر انقلاب اسلامی و دفاع مقدس در محاکم صالح ـ مصوب ۱۳۷۶ـ باشد، به عنوان یگانه مراقب و یا یگانه سرپرست شناخته میشود.
- قانون اعتبار گواهی بنیاد شهید انقلاب اسلامی در خصوص صدور حکم موت فرضی غایبان مفقود الاثر انقلاب اسلامی و دفاع مقدس در محاکم صالح
- ماده واحده:درج آگهی مطابق مواد (1023) قانون مدنی و (155) قانون امور حسبی در مورد صدور حکم موت فرضی کسانی که در جریان‌انقلاب اسلامی و دفاع مقدس مفقودالاثر شده‌اند ضرورت ندارد و گواهی صادر شده توسط عالی ترین مقام اجرایی بنیاد شهید انقلاب اسلامی، برای مرجع رسیدگی‌کننده به ت… … …عالی ترین مقام اجرایی بنیاد شهید انقلاب اسلامی، برای مرجع رسیدگی‌کننده به تقاضای صدور حکم موت فرضی، کافی م. ب.. قانون فوق مشتمل بر ماده واحده در جلسه علنی روز چهار شنبه مورخ بیستم فروردین ماه یکهزارو سیصدو هفتادو شش مجلس شورای اسلامی تصویب ودر تاریخ 1376/2/10ب…
- مقررات احوال شخصیه مسیحیان پروتستان ایران مصوب 1387/07/03
- ماده 266:هرگاه یک یا چند نفر از وارثین غایب مفقودالاثر، قبل از صدور حکم موت فرضی، از دادگاه درخواست نمایند که اموال غایب در اختیار آنها قرار داده شود، در این مورد، دادگاه دستور تحویل و تصرّف اموال غایب به آنها را صادر خواهد کرد؛ مشروط بر اینکه از تاریخ غیبت و آخرین خب… … …اموال او داشته باشند، از عهده اموال یا حقوق اشخاص ثالث برآیند. تضمینات مزبور تا موقع صدور حکم موت فرضی غایب، باقی خواهد ماند.
- آیین‌نامه اجرایی ماده (20) قانون مدیریت بحران کشور
- تبصره 1:در صورت صدور حکم موت فرضی غایب مفقودالاثر طبق قوانین و مقررات مربوط، علاوه بر پرداخت مستمری، معادل دیه نیز به وراث قانونی وی پرداخت خواهد شد. چنانچه جسد فرد پیدا شود، علاوه بر موارد فوق، هزینه خاکسپاری نیز به وراث قانونی وی پرداخت خواهد شد.
- قانون مدنی
- ماده 1026:…بر اموال او داشته باشند از عهده اموال یا حق اشخاص ثالث برآیند تضمینات مزبور تا موقع صدور حکم موت فرضی غائب باقی خواهد بود.
- مقررات احوال شخصیه مسیحیان پروتستان ایران مصوب 1387/07/03
- ماده 267:اگر غایب مفقودالاثر بعد از صدور حکم موت فرضی پیدا شده و به اقامتگاه خود مراجعت نماید، کسانی که اموال او را تصر ف کرده اند، باید آنچه را که از اموال منقول یا غیرمنقول یا عوض یا منافع اموال مزبور در موقع پیدا شدن غایب موجود می باشد، مسترد دارند، و در صورت افراط …
- قانون مدنی
- ماده 1025:و ر اث غائب مفقودالاثر می توانند قبل از صدور حکم موت فرضی او نیز از محکمه تقاضا نمایند که دارائی او را به تصرف آن ها بدهد مشروط بر اینکه اولا غائب مزبور کسی را برای اداره کردن اموال خود معین نکرده باشد و ثانیا دو سال تمام از آخرین خبر غائب گذشته باشد بدون اینک…
- قانون تامین زنان و کودکان بی‌سرپرست
- ماده 2:…به عقد ازدواج (دائم یا منقطع) درآمده و سپس به یکی از دلایل طلاق، فوت شوهر، فسخ عقد، صدور حکم موت فرضی، بذل مدت و یا انقضای مدت در نکاح منقطع، شوهر خود را از دست داده باشند. 2- زنان پیر و سالخورده - زنان بی سرپرست و مسنی هستند که قادر به تامین معاش خود نباشند. …
- قانون تأمین زنان و کودکان بی سرپرست مصوب 1371/08/24
- ماده 2:…ازدواج (دائم یا منقطع) درآمده و سپس به یکی از دلایل طلاق، فوت شوهر، فسخ عقد،صدور حکم موت فرضی، بذل مدت و یا انقضای مدت در نکاح منقطع، شوهر خود را از دست داده باشند. 2 زنان پیر و سالخورده زنان بی‌سرپرست و مسنی هستند که قادر به تأمین معاش خود نباشند. 3 سایر زن…
آرا، نظریات، مقررات و دکترینِ مرتبط 181
شرایط صدور حکم موت فرضی
عینِ عبارت · صدور حکم موت فرضی شرایط صدور حکم موت فرضی خ.…
عینِ عبارت · صدور حکم موت فرضی …بر اساس ماده واحده قانون اعتبار گواهی بنیاد شهید انقلاب اسلامی در خصوص صدور حکم موت فرضی غایبان مفقودالاثر انقلاب اسلامی و دفاع مقدس در محاکم صالح مصوب ۱۳۷۶، درج آگهی مطابق مواد ۱۰۲۳…
انحلال نکاح و رابطه آن با حکم موت فرضی
عینِ عبارت · صدور حکم موت فرضی …پرسش اصلی مطرح شده این بود که آیا با صدور حکم موت فرضی، عقد نکاح منحل میشود و آیا همسر وی باید عده وفات را رعایت کند یا خیر. نظر هیات عالی این بود…
عینِ عبارت · صدور حکم موت فرضی …واد 1011 تا 1030 قانون مدنی و مواد 126 تا 161 قانون امور حسبی، وضعیت حقوقی غایب مفقودالاثر پس از صدور حکم موت فرضی مشابه وضعیت شخص فوت شده است.…
عینِ عبارت · صدور حکم موت فرضی …بر اساس ماده واحده قانون اعتبار گواهی بنیاد شهید انقلاب اسلامی در خصوص صدور حکم موت فرضی غایبان مفقودالاثر انقلاب اسلامی و دفاع مقدس در محاکم صالح مورد صدور حکم موت فرضی کسانی که در ج…
غایب مفقودالاثر
عینِ عبارت · صدور حکم موت فرضی …ضایی که در تاریخ 1395/09/23 در شهر شاهرود برگزار شد، موضوع غایب مفقودالاثر و پرسش مربوط به شرایط صدور حکم موت فرضی بر اساس مواد 1019 و 1020 قانون مدنی مورد بررسی قرار گرفت.…
پیدا شدن شوهر پس از صدور حکم موت فرضی
عینِ عبارت · صدور حکم موت فرضی پیدا شدن شوهر پس از صدور حکم موت فرضی خ.…
نظریه مشورتی شماره 7/92/1140 مورخ 1392/06/16
عینِ عبارت · صدور حکم موت فرضی خ. م.: موضوع این استعلام، تعیین دادگاه صالح برای صدور حکم موت فرضی بر اساس بند 15 ماده 4 قانون حمایت خانواده مصوب 1391/12/1 است. سوال این است که آیا صدور حکم م…
عینِ عبارت · صدور حکم موت فرضی …ق زوجه مفقود الاثر هرگاه شخصی چهار سال تمام غایب باشد زن او می تواند درخواست طلاق کند حتی بدون صدور حکم موت فرضی در این صورت دادگاه اقدام به نشر آگهی در دو روزنامه یکی جراید محلی و دیگری در روزنامه های کثیر…
عینِ عبارت · صدور حکم موت فرضی …ق زوجه مفقود الاثر هرگاه شخصی چهار سال تمام غایب باشد زن او می تواند درخواست طلاق کند حتی بدون صدور حکم موت فرضی در این صورت دادگاه اقدام به نشر آگهی در دو روزنامه (یکی جراید محلی و دیگری در روزنامه های کثیر…
عینِ عبارت · صدور حکم موت فرضی …004529498شعبه:شعبه 8 دادگاه خانواده شهرستان كرمانشاهقاضی:رامين فاطمي پارساتاریخ1404/02/07موضوع:صدور حكم موت فرضي پرونده کلاسه *تصمیم نهایی شماره * خواهان: خانم ز.…
عینِ عبارت · صدور حکم موت فرضی …قاضی:سيداحمد باقي پورسفيدداربني تاریخ:1402/08/20 موضوع:صدور حكم موت فرضي پرونده کلاسه *تصمیم نهایی شماره * خواهان: خانم ز.…
عینِ عبارت · صدور حکم موت فرضی تصرف دائمی وراث بر اموال غایب با صدور حکم موت فرضی تصرف موقت وراث به تصرف دائمی تبدیل و آنها از این تاریخ مالک اموال محسوب می شوند و حق هرگونه دخ…
عینِ عبارت · صدور امکان یا عدم امکان صدور قرار موقوفی تعقیب در موارد مرگ مغزی یا موت فرضی متهم صورتجلسه نشست قضایی تاریخ برگزاری: 1401/…
تکلیف تعقیب متهم در صورت موت فرضی وی
عینِ عبارت · صدور …نظر اتفاقی به نظر می‌رسد که «موت فرضی» مقرر در ماده 1018 قانون مدنی موجب صدور قرار موقوفی تعقیب د.…
عینِ عبارت · صدور حکم موت فرضی …ت. ب. طلاق زوج و عدم حضور او به مدت چند سال، و همچنین درخواست زوجه برای صدور حکم موت فرضی و درخواست همزمان قیمومت برای طفل، تکلیف چیست؟…
عینِ عبارت · صدور حکم موت فرضی …قاضی:ابوالفضل تازيكي تاریخ:1401/09/29 موضوع:صدور حكم موت فرضي پرو نده کلاسه *تصمیم نهایی شماره * خواهان: خانم ز.…
عینِ عبارت · صدور حکم موت فرضی …6864شعبه:شعبه اول دادگاه عمومي(حقوقي) دادگستري شهرستان مينابقاضی:علي بلادرتاریخ1403/04/19موضوع:صدور حكم موت فرضي پرونده کلاسه *تصمیم نهایی شماره * خواهان: خانم م.…
رأی دادگاه بدوی
عینِ عبارت · صدور حکم موت فرضی …:شعبه 215 دادگاه عمومي حقوقي مجتمع قضايي شهيد مفتح تهرانقاضی:علي اصغر آذريتاریخ1403/09/24موضوع:صدور حكم موت فرضي پرونده کلاسه *تصمیم نهایی شماره خواهان: خانم ز.…
عینِ عبارت · صدور حکم موت فرضی …ق. فرزند ح. به نشانی * ۲. ثبت احوال *به نشانی * خواسته ها: ۱. ابطال ثبت واقعه فوت۲. صدور حکم موت فرضی رای دادگاه اقای غ.…
عینِ عبارت · صدور حکم موت فرضی پیدا شدن غایب اگر پس از صدور حکم موت فرضی غایب پیدا شود کلیه اقداماتی که راجع به موت فرضی و اموال او به عمل آمده است بلاثر گردیده و آنچه…
عینِ عبارت · صدور حکم موت فرضی …01010210شعبه:شعبه دوم دادگاه عمومي(حقوقي) شهرستان صحنهقاضی:عرفان كرمي چمهءتاریخ1403/03/16موضوع:صدور حكم موت فرضي پرونده کلاسه *تصمیم نهایی شماره * خواهان: اقای ا.…
نظریه مشورتی شماره 7/1403/592 مورخ 1403/12/28
عینِ عبارت · صدور حکم موت فرضی …ف موقت در اموال فرد غایب بر اساس ماده ۱۳۶ قانون امور حسبی مصوب ۱۳۱۹، بدون نیاز به طرح قبلی دعوای صدور حکم موت فرضی است.…
نظریه 7/99/1979 — 1400/01/07
عینِ عبارت · صدور حکم موت فرضی استعلام: -1 آیا طرح دعوای صدور حکم موت فرضی به دلیل ارتداد شخص مسموع است؟…
عینِ عبارت · صدور حکم موت فرضی …شعبه:شعبه 6 دادگاه عمومي حقوقي شهرستان سيرجان قاضی:محمد انجمروز تاریخ:1401/06/06 موضوع:صدور حكم موت فرضي پرونده کلاسه *تصمیم نهایی شماره * خواهان: خانم ز.…
عینِ عبارت · صدور حکم موت فرضی خ. م.: در تاریخ 8 مهر 1392، دادگاه بدوی به درخواست خ. ه. برای صدور حکم موت فرضی ی.…
عینِ عبارت · صدور حکم موت فرضی ۱ درخواست صدور حکم موت فرضی از امور حسبی محسوب شده و دعوا به شمار نمی آید، لذا ضرورتی به رعایت تشریفات آیین دادرسی ندارد.…
عینِ عبارت · صدور حکم موت فرضی …001038920شعبه:شعبه 1 دادگاه عمومي حقوقي شهرستان لاهيجانقاضی:سيدمحمود مظفريتاریخ1401/07/09موضوع:صدور حكم موت فرضي پرونده کلاسه *تصمیم نهایی شماره * خواهان: خانم ف.…
عینِ عبارت · صدور حکم موت فرضی …4570شعبه:شعبه اول دادگاه عمومي(حقوقي) دادگستري شهرستان مينابقاضی:علي بلادرتاریخ1403/03/09موضوع:صدور حكم موت فرضي پرونده کلاسه *تصمیم نهایی شماره * خواهان: اقای ع.…
عینِ عبارت · صدور حکم موت فرضی …شعبه:شعبه دوم دادگاه عمومي بخش صفادشت قاضی:عليرضا زايري تاریخ:1402/10/12 موضوع:صدور حكم موت فرضي پرونده کلاسه *تصمیم نهایی شماره * خواهان: اقای ع.…