دعاوی حقوقی › ارث، وصیت و امور حسبی › حجر، قیمومت، امین و غایب
دعوای درخواست عزل قیم
راهنمای دعوای درخواست عزل قیم
- تعریف
- این درخواست زمانی مطرح میشود که قیم منصوبشده برای محجور (صغیر، مجنون یا سفیه) شرایط امانتداری، اهلیت یا توانایی اداره امور مالی و شخصی محجور را از دست داده باشد یا مرتکب خیانت در امان شده باشد. دادستان یا سایر اشخاص ذینفع میتوانند با ارائه دلایل موجه، تقاضای عزل قیم و نصب قیم جدید را از دادگاه کنند. هدف از این نهاد، حمایت جدی از حقوق و اموال محجور است.
- خواهان و خوانده
- خواهان: دادستان یا یکی از اقربا و اشخاص ذینفع؛ خوانده: قیم فعلی.
- ماهیت
- غیرمالی؛ امور حسبی.
- مرجع صالح
- دادگاه حقوقی (دادگاه خانواده یا دادگاه عمومی حقوقی) محل اقامت محجور یا دادگاهی که قیم را نصب کرده است.
- مستندات قانونی
- مواد مربوط به عزل قیم در قانون مدنی و امور حسبی (نامطمئن).
- مدارک لازم
- مستندات اثباتکننده فقدان شرایط قیم (مانند احکام کیفری علیه قیم، اسناد خیانت در امانت، مدارک پزشکی مبنی بر ابتلا قیم به بیماری مانع قیمومت)، شناسنامه و کارت ملی محجور و خواهان، حکم حجر.
- مهلتها
- فاقد مهلت مرور زمان است؛ مهلت اعتراض و تجدیدنظرخواهی ۲۰ روز از تاریخ ابلاغ تصمیم دادگاه است.
- هزینه
- تابع هزینه دعاوی غیرمالی امور حسبی است.
محاسبه بر پایهٔ همین متن است؛ مبلغِ قطعی را دفترِ خدماتِ قضایی اعلام میکند.
- مراحل
- ۱. تنظیم درخواست عزل قیم با ذکر جهات قانونی ۲. ثبت درخواست از طریق دفاتر خدمات الکترونیک قضایی ۳. ارجاع به دادگاه صالح و بررسی گزارش اداره سرپرستی یا دادستان ۴. احضار قیم و استماع دفاعیات وی ۵. صدور حکم عزل قیم و در صورت لزوم تعیین قیم موقت یا دائم جدید ۶. تحویل اموال محجور به قیم جدید.
- نکات و اشتباهات رایج
- ۱. عزل قیم نیازمند اثبات دلیل قانونی (مانند خیانت، حجر قیم، عدم صلاحیت) است و با سلیقه شخصی قابل انجام نیست. ۲. دادستان نقش مهمی در نظارت بر امور قیمومت و درخواست عزل دارد. ۳. تا زمان تعیین قیم جدید، دادستان یا قیم موقت امور محجور را اداره میکند. ۴. این امور در قالب امور حسبی رسیدگی میشود و تشریفات آیین دادرسی مدنی در آن تخفیف دارد.
نمونهٔ خواسته
درخواست عزل قیم [نام قیم فعلی] از قیمومت محجور [نام محجور] به جهات قانونی و تعیین قیم جایگزین.
نمونهٔ شرحِ دادخواست
پرسشهای متداول
چه کسانی حق درخواست عزل قیم را دارند؟
دادستان و هر شخص ذینفع یا خویشاوند محجور.
آیا قیم معزول حق اعتراض دارد؟
بله، میتواند در مهلت قانونی تجدیدنظرخواهی کند.
تا زمان تعیین قیم جدید چه کسی مسئول است؟
دادستان یا قیم موقت تعیینشده.
آیا عزل قیم نیاز به اثبات جرم دارد؟
لزوماً خیر، اثبات عدم صلاحیت یا سوءرفتار و ضرر به محجور نیز کافی است.
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
🧭 کمک کن: قدمبهقدم دادخواستم را آماده کن
🗺 نقشه: نزدیکترین دادگاهِ صالح برای این دعوا
کجا و نزدِ کدام مرجع؟
- مرجعِ صالح
- دادگاه خانواده، با نظارت و مداخله دادستان در امور قیمومت.
- دادگاهِ کدام شهر
- دادگاهی که ابتدا قیم را تعیین کرده است؛ در حوزه فاقد دادگاه خانواده، دادگاه جانشین قانونی آن.
- پیش از طرحِ دعوا
- اعلام جهات عزل و ارائه دلایل به دادستان یا واحد سرپرستی مفید است؛ در صورت خطر برای محجور، درخواست اقدام حفاظتی فوری.
- اعتراض به رأی
- تصمیم عزل، به درخواست قیم یا دادستان، قابل تجدیدنظر در دادگاه تجدیدنظر استان؛ مهلت برای مقیم ایران ۲۰ روز و برای مقیم خارج دو ماه از ابلاغ.
- مستند
- مواد ۴ و ۱ قانون حمایت خانواده؛ مواد ۵۴ و ۶۶ قانون امور حسبی؛ ماده ۱۲۴۸ قانون مدنی؛ ماده ۳۳۶ قانون آیین دادرسی مدنی.
ممکن است خطا داشته باشد یا قانون عوض شده باشد؛ پیش از طرحِ دعوا با یک وکیل چک کنید. نقشه: نزدیکترین دادگاهِ صالح
صفحههای مرتبط
- به زبانِ ساده: توضیحِ ساده برای همه
- راهنمای کامل: راهنمای جامع حجر، قیمومت، امین و غایب در حقوق ایران
- نمونهمتن: لایحه دفاعیه ، جلسه اول رسیدگی ، دادگاه حقوقی ، عزل وکیل مدنی
قوانین و مواد
- قانون مدنی
- ماده 1248:پرسش: آیا ورشکستگی قیم موجب عزل او میشود؟
- ماده 1254:پرسش: درخواست خروج از قیمومت به کجا داده میشود؟
- آیین دادرسی مدنی مصوب 1379/01/21
- ماده 336:پرسش: مهلت درخواست تجدیدنظر برای اشخاص مقیم ایران چقدر است؟
- ماده 427:پرسش: مهلت درخواست اعاده دادرسی برای اشخاص مقیم ایران چقدر است؟
- قانون مدنی
- ماده 1250:پرسش: چه کسی میتواند تعیین موقت قیم دیگری را درخواست کند؟
- آیین دادرسی مدنی مصوب 1379/01/21
- ماده 397:پرسش: مهلت درخواست فرجامخواهی برای اشخاص مقیم خارج چقدر است؟
- قانون امور حسبی
- ماده 99:پرسش: آیا دادستان میتواند از رد درخواست عزل قیم پژوهش بخواهد؟
- ماده 98:پرسش: برای رسیدگی به درخواست عزل قیم چه کسانی باید احضار شوند؟
- ماده 97:پرسش: اگر دادستان سبب عزل قیم را موجود ببیند، چه میکند؟
- قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی
- ماده 336:پرسش: مهلت درخواست تجدیدنظر برای اشخاص مقیم ایران چقدر است؟
- ماده 427:پرسش: مهلت درخواست اعاده دادرسی برای اشخاص مقیم ایران چقدر است؟
- قانون امور حسبی
- ماده 54:پرسش: عزل قیم و تعیین قیم جدید با کدام دادگاه است؟
- ماده 209:پرسش: قیم چه زمانی باید برای تحریر ترکه درخواست دهد؟
- قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی
- ماده 397:پرسش: مهلت درخواست فرجامخواهی برای اشخاص مقیم خارج چقدر است؟
- قانون امور حسبی
- ماده 208:پرسش: امین غائب و قیم محجور چه مهلتی برای درخواست تحریر ترکه دارند؟
آرا، نظریات، مقررات و دکترینِ مرتبط 126
عینِ عبارت · درخواست عزل قیم …ه محجور یا ذیعلاقه میتواند به دادستان اطلاع دهد و در صورت موجه بودن درخواست، دادستان از دادگاه درخواست عزل قیم را مطرح خواهد کرد.…
عینِ عبارت · درخواست عزل قیم …تاریخ دادنامه قطعی: 1394/03/23 شماره دادنامه قطعی: --- پیام: درخواست عزل قیم از وظایف دادستان بوده و محجور و هر ذینفعی میبایست وجود موجب عزل قیم را به دادستان اطلاع د…
عینِ عبارت · درخواست عزل قیم …در خصوص دادخواست خواهان آقای ر. د. چ. با وکالت آقای ی. ص. به طرفیت آقای ف. م. به خواسته درخواست عزل قیم که طی دادنامه شماره 2937 شعبه 225 سابق دادگاه به سمت قیم منصوب گردیده است. صرفنظر از اینکه خو…
عینِ عبارت · درخواست در صورت احراز عدم لیاقت قیم توسط دادستان موضوع عزل قیم از دادگاه خانواده درخواست میشود.…
عینِ عبارت · درخواست عزل قیم …وجب ماده 97 قانون امور حسبی دادستان اختیار دارد تا در صورتی که سبب عزل قیم را فراهم ببیند از دادگاه درخواست عزل قیم بنماید علی هذا خ.…
عینِ عبارت · درخواست عزل قیم درخواست عزل قیم به دلیل محکومیت کیفری خ.…
عینِ عبارت · درخواست …در صورت احراز عدم لیاقت قیم توسط دادستان موضوع عزل قیم از دادگاه خانواده درخواست میشود.…
نظریه مشورتی شماره 7/94/765 مورخ 1394/03/30
عینِ عبارت · درخواست عزل قیم …پس از تعیین قیم، دادستان فقط نظارت بر عملکرد قیم را بر عهده دارد. در صورت درخواست عزل قیم، مطابق ماده 99 قانون امور حسبی، دادستان میتواند تا زمانی که وضعیت عزل قیم بهطور قطعی مشخص…
عینِ عبارت · درخواست عزل قیم …از سمت قیمومت بخواهد، باید مراتب را به دادستان اطلاع دهد و دادگاه حسب ماده 98 همین قانون برای رسیدگی به درخواست عزل قیم باید قیم و در صورت لزوم دادستان را دعوت به حضور و رسیدگی نماید. بنابراین، فرض سوال خل…
عینِ عبارت · درخواست …که در صورت وجود قیم، تمامی تصرفات حقوقی و مادی باید با رعایت غبطه محجور انجام شود و تنها در صورت درخواست عزل از دادگاه، دادستان میتواند اقدام به طرح دعوی نماید.…
عینِ عبارت · درخواست …یم صادر کند و قیم تجدید نظر خواهی نماید ماده ۹۹ قانون امور حسبی. ۲-۱۶- موقعی که دادگاه خانواده درخواست دادستان امور سرپرستی) مبنی بر عزل قیم را نپذیرد و دادستان به این تصمیم اعتراض کند ماده ۹۹) قان…
عینِ عبارت · درخواست عزل قیم ….ح)، درخواست نصب قیم ملاک ماده ۵۶ و ۱۷۲ ق..ح و مواد ۱۲۱۹ و ۱۲۲۲ اصلاحی ۱۳۷۰/۸/۱۴ قانون مدنی)، درخواست عزل قیم محجور به یکی از اسباب عزل (ماده ۹۷ ق.…
عینِ عبارت · درخواست عزل قیم …معرفی شده به گونهای است که نمیتواند مورد اعتراض قرار گیرد، هرچند اشخاص ثالث میتوانند از طریق درخواست عزل قیم اقدام کنند.…
درخواست عزل قیم
عینِ عبارت · درخواست عزل قیم درخواست عزل قیم خ.…
عینِ عبارت · درخواست عزل قیم ….ح)، درخواست نصب قیم ملاک ماده ۵۶ و ۱۷۲ ق..ح و مواد ۱۲۱۹ و ۱۲۲۲ اصلاحی ۱۳۷۰/۸/۱۴ قانون مدنی)، درخواست عزل قیم محجور به یکی از اسباب عزل (ماده ۹۷ ق.…
عینِ عبارت · درخواست …دادگاه شهرستان تهران قیمه صغاری را برحسب درخواست اداره سرپرستی و در غیاب او از قیمومت عزل کرده است قیمه به این تصمیم اعتراض نموده و رییس…
عینِ عبارت · درخواست …، در آینده نیز اگر عدم لیاقت یا صلاحیت وی محرز شود یا خصوصیات و صفاتی که داشته زائل گردد، بنا به درخواست دادستان میتواند او را از سمت خود عزل نماید.
عینِ عبارت · درخواست …قیم صادر کند و قیم تجدید نظر خواهی نماید ماده ۹۹ قانون امور حسبی. ۲-۱۶- موقعی که دادگاه خانواده درخواست دادستان امور سرپرستی) مبنی بر عزل قیم را نپذیرد و دادستان به این تصمیم اعتراض کند ماده ۹۹) ق…
نظریه 7/1404/14 — 1404/06/09
عینِ عبارت · درخواست …از تضییع اموال و حقوق مالی وی و همچنین سیاق ماده 1184 یادشده نیز اقتضای آن را دارد که تعیین قیم به درخواست دادستان و انجام تحقیقات لازم از سوی آن مرجع موکول نشود.…
عینِ عبارت · درخواست …ری از تضییع اموال و حقوق مالی وی و همچنین سیاق ماده 1184 یادشده نیز اقتضای آن را دارد که تعیین قیم به درخواست دادستان و انجام تحقیقات لازم از سوی آن مرجع موکول نشود.…
عینِ عبارت · درخواست --- هرگاه دادگاه به درخواست موجه دادستان در جریان قیمومیت از قیم تضمین بخواهد و قیم تضمین ندهد بند ۶ ماده ۱۲۴۸ و ماده ۱۲۴۳…
عینِ عبارت · درخواست -- هرگاه دادگاه به درخواست موجه دادستان در جریان قیمومیت از قیم تضمین بخواهد و قیم تضمین ندهد بند ۶ ماده ۱۲۴۸ و ماده ۱۲۴۳…
عینِ عبارت · درخواست …اصلی شامل دو بخش بود: 1- آیا با تغییر جنسیت آقای … او بر فرزندانش از بین میرود؟ 2- آیا امکان درخواست عزل ولی قهری از دادگاه وجود دارد؟…
نظریه 7/1400/1265 — 1401/01/23
عینِ عبارت · درخواست …یر به حوزه قضایی جدید نقل مکان کرده و محل اقامت محجور تغییر کرده است، دادگاه صالح برای رسیدگی به درخواست قیم مبنی بر انصراف از قیمومت دادگاه مستقر در حوزه قضایی محل اقامت جدید محجور است. -2 وفق ماد…
فروش مال غیرمنقول محجور
عینِ عبارت · درخواست عزل قیم …صورتی که دادستان معامله را تصویب کند، قیم مسئول خسارات وارده خواهد بود و همچنین دادستان میتواند درخواست عزل قیم را مطرح کند، اما هیچ الزامی برای تقدیم دادخواست ندارد.…
