🔒قانون ثبت ارقام گیاهی و کنترل و گواهی بذر و نهال مصوب 1382/04/29

به موجب این قانون وزارت جهاد کشاورزی موظف است به منظور‌حفاظت از منافع ملی، ساماندهی امر کنترل و گواهی بذر و نهال و حفظ حقوق مالکیت معنوی به نژادگران، نسبت به شناسائی و ثبت ارقام جدید گیاهی و کنترل و نظارت بر امور بذر و نهال کشور اقدام نماید.

برای اجرای مفاد این قانون، مؤسسه تحقیقات ثبت و گواهی بذر و نهال (‌که از این پس « مؤسسه» نامیده می‌شود) در سازمان تحقیقات و آموزش کشاورزی و با استفاده از امکانات فیزیکی و کارکنان موجود وزارت جهاد کشاورزی و زیر نظر هیأت امناء‌سازمان تحقیقات و آموزش کشاورزی تأسیس می‌شود. شناسائی، ثبت ارقام گیاهی و‌کنترل و گواهی بذر و نهال در کشور منحصراً توسط این مؤسسه انجام خواهد شد.

ارقام گیاهی جدید چنانچه واجد شرایط زیر باشند ثبت می شوند:

به منظور حصول اطمینان از این که بذر و نهال تولید شده حاصل از ارقام جدید دارای همان خصوصیات رقم در زمان ثبت آن می باشد و خصوصیات مورد نظر در زمان تکثیر، بوجاری و توزیع تغییر نیافته و از سلامت و استانداردهای تعیین شده برخوردار است، موسسه موظف است نسبت به انجام امور زیر اعمال نظارت نموده، بذر و نهال تولیدی را کنترل و گواهی نماید: الف - تعیین اصالت ژنتیکی بذر و نهالهای تکثیر شده. ب - سلامت بذر و نهال تولیدی. ج - رعایت استانداردهای ملی یا بین المللی که اجرای آنها برای تولید بذر و نهال به طریق رسمی یا قانونی مورد پذیرش جمهوری اسلامی ایران قرار گرفته است. سطح استاندارد ملی بالاتر از استانداردهای بین المللی تعیین خواهد شد.

ثبت ارقام اصلاح شده گیاهی باعث مالکیت معنوی و به منزله تعلق انحصاری بهره برداری اقتصادی از آن رقم به مدت حداکثر هجده سال به اصلاح کننده ( حقیقی یا حقوقی) می باشد. هرگونه استفاده تجاری از ارقام ثبت شده منوط به کسب مجوز کتبی از اصلاح کننده است.

به موسسه اجازه داده می شود:

موارد زیر تخلف محسوب و با متخلفان مطابق قوانین و مقررات رفتار‌خواهد شد: ‌الف – ثبت و معرفی ارقام ثبت شده متعلق به اشخاص حقیقی و حقوقی دیگر به‌نام خود. ب – عدم رعایت اصول فنی مرتبط با تکثیر بذر و نهال که توسط مؤسسه ابلاغ شده و موجب ضرر و زیان به اشخاص حقیقی و حقوقی ذی‌نفع شود. ج – عدم رعایت مقررات قرنطینه گیاهی کشور. ‌د – بهره‌برداری از ارقام ثبت شده بدون کسب مجوزهای قانونی از اشخاص حقیقی و حقوقی که رقم یاد شده به نام آنها ثبت گردیده است. ‌هـ – تولید و تکثیر بذر و نهال برای عرضه به بازار بدون کسب گواهی مؤسسه.

مؤسسه به منظور جلوگیری از اختلاط ژنتیکی و برای تولید بذر و نهال با‌کیفیت مطلوب مناطق مناسب تولید ارقام مختلف بذر و نهال را شناسایی و معرفی می‌نماید.

وزارت جهاد کشاورزی موظف است تسهیلات لازم برای توسعه فعالیتها و‌تشویق و حمایت بخش خصوصی در جهت سرمایه‌گذاری در زمینه اصلاح، تولید، تکثیر، توزیع و صادرات بذر و نهال را فراهم نماید.

صادرات بذر و نهال در مقیاس تجاری منوط به اخذ گواهی از موسسه با رعایت مقررات قرنطینه می باشد.

از تاریخ تصویب این قانون ورود انواع بذر و نهال در سطح تجاری پس از کسب مجوز وزارت جهاد کشاورزی با رعایت مقررات قرنطینه کشور و استانداردهای بذر و نهال صورت خواهد گرفت.

به منظور دستیابی به فناوری جدید و بهره برداری از توانمندیهای علمی موجود درعرصه بین المللی و تبادل اطلاعات و فراهم آوردن بستر لازم جهت فعالیتهای تحقیقاتی به موسسه اجازه داده می شود با رعایت مقررات مربوط، به عضویت سازمانهای زیر در آید: اتحادیه بین المللی تجزیه بذر ( ایستا) (International Seed Testing Association (ISTA اتحادیه بذر آسیا و اقیانوسیه (Asian Pacfic Seed Association (IPSA واحد بذر سازمان توسعه و همکاریهای اقتصادی Cooperation Organization for Economical Cooperation and Development Seed Scheme اتحادیه بین المللی حفاظت از ارقام جدید گیاهی (International Union for Protection of Plant New Varieties (UPOV شبکه بذر غرب آسیا و شمال آفریقا (West Asia and North Africa Seed Network (WANA Seed Network

وزارت جهاد کشاورزی موظف است گزارش عملکرد سالیانه موضوع این قانون را تهیه و به دولت و کمیسیون کشاورزی، آب و منابع طبیعی مجلس شورای‌اسلامی ارائه نماید.

آیین نامه های اجرایی این قانون حداکثر سه ماه از تاریخ تصویب توسط وزارت جهاد کشاورزی تهیه و به تصویب هیات وزیران خواهد رسید.