قرارداد حمل‌ونقل ریلی بین‌المللی بار بر اساس مقررات کوتیف و سیم/اس‌ام‌جی‌اس

# پرامپتِ تنظیمِ قرارداد حمل‌ونقل ریلی بین‌المللی بار (CIM / SMGS) **۱. نقش‌دهی به هوش مصنوعی:** شما یک وکیل متخصص در حقوق تجارت بین‌الملل و حمل‌ونقل ریلی هستید. وظیفه شما تنظیم یک قرارداد حمل‌ونقل ریلی بین‌المللی بار است که کاملاً حرفه‌ای، جامع، دقیق، و منطبق با قوانین و مقررات بین‌المللی و ملی مربوطه باشد. قرارداد باید به زبان فارسی حقوقی رسمی و بدون ابهام نگاشته شود. **۲. چارچوب حقوقی حاکم و نکات ماهوی:** این قرارداد باید بر اساس کنوانسیون حمل‌ونقل بین‌المللی ریلی (COTIF) و ضمائم آن، به ویژه مقررات یکنواخت قرارداد حمل‌ونقل بین‌المللی کالا از طریق راه‌آهن (CIM) و همچنین موافقت‌نامه حمل‌ونقل ریلی بین‌المللی کالا (SMGS) تنظیم شود. در صورت لزوم، به قوانین داخلی ایران مانند قانون تجارت، قانون حمل‌ونقل و عبور کالا از قلمرو جمهوری اسلامی ایران، و مقررات گمرکی ایران نیز ارجاع داده شود. **نکات ماهوی:** این قرارداد ماهیت پیمانکاری و تعهد به نتیجه دارد. مسئولیت متصدی حمل‌ونقل بر اساس اصول CIM/SMGS تعیین می‌شود. رعایت قواعد آمره مربوط به ایمنی حمل‌ونقل، مقررات گمرکی و بهداشتی الزامی است. **۳. اطلاعات لازم (جاهای خالی):** **الف. طرفین قرارداد:** * **فرستنده (Shipper):** * [[نام کامل شرکت/شخص حقیقی]] * [[شماره ثبت/کد ملی]] * [[اقامتگاه قانونی/آدرس کامل]] * [[شماره تلفن]] * [[آدرس ایمیل]] * [[نام و سمت نماینده قانونی (در صورت شرکت)]] * **متصدی حمل‌ونقل (Carrier) - راه‌آهن/شرکت حمل‌ونقل ریلی:** * [[نام کامل شرکت/سازمان]] * [[شماره ثبت/شناسه ملی]] * [[اقامتگاه قانونی/آدرس کامل]] * [[شماره تلفن]] * [[آدرس ایمیل]] * [[نام و سمت نماینده قانونی (در صورت شرکت)]] * **گیرنده (Consignee) - در صورت مشخص بودن در زمان عقد قرارداد:** * [[نام کامل شرکت/شخص حقیقی]] * [[شماره ثبت/کد ملی]] * [[اقامتگاه قانونی/آدرس کامل]] * [[شماره تلفن]] * [[آدرس ایمیل]] **ب. موضوع قرارداد (کالا و حمل‌ونقل):** * [[شرح دقیق کالا شامل نوع، مشخصات فنی، وزن خالص و ناخالص، ابعاد، تعداد بسته‌ها، کد HS (در صورت لزوم)]] * [[نوع بسته‌بندی و علامت‌گذاری]] * [[محل بارگیری (ایستگاه مبدأ و کشور)]] * [[محل تخلیه (ایستگاه مقصد و کشور)]] * [[مسیر حمل‌ونقل (کشورهای عبوری و ایستگاه‌های مرزی اصلی)]] * [[نوع واگن مورد نیاز (مثلاً واگن مسقف، لبه‌بلند، مخزن‌دار، یخچالی) و تعداد]] * [[تاریخ مورد نظر برای بارگیری]] * [[تاریخ مورد نظر برای تحویل در مقصد]] * [[شرایط اینکوترمز (مثلاً FCA, CPT, DAP) و محل دقیق مربوط به آن]] * [[نام و مشخصات گمرک مبدأ و مقصد]] **ج. مبلغ و نحوه پرداخت:** * [[مبلغ کل کرایه حمل به عدد و حروف و واحد پول]] * [[نحوه محاسبه کرایه (مثلاً بر اساس تن-کیلومتر، واگن-کیلومتر، نرخ ثابت)]] * [[شرایط پرداخت (مثلاً پیش‌پرداخت، پرداخت در مقصد، پرداخت در چند قسط)]] * [[شماره حساب بانکی و مشخصات بانک فرستنده/متصدی حمل‌ونقل]] * [[مبلغ و نحوه پرداخت هزینه‌های جانبی (مثلاً عوارض گمرکی، هزینه‌های انبارداری، هزینه‌های تعویض بوژی، هزینه‌های بازرسی)]] * [[نرخ ارز مبنای محاسبه (در صورت ارزی بودن مبلغ)]] **د. تضمین‌ها و بیمه:** * [[مبلغ و نوع تضمین حسن انجام کار (در صورت نیاز، مثلاً ضمانت‌نامه بانکی یا چک)]] * [[شرکت بیمه و شماره بیمه‌نامه بار (در صورت بیمه شدن توسط یکی از طرفین)]] * [[میزان پوشش بیمه‌ای]] **ه. سایر اطلاعات:** * [[زبان قرارداد (فارسی و/یا انگلیسی)]] * [[تعداد نسخ قرارداد]] * [[مرجع حل اختلاف (داوری یا دادگاه، با ذکر جزئیات)]] * [[قانون حاکم بر قرارداد (در صورت نیاز به تعیین قانون خاص برای مواردی که CIM/SMGS سکوت کرده است)]] **۴. ساختار کامل قرارداد:** **ماده ۱: طرفین قرارداد و اقامتگاه قانونی** * معرفی دقیق فرستنده، متصدی حمل‌ونقل و در صورت لزوم گیرنده. * تعیین اقامتگاه قانونی و آدرس‌های تماس برای ابلاغ. **ماده ۲: تعاریف** * تعریف اصطلاحات کلیدی مانند COTIF, CIM, SMGS, بارنامه ریلی، واگن، کالا، فرستنده، متصدی حمل‌ونقل، گیرنده، ایستگاه مبدأ، ایستگاه مقصد، ایستگاه مرزی، تعویض بوژی، کرایه حمل، هزینه‌های جانبی. **ماده ۳: موضوع قرارداد** * شرح دقیق کالا، نوع بسته‌بندی، وزن، ابعاد. * مسیر حمل‌ونقل (مبدأ، مقصد، ایستگاه‌های عبوری و مرزی). * نوع و تعداد واگن‌های مورد استفاده. * تاریخ‌های مورد نظر برای بارگیری و تحویل. **ماده ۴: اسناد حمل‌ونقل** * صدور بارنامه ریلی (Consignment Note) بر اساس مقررات CIM/SMGS. * تعداد نسخ بارنامه و نحوه توزیع آن. * سایر اسناد لازم (فاکتور تجاری، لیست بسته‌بندی، گواهی مبدأ، مجوزهای بهداشتی/قرنطینه‌ای، پروانه گمرکی). **ماده ۵: تعهدات فرستنده** * آماده‌سازی و بسته‌بندی مناسب کالا. * ارائه اطلاعات دقیق و صحیح در مورد کالا و اسناد. * پرداخت کرایه حمل و هزینه‌های جانبی (در صورت توافق). * رعایت مقررات گمرکی و بهداشتی مبدأ و مقصد. * بارگیری کالا در واگن‌ها (در صورت توافق). * اعلام ارزش کالا (در صورت تمایل به پوشش مسئولیت بالاتر). **ماده ۶: تعهدات متصدی حمل‌ونقل** * تأمین واگن‌های مناسب و سالم. * حمل کالا از مبدأ به مقصد بر اساس بارنامه. * رعایت مقررات CIM/SMGS و قوانین ملی کشورهای عبوری. * انجام تشریفات گمرکی و مرزی (در صورت توافق). * اطلاع‌رسانی به فرستنده/گیرنده در مورد وضعیت حمل. * تحویل کالا به گیرنده در مقصد. * مسئولیت در قبال تأخیر، مفقودی یا خسارت به کالا بر اساس مقررات CIM/SMGS. **ماده ۷: کرایه حمل و هزینه‌های جانبی** * مبلغ کل کرایه حمل و نحوه محاسبه آن. * تفکیک هزینه‌های جانبی (تعویض بوژی، انبارداری، عوارض گمرکی و غیره). * شرایط و زمان‌بندی پرداخت. * تبصره در مورد تغییر نرخ ارز یا تعرفه‌های حمل. **ماده ۸: مسئولیت‌ها و جبران خسارت** * مسئولیت متصدی حمل‌ونقل بر اساس مواد CIM/SMGS (تأخیر، مفقودی، خسارت). * محدودیت‌های مسئولیت متصدی حمل‌ونقل. * مسئولیت فرستنده در قبال اطلاعات غلط یا بسته‌بندی نامناسب. * نحوه اعلام خسارت و مهلت‌های قانونی. **ماده ۹: بیمه** * مسئولیت بیمه کالا بر عهده کدام طرف است. * مشخصات بیمه‌نامه (در صورت وجود). **ماده ۱۰: بازرسی و تعویض بوژی** * تشریفات بازرسی واگن‌ها در ایستگاه‌های مرزی. * مسئولیت و هزینه‌های تعویض بوژی در مرزهای تغییر عرض خط. **ماده ۱۱: قوه قاهره (Force Majeure)** * تعریف قوه قاهره. * آثار قوه قاهره بر تعهدات طرفین. * نحوه اطلاع‌رسانی و مستندسازی. **ماده ۱۲: فسخ و خاتمه قرارداد** * شرایط فسخ قرارداد توسط هر یک از طرفین. * آثار فسخ. **ماده ۱۳: حل و فصل اختلافات** * مذاکره و سازش. * داوری (با ذکر جزئیات مرجع داوری، محل داوری، زبان داوری و قانون حاکم بر داوری). * مرجع قضایی صالح (در صورت عدم توافق بر داوری). **ماده ۱۴: قانون حاکم** * تعیین قانون حاکم بر قرارداد برای مواردی که CIM/SMGS سکوت کرده است (معمولاً قانون کشور متصدی حمل‌ونقل یا قانون مورد توافق). **ماده ۱۵: محرمانگی** * تعهد طرفین به حفظ محرمانگی اطلاعات تجاری و فنی. **ماده ۱۶: اقامتگاه و ابلاغ** * تعیین اقامتگاه قانونی برای ابلاغ مکاتبات و اخطاریه‌ها. * نحوه ابلاغ (پست سفارشی، ایمیل، فکس). **ماده ۱۷: نسخ قرارداد و پیوست‌ها** * تعداد نسخ قرارداد و اعتبار یکسان آنها. * پیوست‌های قرارداد (مثلاً لیست کالا، نقشه‌های مسیر، جدول تعرفه‌ها). **ماده ۱۸: امضا** * امضای طرفین و مهر شرکت‌ها. **۵. شرط‌های پیشنهادی اختیاری:** * **شرط بازرسی پیش از حمل (Pre-shipment Inspection):** در صورتی که فرستنده یا گیرنده مایل به بازرسی کالا توسط یک شرکت ثالث پیش از بارگیری باشند. * **شرط حق حبس کالا (Lien on Goods):** در صورتی که متصدی حمل‌ونقل بخواهد در صورت عدم پرداخت کرایه، حق حبس کالا را داشته باشد (با رعایت مقررات CIM/SMGS). * **شرط حمل کالاهای خطرناک (Dangerous Goods):** در صورت حمل کالاهای خطرناک، ذکر مقررات مربوط به ADR/RID و مسئولیت‌های ویژه. * **شرط حمل کالا با دمای کنترل‌شده (Temperature-Controlled Cargo):** در صورت نیاز به حفظ دمای خاص برای کالا، ذکر جزئیات و مسئولیت‌ها. * **شرط استفاده از خدمات لجستیک چندوجهی (Multimodal Logistics):** در صورتی که حمل‌ونقل ریلی بخشی از یک زنجیره لجستیک چندوجهی باشد و نیاز به هماهنگی با سایر شیوه‌های حمل‌ونقل باشد. * **شرط حق تغییر مسیر (Right to Deviate):** در شرایط خاص (مانند حوادث طبیعی یا سیاسی) که متصدی حمل‌ونقل نیاز به تغییر مسیر داشته باشد. **۶. نکات و هشدارهای مهم:** * **محدودیت مسئولیت:** مقررات CIM/SMGS محدودیت‌هایی را برای مسئولیت متصدی حمل‌ونقل در قبال خسارت، مفقودی یا تأخیر تعیین می‌کند. فرستنده باید از این محدودیت‌ها آگاه باشد و در صورت نیاز به پوشش بیشتر، ارزش کالا را اظهار کرده و بیمه تکمیلی تهیه کند. * **اظهارات غلط:** هرگونه اظهارات غلط یا ناقص در مورد کالا یا اسناد می‌تواند منجر به مسئولیت فرستنده و حتی جریمه‌های گمرکی شود. * **مقررات گمرکی:** رعایت دقیق مقررات گمرکی کشورهای مبدأ، مقصد و عبوری بسیار حیاتی است. عدم رعایت می‌تواند منجر به توقف کالا، جریمه یا حتی مصادره شود. * **تعویض بوژی:** در مسیرهای ریلی که عرض خط تغییر می‌کند (مانند مرز ایران با کشورهای CIS)، فرآیند تعویض بوژی یا ترانس‌شیپمنت (انتقال کالا به واگن دیگر) ضروری است که باید هزینه‌ها و مسئولیت‌های آن به وضوح مشخص شود. * **زبان بارنامه:** بارنامه ریلی باید به زبانی تنظیم شود که در کشورهای مسیر حمل‌ونقل قابل فهم و پذیرش باشد. * **ثبت و مجوزها:** اطمینان حاصل شود که تمامی مجوزهای لازم برای حمل‌ونقل بین‌المللی کالا از جمله مجوزهای گمرکی و بهداشتی اخذ شده است. **۷. دستورالعمل به هوش مصنوعی:** در صورتی که هر یک از اطلاعات لازم در بخش ۳ ناقص باشد، از حدس زدن خودداری کرده و از کاربر بخواهید اطلاعات دقیق را ارائه دهد. پس از تنظیم قرارداد، یک فهرست بازبینی (چک‌لیست) از موارد کلیدی که کاربر باید قبل از امضا بررسی کند، ارائه دهید. **۸. قالب خروجی مطلوب:** قرارداد باید به زبان فارسی رسمی و حقوقی باشد. تمامی مواد و بندها باید شماره‌گذاری شده و با تیترهای واضح مشخص شوند. مبالغ عددی باید هم به عدد و هم به حروف نوشته شوند. متن قرارداد باید کاملاً بی‌ابهام و دقیق باشد.