آلاء الرحمن فی تفسیر القرآن (کتاب): معرفی اجمالی مؤلف

وی سراسر زندگی ارزشمندش را در دفاع از اصول اسلام گذراند و با قلم و قدم خویش از حریم اسلام دفاع کرد. (او در نهضت استقلال طلبانه خونین مردم عراق علیه انگلیس در سال ۱۹۲۰ م شرکت کرد.) تالیفات او در دفاع از حریم اسلام شهره است؛ از جمله در کتاب سه جلدی الرحلة المدرسیه کوشیده است شبهات مسیحان (علیه‌السّلام) را پاسخ گوید. اثر دیگر وی الهدی الی دین المصطفی در دو جلد بزرگ است که در آن به دفاع از قرآن و کرامت آن برخاسته است. وی علاوه بر این‌ها کتاب‌های دیگری دارد که در آنها نیز به مهمترین مسائل اسلامی اهتمام ورزیده است. این تفسیر از بهترین تالیفات اوست؛ زیرا آخرین آنهاست؛ بنابراین دقیقترین و استوارترین آنها نیز به‌شمار می‌رود؛ که نشان دهنده تباهی درونی وی است. وی بی پروا می‌گوید: تفسیر بلاغی با این آیه ختم می‌شود: «ان الذین کفروا بآیاتنا سوف نصلیهم نارا... به هر حال بلاغی به خاطر خدا کار کرد و مصداق این آیه قرآن بود که می‌فرماید: «فاصدع بما تومر و اعرض عن المشرکین انا کفیناک المستهزئین؛ ») به جوار رحمت ایزدی شتافت. تا همان‌گونه که در این آیه وعده داده شده، پاداش خویش را (از پروردگار عالم) دریافت کند؛ زیرا الکریم اذا وعد وفی. چنانکه تالیفات وی در این زمینه (ادیان کهن) اساسی محکم و پایه‌ای استوار دارد. مقصود و هدف وی در تفسیر، بیان حقایق کلام خداوند و اظهار رسالت و پیام قرآن، با اسلوبی سهل و متین و سبکی میان ایجاز و اطناب و نیز احاطه بر جمیع جوانب کلام خداست؛ چنانکه مجالی برای شبهات معاندان و شک و تردیدهای مخالفان نمی‌گذارد. وی علاوه بر این ب. ت. ب. ادب و بیان والا و شناختی که نسبت به مبانی فقه و فلسفه و کلام و تاریخ و مخصوصا تاریخ ادیان و سنت‌های امت‌های گذشته داشت، توانست بسیاری از مشکلات تفسیر را حل کند؛ به همین‌جهت، روش وی در تفسیر، صبغه ادبی و کلامی برجسته‌ای دارد که نظیر آن کمتر یافت می‌شود. خدایش رحمت کند. منبع: نساء/سوره۴، آیه۵۷ · نساء/سوره۴، آیه۵۶ · التفسیر و المفسرون، ج۲، ص۳۴ · حجر/سوره۱۵، آیه۹۴