ادله اثبات دعوی (قواعد فقه): ادلّه خاص دعاوی کیفری

ادلّه خاص دعاوی کیفری عبارت است از قسامه و لعان . ۲. ۱ - قسامه هرگاه کسی کشته شود و ولیّ دم ، علیه متهم دلیلی نداشته باشد، باید خود و ۴۹ تن از بستگانش (جمعا ۵۰ تن) سوگند یاد کنند که متهم مرتکب قتل شده است. این عمل (۵۰ سوگند برای اثبات قتل) را قسامه گویند. قسامه در قتل شبه عمد و خطایی ۲۵ سوگند است. اگر تعداد بستگان مدّعی (ولیّ دم) به حد نصاب (۵۰ یا ۲۵ تن) نرسد، سوگندهای لازم یکسان میان آنان تقسیم خواهد شد. اگر مدعی و بستگانش از قسامه خودداری کنند، متهم و بستگانش سوگند خواهند خورد، اگر متهم و بستگانش از قسامه خودداری کنند، حکم علیه‌ متهم صادر خواهد شد. (نگاه کنید: ) ۲. ۲ - لعان هرگاه زوج ، زوجه خویش را به زنا ، قذف کند و بیّنه‌ای نیز در دست نداشته باشد، باید لعان عملی گردد. لعان ده سوگند است، با صیغه خاص خود که زوج و زوجه هر کدام پنج بار تشریفات ویژه باید ادا کنند.(نگاه کنید: ) منبع: تاریخ حقوق ایران، ص۱۹۴-۲۱۴ · قواعد فقه، قاعده بینة، ج۳، ص۵۳ · حقوق خانواده، ص۱۱۴