شهادت دروغ: در قانون

ماده 650 قانون مجازات اسلامی (تعزیرات) ، عنصر قانونی جرم شهادت دروغ را تشکیل می دهد. عنصر مادی این جرم، ادای شهادت دروغ است. « شهادت » آن است که از چیزی خبر داده شود و ممکن است به صورت کتبی یا شفاهی انجام شود. این جرم همچون قسم دروغ ، جرمی مطلق است. عنصر معنوی این جرم، سوء نیت عام است و « قصد اضرار ب. غ. یا قصد اثبات امری غیر واقعی» به عنوان سوء نیت خاص شرط نیست هرچند شاید ظاهر امر، خلاف این باشد و قصد اثبات یک امر غیر واقعی به عنوان سوء نیت خاص در نظر گرفته شود زیرا کسی که شهادت دروغ میدهد هدفی جز این ندارد اما حالت های دیگری نیز قابل تصور است که مرتکب با هدف های دیگری مثل گرفتن پول، مبادرت به این امر کند. همچنین شهادت موضوع این ماده، شهادتی است که در دادگاه به عمل می آید و شهادت خارج از دادگاه، ب. ت. ب. نسخ قانون مجازات عمومی، ممکن نیست. دادگاه، شامل دادگاه عمومی ، انقلاب ، نظامی ، ویژه روحانیت و ...میشود. در مورد کتمان شهادت در قوانین کیفری، مجازاتی در نظر گرفته نشده است و ظاهرا عمل مذکور، جرم نیست. اداء شهادت در مرجع قضایی طبق ماده 236 قانون آیین دادرسی مدنی و ماده 153 قانون آیین دادرسی کیفری همراه با سوگند انجام میشود، حال شاهد در صورت شهادت دروغ، مرتکب سوگند دروغ نیز شده است، اما در این حالت مجازات ماده 649 و 650 به صورت جداگانه اعمال نمیشود و ماده 649 منصرف از شهادت دروغی است که همراه با سوگند است، پس در مورد چنین اشخاصی فقط مجازات ماده 650 اعمال میشود. مواد 76 ، 77 و 78 قانون مجازات اسلامی، مورد نظر ماده 650 نیست چون در این موارد شهادت دروغ صورت نمیگیرد و شرایط شهادت کامل نیست، با این وجود شهادتی که طبق آن قصاص ، اعدام یا قطع عضو صورت میگیرد اگر احراز شود که عمدی بوده است، شاهد، قصاص میشود و اگر غیرعمدی باشد باید دیه بپردازد و ظاهرا حسب مورد علاوه بر اجرای حد و قصاص و دیه، باید مجازات ماده 650 نیز اعمال شود. منبع: آثار برگزیده حقوقی (استقلال و پیوند حقوق مدنی و کیفری)، فکرسازان، 1384 · رویه قضایی دادگاه های تجدیدنظر استان در امور کیفری (سرقت، خیانت و امانت، صدور چک بلا محل)، جنگل، 1390