قلمرو قانون جدید در زمان — این مساله در چند موضوع دارای آثار

با اصلاح یا نسخ هر قانونی بحث تعارض زمانی میان موضوعات مشمول قانون سابق و جدید مطرح می شود و یکی از مباحث دقیق و پیچیده را که دارای رویکردی فلسفی نیز م. ب. به ارمغان می آورد. قانون بیمه اجباری نیز در مقام تغییراتی عمیق در قانون سابق برآمده است و اعتبار دو قانون در دو زمان ب. ت. ب. ذات قرارداد بیمه که در طول زمان استمرار دارد و از زمره عقود مستمر م. ب.. چند بحث اساسی را در مورد میزان تعهدات بیمه گر و حقوق زیاندیده و بیمه گذار مطرح می کند. با مقایسه قانون جدید و سابق آثار مهمی را می توان به دست آورد که مسأله قلمرو زمانی قانون را به میان می آورد و باید پاسخی شایسته به آن داد. قرارداد بیمه به حکم استمرار در طول زمان معمولا یکسال)، ممکن است با دو قانون مواجه شود و چون محتوی دو قانون یکسان نیست این سؤال مطرح می شود که آیا باید قانون سابق را بر قراردادهای سابق اعمال کرد. یا موقعیت حقوقی آنها تابع قانون جدید است و به دلیل نسخ قانون سابق باید مسائل مطرح شده را بر اساس قانون فعلی تحلیل نمود؟ این مساله در چند موضوع دارای آثار اساسی است. فرض شود در زمان حاکمیت قانون سابق قرارداد بیمه ای منعقد شده و تا پایان سال معتبر باشد یعنی دقیقاً دو طرف قوانین سابق و جدید قرار گرفته است. در این صورت ب. ت. ب. قواعد متفاوت هر قانون باید دید کدام یک از قواعد نسبت به رویدادهای قبل نیز اعمال میشود؟ آیا اگر حادثه رانندگی در زمان قانون سابق رخ دهد با حالتی که این حادثه بعد از وضع قانون بیمه اجباری ۱۳۹۵ تحقق یابد اما قرارداد بیمه در زمان قانون سابق باشد تفاوتی وجود دارد؟ و به طور کلی از میان دو عامل مهم یعنی زمان انعقاد قرارداد بیمه و زمان تحقق حادثه رانندگی کدام یک با فرض قابلیت تسری قانون نسبت به قرارداد یا حادثه ای که سابقاً منعقد شده یا تحقق یافته است. معیار بررسی میباشند؟ بنابراین در بحث قلمرو زمانی قانون باید به دو مساله اشاره کرد. از یکسو باید بررسی کرد آیا قانون به رویدادها و امور سابق تسری می یابد و از سوی دیگر با مثبت بودن پاسخ و تسری قانون به گذشته کدام یک از عوامل مهم است: قرارداد بیمه حادثه رانندگی مساله دوم نیز به دو صورت است بدین صورت که یا قرار داد و حادثه رانندگی هر دو قبل از قانون باشند ولی هنوز خسارتی پرداخت نشده است یا قرارداد در زمان قانون سابق باشد ولی حادثه رانندگی بعد از لازم الاجرا شدن قانون رخ دهد. بدیهی است فرض حادثه رانندگی قبل از قرارداد بیمه تصور نمی شود زیرا چنین حادثه ای به معنی تحقق ریسک در زمان قرارداد بیمه است و قرار داد آن باطل م. ب.. ۲۵۵