نظر مشورتی 7/97/2047 مورخ 1397/07/11 اداره کل حقوقی قوه قضائیه در خصوص عدم تاثیر دادخواست الزام به تمکین زوجه بر دادنامه نفقه سابق با اصلاحات و الحاقات بعدی

استعلام : زوج به موجب راي دادگاه محكوم به پرداخت نفقه معوقه از تاريخ 1/1/80 تا 1/1/90 به مئت 10 سال شده است حال زوجه در سال 96 به منظور بي اثر كردن راي نفقه صادره دادخواست الزام به تمكين داده است آيا حكم تمكيني كه در سال 96 صادر مي شود مي تواند دادنامه نفقه مربوط به سال هاي قبل را بي اثر كند؟ اساسا در صدور راي تمكين بايد نشوز فعلي از تاريخ تقديم دادخواست زوجه بررسي شود يا نشوز يا عدم نشوز سابق زوجه از تاريخ ترك منزل نيز بايد بررسي شود به تعبير دقيق تر آيا اثر راي تمكين نسبت به آتيه است يا دلالت بر نشوز سابق زوجه هم دارد؟ نظريه مشورتي اداره كل حقوقي قوه قضاييه : ولاً: گرچه نشوز و تمكين از امور حادث مي باشند و طرح دعاوي مربوط به آن در مقاطع زماني مختلف امكان پذير است و مشمول اعتبار امر مختومه نمي باشد، اما در مواردي كه نشوز يا تمكين در يك مقطع زماني معيني توسط دادگاه احراز و بر همين اساس حكم صادر شده، طرح مجدد اين دعاوي ناظر به همان مقطع زماني و رسيدگي به آن به لحاظ اعتبار امر مختومه امكان پذير نيست. بنابراين، در فرض سؤال كه دادگاه حكم بر پرداخت نفقه معوقه زوجه مربوط به يك بازه زماني معين در گذشته صادر كرده است، ب. ت. ب. اينكه تكليف به انفاق زوجه فرع بر تمكين وي است و مفروض آن است كه دادگاه با احراز تمكين زوجه حكم به پرداخت نفقه معوقه در آن بازه زماني صادر كرده است، دعواي بعدي نشوز زوجه از سوي زوج در همان بازه زماني به لحاظ شمول اعتبار امر مختومه به استناد بند 6 ماده 84 قانون آيين دادرسي دادگاه هاي عمومي و انقلاب در امور مدني 1379 قابل استماع نمي باشد. ثانياً: در دعواي الزام به تمكين، دادگاه علي الاصول وضعيت كنوني را مورد بررسي قرار داده و اگر نشوز فعلي زوجه را احراز كند، حكم به الزام وي به تميكن صادر مي كند و اين حكم تسري به گذشته ندارد. نظریه مشورتی شماره 7/97/2047 مورخ 1397/07/11 موضوع استعلام مربوط به امکان بی‌اثر کردن حکم نفقه معوقه صادره برای یک بازه زمانی مشخص از سوی زوجه، با ارائه دادخواست الزام به تمکین در سال 96 است. در این راستا، پرسش اصلی این است که آیا حکم تمکین می‌تواند حکم نفقه مربوط به سال‌های گذشته را بی‌اثر کند و آیا بررسی نشوز زوجه باید به زمان حال محدود شود یا به گذشته نیز تسری دارد. <br>در پاسخ به این سوال، نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه بیان می‌کند که ب. ت. ب. اعتبار امر مختومه و اینکه حکم نفقه معوقه بر اساس تمکین زوجه در آن بازه زمانی صادر شده، دعوای نشوز زوجه در همان بازه زمانی قابل استماع نیست. همچنین، در دعوای الزام به تمکین، دادگاه معمولاً وضعیت کنونی زوجه را مورد بررسی قرار می‌دهد و در صورت احراز نشوز فعلی، حکم به تمکین صادر می‌کند که این حکم به گذشته تسری ندارد. این موارد مطابق با بند 6 ماده 84 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 1379 است. تاریخ نظریه: 1397/07/11 شماره نظریه: 7/97/2047 شماره پرونده: 96-9/2-2096 ولاً: گرچه نشوز و تمکین از امور حادث می‌باشند و طرح دعاوی مربوط به آن در مقاطع زمانی مختلف امکان‌پذیر است و مشمول اعتبار امر مختومه نمی‌باشد، اما در مواردی که نشوز یا تمکین در یک مقطع زمانی معینی توسط دادگاه احراز و بر همین اساس حکم صادر شده، طرح مجدد این دعاوی ناظر به همان مقطع زمانی و رسیدگی به آن به لحاظ اعتبار امر مختومه امکان‌پذیر نیست. بنابراین، در فرض سوال که دادگاه حکم بر پرداخت نفقه معوقه زوجه مربوط به یک بازه زمانی معین در گذشته صادر کرده است، ب. ت. ب. اینکه تکلیف به انفاق زوجه فرع بر تمکین وی است و مفروض آن است که دادگاه با احراز تمکین زوجه حکم به پرداخت نفقه معوقه در آن بازه زمانی صادر کرده است، دعوای بعدی نشوز زوجه از سوی زوج در همان بازه زمانی به لحاظ شمول اعتبار امر مختومه به استناد بند 6 ماده 84 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی 1379 قابل استماع نمی‌باشد.