آيين نامه اجراي قانون مطبوعات
مصوب سوم دي ماه 1321
مصوب 1321,10,14
با اصلاحات و الحاقات بعدي
ماده 1 ـ طبق ماده اول قانون مطبوعات مصوب سوم دي ماه 1321 هيچكس حق ندارد خود را صاحب امتياز يا مدير يا سردبير روزنامه يا مجلهاي معرفي كند كه پيش از تاريخ سوم دي ماه 1321 در تهران يا در شهرستانها منتشر ميشده يا مجاز بوده است كه منتشر شود مگر اينكه يكي از اين سمتها را طبق مقررات اين آئيننامه از اين به بعد تحصيل نمايد.
ماده 2 ـ صاحب امتياز و مدير و سردبير ممكن است شخص واحد و يا اشخاص جداگانه باشند. در هر صورت بايد شخص واحد يا اشخاص مختلف بودن آنها در تقاضانامه و در امتيازنامه قيد گردد و هرگونه تبديل و تغيير در مورد آنها موكول به اجازه و تصويب شورايعالي فرهنگ است.
از حيث شايستگي اخلاقي و سرمايه علمي و تمكن مالي داراي شرايط زير باشد.
تبصره ـ وزارتخانهها و مؤسسات دولتي در صورتي كه بخواهند نشريه مرتبي داشته باشند بايد يك مدير و يك سردبير واجد شرايط معرفي كنند.
ماده 3 ـ صاحب امتياز يا مدير يا سردبير روزنامه يا مجله يا هر نوع نشريه مرتب ديگر بايد علاوه بر تابعيت ايران و داشتن لااقل 30 سال و محكوم نبودن به جنحه و جنايت از حيث شايستگي اخلاقي و سرمايه علمي و تمكن مالي داراي شرايط زير باشد.
الف ـ شايستگي اخلاق
ماده 4 ـ صاحب امتياز يا مدير يا سردبير روزنامه و مجله و هر نوع نشريه مرتب بايد داراي سوء شهرت نبوده و از رذائل تقلب و كلاهبرداري و سابقه به اعمال خلاف وطنپرستي و هر نوع رفتار زائلكننده شرافت مبرا باشد.
ب ـ سرمايه علمي
ماده 5 ـ تقاضاكننده امتياز روزنامه يا مجله يا هرگونه نشريه مرتب بايد داراي گواهينامه دوره دوم متوسطه بوده يا از عهده امتحان مواد زير برآيد.
1ـ زبان و ادبيات فارسي در حدود سال 6 متوسطه ادبي.
2ـ تاريخ و جغرافياي ايران در حدود سه سال اول متوسطه.
3ـ تاريخ و جغرافياي مختصر عالم
ماده 6 ـ مدير و سردبير هر كدام بايد داراي دانشنامه ليسانس يا معادل آن در ادبيات يا حقوق يا فلسفه و علوم اجتماعي يا داراي دانشنامه دكتري بوده يا از عهده امتحاني برآيد كه مواد آن عبارت خواهد بود از تاريخ و جغرافيا و كليات فلسفه و يك زبان خارجه و تاريخ ادبيات ايران و قرائت متون فارسي در حدود برنامه دانشكده ادبيات و نوشتن يك مقاله اجتماعي و يك مقاله ادبي قابل قبول در حضور هيئت ممتحنه. در مورد روزنامهها و مجلات فني داشتن گواهينامه متوسطه كامل ادبي يا گذراندن امتحاني در حدود آن و داشتن دانشنامه ليسانس در آن فن يا گذراندن امتحان در حدود آن.
ماده 7 ـ كساني كه به فضل و دانش مشهور هستند و از خود تا اين تاريخ تأليفاتي دارند كه به طبع رسيده ميتوانند تأليفات خ. ر. ب. شوراي عالي فرهنگ عرضه داشته تقاضاي معافيت از رعايت مواد 5 و 7 اين آئيننامه بنمايند. هيئت رسيدگي نظر خود را در اين خصوص به شوراي عالي فرهنگ اطلاع خواهد داد و رأي شورا قاطع خواهد بود.
ج ـ توانائي مالي
ماده 8 ـ تقاضاكننده امتياز مكلف است در ضمن تقاضا توانائي مالي خ. ر. ب. قرار زير تضمين كند:
1ـ براي نشر روزنامه مخارج 30 شماره به فرض اينكه هر شماره دوهزار نسخه چاپ شود.
2ـ براي نشر مجله مخارج 6 شماره به فرض اينكه هر شماره 500 نسخه چاپ شود.
ماده 9 ـ هركس تقاضاي امتياز روزنامه يا مجله ميكند يا كسي را به سمت مديري يا سردبيري نشريه خود معرفي مينمايد بايد تقاضانامه به ضميمه مدارك زير:
1ـ دو قطعه عكس.
2ـ دو رونوشت گواهي شده شناسنامه.
3ـ گواهينامه نداشتن پيشينه بد.
4 ـ مدارك اعتبار بانكي كه توانائي مالي تقاضاكننده را برساند (در مورد تقاضاي امتياز)
5 ـ مدارك علمي و غيره (در صورتي كه داشته باشد)
در تهران به اداره كل نگارش وزارت فرهنگ و در شهرستانها به اداره فرهنگ محل تسليم نموده رسيد دريافت دارد.
تبصره ـ تمام تقاضاهائي كه تا اين تاريخ به وزارت فرهنگ فرستاده شده خالي از اعتبار است و تقاضاها بايد با رعايت مواد اين آئيننامه تجديد شود.
ماده 10 ـ تقاضاكننده امتياز بايد در تقاضانامه خود قيد كند كه روزنامه يا مجلهاش در كدام شهر منتشر خواهد شد امتياز يا اجازه مديري و سردبيري كه از طرف شورايعالي فرهنگ صادر ميشود فقط براي همان شهر و همان روزنامه يا مجله مورد تقاضا معتبر خواهد بود.
ماده 11 ـ پرونده حاوي تقاضانامه و مدارك ضميمه آن از طرف اداره كل نگارش به هيئت رسيدگي مذكور در ماده 14 فرستاده ميشود و آن هيئت براي تحقيق و رسيدگي و اظهارنظر منتهي ده روز مهلت خواهند داشت.
ماده 12 ـ براي تشخيص شايستگي اخلاقي و معلومات و توانائي مالي تقاضاكنندگان كه در موارد 4 تا 12 مقرر شده است در تهران هر دو ماه يك مرتبه در هفته اول ماه شورايعالي فرهنگ دو تن از كارمندان خود و يك تن از استادان دانشگاه انتخاب مينمايد و آنها با رئيس يا نماينده اداره كل تبليغات و انتشارات و رئيس اداره كل نگارش وزارت فرهنگ هيئتي را به نام هيئت رسيدگي تشكيل خواهند داد.
هيئت رسيدگي ميتواند در هر مورد ميتواند در هر مورد كه مقتضي بداند دو يا چهار نفر از كارشناسان و دانشمندان را نيز به خود ضميمه نمايد عده اعضاي هيئت هميشه بايد فرد باشد.
تبصره 1 (منسوخه 02ˏ10ˏ1325) ـ حقالزحمه عضويت هيئت رسيدگي از طرف هيئت وزيران معين خواهد شد.
ماده 13 ـ نظر هيئت رسيدگي اعم از رد يا قبول در جلسه رسمي شوراي عالي فرهنگ مطرح گرديده و پس از مطالعه لازم به اكثريت آراء نصف به علاوه يك همه كارمندان رسمي شورايعالي كه در اين مورد رأي مخفي خواهند داد رد يا تأييد خواهند شد هرگاه شورايعالي فرهنگ تحقيقات هيئت رسيدگي را كافي نداند پرونده تقاضاكننده را فقط براي يك بار براي تجديدنظر به آن هيئت اعاده ميدهد و رأي قطعي خ. ر. ب. بعد از وصول نظري كه دوباره از طرف هيئت رسيدگي اظهار خواهد شد موكول ميدارد.
ماده 14 ـ تقاضاهائي كه در شهرستانها به ادارات فرهنگ ميرسد در شعب شورايعالي فرهنگ مورد بررسي ابتدائي قرارگرفته و نظر آن شعب در صورتي كه مثبت باشد با پرونده كامل تقاضاكننده به تهران فرستاده ميشود و در شورايعالي فرهنگ درباره آن به طريق مذكور در ماده 13 رأي گرفته خواهد شد چگونگي رسيدگي ابتدائي مذكور فوق طبق آئيننامه مصوب شوراي عالي فرهنگ خواهد بود.
تبصره ـ در شهرستانهائي كه شعبه شورايعالي فرهنگ نيست اداره فرهنگ تقاضانامه و مدارك ضميمه آن را عيناًبراي رسيدگي به اداره كل نگارش وزارت فرهنگ خواهد فرستاد.
ماده 15 ـ تمكن مالي و صلاحيت علمي و اخلاقي صاحب امتياز و مدير و سردبير بايد در تمام مدتي كه روزنامه يا مجله آنها منتشر ميشود باقي و برقرار باشد و با زوال يكي از آنها صلاحيتها امتياز يا اجازه مديري يا سردبيري به خودي خود لغو ميشود.
در صورت فوت صاحب امتياز نام آن روزنامه براي ورثه مذكور بلافصل قانوني او محفوظ ميماند و امتياز آن به يكي از آنها يا كسي كه از طرف آنها معرفي شود در صورتي كه واجد شرايط باشند داده خواهد شد.
ماده 16 ـ دولت با تحصيل مدارك و دلائلي كه زوال يكي از صلاحيتهاي صاحب امتياز يا مدير يا سردبيري را برساند هر موقع ميتواند از شوراي فرهنگ تقاضاي تجديدنظر در امتياز يا اجازه صادره را بنمايد.
صاحب امتياز نيز مكلف است كه در صورت زوال صلاحيت مدير يا سردبير نشريه خود مراتب را به شورايعالي فرهنگ اعلام و براي جانشين آنها كسب اجازه نمايد.
ماده 17 ـ امتياز روزنامهها و مجلاتي را كه تاكنون منتشر ميشدهاند از اين تاريخ تا مدت 5 سال فقط دارندگان سابق آنها و يا كساني كه از طرف آنها مأذون ميباشند ميتوانند به شرط دارابودن صلاحيتهاي مندرج در اين آئيننامه با تصويب شوراي عالي فرهنگ تجديد يا تحصيل نمايند.
ماده 18 ـ شوراي عالي فرهنگ اسامي نامناسب را رد خواهد كرد.
ماده 19 ـ مدت اعتبار امتياز براي انتشار نخستين شماره روزنامه يا مجله يكسال است. چنانچه در اين مدت مجله يا روزنامه منتشر نشد امتياز خود به خود لغو ميشود.
ماده 20 ـ صاحب امتياز و مدير و سردبير روزنامه يا مجله در مورد جرائم مطبوعاتي و موارد مندرج در ماده دوم قانون مطبوعات مصوب سوم دي ماه 1321 مسئوليت مشترك دارند.
آئيننامه فوق مشتمل بر 20 ماده كه شورايعالي فرهنگ تنظيم و پيشنهاد نموده در جلسه چهاردهم ديماه 1321 به تصويب هيئت وزيران رسيده و مقرر گرديد فوري به موقع اجرا گذارده شود.
تبصره ماده 7 آئين نامه قانون مطبوعات(منسوخه 12ˏ12ˏ1321) : كسانيكه قبل از قانون مطبوعات مصوب سوم ديماه مقالات سودمندي در مجله يا روزنامه كه صاحب امتياز آن بوده اند در يكي از شهرستانها منتشر كرده باشند نيز ميتوانند تقاضاي معافيت از رعايت مواد 5و6 اين آئين نامه را بنمايند بشرط آنكه مجله يا روزنامه مزبور تا آذر ماه 1321 دائر بوده باشد اداره فرهنگ شهرستان نطنز شوراي فرهنگ محل را در صورتيكه شورا در محل نباشد نظر خود را بشوراي عالي فرهنگ خواهد فرستاد و رأي اين شورا قاطع خواهد بود.
كسانيكه بطريق مذكور در اين تبصره صاحب امتياز يا مدير و سردبير شناخته شوند چنانچه بعداً بخواهند يكي از اين سمت ها را در روزنامه يا مجله اي كه در تهران منتشر ميشود حائز گردند رعايت مواد 5و6 اين آئين نامه درباره آنها نيز الزامي خواهد بود.
تبصره 2(منسوخه 02ˏ10ˏ1325) ـ مراد از دو ثلث و سه ربع از اعضاي رسمي مندرج در ماده فوق اعضاي حاضر در طهران ميباشد.
مصوب 1321/10/14 هیات وزیران
ماده 1 - طبق ماده اول قانون مطبوعات مصوب سوم دی ماه 1321 هیچکس حق ندارد خود را صاحب امتیاز یا مدیر یا سردبیر روزنامه یا مجلهای معرفی کند که پیش از تاریخ سوم دی ماه 1321 در تهران یا در شهرستانها منتشر میشده یا مجاز بوده است که منتشر شود مگر اینکه یکی از این سمتها را طبق مقررات این آییننامه از این به بعد تحصیل نماید.
ماده 2 - صاحب امتیاز و مدیر و سردبیر ممکن است شخص واحد و یا اشخاص جداگانه باشند. در هر صورت باید شخص واحد یا اشخاص مختلف بودن آنها در تقاضانامه و در امتیازنامه قید گردد و هرگونه تبدیل و تغییر در مورد آنها موکول به اجازه و تصویب شورای عالی فرهنگ است.
تبصره - وزارتخانهها و موسسات دولتی در صورتی که بخواهند نشریه مرتبی داشته باشند باید یک مدیر و یک سردبیر واجد شرایط معرفی کنند.
ماده 3 - صاحب امتیاز یا مدیر یا سردبیر روزنامه یا مجله یا هر نوع نشریه مرتب دیگر باید علاوه بر تابعیت ایران و داشتن لااقل 30 سال و محکوم نبودن به جنحه و جنایت از حیث شایستگی اخلاقی و سرمایه علمی و تمکن مالی دارای شرایط زیر باشد.
الف - شایستگی اخلاق
ماده 4 - صاحب امتیاز یا مدیر یا سردبیر روزنامه و مجله و هر نوع نشریه مرتب باید دارای سوء شهرت نبوده و از رذائل تقلب و کلاهبرداری و سابقه به اعمال خلاف وطنپرستی و هر نوع رفتار زائلکننده شرافت مبرا باشد.
ماده 5 - تقاضاکننده امتیاز روزنامه یا مجله یا هرگونه نشریه مرتب باید دارای گواهینامه دوره دوم متوسطه بوده یا از عهده امتحان مواد زیر برآید.
1- زبان و ادبیات فارسی در حدود سال 6 متوسطه ادبی.
2- تاریخ و جغرافیای ایران در حدود سه سال اول متوسطه.
3- تاریخ و جغرافیای مختصر عالم
ماده 6 - مدیر و سردبیر هر کدام باید دارای دانشنامه لیسانس یا معادل آن در ادبیات یا حقوق یا فلسفه و علوم اجتماعی یا دارای دانشنامه دکتری بوده یا از عهده امتحانی برآید که مواد آن عبارت خواهد بود از تاریخ و جغرافیا و کلیات فلسفه و یک زبان خارجه و تاریخ ادبیات ایران و قرائت متون فارسی در حدود برنامه دانشکده ادبیات و نوشتن یک مقاله اجتماعی و یک مقاله ادبی قابل قبول در حضور هیات ممتحنه. در مورد روزنامهها و مجلات فنی داشتن گواهینامه متوسطه کامل ادبی یا گذراندن امتحانی در حدود آن و داشتن دانشنامه لیسانس در آن فن یا گذراندن امتحان در حدود آن.
ماده 7 - کسانی که به فضل و دانش مشهور هستند و از خود تا این تاریخ تالیفاتی دارند که به طبع رسیده میتوانند تالیفات خ. ر. ب. شورای عالی فرهنگ عرضه داشته تقاضای معافیت از رعایت مواد 5 و 7 این آییننامه بنمایند. هیات رسیدگی نظر خود را در این خصوص به شورای عالی فرهنگ اطلاع خواهد داد و رای شورا قاطع خواهد بود.
تبصره ماده 7 آیین نامه قانون مطبوعات(الحاقی 1321/12/12) : کسانی که قبل از قانون مطبوعات مصوب سوم دیماه مقالات سودمندی در مجله یا روزنامه که صاحب امتیاز آن بوده اند در یکی از شهرستانها منتشر کرده باشند نیز میتوانند تقاضای معافیت از رعایت مواد 5و6 این آیین نامه را بنمایند به شرط آنکه مجله یا روزنامه مزبور تا آذر ماه 1321 دائر بوده باشد اداره فرهنگ شهرستان نطنز شورای فرهنگ محل را در صورتی که شورا در محل نباشد نظر خ. ر. ب. شورای عالی فرهنگ خواهد فرستاد و رای این شورا قاطع خواهد بود.
کسانی که به طریق مذکور در این تبصره صاحب امتیاز یا مدیر و سردبیر شناخته شوند چنانچه بعداً بخواهند یکی از این سمت ها را در روزنامه یا مجله ای که در تهران منتشر میشود حائز گردند رعایت مواد 5و6 این آیین نامه درباره آنها نیز الزامی خواهد بود.
ماده 8 - تقاضاکننده امتیاز مکلف است در ضمن تقاضا توانائی مالی خ. ر. ب. قرار زیر تضمین کند:
1- برای نشر روزنامه مخارج 30 شماره به فرض اینکه هر شماره دوهزار نسخه چاپ شود.
2- برای نشر مجله مخارج 6 شماره به فرض اینکه هر شماره 500 نسخه چاپ شود.
ماده 9 - هرکس تقاضای امتیاز روزنامه یا مجله میکند یا کسی را به سمت مدیری یا سردبیری نشریه خود معرفی مینماید باید تقاضانامه به ضمیمه مدارک زیر:
2- دو رونوشت گواهی شده شناسنامه.
3- گواهینامه نداشتن پیشینه بد.
4 - مدارک اعتبار بانکی که توانائی مالی تقاضاکننده را برساند (در مورد تقاضای امتیاز)
5 - مدارک علمی و غیره (در صورتی که داشته باشد)
تبصره - تمام تقاضاهائی که تا این تاریخ به وزارت فرهنگ فرستاده شده خالی از اعتبار است و تقاضاها باید با رعایت مواد این آییننامه تجدید شود.
ماده 10 - تقاضاکننده امتیاز باید در تقاضانامه خود قید کند که روزنامه یا مجلهاش در کدام شهر منتشر خواهد شد امتیاز یا اجازه مدیری و سردبیری که از طرف شورایعالی فرهنگ صادر میشود فقط برای همان شهر و همان روزنامه یا مجله مورد تقاضا معتبر خواهد بود.
ماده 11 - پرونده حاوی تقاضانامه و مدارک ضمیمه آن از طرف اداره کل نگارش به هیات رسیدگی مذکور در ماده 14 فرستاده میشود و آن هیات برای تحقیق و رسیدگی و اظهارنظر منتهی ده روز مهلت خواهند داشت.
ماده 12 - برای تشخیص شایستگی اخلاقی و معلومات و توانائی مالی تقاضاکنندگان که در موارد 4 تا 12 مقرر شده است در تهران هر دو ماه یک مرتبه در هفته اول ماه شورای عالی فرهنگ دو تن از کارمندان خود و یک تن از استادان دانشگاه انتخاب مینماید و آنها با رئیس یا نماینده اداره کل تبلیغات و انتشارات و رئیس اداره کل نگارش وزارت فرهنگ هیئتی را به نام هیات رسیدگی تشکیل خواهند داد.
هیات رسیدگی میتواند در هر مورد میتواند در هر مورد که مقتضی بداند دو یا چهار نفر از کارشناسان و دانشمندان را نیز به خود ضمیمه نماید عده اعضای هیات همیشه باید فرد باشد.
تبصره 1 (اصلاحی 1325/10/02) - حقالزحمه عضویت هیات رسیدگی از طرف هیات وزیران معین خواهد شد.
تبصره 2(الحاقی 1325/10/02) - مراد از دو ثلث و سه ربع از اعضای رسمی مندرج در ماده فوق اعضای حاضر در طهران م. ب..
ماده 13 - نظر هیات رسیدگی اعم از رد یا قبول در جلسه رسمی شورای عالی فرهنگ مطرح گردیده و پس از مطالعه لازم به اکثریت آراء نصف به علاوه یک همه کارمندان رسمی شورایعالی که در این مورد رای مخفی خواهند داد رد یا تایید خواهند شد هرگاه شورایعالی فرهنگ تحقیقات هیات رسیدگی را کافی نداند پرونده تقاضاکننده را فقط برای یک بار برای تجدیدنظر به آن هیات اعاده میدهد و رای قطعی خ. ر. ب. بعد از وصول نظری که دوباره از طرف هیات رسیدگی اظهار خواهد شد موکول میدارد.
ماده 14 - تقاضاهائی که در شهرستانها به ادارات فرهنگ میرسد در شعب شورایعالی فرهنگ مورد بررسی ابتدائی قرارگرفته و نظر آن شعب در صورتی که مثبت باشد با پرونده کامل تقاضاکننده به تهران فرستاده میشود و در شورایعالی فرهنگ درباره آن به طریق مذکور در ماده 13 رای گرفته خواهد شد چگونگی رسیدگی ابتدائی مذکور فوق طبق آییننامه مصوب شورای عالی فرهنگ خواهد بود.
تبصره - در شهرستانهایی که شعبه شورایعالی فرهنگ نیست اداره فرهنگ تقاضانامه و مدارک ضمیمه آن را عیناًبرای رسیدگی به اداره کل نگارش وزارت فرهنگ خواهد فرستاد.
ماده 15 - تمکن مالی و صلاحیت علمی و اخلاقی صاحب امتیاز و مدیر و سردبیر باید در تمام مدتی که روزنامه یا مجله آنها منتشر میشود باقی و برقرار باشد و با زوال یکی از آنها صلاحیتها امتیاز یا اجازه مدیری یا سردبیری به خودی خود لغو میشود.
ماده 16 - دولت با تحصیل مدارک و دلائلی که زوال یکی از صلاحیتهای صاحب امتیاز یا مدیر یا سردبیری را برساند هر موقع میتواند از شورای فرهنگ تقاضای تجدیدنظر در امتیاز یا اجازه صادره را بنماید.
ماده 17 - امتیاز روزنامهها و مجلاتی را که تاکنون منتشر میشدهاند از این تاریخ تا مدت 5 سال فقط دارندگان سابق آنها و یا کسانی که از طرف آنها ماذون میباشند میتوانند به شرط دارابودن صلاحیتهای مندرج در این آییننامه با تصویب شورای عالی فرهنگ تجدید یا تحصیل نمایند.
ماده 18 - شورای عالی فرهنگ اسامی نامناسب را رد خواهد کرد.
ماده 19 - مدت اعتبار امتیاز برای انتشار نخستین شماره روزنامه یا مجله یک سال است. چنانچه در این مدت مجله یا روزنامه منتشر نشد امتیاز خود به خود لغو میشود.
ماده 20 - صاحب امتیاز و مدیر و سردبیر روزنامه یا مجله در مورد جرائم مطبوعاتی و موارد مندرج در ماده دوم قانون مطبوعات مصوب سوم دی ماه 1321 مسئولیت مشترک دارند.
آییننامه فوق مشتمل بر 20 ماده که شورایعالی فرهنگ تنظیم و پیشنهاد نموده در جلسه چهاردهم دیماه 1321 به تصویب هیات وزیران رسیده و مقرر گردید فوری به موقع اجرا گذارده شود.
دریافت فایل پیدیاف
موارد مرتبط
برای این صفحه موردِ مرتبطی ثبت نشده.
