🔒آییننامه اجرایی بند (5) جزء (ب) ماده واحده قانون اصلاح تبصره (2) الحاقی ماده (76) قانون اصلاح مواد (72) و (77) و تبصره ماده (76) قانون تأمین اجتماعی مصوب 1354 و الحاق دو تبصره به ماده (76) مصوب 1371 - مصوب 1380
این قانون دربارهٔ چیست؟ این آییننامه چگونگی شناسایی و تعیین مشاغل سخت و زیانآور را بیان میکند. بر پایهٔ متن ارائهشده، این مشاغل با توجه به عوامل زیانآور محیط کار و آثار آن بر سلامت بیمهشده بررسی و در دو گروه دستهبندی میشوند.
مخاطب: کارگران و کارفرمایان، تشکلهای کارگری و کارفرمایی، و دستگاههای مسئول از جمله وزارت بهداشت، وزارت کار و سازمان تأمین اجتماعی مشمولاند.
- درخواست بررسی سخت و زیانآور بودن شغل را کارگر، کارفرما، تشکلها یا دستگاههای نامبرده میتوانند مطرح کنند.
- کارشناسان بهداشت حرفهای و بازرسان کار، سوابق و شرایط کار را بررسی میکنند و تشخیص در مسیر کمیتههای مربوط تأیید میشود.
- در متن، مشاغل سخت و زیانآور به گروههای «الف» و «ب» تقسیم شدهاند.
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
★
موادِ قانون 18 ماده
کارهای سخت و زیان آور کارهایی است که در آنها عوامل فیزیکی، شیمیایی، مکانیکی، بیولوژیکی محیط کار غیر استاندارد بوده و در اثر اشتغال بیمه شده تنشی به مراتب بالاتر از ظرفیتهای طبیعی (جسمی و روانی) در وی ایجاد می شود که نتیجه آن بیماری شغلی و عوارض ناشی از آن باشد. مشاغل سخت و زیان آور موضوع این ماده به دو گروه تقسیم می شوند:
تعیین سخت و زیان آور بودن مشاغل موضوع ماده (1) و نوع آن گروه «الف» و گروه «ب» حسب درخواست کارگر، کارفرما، تشکلها، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، وزارت کار و امور اجتماعی و سازمان تامین اجتماعی در هر کارگاه با بررسی سوابق، انجام بازدید و بررسی شرایط کار توسط کارشناسان بهداشت حرفه ای وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و بازرسان کار وزارت کار و امور اجتماعی و با تایید توسط کمیته های بدوی و تجدیدنظر استانی موضوع این آیین نامه انجام می گیرد.
کارفرمایان کارگاههای دایر که از تاریخ تصویب این آیین نامه تمام یا برخی از مشاغل آنها در کمیته های بدوی و تجدیدنظر استانی یا شورای عالی حفاظت فنی ، سخت و زیان آور شناخته شده یا می شود مکلفند ظرف دو سال از تاریخ ابلاغ تصمیم قطعی کمیته یا شورا حسب مورد نسبت به ایمن سازی عوامل و شرایط محیط کار مطابق حد مجاز و استانداردهای مشخص شده در قانون کار و آیین نامه های مربوط (مصوب شورای عالی حفاظت فنی) و سایر قوانین موضوعه در این زمینه اقدام و صفت سخت و زیان آوری مشاغل موضوع بند «الف» ماده (1) را حذف و نتیجه را کتبا به کمیته بدوی موضوع ماده (8) این آیین نامه برای بررسی و تایید گزارش نمایند.
کارفرمایان مکلفند شاغلین در کارهای سخت و زیان آور را حداقل سالی یکبار به منظور آگاهی از روند سلامتی و تشخیص بهنگام بیماری و پیشگیری از فرسایش جسمی و روحی آنان توسط مراکز بهداشتی و درمانی مورد معاینه قرار داده و نتیجه را در پرونده های مربوط ضبط و یک نسخه از آن را به سازمان تامین اجتماعی ارایه نمایند.
به استناد تبصره (1) ماده (96) قانون کار مقررات و ضوابط انجام معاینات پزشکی موضوع ماده (4) این آیین نامه اعم از قبل از استخدام و ادواری اختصاصی و هرگونه معاینه پزشکی دیگر در این ارتباط مطابق با دستورالعمل و آیین نامه های جاری وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی خواهد بود.
کمیته بدوی استان موظف است حسب گزارش کارشناسان موضوع ماده (2) بررسی و در صورت تایید، حذف یا کاهش صفت سخت و زیان آور به ترتیب در مشاغل بند «الف» و «ب» ماده یک مراتب را برای خروج کارگاه از شمول این آیین نامه به مراجع ذی ربط ابلاغ نماید و درصورت عدم حذف صفت سخت و زیان آوری محیط کار در مشاغل بند «الف» ظرف مهلت مقرر، مطابق قانون کار از سوی وزارتخانه های کار و امـور اجتماعی و بهداشت، درمان و آمــوزش پزشـکی از طریق مــراجع ذی صلاح اقدام لازم بعمل می آید.
سیاستگذاری کشوری کارهای سخت و زیان آور موضوع این آیین نامه و رسیدگی به درخواست کمیته های بدوی و تجدیدنظر استانی موضوع ماده (8) و همچنین نظارت و هماهنگی بر فعالیت کمیته های مذکور در این آیین نامه به عهده شورای عالی حفاظت فنی است. دستورالعمل اجرایی نحوه فعالیت کمیته های مذکور و نظارت بر آنها به پیشنهاد وزارتخانه های بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و کار و امور اجتماعی و سازمان تامین اجتماعی به تصویب شورای عالی حفاظت فنی خواهد رسید.
به منظور تطبیق و تشخیص مشاغل سخت و زیان آور بر اساس ضوابط و سیاست گذاریهای شورای عالی حفاظت فنی و مقررات مربوط کمیته های بدوی و تجدید نظر استانی هر کدام با پنج عضو اصلی و پنج عضو علی البدل به شرح زیر برای مدت سه سال منصوب می شوند و انتصاب مجدد آنان بلامانع است.
وظایف کمیته های بدوی و تجدید نظر استانی به شرح زیر تعیین می شود:
وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی تغییرات حدود تماس شغلی آلاینده های محیط کار و عوامل بیماریزا را به شورای عالی حفاظت فنی اعلام و شورای عالی مذکور مراتب را به کمیته های استانی، کارهای سخت و زیان آور برای اجرا ابلاغ می نماید.
علاوه بر کارهای سخت و زیان آور مشخص شده طبق مصوبات شورای عالی حفاظت فنی و موارد تایید شده توسط کمیته های استانی، موارد زیر نیز سخت و زیان آور شناخته می شوند.
1- مشاغلی که در ندامتگاه ها و زندان ها مستقیما با زندانی ارتباط دارند.
2- مشاغلی که مستقیما در مراکز روان درمانی با بیماران روانی مرتبط هستند.
3- خبرنگاری
نحوه توالی و تناوب اشتغال در مشاغل سخت و زیان آور به شرح زیر تعیین می گردد:
شرایط بازنشستگی در کارهای سخت و زیان آور به شرح زیر می باشد:
کارفرما مکلف است پس از احراز شرایط بازنشستگی بیمه شده شاغل در کارگاه وی، طبق این آیین نامه معادل چهار درصد (4%) میزان مستمری برقراری بیمه شده نسبت به سنوات اشتغال او در مشاغل سخت و زیان آور را که توسط سازمان تامین اجتماعی محاسبه و مطالبه می گردد به طور یکجا به سازمان یادشده پرداخت نماید.
آثار محدودیتها و مزایای مندرج در قانون برای مواردی که بازنشستگی به موجب این آیین نامه ایجاد می شود منحصر به همان شغل در همان کارگاه خاص بوده و قابل تسری و تعمیم در دیگر شغلهای مشابه در سایر کارگاهها نمی گردد.
اجرای این آیین نامه در مورد آن دسته از مشمولین قانون تامین اجتماعی که در مشاغل سخت و زیان آور وزارت دفاع و پشتیبانی و نیروهای مسلح و شرکتها و سازمانهای تابعه آن به صورت خرید خدمت مشغول خدمت می باشند با رعایت مقررات و ضوابط نیروهای مسلح و با هماهنگی سازمان تامین اجتماعی خواهد بود.
آثار محدودیتها و مزایای مندرج در قانون برای مواردی که بازنشستگی به
موجب این آیین نامه ایجاد میشود منحصر به همان شغل در همانکارگاه خاص بوده و
قابل تسری و تعمیم در دیگر شغلهای مشابه در سایر کارگاهها نمیگردد.
اجرای مقررات این آیین نامه تا پایان مدت برنامه سوم م. ب..
معاون اول رییس جمهور محمدرضا عارف
موارد مرتبط 26
آرای مرتبط 25
-
رأی وحدت رویه
مبتنی بر
به این صفحه
رای وحدت رویه شماره 1017 تا 1021 مورخ 1391/12/28 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
مطابق ماده 12 آیین نامه اجرایی بند 5 جزء ب ماده واحده قانون اصلاح تبصره 2 الحاقی ما
-
رأی وحدت رویه
مبتنی بر
به این صفحه
رای وحدت رویه شماره 1331 تا 1338 مورخ 1399/10/20 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
مواد 1 و 2 آیین نامه اجرایی بند 5 جزء (ب
-
رأی وحدت رویه
اعمال
به این صفحه
رای وحدت رویه شماره 1546 و1547 مورخ 1399/10/30 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
ماده 12 آیین نامه اجرایی بند 5 جزء (ب
-
رأی وحدت رویه
اعمال
به این صفحه
رای وحدت رویه شماره 311 مورخ 1387/05/06 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
ماده 13 آیین نامه اجرایی بند 5 جزء (ب
-
رأی وحدت رویه
اعمال
به این صفحه
رای وحدت رویه شماره 483 مورخ 1390/11/11 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
ماده 11 آیین نامه اجرایی بند 5 جزء ب ماده واحده قانون فوق الذکر به عبارتی تصو
-
رأی وحدت رویه
مبتنی بر
به این صفحه
رای وحدت رویه شماره 554 مورخ 1399/04/17 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
ماده 9 آیین نامه اجرایی بند 5 جزء (ب
-
رأی وحدت رویه
مبتنی بر
به این صفحه
رای وحدت رویه شماره 695 تا 699 مورخ 1396/07/25 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
مواد 7، 8 و 13 از آیین نامه اجرایی بند 5 جزء «ب» ماده واحده قانون اصلاح تبصره 2 الحاقی
-
رأی
اعمال
به این صفحه
رأی شماره 481 الی 492 هیأت عمومی دیوان عدالت اداری درخصوص ابطال ماده مواد 11 و 15 آیین نامه اجرایی بند 5 جزء (ب) ماده واحده قانون اصلاح تبصره 2 الحاقی ماده 76 قانون اصلاح مواد 72 و
مواد11 و 15 آیین نامه اجرایی بند(5
-
رأی
تفسیر
از این صفحه
رأی شماره 554 هیأت عمومی دیوان عدالت اداری با موضوع اعلام تعارض در آراء صادر شده از شعب دیوان عدالت اداری در خصوص بررسی مشاغل سخت و زیان آور در کارگاه های تعطیل شده با اصلاحات و ال
رأی شماره 554 هیأت عمومی دیوان عدالت اداری با موضوع اعلام تعارض در آراء صادر شده از شعب دیوان عدالت اداری در خصوص بررسی مشاغل سخت و زیان آور در کارگاه های تعطیل شده
-
رأی
مبتنی بر
به این صفحه
رای شماره 1180 مورخ 1399/09/08 هیات تخصصی کار، بیمه و تامین اجتماعی دیوان عدالت اداری
مواد 3 و 6 آیین نامه اجرایی بند 5 جزء (ب
-
رأی
تفسیر
از این صفحه
رای شماره 1339 هیات عمومی دیوان عدالت اداری با موضوع اعلام تعارض در آراء دیوان عدالت اداری در خصوص احراز شرایط و استحقاق بیمه شده جهت بازنشستگی پیش از موعد در کارهای سخت و زیان آ
رای شماره 1339 هیات عمومی دیوان عدالت اداری با موضوع اعلام تعارض در آراء دیوان عدالت اداری در خصوص احراز شرایط و استحقاق بیمه شده جهت بازنشستگی پیش از موعد در کارهای سخت و زیان آ
-
رأی
اعمال
به این صفحه
رای شماره 178 مورخ 1396/03/02 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
ماده 1 آیین نامه اجرایی بند 5 جزء (ب
-
رأی
اعمال
به این صفحه
رای شماره 189 مورخ 1398/05/08 هیات تخصصی کار، بیمه و تامین اجتماعی دیوان عدالت اداری
ماده 16 آیین نامه اجرایی بند 5 جزء (ب
-
رأی
اعمال
به این صفحه
رای شماره 242 مورخ 1394/07/08 هیات تخصصی بیمه، کار و تامین اجتماعی دیوان عدالت اداری
ماده 16 آیین نامه اجرایی بند 5 جزء ب ماده واحده قانون اصلاح تبصره (2
-
رأی
اعمال
به این صفحه
رای شماره 251 تا301 مورخ 1383/06/29 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
ماده 14 آیین نامه اجرایی بند 5 جزء(ب
-
رأی
اعمال
به این صفحه
رای شماره 267 مورخ 1384/06/13 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
ماده 13 آیین نامه اجرایی بند 5 جزء (ب
-
رأی
اعمال
به این صفحه
رای شماره 275 مورخ 1387/04/30 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
ماده 14 آیین نامه اجرایی بند 5 جزء (ب
-
رأی
اعمال
به این صفحه
رای شماره 298 تا 307 مورخ 1395/05/05 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و 14 آیین نامه اجرایی بند (5
-
رأی
مبتنی بر
به این صفحه
رای شماره 40 مورخ 1400/02/04 هیات تخصصی کار، بیمه و تامین اجتماعی دیوان عدالت اداری
ماده 3 آیین نامه اجرایی بند 5 جزء (ب
-
رأی
اعمال
به این صفحه
رای شماره 463 تا 703 مورخ 1382/12/03 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
ماده 14 آیین نامه اجرایی بند 5 جزء (ب
-
رأی
اعمال
به این صفحه
رای شماره 481 تا 492 مورخ 1383/09/29 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
مواد 11 و 15 آیین نامه اجرایی بند (5
-
رأی
مبتنی بر
به این صفحه
رای شماره 807 مورخ 1399/06/02 هیات تخصصی کار، بیمه و تامین اجتماعی دیوان عدالت اداری
ماده 6 آیین نامه اجرایی بند 5 جزء (ب
-
رأی
مبتنی بر
به این صفحه
رای شماره 812 مورخ 1399/06/04 هیات تخصصی کار، بیمه و تامین اجتماعی دیوان عدالت اداری
مطابق مواد 7، 8 و 13 از آیین نامه اجرایی بند 5 جزء ب ماده واحده قانون اصلاح تبصره 2 الحاقی ما
-
رأی
مبتنی بر
به این صفحه
رای شماره 84 و85 مورخ 1400/01/17 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
مواد 3 و 8 آیین نامه اجرایی بند 5 جزء (ب
-
رأی
اعمال
به این صفحه
رای شماره 857 مورخ 1399/07/07 هیات تخصصی کار، بیمه و تامین اجتماعی دیوان عدالت اداری
ماده 3 آیین نامه اجرایی بند 5 جزء (ب
نظریات مشورتی 1
-
نظریهٔ مشورتی
مبتنی بر
به این صفحه
نظریه مشورتی شماره 7/1402/730 مورخ 1402/10/27
ماده 14 آیین نامه اجرایی بند (5
فقط پیوندهایی که متنشان در بانک است، با شاهد از خودِ متن — نه شباهتِ آماری. عنوانِ بدونِ متن ساخته نمیشود.
