هيأت وزيران در جلسه مورخ 11/6/1375 بنا به پيشنهاد مشترك شماره 2230/81/3329/102 مورخ 12/7/1374 وزارتخانه هاي نيرو، كشاورزي و جهاد سازندگي و سازمان برنامه و بودجه و به استناد بند «ط»
تبصره (19) قانون برنامه دوم توسعه اقتصادي ، اجتماعي و فرهنگي جمهوري اسلامي ايران - مصوب 1373 - و ماده (51) قانون توزيع عادلانه آب - مصوب 1361 - آيين نامه اجرايي بهينه سازي مصرف آب كشاورزي را به شرح زير تصويب نمود:
آيين نامه اجرايي بهينه سازي مصرف آب كشاورزي
مصوب 1375,06,11
با اصلاحات و الحاقات بعدي
فصل اول - كليات و مباني
ماده 1 - محاسبات لازم درباره خالص نياز آبي محصولات مختلف كليه مناطق آبياري و همچنين تعيين الگوي مصرف بهينه بر اساس ضميمه شماره (1) اين آيين نامه ، توسط كميته كارشناسي مركب از يك نفر نماينده از هر يك از وزارتخانه هاي نيرو و كشاورزي و بر مبناي طرحي كه در اين خصوص تهيه خواهد شد براي كليه مناطق آبياري كشور و با بهره گيري از كليه امكانات موجود در وزارتخانه ، ظرف دوازده ماه پس از تصويب اين آيين نامه صورت خواهد گرفت و نتايج حاصل طي گزارشي به وزارتخانه هاي ياد شده تسليم خواهد شد. اين گزارش پس از تأييد وزراي كشاورزي و نيرو و تصويب هيات دولت به عنوان يك سند ملي در مورد الگوي مصرف بهينه آب كشاورزي به كار گرفته مي شود.
ماده 2 - تا زمان انجام محاسبات موضوع ماده (1) به منظور ايجاد سرعت لازم در اجراي اين آيين نامه ، الگوي مصرف بهينه براساس مفاد مندرج در ضميمه شماره يك اين آيين نامه توسط وزارت نيرو بر پايه اطلاعات موجود در بانك اطلاعاتي طرح جامع آب كشور طرح هاي جامع كشاورزي ، آبخيز داري و همچنين سازمان هاي آب منطقه اي و سازمان هاي كشاورزي در هر يك از مناطق آبياري در مدت سه ماه پس از تصويب اين آيين نامه تعيين مي شود. گزارش تهيه شده پس از اخذ تأييد وزارت كشاورزي ، به طور موقت و تا زمان اعمال نتايج حاصل از ماده (1) اين آيين نامه مبناي محاسبه الگوي مصرف بهينه آب و در نهايت تحويل حجمي آب قرار خواهد گرفت .
ماده 3 - وزارت كشاورزي مكلف است به منظور تحقق مفاد اين آيين نامه الگوهاي كشت در هر يك از مناطق آبياري كشور را براساس سياست هاي ملي و منطقه اي منابع آب و خاك و ضوابط بهره برداري مطلوب و ديگر عوامل موثر مشخص و ظرف ده ماه به وزارت نيرو اعلام نمايد.
تبصره 1 - حكم نماينده وزارت نيرو در كميته كارشناسي موضوع ماده (1) اين آيين نامه از طرف وزير نيرو و حكم نماينده وزارت كشاورزي از طرف وزير كشاورزي صادر خواهد شد و دبيرخانه آن در وزارت كشاورزي متمركز خواهد بود. كميته مي تواند در جهت انجام وظايف ذي ربط از كارشناسان يا مشاورين ذي صلاح استفاده نمايد.
تبصره 2 - در صورتي كه براساس اين ماده ، وزارت كشاورزي به هر دليلي در بعضي از مناطق نتواند الگوهاي كشت را بر حسب درخواست وزارت نيرو به موقع در اختيار وزارتخانه ياد شده قرار دهد، وزارت نيرو مجاز است به انتخاب الگوي كشت موقت به مدت يك سال در هر يك از استانها اقدام نمايد.
تبصره 3 - مدت ارايه اطلاعات مورد نياز الگوي كشت از طرف وزارت كشاورزي در خصوص ماده (2) آيين نامه دو ماه پس از تصويب اين آيين نامه مي باشد.
تبصره 4 - وزارتخانه هاي نيرو، كشاورزي ، جهاد سازندگي و دستگاههاي تابعه آنها و همچنين ساير دستگاههاي دولتي مكلفند اطلاعات ، مدارك و تسهيلات لازم را در اجراي وظايف كميته ماده (1) اين آيين نامه فراهم نمايند و در اختيار كميته ياد شده قرار دهند.
ماده 4 - با انجام محاسبات موضوع ماده (1) اين آيين نامه و اعلام الگوهاي كشت برابر ماده (3) اين آيين نامه توسط وزارت كشاورزي و ب. ت. ب. نقطه تحويل آب مشخص شده در مواد (8) و(15) اين آيين نامه مقدار آب قابل تحويل با الگوي مصرف بهينه آب براي هر يك از مناطق آبياري كشور، برابر فرمول ضميمه شماره (1) اين آيين نامه به دست مي آيد. شيوه تحويل حجمي آب براي مصارف كشاورزي در مورد آب هاي سطحي و زيرزميني براساس مواد موضوع فصل هاي دوم و سوم اين آيين نامه خواهد بود.
ماده 5 (اصلاحي 21ˏ03ˏ1376) - به منظور تحقق اهداف اين آيين نامه و در راستاي سياست هاي دولت و براي فراهم آوردن شرايط لازم براي بهره وري بهتر از منابع آب و جلب مشاركت بهره برداران ، وزارت كشاورزي مكلف است ظرف حداكثر دو سال پس از تاريخ تصويب اين آيين نامه نسبت به ايجاد سازماندهي تشكلهاي قانوني مناسب در اراضي تحت پوشش شبكه هاي آبياري موضوع اين آيين نامه ، نظير شركت هاي تعاوني ، كشت و صنعت تجارتي ، انجمن هاي بهره برداري و تشكلهاي كشاورزي براي تحويل حجمي آب در منطقه تحويل به اين نوع تشكلها كه ترتيبات آن در فصل دوم اين آيين نامه مشخص شده است ، اقدام نمايد. وزارت نيرو مكلف است ضمن همكاري با وزارت كشاورزي در جهت ايجاد تشكل هاي فوق الذكر نسبت به تحويل حجمي آب ، تنها به تشكلهاي بهره برداري معرفي شده از طرف وزارت كشاورزي و تشكلهايي كه توسط وزارت تعاون و با موافقت وزارت كشاورزي براي انجام كار كشاورزي ايجاد شده باشند اقدام نمايند.
تبصره 1 - تا زمان معرفي تشكلهاي موضوع اين ماده ، سازمان هاي آب منطقه اي و سازمان آب و برق خوزستان به اقتضاي مورد، نسبت به تحويل آب به نماينده مصرف كنندگان در نقاط تحويل ، اقدام خواهند نمود.
تبصره 2 - ساير وزارتخانه ها و سازمانها و دستگاههاي دولتي ذي ربط و سازمان ثبت اسناد و املاك كشور مكلفند در اجراي مفاد اين ماده همكاري لازم را با وزارت كشاورزي به عمل آورند.
فصل دوم - تحويل حجمي آب در شبكه هاي آبياري
ماده 6 - سازمانهاي آب منطقه اي و سازمان آب و برق خوزستان مكلفند نسبت به تحويل آب مورد نياز مصرف كنندگان هر منطقه براساس الگوي مصرف بهينه آب كه براساس مفاد اين آيين نامه تعيين مي شود، اقدام نمايند.
ماده 7 - صدور پروانه مصرف بهينه آب براي مصرف كنندگان آب كشاورزي برابر ضوابط اين آيين نامه براساس فرم ضميمه شماره (2) به عهده سازمانهاي آب منطقه اي و سازمان آب و برق خوزستان خواهد بود و پروانه هاي صادر شده ، جايگزين پروانه هاي قبلي خواهد بود. بدين منظور كميسيوني مركب از سه نفر، شامل نمايندگان سازمانهاي كشاورزي استانها يا مناطق ، سازمان آب منطقه اي ذي ربط و يك نفر كارشناس حقوقي تشكيل مي شود. احكام نماينده سازمان كشاورزي از طرف رئيس سازمان كشاورزي استان يا منطقه و احكام نماينده سازمان آب منطقه اي و كارشناس حقوقي از طرف مدير عامل سازمان آب منطقه اي ذي ربط خواهد شد.
تبصره 1 - تشكيل كميسيون موضوع اين ماده در حوزه عمل سازمان هاي آب منطقه اي يا سازمان آب و برق خوزستان بيش از يك مورد بدون اشكال خواهد بود.
تبصره 2 - پس از صدور پروانه مصرف بهينه آب ، پرونده هاي مشتركين آب كشاورزي بر مبناي پروانه ياد شده مورد اصلاح قرار خواهد گرفت و آب قابل تحويل به مشترك براساس الگوي مصرف بهينه آب خواهد بود.
تبصره 3 - سازمانهاي آب منطقه اي و سازمان آب و برق خوزستان مجازند در سالها و يا در دوره هاي خشك كه كاهش عرضه يا جيره بندي آب ضرورت داشته باشد، سقف تحويل آب مندرج در پروانه هاي صادر شده را به طور متناسب كاهش دهند. همچنين ميزان دبي و حجم آب قابل تحويل برحسب تغييرات احتمالي الگوي كشت و راندمانهاي آبياري مورد تجديد نظر قرار مي گيرد.
ماده 8 - پس از تعيين ميزان آب قابل تحويل با الگوي مصرف بهينه آب در هر يك از مناطق آبياري آب به صورت حجمي تحويل مي شود. محل تحويل آب براساس مفاد اين آيين نامه در خصوص شبكه هاي آبياري، نقطه شروع آبگيري اراضي تحت پوشش و تشكل هاي بهره برداري خواهد بود. اين محل براي شبكه هاي مدرن حداقل در ابتداي كانال هاي فرعي و شبكه هاي تلفيقي و سنتي برحسب مورد و بنا به تشخيص سازمانهاي آب منطقه اي و سازمان آب و برق خوزستان خواهد بود.
ماده 9 - براي تحقق تحويل حجمي آب كليه سازمانهاي آب منطقه اي و سازمان آب و برق خوزستان مكلفند ظرف حداكثر يك سال پس از تصويب و ابلاغ اين آيين نامه، نسبت به تأسيس سيستمهاي اندازه گيري جريان آب در نقاطي كه داراي شرايط مندرج در ماده (8) اين آيين نامه مي باشد، با استفاده از تجهيزات مناسب بر حسب مورد و با هزينه مصرف كنندگان اقدام نمايند، به طوري كه با بهره برداري از اين تجهيزات بتوان با دقت قابل قبول آب تحويلي را اندازه گيري و محاسبه نمود.
تبصره - چنانچه بنا به تشخيص مأموران ماده (30) قانون توزيع عادلانه آب، مشخص شده تجهيزات نصب شده براي اندازه گيري ميزان آب تحويلي شكسته شده و يا به نحوي آسيب ديده كه ميزان جريانهاي ورودي را با دقت مناسب تعيين نمي نمايد، براي بار اول به تشكل هاي ذي ربط يا نماينده رسمي مصرف كنندگان تحت پوشش تجهيزات فوق ، جهت ترميم و تعمير مجدد اخطار مي شود و در صورت عدم تعمير به موقع يا رفع نواقص از طرف مصرف كنندگان يا تكرار تخلف ، نسبت به توقف تحويل آب از طرف مأمورين سازمانهاي آب منطقه اي يا سازمان آب و برق خوزستان اقدام خواهد شد.
ماده 10 - تدابير اجرايي و اقتصادي براي مصرف بهينه آب كشاورزي موضوع اين آيين نامه به شرح زير تعيين مي شود:
الف - ميزان آب بهاي كشاورزي آبهاي سطحي در خصوص مصرف كنندگاني كه ميزان آب تحويلي براي آنان برابر الگوي مصرف بهينه آب باشد، برحسب اينكه اراضي در محدوده شبكه هاي مدرن ، تلفيقي يا سنتي قرار داشته باشد، برابر قانون تثبيت آب بهاي زراعي و آيين نامه هاي اجرايي ذي ربط اخذ مي شود.
ماده 11 - در مورد مصرف كنندگاني كه با اعمال شيوه هاي مختلف مديريت مصرف، بتوانند با حفظ ميزان توليد در واحد سطح براي يك الگوي كشت مقرر مصارف را تقليل دهند، امتيازاتي به شرح زير تعلق خواهند گرفت :
الف - كاهش نرخ آب بها به نسبت درصد صرفه جويي در الگوي مصرف بهينه آب .
ب - ايجاد تسهيلات در تحويل نهاده هاي يارانه اي و تحويل ماشين آلات كشاورزي
ج - اجازه توسعه كشت در اراضي تحت پوشش نقاط تحويلي آب به تناسب صرفه جويي در مصارف آب .
د - دريافت تسهيلات لازم برابر تبصره (76) قانون برنامه دوم توسعه اقتصادي ، اجتماعي و فرهنگي جمهوري اسلامي ايران - مصوب 1373 - براي تهيه طرح و نقشه و همچنين دريافت تسهيلات اعتباري ارزان قيمت و طويل المدت به منظور اجراي طرح هاي توسعه و ايجاد شبكه هاي تحت فشار.
ترتيبات لازم در خصوص اعطاي تسهيلات موضوع اين ماده به جز بند (د) كه چهارچوب آن را آيين نامه اجرايي تبصره (76) قانون برنامه دوم توسعه اقتصادي ، اجتماعي و فرهنگي جمهوري اسلامي ايران - مصوب 1373 - تعيين نموده به عهده كميسيوني مركب از يك نفر از سازمانهاي آب منطقه اي يا سازمان آب و برق خوزستان و يك نفر از سازمان كشاورزي هراستان يا مناطق خواهد بود. احكام نمايندگي سازمان آب منطقه اي و سازمان آب و برق خوزستان از طرف مدير عامل سازمان آب منطقه اي يا آب و برق خوزستان و احكام نمايندگي سازمانهاي كشاورزي در هراستان يا منطقه از طرف رييس سازمان كشاورزي ذي ربط صادر خواهد شد.
فصل سوم - كنترل حجمي آب در چاه هاي عميق و نيمه عميق
ماده 12 - از تاريخ تصويب اين آيين نامه سازمانهاي آب منطقه اي و سازمان آب و برق خوزستان مكلفند، آب مورد نياز اراضي تحت پوشش چاههاي عميق و نيمه عميق را براساس ضوابط اين آيين نامه و برابر فرم ضميمه شماره (3) تعيين نمايند.
ماده 13 - كنترل حجم آب تخليه شده براي مصارف كشاورزي اراضي تحت پوشش چاههاي عميق و نيمه عميق در مناطق مختلف با توجه با نوع كشت مندرج در پروانه، بر مبناي ضوابط اين آيين نامه توسط سازمانهاي آب منطقه اي و سازمان آب و برق خوزستان صورت خواهد گرفت .
ماده 14 - كليه پروانه هاي صادر شده تا تاريخ تصويب اين آيين نامه، با رعايت اولويت دشتهاي ممنوعه بحراني و ممنوعه و ب. ت. ب. نوع كشت و سطح اراضي تحت كشت هر چاه، براساس ماده (12) اين آيين نامه اصلاح ، و پروانه هاي جديد برابر ضوابط اين آيين نامه صادر خواهد شد.
تبصره - مفاد تبصره (3) ماده (7) درباره آبهاي زيرزميني نيز قابل اعمال است .
ماده 15 - نقطه اندازه گيري ميزان آب تخليه شده براي اراضي تحت پوشش چاههاي عميق و نيمه عميق در سر چاه خواهد بود.
ماده 16 - شركتهاي آب منطقه اي و سازمان آب و برق خوزستان مكلفند، كليه چاههاي عميق و نيمه عميق حوزه عمل خود را در مناطق ممنوعه و ممنوعه بحراني، ظرف دو سال از تصويب اين آيين نامه و در بقيه مناطق تا پايان برنامه دوم به كنتور حجمي مجهز نموده و پلمپ نمايند. هزينه هاي نصب و نگهداري از اين تجهيزات به عهده صاحبان پروانه چاهها بوده و شركتهاي آبهاي منطقه اي و سازمان آب و برق خوزستان آمار و اطلاعات آب تخليه شده را از طرق اين تجهيزات جمع آوري خواهند كرد.
تبصره - چنانچه بنا به تشخيص مأموران موضوع ماده (30) قانون توزيع عادلانه آب مشخص شود كه پلمپ كنتورهاي نصب شده شكسته شده يا به نحوي آسيب ديده اند كه ميزان تخليه آبهاي زيرزميني را با دقت مناسب تعيين نمي كنند، براي بار اول به صاحبان كنتورها جهت ترميم و تعمير مجدد، دريافت اخطار مي شود و در صورت تكرار، نسبت به توقف بهره برداري تا رفع نقص و اخذ تعهد عدم تكرار از طرف مأموران سازمانهاي آب منطقه اي يا سازمان آب و برق خوزستان اقدام خواهد شد.
ماده 17 - از تاريخ تصويب اين آيين نامه در مورد اراضي زير پوشش بهره برداري از چاههاي عميق و نيمه عميق كه روي آنها كنتور حجمي نصب شده است ، حجم آب ثبت شده توسط كنتورهاي نصب شده ملاك محاسبه حق النظاره ها خواهد بود. از زارعيني كه حجم آب مصرف آنها برابر كنتور مطابق الگوي مصرف بهينه آب مندرج در پروانه هاي صادر شده باشد فقط حق النظاره مندرج در آيين نامه اجرايي قانون توزيع عادلانه آب - مصوب 1361 - اخذ خواهد شد. در مورد زارعيني كه مصارف آنها بيش از الگوي مصرف مندرج در پروانه هاي صادر شده باشد، علاوه بر حق النظاره ها مبالغي به شرح زير براي هزينه هاي جبراني اخذ خواهد شد:
الف - در مناطق ممنوعه و ممنوعه بحراني تا ده درصد (10%) الگوي مصرف بهينه آب نسبت به مازاد بر حجم تعيين شده در الگوي مصرف بهينه آب دو درصد (2%) و برداشت ده درصد (10%) تا حداكثر بيست و پنج درصد (25%) مصرف بهينه آب نسبت به مازاد ده درصد (10%) ارزش توليدات اراضي تحت پوشش .
ب - در مناطق آزاد تا ده درصد (10%) الگوي مصرف بهينه نسبت به مازاد بر حجم تعيين شده در الگوي مصرف بهينه آب يك درصد (1%) و برداشت (10%) تا حداكثر بيست و پنج درصد (25%) الگوي مصرف بهينه آب نسبت به مازاد چهار درصد ( 4%) ارزش توليدات اراضي تحت پوشش .
ج - در صورتي كه به هر دليلي آب تخليه شده بيش از بيست و پنج درصد (25%) الگوي مصرف بهينه آب باشد، ميزان هزينه هاي جبراني اخذ شده توسط سازمانهاي آب منطقه اي و سازمان آب و برق خوزستان به ازاي هر پنج درصد (5%) مازاد بر بيست و پنج درصد (25%) يك درصد (1%) ارزش توليدات اراضي تحت پوشش خواهد بود.
تبصره 1 - در مورد چاههايي كه مجهز به كنتور حجمي نشده اند ملاك محاسبه حق النظاره، پروانه هاي صادر شده خواهد بود و هزينه هاي جبراني براي مصارف مازاد بر ميزان مندرج در پروانه برابر بندهاي (الف)،(ب) و(ج) اخذ خواهد شد.
تبصره 2 - اخذ مبالغ مندرج در بندهاي (الف ، ب و ج) براي دو سال زراعي امكان پذير است و پس از آن از طرف سازمانهاي آب منطقه اي يا سازمان آب و برق خوزستان اخطار لازم براي رعايت مفاد پروانه صادر شده به دارنده پروانه داده خواهد شد و در صورت عدم رعايت، نسبت به توقف بهره برداري از چاه اقدام مي شود، ادامه بهره برداري منوط به تسويه حساب و سپردن تعهد قانوني در مورد رعايت الگوي مصرف بهينه آب خواهد بود.
تبصره 3 - از تاريخ تصويب اين آيين نامه صدور مجوز كف شكني و يا جابجايي چاهها، تنها در صورت ارايه برنامه تبديل و تغيير سيستم آبياري با تأييد سازمانها و مراكز خدمات كشاورزي در استانها و مناطق، به نحوي كه موجب افزايش بازده مصارف آب باشد عملي خواهد بود.
ماده 18 - صاحبان پروانه هاي چاههاي عميق و نيمه عميق مي توانند در صورت رعايت مفاد ماده (11) از مزاياي موضوع ماده ياد شده بهره مند شوند.
فصل چهارم - موارد متفرقه
ماده 19 - وزارتخانه هاي نيرو و كشاورزي موظفند تدابير لازم براي سازماندهي بانكهاي اطلاعاتي در زمينه جمع آوري و پردازش و توليد اطلاعات ناشي از عملكردهاي اين آيين نامه را اتخاذ و نسبت به مبادله اطلاعات به طور مستمر اقدام نمايند.
ماده 20 - مسؤوليت اجرايي اين آيين نامه بر حسب مورد به عهده سازمانهاي آب منطقه اي يا سازمان آب و برق خوزستان يا سازمانهاي كشاورزي استانها و مناطق خواهد بود.
ماده 21 - هزينه هاي ناشي از اجراي اين آيين نامه كه به عهده توليد كنندگان كشاورزي خواهد بود در تعيين قيمتهاي تضميني محصولات كشاورزي كه هر سال به تصويب هيأت دولت مي رسد لحاظ خواهد شد.
ماده 22 - در كليه بندها و مفاد اين آيين نامه، در موارد مصارف آب مربوط به وظايف وزارت جهاد سازندگي، وزير جهاد سازندگي و سازمانهاي جهاد سازندگي استان مربوط جايگزين وزير كشاورزي و سازمانهاي كشاورزي استان خواهند شد و كميته ها و كميسيونهاي موضوع اين آيين نامه با حضور نمايندگان وزارت نيرو، وزارت كشاورزي و وزارت جهاد سازندگي حسب مورد تشكيل خواهد شد.
ماده 23 - با تصويب اين آيين نامه كليه مقررات مغاير با مفاد آن لغو مي شود.
ماده 24 - اين آيين نامه و ضمايم آن از تاريخ تصويب لازم الاجرا مي باشد.
معاون اول رييس جمهور- حسن حبيبي
ضميمه شماره (1) ضوابط محاسبه آب قابل تحويل
1 - تعاريف:
1 - 1 - خالص نياز آبي گياه:
عبارت است از آب مورد نياز گياه از مرحله كاشت تا برداشت كه از طريق فرايندهاي تبخير و تعرق به مصرف مي رسد و مقدار آن به صورت حجم آب ماهانه در واحد سطح قابل محاسبه است.
2 - 1 - باران مؤثر:
عبارت است از بخشي از بارندگي ماهانه كه در طول فصل زراعي نازل مي شود و به مصرف تبخير و تعرق گياه مي رسد و از خالص نياز آبي گياه مي كاهد و مقدار آن به صورت حجم آب ماهانه قابل محاسبه است.
3 - 1 - نياز آبشويي خاك:
عبارت است از درصدي از آب آبياري كه براي جلوگيري از تجمع زيانبار املاح و برقراري و تثبيت تعادل املاح در خاك زراعي بايد از ناحيه فعاليت ريشه هاي گياه عبور كرده و خارج شود و مقدار آن به صورت ماهانه قابل محاسبه است.
4 - 1 - خالص آب مورد نياز در محل مصرف:
عبارت است از مجموع بندهاي (1-1) و (3-1) مبناي بند (2-1) و مقدار عددي آن به صورت حجم آب مورد نياز ماهانه كه در واحد سطح محاسبه مي شود.
5 - 1 - راندمان آبياري در محل مصرف:
عبارت است از خالص آب مورد نياز در محل مصرف، تقسيم بر حجم ماهانه آب تحويلي به محل مصرف به ازاي هر واحد سطح، كه مقدار عددي آن قابل محاسبه مي باشد.
جز#*6- 1*- راندمان انتقال و توزيع آب:
عبارت است از حجم ماهانه آب تحويلي به محل مصرف، تقسيم بر حجم ماهانه آبي كه از نقطه تأمين آب برداشته مي شود:
7 - 1 - راندمان كل آبياري:
عبارت است از حاصلضرب راندمان آبياري در محل مصرف (بند 5- 1) و راندمان انتقال و توزيع آب (بند6- 1)
2 - روش محاسبه آب قابل تحويل:
1 - 2 - مؤلفه هاي (1-1)،(2-1) و(3-1) از بند (1) اين ضميمه با استفاده از نشريه شماره (24) سازمان خواروبار و كشاورزي جهاني و اطلاعات پايه براي هر محدوده آبياري محاسبه مي شود.
2 - 2 - راندمانهاي آبياري (و يا تلفات آب در مراحل مختلف انتقال و توزيع) در درجه اول براساس اطلاعات مبتني بر اندازه گيريهاي محلي در محاسبات منظور خواهد شد. در صورت فقدان اطلاعات اندازه گيري شده، تجربيات كارشناسي و يا توصيه هاي مهندس … به كار گرفته خواهد شد و در هر حال كميته موضوع ماده (1) اين آيين نامه، اندازه گيري لازم را براي جمع آوري اطلاعات مورد نياز در هر منطقه آبياري مد نظر قرار داده و برنامه ريزيهاي مناسب را به عمل خواهد آورد.
3 - 2 - آب قابل تحويل از رابطه زير به صورت ماهانه تعيين مي شود:
در رابطه مذكور: =V حجم آب قابل تحويل ماهانه برحسب متر مكعب
=viخالص نياز آبي محصولات برحسب متر مكعب
=Aiسطح زير كشت هريك از محصولات در الگوي كشت برحسب هكتار
=E راندمان كل آبياري
از نتايج اين محاسبات در آيين نامه به عنوان «آب قابل تحويل» يا الگوي مصرف بهينه آب كشاورزي نام برده شده است.
ضميمه شماره 2
شماره پروانه: شماره پرونده:
تاريخ صدور: مدت اعتبار:
وزارت نيرو
شركت آب منطقه اي ...
«پروانه مصرف بهينه آب كشاورزي»
اين پروانه به استناد ماده (21) قانون توزيع عادلانه آب - مصوب 1361- و در اجراي بند (ط) تبصره (19) قانون برنامه دوم توسعه اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي جمهوري اسلامي ايران و آيين نامه اجرايي بهينه سازي مصرف آب كشاورزي- مصوب مورخ 11/6/1375- هيأت وزيران با مشخصات زير صادر مي شود:
1- مشخصات دارنده يا دارندگان پروانه:
الف: اشخاص حقيقي:
نام و نام خانوادگي آقاي...................... نام پدر....................... تاريخ تولد................................. شماره شناسنامه......................................... صادره از...............................
به نشاني...........................................................................................................................
ب - اشخاص حقوقي نام شخصيت:.......................................شماره ثبت:.......................................
نشاني:..................................................................................................................
2- موقعيت محل تحويل آب:
استان شهرستان دهستان روستا
حوزه آبريز اصلي رودخانه اصلي رودخانه فرعي سردهنه
شبكه اصلي كانال شماره دريچه يا پريز شماره كد نقطه تحويل
نام دشت مشخصات جغرافيائي نقطه تحويل: طول، عرض و ارتفاع از سطح دريا
3- نحوه برداشت
ثقلي پمپاژ
4 - نوع پروانه
دايم موقت مدت............................سال
5- نوع تخصيص
جريانهاي تنظيم شده جريان طبيعي و پايه تلفيق جريانهاي پايه و تنظيم شده
6- مشخصات محل مصرف:
الف: جهات اربعه:...........
ب: مساحت اراضي............................... هكتار
ج: درصد سهم هر يك از محصولات زير كشت.................................. ............................
......................................................................................................................................
7- مقدار آب قابل تحويل: مطابق جدول زير:
ماه
فرودين
ارديبهشت
خرداد
تير
مرداد
شهريور
مهر
آبان
آذر
دي
بهمن
اسفند
سالانه
حجم آب (ميليون متر مكعب)
دبي (ليتر در ثانيه)
مدير عامل شركت سهامي آب منطقه اي (يا نماينده مجاز وي)
تذكرات:
1 - وزارت نيرو مجاز است در زمان وقوع سالها و يا دوره هاي خشك كه كاهش عرضه يا جيره بندي آب ضرورت داشته باشد تحويل آب مندرج در پروانه صادر شده را به تناسب كاهش دهد.
2 - در صورت بهبود راندمانهاي آبياري و يا تغيير نوع كشت به نحوي كه موجبات كاهش قابل ملاحظه مصرف آب در هكتار فراهم شود، اين پروانه به تناسب اصلاح خواهد شد.
3 - كليه مقررات قانون توزيع عادلانه آب و آيين نامه هاي قانوني ياد شده و آيين نامه مصرف بهينه آب كشاورزي جز لاينفك اين پروانه است.
ضميمه شماره 3
شماره پروانه: شماره پرونده:
تاريخ صدور: مدت اعتبار:
وزارت نيرو
شركت آب منطقه اي ...
«پروانه بهره برداري بهينه از چاههاي عميق و نيمه عميق»
اين پروانه به استناد ماده (3) قانون توزيع عادلانه آب- مصوب 1361- و در اجراي آيين نامه بهينه سازي مصرف آب كشاورزي- مصوب 11/6/1375- هيأت وزيران با مشخصات زير صادر مي شود.
1- مشخصات دارنده دارندگان پروانه:
الف - اشخاص حقيقي:
نام و نام خانوادگي آقاي...................... نام پدر....................... تاريخ تولد................................. شماره شناسنامه......................................... صادره از...............................
به نشاني...........................................................................................................................
ب - اشخاص حقوقي:
نام شخصيت:.......................................شماره ثبت:.......................................
به آدرس:..................................................................................................................
2- موقعيت چاه:
استان..................... شهرستان....................... دهستان..........................
مختصات جغرافيايي چاه شامل: طول جغرافيايي:................................
عرض جغرافيايي:......................................................................
ارتفاع از سطح دريا:...................................................................
3 - مشخصات چاه:
عمق چاه:............................................
قطر لوله جدار:.....................................
قطر لوله آبده:.......................................
حداكثر قدرت مجاز موتور:.................................... كيلو وات
ميزان بهره برداري حداكثر:....................................ليتر در ثانيه
4 - نوع پروانه
دايم موقت مدت.................................. سال
5 - مشخصات محل مصرف آب:
الف- جهات چهارگانه:.......................
ب- مساحت اراضي........................... هكتار
ج- درصد سهم هر يك از محصولات زير كشت ..........................................................................................................................................
6 - مقدار آب قابل بهره برداري برابر جدول زير
ماه
فرودين
ارديبهشت
خرداد
تير
مرداد
شهريور
مهر
آبان
آذر
دي
بهمن
اسفند
سالانه
حجم آب (ميليون متر مكعب)
دبي (ليتر در ثانيه)
مدير عامل شركت سهامي آب منطقه اي (يا نماينده مجاز وي)
تذكرات:
1 - كروكي محل چاه بايستي ضميمه اين پروانه بوده و دارنده پروانه ملزم به رعايت فواصل تعيين شده مي باشد.
2 - در صورت بهبود راندمانهاي آبياري و يا تغيير نوع كشت، به نحوي كه موجبات كاهش قابل ملاحظه آب در هر هكتار فراهم شود، اين پروانه به تناسب اصلاح خواهد شد.
3 - وزارت نيرو مجاز است در زمان وقوع سالها و يا دوره هاي خشك كه كاهش عرضه يا جيره بندي آب ضرورت داشته باشد سقف تحويل آب مندرج در پروانه صادر شده را به تناسب كاهش دهد.
4 - چاه بدون اراضي مربوط، به صورت سهام غيرقابل انتقال مي باشد و در صورت تفكيك اراضي و واگذاري قطعات تفكيك شده ميزان بهره برداري از چاه موضوع پروانه متناسب با مقدار اراضي باقي مانده و تركيب كشت تقليل داده خواهد شد.
5 - در صورتي كه در مالكيت و رضايت شركاي مشاع در اراضي چاه ترديدي حاصل شود و يا اراضي غير براي حفر چاه و صدور پروانه ارايه شده باشد، پروانه بي اثر و از درجه اعتبار ساقط است.
6 - در صورتي كه چاه موضوع اين پروانه در اراضي منابع ملي واقع شده باشد، دارنده اين پروانه حق هيچ گونه اقدامي روي آن ندارد و پروانه از درجه اعتبار ساقط است.
7 - هرگاه دارنده پروانه از مقررات ياد شده در متن پروانه تخلف و يا بدون اجازه وزارت نيرو پروانه خ. ر. ب. ديگري منتقل يا واگذار نمايد و از مقررات وزارت نيرو تخلف نمايد يا در بهره برداري از چاه يا نصب موتور و تلمبه بيش از حد مقرر در اين پروانه اقدام كند يا در غير محل تعيين شده به حفر چاه مبادرت نمايد يا از آب چاه در غير محل مورد تعيين شده در اين پروانه استفاده نمايد يا آب چاه را مورد استفاده براي اراضي غير قرار دهد يا در دستگاههاي اندازه گيري نصب شده دستكاري نمايد، برابر قوانين موضوع تحت يپگرد قرار خواهد گرفت و در صورت تكرار پروانه صادر شده لغو و از درجه اعتبار ساقط خواهد بود.
8 - كليه مقررات قانون توزيع عادلانه آب و آيين نامه هاي قانوني ياد شده و آيين نامه مصرف بهينه آب كشاورزي جزء لاينفك اين پروانه است.
ب (جایگزین 1378/12/08) - آب بها، طبق قانون تثبيت آب بهاي زراعي محاسبه و دريافت مي شود.
ميزان آب تحويلي به هر هكتار براساس الگوي مصرف بهينه آب كشاورزي مي باشد و حجم آب تحويلي ملاك محاسبه آب بها خواهد بود.
مصوب 1375/06/11 هیات وزیران
هیات وزیران در جلسه مورخ 1375/6/11 بنا به پیشنهاد مشترک شماره 223329/81/30/102 مورخ 1374/7/12 وزارتخانه های نیرو، کشاورزی و جهاد سازندگی و سازمان برنامه و بودجه و به استناد بند «ط»
تبصره (19) قانون برنامه دوم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران - مصوب 1373 - و ماده (51) قانون توزیع عادلانه آب - مصوب 1361 - آییننامه اجرایی بهینه سازی مصرف آب کشاورزی را به شرح زیر تصویب نمود:
ماده 1 - محاسبات لازم درباره خالص نیاز آبی محصولات مختلف کلیه مناطق آبیاری و همچنین تعیین الگوی مصرف بهینه بر اساس ضمیمه شماره (1) این آییننامه، توسط کمیته کارشناسی مرکب از یک نفر نماینده از هر یک از وزارتخانه های نیرو و کشاورزی و بر مبنای طرحی که در این خصوص تهیه خواهد شد برای کلیه مناطق آبیاری کشور و با بهره گیری از کلیه امکانات موجود در وزارتخانه، ظرف دوازده ماه پس از تصویب این آییننامه صورت خواهد گرفت و نتایج حاصل طی گزارشی به وزارتخانه های یاد شده تسلیم خواهد شد. این گزارش پس از تایید وزرای کشاورزی و نیرو و تصویب هیات دولت به عنوان یک سند ملی در مورد الگوی مصرف بهینه آب کشاورزی به کار گرفته میشود.
ماده 2 - تا زمان انجام محاسبات موضوع ماده (1) به منظور ایجاد سرعت لازم در اجرای این آییننامه، الگوی مصرف بهینه براساس مفاد مندرج در ضمیمه شماره یک این آییننامه توسط وزارت نیرو بر پایه اطلاعات موجود در بانک اطلاعاتی طرح جامع آب کشور طرح های جامع کشاورزی، آبخیز داری و همچنین سازمان های آب منطقه ای و سازمان های کشاورزی در هر یک از مناطق آبیاری در مدت سه ماه پس از تصویب این آییننامه تعیین میشود. گزارش تهیه شده پس از اخذ تایید وزارت کشاورزی، به طور موقت و تا زمان اعمال نتایج حاصل از ماده (1) این آییننامه مبنای محاسبه الگوی مصرف بهینه آب و در نهایت تحویل حجمی آب قرار خواهد گرفت.
تبصره 3 - مدت ارایه اطلاعات مورد نیاز الگوی کشت از طرف وزارت کشاورزی در خصوص ماده (2) آییننامه دو ماه پس از تصویب این آییننامه م. ب..
ماده 5 (اصلاحی 1376/03/21) - به منظور تحقق اهداف این آییننامه و در راستای سیاست های دولت و برای فراهم آوردن شرایط لازم برای بهره وری بهتر از منابع آب و جلب مشارکت بهره برداران، وزارت کشاورزی مکلف است ظرف حداکثر دو سال پس از تاریخ تصویب این آییننامه نسبت به ایجاد سازماندهی تشکلهای قانونی مناسب در اراضی تحت پوشش شبکه های آبیاری موضوع این آییننامه، نظیر شرکت های تعاونی، کشت و صنعت تجارتی، انجمن های بهره برداری و تشکلهای کشاورزی برای تحویل حجمی آب در منطقه تحویل به این نوع تشکلها که ترتیبات آن در فصل دوم این آییننامه مشخص شده است، اقدام نماید. وزارت نیرو مکلف است ضمن همکاری با وزارت کشاورزی در جهت ایجاد تشکل های فوق الذکر نسبت به تحویل حجمی آب، تنها به تشکلهای بهره برداری معرفی شده از طرف وزارت کشاورزی و تشکلهایی که توسط وزارت تعاون و با موافقت وزارت کشاورزی برای انجام کار کشاورزی ایجاد شده باشند اقدام نمایند.
ماده 9 - برای تحقق تحویل حجمی آب کلیه سازمانهای آب منطقه ای و سازمان آب و برق خوزستان مکلفند ظرف حداکثر یک سال پس از تصویب و ابلاغ این آییننامه، نسبت به تاسیس سیستمهای اندازه گیری جریان آب در نقاطی که دارای شرایط مندرج در ماده (8) این آییننامه میباشد، با استفاده از تجهیزات مناسب بر حسب مورد و با هزینه مصرف کنندگان اقدام نمایند، به طوری که با بهره برداری از این تجهیزات بتوان با دقت قابل قبول آب تحویلی را اندازه گیری و محاسبه نمود.
تبصره - چنانچه بنا به تشخیص ماموران ماده (30) قانون توزیع عادلانه آب، مشخص شده تجهیزات نصب شده برای اندازه گیری میزان آب تحویلی شکسته شده و یا به نحوی آسیب دیده که میزان جریانهای ورودی را با دقت مناسب تعیین نمی نماید، برای بار اول به تشکل های ذی ربط یا نماینده رسمی مصرف کنندگان تحت پوشش تجهیزات فوق، جهت ترمیم و تعمیر مجدد اخطار میشود و در صورت عدم تعمیر به موقع یا رفع نواقص از طرف مصرف کنندگان یا تکرار تخلف، نسبت به توقف تحویل آب از طرف مامورین سازمانهای آب منطقه ای یا سازمان آب و برق خوزستان اقدام خواهد شد.
ب - آب بها، طبق قانون تثبیت آب بهای زراعی محاسبه و دریافت میشود.
میزان آب تحویلی به هر هکتار براساس الگوی مصرف بهینه آب کشاورزی م. ب. و حجم آب تحویلی ملاک محاسبه آب بها خواهد بود.
ب (اصلاحی 1378/12/08) - آب بها، طبق قانون تثبیت آب بهای زراعی محاسبه و دریافت میشود.
ترتیبات لازم در خصوص اعطای تسهیلات موضوع این ماده به جز بند (د) که چهارچوب آن را آییننامه اجرایی تبصره (76) قانون برنامه دوم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران - مصوب 1373 - تعیین نموده به عهده کمیسیونی مرکب از یک نفر از سازمانهای آب منطقه ای یا سازمان آب و برق خوزستان و یک نفر از سازمان کشاورزی هراستان یا مناطق خواهد بود. احکام نمایندگی سازمان آب منطقه ای و سازمان آب و برق خوزستان از طرف مدیر عامل سازمان آب منطقه ای یا آب و برق خوزستان و احکام نمایندگی سازمانهای کشاورزی در هراستان یا منطقه از طرف رئیس سازمان کشاورزی ذی ربط صادر خواهد شد.
تبصره - چنانچه بنا به تشخیص ماموران موضوع ماده (30) قانون توزیع عادلانه آب مشخص شود که پلمپ کنتورهای نصب شده شکسته شده یا به نحوی آسیب دیده اند که میزان تخلیه آبهای زیرزمینی را با دقت مناسب تعیین نمی کنند، برای بار اول به صاحبان کنتورها جهت ترمیم و تعمیر مجدد، دریافت اخطار میشود و در صورت تکرار، نسبت به توقف بهره برداری تا رفع نقص و اخذ تعهد عدم تکرار از طرف ماموران سازمانهای آب منطقه ای یا سازمان آب و برق خوزستان اقدام خواهد شد.
تبصره 3 - از تاریخ تصویب این آییننامه صدور مجوز کف شکنی و یا جابه جایی چاهها، تنها در صورت ارایه برنامه تبدیل و تغییر سیستم آبیاری با تایید سازمانها و مراکز خدمات کشاورزی در استانها و مناطق، به نحوی که موجب افزایش بازده مصارف آب باشد عملی خواهد بود.
ماده 20 - مسئولیت اجرایی این آییننامه بر حسب مورد به عهده سازمانهای آب منطقه ای یا سازمان آب و برق خوزستان یا سازمانهای کشاورزی استانها و مناطق خواهد بود.
ماده 21 - هزینه های ناشی از اجرای این آییننامه که به عهده تولید کنندگان کشاورزی خواهد بود در تعیین قیمتهای تضمینی محصولات کشاورزی که هر سال به تصویب هیات دولت میرسد لحاظ خواهد شد.
ماده 24 - این آییننامه و ضمایم آن از تاریخ تصویب لازم الاجرا م. ب..
معاون اول رئیس جمهور- حسن حبیبی
عبارت است از خالص آب مورد نیاز در محل مصرف، تقسیم بر حجم ماهانه آب تحویلی به محل مصرف به ازای هر واحد سطح، که مقدار عددی آن قابل محاسبه م. ب..
عبارت است از حجم ماهانه آب تحویلی به محل مصرف، تقسیم بر حجم ماهانه آبی که از نقطه تامین آب برداشته میشود:
1 - 2 - مولفه های (1-1)،(2-1) و(3-1) از بند (1) این ضمیمه با استفاده از نشریه شماره (24) سازمان خواروبار و کشاورزی جهانی و اطلاعات پایه برای هر محدوده آبیاری محاسبه میشود.
این پروانه به استناد ماده (21) قانون توزیع عادلانه آب - مصوب 1361- و در اجرای بند (ط) تبصره (19) قانون برنامه دوم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران و آییننامه اجرایی بهینه سازی مصرف آب کشاورزی- مصوب مورخ 1375/6/11- هیات وزیران با مشخصات زیر صادر میشود:
این پروانه به استناد ماده (3) قانون توزیع عادلانه آب- مصوب 1361- و در اجرای آییننامه بهینه سازی مصرف آب کشاورزی- مصوب 1375/6/11- هیات وزیران با مشخصات زیر صادر میشود.
1 - کروکی محل چاه بایستی ضمیمه این پروانه بوده و دارنده پروانه ملزم به رعایت فواصل تعیین شده م. ب..
4 - چاه بدون اراضی مربوط، به صورت سهام غیرقابل انتقال م. ب. و در صورت تفکیک اراضی و واگذاری قطعات تفکیک شده میزان بهره برداری از چاه موضوع پروانه متناسب با مقدار اراضی باقی مانده و ترکیب کشت تقلیل داده خواهد شد.
دریافت فایل پیدیاف
موارد مرتبط
برای این صفحه موردِ مرتبطی ثبت نشده.
