هيأت وزيران در جلسه مورخ 25/10/1381 بنا به پيشنهاد شماره 96160/8 مورخ 3/10/ 1380وزارت كشور و به استناد اصل يكصدوسي و هشتم قانون اساسي و ماده (182) قانون برنامه سوم توسعه اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي جمهوري اسلامي ايران ـ مصوب 1379 ـ ، آيين نامه اجرايي ماده يادشده را به شرح زير تصويب نمود:
آييننامه اجرائي تأسيس و فعاليت سازمانهاي غيردولتي
مصوب 1381,10,25
با اصلاحات و الحاقات بعدي
فصل اول ـ كليات
ماده 1 ـ در اين آييننامه واژهها و عبارات زير به جاي مفاهيم مشروح مربوط به كار ميرود:
الف ـ سازمان غيردولتي كه در اين آييننامه «سازمان» ناميده ميشود، به تشكلهايي اطلاق ميشود كه توسط گروهي از اشخاص حقيقي و يا حقوقي غيرحكومتي به صورت داوطلبانه با رعايت مقررات مربوط تأسيس شده و داراي اهداف غيرانتفاعي و غيرسياسي ميباشد.
تبصره 1 ـ عناوين «جمعيت»، «انجمن»،«كانون»، «مركز»، «گروه»، «مجمع»، «شبكه»، «خانه»، «موسسه» و نظاير آن مي تواند به جاي واژه «سازمان» در نامگذاري به كارگرفته شود.
تبصره 2 ـ غيردولتي: به اين معناست كه دستگاههاي حكومتي در تأسيس و اداره سازمان دخالت نداشته باشند.مشاركت مقامات و كاركنان دولتي در تأسيس و اداره سازمان، در صورتي كه خارج از عنوان و سمت دولتي آنان باشد، مانع وصف غيردولتي سازمان نخواهد بود.
تبصره 3(منسوخه 16ˏ09ˏ1382) ـ اهداف غيرسياسي، در بردارنده فعاليتي است كه مشمول ماده (1) قانون احزاب نگردد.
تبصره 4 ـ اهداف غيرانتفاعي: عبارتست از عدم فعاليتهاي تجاري و صنفي انتفاعي به منظور تقسيم منافع آن بين اعضاء، مؤسسان، مديران و كاركنان سازمان.
ب ـ هيأت مؤسس : به مجموعه اشخاصي گفته ميشود كه «سازمان» را تأسيس مينمايند.
پ ـ پروانه فعاليت: سندي است كه توسط مراجع مقرر در اين آييننامه با رعايت ضوابط مربوط در جهت تشكيل «سازمان» صادر مي شود.
ت (منسوخه 16ˏ09ˏ1382) ـ مراجع نظارتي مشتمل بر هيئت نظارت شهرستان (متشكل از فرماندار، نماينده شوراي اسلامي شهرستان و نماينده سازمانهاي غيردولتي شهرستان)، هيئت نظارت استان (مركب از استاندار، نماينده شوراي اسلامي استان و نماينده سازمانهاي غيردولتي) و هيئت نظارت كشور (مركب از معاون ذي ربط وزير كشور، نماينده شورايعالي استانها و نماينده سازمانهاي غيردولتي) ميباشند كه براساس اين آييننامه و با رعايت ضوابط مربوط، در سطح شهرستان، استان و كشور نسبت به نظارت بر سازمانهاي غيردولتي، غير از تشكلهايي كه مطابق قانون، مرجع نظارتي خاص براي آنها پيشبيني شده است، اقدام مينمايند. نظارت بر سازمانهاي غيردولتي فرااستاني، كشوري يا بينالمللي با هيئت نظارت كشور خواهد بود.
ماده 2 ـ «سازمان» پس از اخذ پروانه فعاليت و ثبت برابر ضوابط اين آيين نامه وساير مقررات جاري داراي شخصيت حقوقي مي گردد.
ماده 3 ـ موضوع فعاليت«سازمان» مشتمل بر يك يا چند از موارد زير مي باشد: علمي، فرهنگي، اجتماعي، ورزشي، هنري، نيكوكاري و امور خيريه، بشردوستانه، امور زنان، آسيب ديدگان اجتماعي، حمايتي، بهداشت و درمان، توانبخشي، محيط زيست، عمران و آباداني و نظائر آن.
فصل دوم ـ حقوق و تكاليف
ماده 4 ـ سازمان حق دارد متناسب با موضوع فعاليت خود، با رعايت اين آييننامه و ساير قوانين و مقررات مربوط فعاليت نموده و از جمله نسبت به موارد زير اقدام نمايد:
الف ـ ارائه خدمات امدادي موردنياز دستگاههاي دولتي و عمومي غيردولتي.
ب ـ اظهارنظر و پيشنهاد راهكارهاي مناسب:
1 ـ در فرايند برنامه ريزي مراجع دولتي و عمومي غيردولتي در سطوح شهرستان، استان يا ملي برحسب مورد.
2ـ در مورد آثار ونتايج فعاليتهاي دستگاههاي دولتي و عمومي غيردولتي، نقايص و مشكلات موجود از جمله به مراجع و دستگاههاي قانوني ذي ربط.
پ ـ كمك به اجراي برنامه ها و پروژه هاي دستگاههاي دولتي و عمومي غيردولتي از طريق توافق و تفاهم با آنها.
ت ـ برگزاري اجتماعات و راه پيمائيها در جهت تحقق اهداف سازمان.
ث ـ انتشار نشريه.
ج ـ انجام هرگونه عمليات ديگر براي تأمين اهداف مقرر در اساسنامه «سازمان».
ماده 5 ـ «سازمان»مكلف است گزارش عملكرد اجرائي و مالي سالانه خود را حداكثر تا دو ماه پس از پايان هرسال مالي به مرجع نظارتي مربوط و نيز در طي سال، ساير گزارشهاي عملكرد اجرائي و مالي را بنا به درخواست مرجع يادشده، حسب مورد، ارائه نمايد. همچنين نسبت به انتشار خلاصه اي از گزارش سالانه مذكور براي اطلاع عموم، در محدوده جغرافيائي فعاليت خود اقدام كند.
ماده 6 ـ نحوه تأمين منابع مالي «سازمان» در چارچوب قوانين و مقررات به شرح زير مي باشد:
الف ـ هدايا، اعانه و هبه اشخاص حقيقي و حقوقي اعم از داخلي و خارجي ودولتي و غيردولتي.
ب ـ موارد وقفي اشخاص حقيقي و حقوقي.
پ ـ وجوه حاصل از فعاليتهاي انجام شده در چارچوب موضوع فعاليت، اهداف و اساسنامه سازمان و اين آييننامه.
ت ـ حق عضويت در سازمان
تبصره 1(منسوخه 16ˏ09ˏ1382) ـ سازمان موظف است پيش از دريافت هرگونه كمك، مشخصات كمك كننده و ميزان كمك را به اطلاع هيئت نظارت مربوط برساند.
تبصره 2(منسوخه 16ˏ09ˏ1382) ـ دريافت كمك از رژيمهايي كه توسط دولت به رسميت شناخته نشدهاند، ممنوع است.
ماده 7 ـ تقسيم دارائي، سود و يا درآمد «سازمان» در ميان مؤسسان، اعضاء و مديران و كاركنان آن قبل و پس از انحلال، ممنوع است.
ماده 8 (منسوخه 16ˏ09ˏ1382) ـ اساسنامه و فعاليتهاي «سازمان» نبايد مغاير با اصول قانون اساسي باشد.
ماده 8 (منسوخه 16ˏ09ˏ1382) ـ «سازمان» موظف است امكان دسترسي بازرسان مراجع نظارتي مربوط را به اطلا عات و اسناد خود فراهم كند. بازرسان نيز بايد در حضور نماينده سازمان و صرفاً در محل دفتر سازمان، اسناد و اطلاعات مذكور را بررسي نمايند. نحوه بررسي بايد به گونهاي باشد كه به وظايف سازمان خللي وارد نيايد. خارج كردن اسناد از سازمان در راستاي بازرسي، جز به حكم دادگاه صالح، ممنوع است.
ماده 9 ـ فعاليت «سازمان» در هريك از كشورهاي ديگر بايد با كسب مجوز كلي از مرجع نظارتي فرااستاني وملي باشد.
تبصره 1 ـ مرجع يادشده، قبل از اعلام نتيجه به «سازمان» متقاضي، مي بايد از دستگاههاي دولتي ذي ربط از جمله وزارت امور خارجه نظرخواهي نمايد. دستگاههاي مذكور ظرف حداكثر يك ماه بايد پاسخ لازم را ارائه دهند، درغير اين صورت، نظر آنها موافق تلقي ميشود.
تبصره 2 ـ مرجع مذكور بايد حداكثر ظرف 45 روز از تاريخ تقاضا، پاسخ لازم را به متقاضي ارائه دهد.
تبصره 3 ـ ارائه تقاضاي «سازمان» با محدوده فعاليت شهرستان و يا استان، حسب مورد ابتدائاً از طريق مرجع نظارتي شهرستان يا استان صورت ميگيرد.
ماده 10 ـ«سازمان» ميبايد در فعاليتهاي خود، قوانين و مقررات و الگوهاي رفتاري نهادهاي مدني را رعايت نموده و از ارتكاب اعمال مجرمانه خودداري نمايد.
فصل سوم ـ صدور پروانه فعاليت
ماده 16(منسوخه 16ˏ09ˏ1382) ـ متقاضيان تأسيس سازمان مكلفند در غير از مواردي كه مطابق قانون، مرجع خاصي براي صدور پروانه تشكلهاي مربوط تعيين شده است، درخواست اخذ پروانه را به مراجع نظارتي مقرر در بند (ت) ماده (1) ارائه نمايند.
ماده 17 ـ هيأت مؤسس بايد داراي شرايط زير باشند:
الف ـ داشتن حداقل هيجده سال تمام
ب ـ تابعيت ايراني
پ ـ دارا بودن صلاحيت تخصصي حداقل دو نفر از مؤسسان در خصوص موضوع فعاليت سازمان.
ت ـ نداشتن محكوميت موثر كيفري به نحوي كه موجب محروميت از حقوق اجتماعي شود
تبصره ـ هيأت مؤسس بايد داراي حداقل پنج عضو باشد.
ماده 18 ـ هيأت مؤسس، براي دريافت پروانه فعاليت، مي بايد مدارك زير را حسب مورد به مراجع مذكور در ماده (12) اين آييننامه ارائه نمايد:
الف ـ فرم تقاضانامه تكميل شده
ب ـ تصوير مدارك هويتي هيأت مؤسس
پ ـ گواهي عدم سوء پيشينه كيفري هيأت مؤسس
ت ـ اساسنامه «سازمان»
ث ـ اولين صورتجلسه هيأت مؤسس .
ج ـ يك نسخه اجازهنامه موضوع بند «هـ» ماده (6) آييننامه ثبت تشكيلات و مؤسسات غيرتجاري مصوب سال 1337 با اصلاحات بعدي.
ماده 19 ـ اساسنامه «سازمان» بايد حاوي موارد زير باشد:
الف ـ اهداف «سازمان»
ب ـ موضوع فعاليت
پ ـ مدت فعاليت
ت ـ مركز اصلي فعاليت
ث ـ نحوه ايجاد شعب
ج ـ اركان و تشكيلات «سازمان»، نحوه انتخاب، شرح وظايف و اختيارات ومسؤوليتهاي آنها
چ ـ صاحبان امضاهاي مجاز
ح ـ شرائط پذيرش عضو
خ ـ منابع تأمين درآمد و دارائي
د ـ نحوه تغيير و تجديدنظر در اساسنامه
ذ ـ نحوه انحلال
ر ـ مشخص ساختن وضعيت داراييها پس از انحلال
ز ـ محدوده جغرافيايي فعاليت سازمان
تبصره 1 ـ اساسنامه «سازمان» بايد بر رأي گيري آزاد از اتمام اعضاء براي انتخاب مديران و همچنين نحوه تغيير مديران و دوره تصدي آنها و نيز تصميمات اساسي در ايجاد هرگونه تغيير و تأثيرگذاري، تصريح كند.
تبصره 2 ـ در اساسنامه «سازمان» ميبايد به صراحت، نحوه ارائه گزارشهاي عملكرد اجرائي و مالي «سازمان» به اعضاي خود و نيز نحوه بازرسي و حسابرسي «سازمان» مشخص شود.
تبصره 3 (منسوخه 16ˏ09ˏ1382) ـ محدوده جغرافيائي فعاليت «سازمان» با پيشنهاد هيأت مؤسس براساس شاخصهاي تقسيمات كشوري تعيين مي شود.
ماده 20 ـ مراجع صدور پروانه فعاليت ـ موضوع ماده (12) اين آيين نامه ـ پس از دريافت تقاضانامه «سازمان»، بايد ظرف حداكثر يك ماه نظريه خود را نسبت به تأييد يا رد تقاضا اعلام نمايند.
تبصره 1 (منسوخه 16ˏ09ˏ1382) ـ در صورتي كه هيئت نظارت تقاضا را رد كند، مكلف است به طور كتبي دلايل رد درخواست را به متقاضي اعلام كند.
تبصره 2 (منسوخه 16ˏ09ˏ1382) ـ چنانچه موضوع فعاليت سازمان امور زير باشد، حسب مورد اخذ نظر موافق دستگاه يا دستگاههاي دولتي ذيربط نيز ضروري است:
الف ـ در امور بهداشت و درمان و مراقبتهاي جسماني و رواني، از وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي.
ب ـ در امور آموزش و پرورش و آموزش عالي، حسب مورد از وزارت آموزش و پرورش يا وزارت علوم، تحقيقات و فناوري.
پ ـ در امور پولي، مالي، اعتباري و قرضالحسنه از بانك مركزي جمهوري اسلامي ايران.
تبصره 3 (منسوخه 16ˏ09ˏ1382) ـ هيئت نظارت مكلف است ظرف يك هفته از تاريخ دريافت تقاضا نسبت به اخذ نظر مرجع ذيصلاح اقدام و آن مرجع نيز مكلف است حداكثر ظرف يك ماه نظر خود را اعلام نمايد، در غير اين صورت نظر هيئت مزبور موافق تلقي ميشود. در صورت تأييد درخواست و صدور پروانه، متقاضي بايد مدارك مقرر در آييننامه ثبت تشكيلات و مؤسسات غيرتجاري ـ مصوب 1337 با اصلاحات بعدي ـ را به همراه پروانه فعاليت به اداره ثبت شركتها ارائه كند. مرجع مذكور موظف به ثبت «سازمان» حداكثر ظرف 10 روز است. موضوع بايد برابر مقررات مربوط در روزنامه رسمي منتشر شود.
تبصره 4 (منسوخه 16ˏ09ˏ1382) ـ متقاضي صدور پروانه ميتواند نسبت به رد تقاضاي خود به نحو زير اعتراض نمايد:
الف ـ از تصميم هيئت نظارت شهرستان ظرف يك ماه از تاريخ ابلاغ به هيئت نظارت استان و در صورت رد تقاضا در هيئت نظارت استان، ظرف يك ماه به هيئت نظارت كشور.
ب ـ از تصميم هيئت نظارت استان ظرف يك ماه از تاريخ ابلاغ، به هيئت نظارت كشور.
پ ـ تصميم هيئت نظارت كشور در هر مورد قابل اجرا ولي در ديوان قابل اعتراض خواهد بود.
تبصره 5 ـ در صورت تأييد درخواست و صدور پروانه، متقاضي (هيأت مؤسس ) براي ثبت بر طبق مقررات جاري كشور اقدام مي نمايد. چنانچه مدارك لازم مقرر در آييننامه ثبت تشكيلات و مؤسسات غيرتجاري ـ مصوب 1337 با اصلاحات بعدي ـ به همراه پروانه فعاليت، توسط متقاضي يادشده به مرجع صلاحيتدار ثبتي ارائه گرديد، مرجع مذكور موظف به ثبت «سازمان» ميباشد. انتشار در روزنامه رسمي برابر مقررات مربوط صورت خواهدگرفت.
تبصره 6 ـ هيأت مؤسس ميتواند:
الف ـ در صورت رد تقاضا در فرمانداري، درخواست تجديد نظر را به استانداري مربوط تقديم و چنانچه تقاضا مجددا در استانداري ردشود، به معاونت ذي ربط وزارت كشور طرح شكايت كند.
ب ـ چنانچه تقاضا ابتدائا در استانداري رد گردد، درخواست تجديدنظر را به معاون ذي ربط وزارت كشور ارائه نمايد.
تبصره 7 ـ هيأت مؤسس چهارماه پس از صدور پروانه فعاليت، اسامي اعضاء (حداقل 30نفر) و هيأترئيسه را به اطلاع مرجع صدور پروانه مربوط مي رساند. درصورتي كه «سازمان» داراي هيأت امناء باشد، هيأت مؤسس موظف است قبل از صدور پروانه، اعضاء هيأت امناء (حداقل 9 نفر) را معرفي و هيأت رئيسه را انتخاب وصورتجلسه انتخابات انجام شده را به پيوست اسناد ارائه نمايد.
ماده 21 (منسوخه 16ˏ09ˏ1382) ـ مجمع عمومي و هيأت امناء (حسب مورد) بالاترين مرجع اجرايي سازمان است و مي بايد داراي شرائط مقرر در ماده (13) اين آييننامه باشد.
ماده 22ـ «سازمان» بايد تابعيت ايراني داشته باشند.
ماده 19 ـ «سازمان» مكلف است هرگونه تغييرات در مفاد اساسنامه، هيأت رئيسه، هيأت امناء و نشاني را به مرجع صدور پروانه مربوط اطلاع دهد. درصورت اعلام عدم مغايرت تغييرات با مقررات اين آين نامه از سوي مراجع يادشده، «سازمان» مكلف است وفق آييننامه ثبت تشكيلات و مؤسسات غيرتجارتي ـ مصوب 1337 با اصلاحات بعدي ـ اقدام لازم را به عمل آورد.
فصل چهارم ـ نظارت
ماده 20 ـ وظائف مراجع نظارتي استان و شهرستان، بترتيب در رابطه با سازمانهاي غيردولتي با محدوده فعاليت در سطح استان و شهرستان به شرح زير ميباشد:
الف ـ دريافت و بررسي اساسنامه متقاضيان تأسيس «سازمان» و اقدام به صدور پروانه فعاليت آنها پس از احراز شرائط و ضوابط مقرر در اين آييننامه
ب ـ دريافت گزارشهاي عملكرد اجرايي و مالي سالانه و در صورت لزوم موارد مقطعي
پ ـ رسيدگي موردي به عملكرد اجرايي و مالي «سازمان» در صورت ضرورت
ت ـ نظارت بر اجراي مقررات اين آييننامه
ث ـ رسيدگي به عملكرد «سازمان» در مورد عدم رعايت مقررات اين آييننامه
ماده 25 ـ وظايف مرجع نظارتي فرا استاني و ملي در مورد سازمانهاي غيردولتي عبارت است از :
الف ـ نظارت و بررسي مشكلات سازمانهاي مذكور و راههاي توانمندسازي آنان ونيز چگونگي بهره مندي اين سازمانها از اعتبارات بينالمللي در چارچوب قوانين ومقررات
ب (منسوخه 16ˏ09ˏ1382) ـ بررسي و اعلامنظر در خصوص ثبت و فعاليت سازمانهاي غيردولتي خارجي در ايران.
پ ـ رسيدگي و اعلام نظر و اخذ تصميم نسبت به شكايات واصله از متقاضيان درخصوص تاخير يا رد صدور پروانه فعاليت و ساير شكايات و اختلافات ميان سازمانهاي غيردولتي با استانداريها و فرمانداريها
ت ـ بررسي تقاضا وصدور مجوز براي سازمانهاي غيردولتي با محدوده جغرافيايي فعاليت فرا استاني و ملي و دريافت گزارشهاي عملكرد اجرايي و مالي سالانه و در صورت لزوم موارد مقطعي آنها
ث ـ نظارت برحسن اجراي مقررات اين آييننامه
ج ـ رسيدگي به عملكرد «سازمان» درخصوص عدم رعايت مقررات اين آييننامه
ماده 26 ـ مراجع نظارتي موظفند در حدود فعاليت خود در صورت وصول گزارش و يا اطلاع از نقض آزاديهاي قانوني ديگران و يا ايراد تهمت، افتراء وشايعه پراكني و يا عدم رعايت مقررات اين آييننامه از سوي سازمان از جمله دريافت غيرمجاز هرگونه كمك مالي و تداركاتي از منابع خارجي، نسبت به بررسي آن با حضور مشورتي نماينده سازمان غيردولتي مربوط و نماينده دستگاه دولتي تخصصي ذي ربط اقدام نمايند و در صورت احراز، حسب مورد، مراحل زير را به اجرا گذارند :
الف ـ تذكر شفاهي با مهلت يك ماهه براي اصلاح وضعيت
ب ـ تذكر كتبي با درج در پرونده با مهلت يك ماهه براي اصلاح وضعيت
پ ـ اخطار كتبي با مهلت دو هفتهاي براي اصلاح وضعيت
ت ـ تقاضاي تعليق و يا لغو پروانه فعاليت از دادگاه درصورت عدم اصلاح وضعيت
تبصره 1ـ مرجع نظارتي، تنها براي يك مرتبه جهت ارائه تقاضاي تعليق مجاز مي باشد.
ماده 27 ـ چنانچه موضوع فعاليت «سازمان»، امور پولي، مالي، اعتباري و يا قرضالحسنه باشد، مرجع نظارتي تخصصي در مورد آنها، بانك مركزي جمهوري اسلامي ايران خواهدبود.
فصل پنجم ـ ساير مقررات
ماده 28 ـ سازمانهاي غيردولتي كه از مصاديق اين آييننامه قرار مي گيرند و در اجراي مقررات جاري تاكنون ايجاد شدهاند موظفند ظرف مدت يك سال از تاريخ لازمالاجراشدن اين آييننامه، وضعيت خود را با مقررات اين آييننامه تطبيق دهند. درغيراين صورت مراجع نظارتي برابر مقررات اين آييننامه با آنها برخورد خواهندكرد. دستورالعمل مربوط در چارچوب اين آييننامه توسط وزيركشور تهيه و پس از تصويب دولت ابلاغ خواهد شد.
ماده 25 ـ انحلال «سازمان» اعم از اختياري و قهري، براساس مفاد ذي ربط آييننامه ثبت تشكيلات و مؤسسات غيرتجارتي ـ مصوب 1337 با اصلاحات بعدي ـ صورت مي گيرد.
تبصره ـ چنانچه مدت فعاليت «سازمان» در اساسنامه به صورت محدود قيدشده باشد، پس از انقضاي آن و عدم تمديد براساس مقررات اين آييننامه، «سازمان» خودبه خود منحل ميگردد.
ماده 30 (منسوخه 16ˏ09ˏ1382) ـ تشكلهاي كارگري و كارفرمايي موضوع فصل ششم قانون كار، واحدهاي آموزش عالي و يا مؤسسات پژوهشي موضوع بند «ل» ماده (1) قانون اصلاح قانون تأسيس وزارت علوم و آموزش عالي ـ مصوب 1353 ـ ، آموزشگاههاي علمي آزاد و نيز مدارس غيرانتفاعي موضوع قانون تأسيس مدارس غيردولتي و ساير تشكلهاي غيردولتي كه در نص قوانين جاري صراحتاً اجازه تأسيس و انحلال آنها به عهده دستگاههاي دولتي واگذار شدهاند، از شمول «سازمان» موضوع اين آييننامه خارج ميباشند.
تبصره 2ـ مرجع صدور پروانه براي سازمانهاي غيردولتي تخصصي با رعايت مقررات اين آييننامه و با اخذ نظر دستگاههاي ذي ربط وزارت كشور است.
ماده 27 ـ كليه مقررات مغاير با اين آيين نامه، از تاريخ تصويب ملغيالاثر ميباشد.
معاون اول رئيس جمهور- محمدرضا عارف
تبصره(منسوخه 16ˏ09ˏ1382) ـ نظارت مراجع نظارتي مقرر در بند «ت» ماده (1)، نافي مسؤوليتهاي قانوني بانك مركزي جمهوري اسلامي ايران در نظارت بر عملكرد آن دسته از مؤسسات مشمول اين آييننامه كه به عمليات پولي، مالي و اعتباري ميپردازند، نخواهد بود.
تبصره 5 (منسوخه 16ˏ09ˏ1382) ـ داوطلبانه، به معناي مشاركت در تأسيس و اداره سازمان براساس اراده آزاد اشخاص بدون الزام قانوني يا قضايي است.
چ (منسوخه 16ˏ09ˏ1382) ـ حق دادخواهي در مراجع قضايي و شبه قضايي.
تبصره 3(منسوخه 16ˏ09ˏ1382) ـ سازمان موظف است پيش از دريافت كمك از منابع خارجي مشكوك، مشخصات منبع كمك كننده و ميزان كمك او را به هيئت نظارت مربوط اطلاع دهد. مراجع مذكور موظفند ظرف حداكثر يك هفته از تاريخ وصول اطلاع يادشده، مراتب را به اطلاع وزارتخانههاي اطلاعات و امور خارجه و بانك مركزي جمهوري اسلامي ايران برسانند. دستگاههاي مذكور در صورت وجود نظر مخالف ميتوانند ظرف حداكثر 15 روز از تاريخ اطلاع، نظر خود را اعلام نمايند. هيئت نظارت مربوط موظف است حداكثر ظرف 72 ساعت پس از اخذ نظر مراجع ذيربط يا انقضاي مدت 15 روز از تاريخ اطلاع دستگاههاي مذكور، نسبت به ارائه پاسخ به سازمان غيردولتي اقدام كنند. عدم ارائه پاسخ ظرف اين مدت به منزله نظر موافق است. نظر مخالف وزارتخانه هاي مذكور بايد مستدل و با ذكر علل منع قانوني باشد. نظر مخالف آنها در ديوان عدالت اداري قابل اعتراض خواهد بود. وزارتخانههاي اطلاعات، امور خارجه و كشور موظفند ظرف يك ماه پس از ابلاغ اين آييننامه، دستورالعمل تعريف و شناسايي مصاديق منابع خارجي مشكوك را تهيه، تنظيم و ابلاغ نمايند.
تبصره 4 (منسوخه 16ˏ09ˏ1382) ـ در مورد سازمانهاي غيردولتي بينالمللي، صدور مجوز مذكور ضرورت ندارد.
ماده 11(منسوخه 16ˏ09ˏ1382) ـ سازمان از حق دسترسي به اطلاعات موجود در مؤسسات عمومي برخوردار است و مؤسسات مذكور مكلفند اطلاعات غيرطبقه بندي شده خود را در اختيار سازمان قرار دهند.
ماده 12(منسوخه 16ˏ09ˏ1382) ـ سازمانهاي دولتي و عمومي در قوا و نهادهاي مختلف مكلفند در فرآيند تصميم سازي و تصميمگيري نسبت به اخذ نظر سازمان اقدام نموده و حسب مورد آنها را براي شركت در جلسات دعوت نمايند و گزارشي از نقطه نظرات ارائه شده را در اسناد سازمان ذيربط ثبت نمايند.
ماده 13(منسوخه 16ˏ09ˏ1382) ـ دولت مكلف است وظايف، امور و فعاليتهاي قابل واگذاري دستگاههاي اجرايي به سازمان را شناسايي و نسبت به واگذاري آن اقدام نمايد. سازمان نيز حق دارد پيشنهادهاي خود را در اين خصوص به دولت ارائه كند.
ماده 14(منسوخه 16ˏ09ˏ1382) ـ سازمانهاي دولتي مكلفند زمينه مشاركت سازمان در نظارت بر حسن اجراي امور عمومي را فراهم نموده و حسب مورد با هيئتهاي حقيقت ياب آنها همكاري نمايند.
ماده 15(منسوخه 16ˏ09ˏ1382) ـ سازمان حق دارد در موضوع فعاليتهاي خود و براي حمايت از منافع عمومي عليه اشخاص حقيقي و حقوقي در مراجع قضايي اقامه دعوا نمايد.
تبصره(منسوخه 16ˏ09ˏ1382) ـ نحوه تشكيل هيئتهاي مذكور، در بخشنامه وزير كشور ظرف يك ماه از تاريخ ابلاغ اين آييننامه تعيين خواهد شد.
تبصره 2 (منسوخه 16ˏ09ˏ1382) ـ نحوه اقدام مراجع نظارتي بر اساس اين ماده، در بخشنامه وزير كشور كه ظرف يك ماه از تاريخ ابلاغ اين آييننامه ابلاغ ميشود، تعيين خواهد شد.
تبصره 1(منسوخه 16ˏ09ˏ1382) ـ سازمانهاي غيردولتي جوانان، تابع مقررات اين آييننامه و همچنين مقررات اجرايي مربوط به ماده (157) قانون برنامه سوم توسعه خواهند بود. در صورت مغايرت مقررات مذكور با اين آييننامه، مقررات مذكور در مورد سازمانهاي غيردولتي جوانان اعمال خواهد شد.
آییننامه اجرایی تاسیس و فعالیت سازمانهای غیر دولتی
مصوب 1381/10/25 هیات وزیران
هیات وزیران در جلسه مورخ 1381/10/25 بنا به پیشنهاد شماره 96160/8 مورخ 3/10/ 1380وزارت کشور و به استناد اصل یکصدوسی و هشتم قانون اساسی و ماده (182) قانون برنامه سوم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران - مصوب 1379 -، آییننامه اجرایی ماده یادشده را به شرح زیر تصویب نمود:
ماده 1 - در این آییننامه واژهها و عبارات زیر به جای مفاهیم مشروح مربوط به کار میرود:
الف - سازمان غیردولتی که در این آییننامه «سازمان» نامیده میشود، به تشکلهایی اطلاق میشود که توسط گروهی از اشخاص حقیقی و یا حقوقی غیرحکومتی به صورت داوطلبانه ب. ر. م. مربوط تاسیس شده و دارای اهداف غیرانتفاعی و غیرسیاسی م. ب..
تبصره 1 - عناوین «جمعیت»، «انجمن»،«کانون»، «مرکز»، «گروه»، «مجمع»، «شبکه»، «خانه»، «موسسه» و نظایر آن میتواند به جای واژه «سازمان» در نامگذاری به کارگرفته شود.
تبصره 2 - غیردولتی: به این معناست که دستگاههای حکومتی در تاسیس و اداره سازمان دخالت نداشته باشند.مشارکت مقامات و کارکنان دولتی در تاسیس و اداره سازمان، در صورتی که خارج از عنوان و سمت دولتی آنان باشد، مانع وصف غیردولتی سازمان نخواهد بود.
تبصره 3(منسوخ 1382/09/16) - اهداف غیرسیاسی، در بردارنده فعالیتی است که مشمول ماده (1) قانون احزاب نگردد.
تبصره 4 - اهداف غیرانتفاعی: عبارتست از عدم فعالیتهای تجاری و صنفی انتفاعی به منظور تقسیم منافع آن بین اعضاء، موسسان، مدیران و کارکنان سازمان.
تبصره 5 (منسوخ 1382/09/16) - داوطلبانه، به معنای مشارکت در تاسیس و اداره سازمان براساس اراده آزاد اشخاص بدون الزام قانونی یا قضایی است.
ب - هیات موسس: به مجموعه اشخاصی گفته میشود که «سازمان» را تاسیس مینمایند.
پ - پروانه فعالیت: سندی است که توسط مراجع مقرر در این آییننامه با رعایت ضوابط مربوط در جهت تشکیل «سازمان» صادر میشود.
ت (منسوخ 1382/09/16) - مراجع نظارتی مشتمل بر هیات نظارت شهرستان (متشکل از فرماندار، نماینده شورای اسلامی شهرستان و نماینده سازمانهای غیردولتی شهرستان)، هیات نظارت استان (مرکب از استاندار، نماینده شورای اسلامی استان و نماینده سازمانهای غیردولتی) و هیات نظارت کشور (مرکب از معاون ذی ربط وزیر کشور، نماینده شورایعالی استانها و نماینده سازمانهای غیردولتی) میباشند که براساس این آییننامه و با رعایت ضوابط مربوط، در سطح شهرستان، استان و کشور نسبت به نظارت بر سازمانهای غیردولتی، غیر از تشکلهایی که مطابق قانون، مرجع نظارتی خاص برای آنها پیشبینی شده است، اقدام مینمایند. نظارت بر سازمانهای غیردولتی فرااستانی، کشوری یا بینالمللی با هیات نظارت کشور خواهد بود.
ماده 2 - «سازمان» پس از اخذ پروانه فعالیت و ثبت برابر ضوابط این آییننامه وسایر مقررات جاری دارای شخصیت حقوقی میگردد.
ماده 3 - موضوع فعالیت«سازمان» مشتمل بر یک یا چند از موارد زیر م. ب.: علمی، فرهنگی، اجتماعی، ورزشی، هنری، نیکوکاری و امور خیریه، بشردوستانه، امور زنان، آسیب دیدگان اجتماعی، حمایتی، بهداشت و درمان، توانبخشی، محیط زیست، عمران و آبادانی و نظائر آن.
فصل دوم - حقوق و تکالیف
ماده 4 - سازمان حق دارد متناسب با موضوع فعالیت خود، با رعایت این آییننامه و سایر قوانین و مقررات مربوط فعالیت نموده و از جمله نسبت به موارد زیر اقدام نماید:
الف - ارائه خدمات امدادی موردنیاز دستگاههای دولتی و عمومی غیردولتی.
ب - اظهارنظر و پیشنهاد راهکارهای مناسب:
1 - در فرایند برنامه ریزی مراجع دولتی و عمومی غیردولتی در سطوح شهرستان، استان یا ملی برحسب مورد.
2- در مورد آثار ونتایج فعالیتهای دستگاههای دولتی و عمومی غیردولتی، نقایص و مشکلات موجود از جمله به مراجع و دستگاههای قانونی ذی ربط.
پ - کمک به اجرای برنامه ها و پروژه های دستگاههای دولتی و عمومی غیردولتی از طریق توافق و تفاهم با آنها.
ت - برگزاری اجتماعات و راه پیمائیها در جهت تحقق اهداف سازمان.
ج - انجام هرگونه عملیات دیگر برای تامین اهداف مقرر در اساسنامه «سازمان».
چ (منسوخ 1382/09/16) - حق دادخواهی در مراجع قضایی و شبه قضایی.
ماده 5 - «سازمان»مکلف است گزارش عملکرد اجرایی و مالی سالانه خود را حداکثر تا دو ماه پس از پایان هرسال مالی به مرجع نظارتی مربوط و نیز در طی سال، سایر گزارشهای عملکرد اجرایی و مالی را بنا به درخواست مرجع یادشده، حسب مورد، ارائه نماید. همچنین نسبت به انتشار خلاصه ای از گزارش سالانه مذکور برای اطلاع عموم، در محدوده جغرافیائی فعالیت خود اقدام کند.
ماده 6 - نحوه تامین منابع مالی «سازمان» در چارچوب قوانین و مقررات به شرح زیر م. ب.:
الف - هدایا، اعانه و هبه اشخاص حقیقی و حقوقی اعم از داخلی و خارجی ودولتی و غیردولتی.
ب - موارد وقفی اشخاص حقیقی و حقوقی.
پ - وجوه حاصل از فعالیتهای انجام شده در چارچوب موضوع فعالیت، اهداف و اساسنامه سازمان و این آییننامه.
ت - حق عضویت در سازمان
تبصره 1(منسوخ 1382/09/16) - سازمان موظف است پیش از دریافت هرگونه کمک، مشخصات کمک کننده و میزان کمک را به اطلاع هیات نظارت مربوط برساند.
تبصره 2(منسوخ 1382/09/16) - دریافت کمک از رژیمهایی که توسط دولت به رسمیت شناخته نشدهاند، ممنوع است.
تبصره 3(منسوخ 1382/09/16) - سازمان موظف است پیش از دریافت کمک از منابع خارجی مشکوک، مشخصات منبع کمک کننده و میزان کمک او را به هیات نظارت مربوط اطلاع دهد. مراجع مذکور موظفند ظرف حداکثر یک هفته از تاریخ وصول اطلاع یادشده، مراتب را به اطلاع وزارتخانههای اطلاعات و امور خارجه و بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران برسانند. دستگاههای مذکور در صورت وجود نظر مخالف میتوانند ظرف حداکثر 15 روز از تاریخ اطلاع، نظر خود را اعلام نمایند. هیات نظارت مربوط موظف است حداکثر ظرف 72 ساعت پس از اخذ نظر مراجع ذیربط یا انقضای مدت 15 روز از تاریخ اطلاع دستگاههای مذکور، نسبت به ارائه پاسخ به سازمان غیردولتی اقدام کنند. عدم ارائه پاسخ ظرف این مدت به منزله نظر موافق است. نظر مخالف وزارتخانه های مذکور باید مستدل و با ذکر علل منع قانونی باشد. نظر مخالف آنها در دیوان عدالت اداری قابل اعتراض خواهد بود. وزارتخانههای اطلاعات، امور خارجه و کشور موظفند ظرف یک ماه پس از ابلاغ این آییننامه، دستورالعمل تعریف و شناسایی مصادیق منابع خارجی مشکوک را تهیه، تنظیم و ابلاغ نمایند.
ماده 7 - تقسیم دارائی، سود و یا درآمد «سازمان» در میان موسسان، اعضاء و مدیران و کارکنان آن قبل و پس از انحلال، ممنوع است.
ماده 8 (منسوخ 1382/09/16) - اساسنامه و فعالیتهای «سازمان» نباید مغایر با اصول قانون اساسی باشد.
ماده 8 (منسوخ 1382/09/16) - «سازمان» موظف است امکان دسترسی بازرسان مراجع نظارتی مربوط را به اطلا عات و اسناد خود فراهم کند. بازرسان نیز باید در حضور نماینده سازمان و صرفاً در محل دفتر سازمان، اسناد و اطلاعات مذکور را بررسی نمایند. نحوه بررسی باید به گونهای باشد که به وظایف سازمان خللی وارد نیاید. خارج کردن اسناد از سازمان در راستای بازرسی، جز به حکم دادگاه صالح، ممنوع است.
ماده 9 - فعالیت «سازمان» در هریک از کشورهای دیگر باید با کسب مجوز کلی از مرجع نظارتی فرااستانی وملی باشد.
تبصره 1 - مرجع یادشده، قبل از اعلام نتیجه به «سازمان» متقاضی، می باید از دستگاههای دولتی ذی ربط از جمله وزارت امور خارجه نظرخواهی نماید. دستگاههای مذکور ظرف حداکثر یک ماه باید پاسخ لازم را ارائه دهند، درغیر این صورت، نظر آنها موافق تلقی میشود.
تبصره 2 - مرجع مذکور باید حداکثر ظرف 45 روز از تاریخ تقاضا، پاسخ لازم را به متقاضی ارائه دهد.
تبصره 3 - ارائه تقاضای «سازمان» با محدوده فعالیت شهرستان و یا استان، حسب مورد ابتدائاً از طریق مرجع نظارتی شهرستان یا استان صورت میگیرد.
تبصره 4 (منسوخ 1382/09/16) - در مورد سازمانهای غیردولتی بینالمللی، صدور مجوز مذکور ضرورت ندارد.
ماده 10 -«سازمان» میباید در فعالیتهای خود، قوانین و مقررات و الگوهای رفتاری نهادهای مدنی را رعایت نموده و از ارتکاب اعمال مجرمانه خودداری نماید.
ماده 11(منسوخ 1382/09/16) - سازمان از حق دسترسی به اطلاعات موجود در موسسات عمومی برخوردار است و موسسات مذکور مکلفند اطلاعات غیرطبقه بندی شده خود را در اختیار سازمان قرار دهند.
ماده 12(منسوخ 1382/09/16) - سازمانهای دولتی و عمومی در قوا و نهادهای مختلف مکلفند در فرآیند تصمیم سازی و تصمیمگیری نسبت به اخذ نظر سازمان اقدام نموده و حسب مورد آنها را برای شرکت در جلسات دعوت نمایند و گزارشی از نقطه نظرات ارائه شده را در اسناد سازمان ذیربط ثبت نمایند.
ماده 13(منسوخ 1382/09/16) - دولت مکلف است وظایف، امور و فعالیتهای قابل واگذاری دستگاههای اجرایی به سازمان را شناسایی و نسبت به واگذاری آن اقدام نماید. سازمان نیز حق دارد پیشنهادهای خود را در این خصوص به دولت ارائه کند.
ماده 14(منسوخ 1382/09/16) - سازمانهای دولتی مکلفند زمینه مشارکت سازمان در نظارت بر حسن اجرای امور عمومی را فراهم نموده و حسب مورد با هیئتهای حقیقت یاب آنها همکاری نمایند.
ماده 15(منسوخ 1382/09/16) - سازمان حق دارد در موضوع فعالیتهای خود و برای حمایت از منافع عمومی علیه اشخاص حقیقی و حقوقی در مراجع قضایی اقامه دعوا نماید.
فصل سوم - صدور پروانه فعالیت
ماده 16(منسوخ 1382/09/16) - متقاضیان تاسیس سازمان مکلفند در غیر از مواردی که مطابق قانون، مرجع خاصی برای صدور پروانه تشکلهای مربوط تعیین شده است، درخواست اخذ پروانه را به مراجع نظارتی مقرر در بند (ت) ماده (1) ارائه نمایند.
تبصره(منسوخ 1382/09/16) - نحوه تشکیل هیئتهای مذکور، در بخشنامه وزیر کشور ظرف یک ماه از تاریخ ابلاغ این آییننامه تعیین خواهد شد.
ماده 17 - هیات موسس باید دارای شرایط زیر باشند:
الف - داشتن حداقل هیجده سال تمام
پ - دارا بودن صلاحیت تخصصی حداقل دو نفر از موسسان در خصوص موضوع فعالیت سازمان.
ت - نداشتن محکومیت موثر کیفری به نحوی که موجب محرومیت از حقوق اجتماعی شود
تبصره - هیات موسس باید دارای حداقل پنج عضو باشد.
ماده 18 - هیات موسس، برای دریافت پروانه فعالیت، می باید مدارک زیر را حسب مورد به مراجع مذکور در ماده (12) این آییننامه ارائه نماید:
الف - فرم تقاضانامه تکمیل شده
ب - تصویر مدارک هویتی هیات موسس
پ - گواهی عدم سوء پیشینه کیفری هیات موسس
ت - اساسنامه «سازمان»
ث - اولین صورتجلسه هیات موسس.
ج - یک نسخه اجازهنامه موضوع بند «ه-» ماده (6) آییننامه ثبت تشکیلات و موسسات غیرتجاری مصوب سال 1337 با اصلاحات بعدی.
ماده 19 - اساسنامه «سازمان» باید حاوی موارد زیر باشد:
ت - مرکز اصلی فعالیت
ج - ارکان و تشکیلات «سازمان»، نحوه انتخاب، شرح وظایف و اختیارات ومسوولیتهای آنها
چ - صاحبان امضاهای مجاز
خ - منابع تامین درآمد و دارائی
د - نحوه تغییر و تجدیدنظر در اساسنامه
ر - مشخص ساختن وضعیت داراییها پس از انحلال
ز - محدوده جغرافیایی فعالیت سازمان
تبصره 1 - اساسنامه «سازمان» باید بر رای گیری آزاد از اتمام اعضاء برای انتخاب مدیران و همچنین نحوه تغییر مدیران و دوره تصدی آنها و نیز تصمیمات اساسی در ایجاد هرگونه تغییر و تاثیرگذاری، تصریح کند.
تبصره 2 - در اساسنامه «سازمان» میباید به صراحت، نحوه ارائه گزارشهای عملکرد اجرایی و مالی «سازمان» به اعضای خود و نیز نحوه بازرسی و حسابرسی «سازمان» مشخص شود.
تبصره 3 (منسوخ 1382/09/16) - محدوده جغرافیائی فعالیت «سازمان» با پیشنهاد هیات موسس براساس شاخصهای تقسیمات کشوری تعیین میشود.
ماده 20 - مراجع صدور پروانه فعالیت - موضوع ماده (12) این آییننامه - پس از دریافت تقاضانامه «سازمان»، باید ظرف حداکثر یک ماه نظریه خود را نسبت به تایید یا رد تقاضا اعلام نمایند.
تبصره 1 (منسوخ 1382/09/16) - در صورتی که هیات نظارت تقاضا را رد کند، مکلف است به طور کتبی دلایل رد درخواست را به متقاضی اعلام کند.
تبصره 2 (منسوخ 1382/09/16) - چنانچه موضوع فعالیت سازمان امور زیر باشد، حسب مورد اخذ نظر موافق دستگاه یا دستگاههای دولتی ذیربط نیز ضروری است:
الف - در امور بهداشت و درمان و مراقبتهای جسمانی و روانی، از وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی.
ب - در امور آموزش و پرورش و آموزش عالی، حسب مورد از وزارت آموزش و پرورش یا وزارت علوم، تحقیقات و فناوری.
پ - در امور پولی، مالی، اعتباری و قرضالحسنه از بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران.
تبصره 3 (منسوخ 1382/09/16) - هیات نظارت مکلف است ظرف یک هفته از تاریخ دریافت تقاضا نسبت به اخذ نظر مرجع ذیصلاح اقدام و آن مرجع نیز مکلف است حداکثر ظرف یک ماه نظر خود را اعلام نماید، در غیر این صورت نظر هیات مزبور موافق تلقی میشود. در صورت تایید درخواست و صدور پروانه، متقاضی باید مدارک مقرر در آییننامه ثبت تشکیلات و موسسات غیرتجاری - مصوب 1337 با اصلاحات بعدی - را به همراه پروانه فعالیت به اداره ثبت شرکتها ارائه کند. مرجع مذکور موظف به ثبت «سازمان» حداکثر ظرف 10 روز است. موضوع باید برابر مقررات مربوط در روزنامه رسمی منتشر شود.
تبصره 4 (منسوخ 1382/09/16) - متقاضی صدور پروانه میتواند نسبت به رد تقاضای خود به نحو زیر اعتراض نماید:
الف - از تصمیم هیات نظارت شهرستان ظرف یک ماه از تاریخ ابلاغ به هیات نظارت استان و در صورت رد تقاضا در هیات نظارت استان، ظرف یک ماه به هیات نظارت کشور.
ب - از تصمیم هیات نظارت استان ظرف یک ماه از تاریخ ابلاغ، به هیات نظارت کشور.
پ - تصمیم هیات نظارت کشور در هر مورد قابل اجرا ولی در دیوان قابل اعتراض خواهد بود.
تبصره 5 - در صورت تایید درخواست و صدور پروانه، متقاضی (هیات موسس) برای ثبت بر طبق مقررات جاری کشور اقدام می نماید. چنانچه مدارک لازم مقرر در آییننامه ثبت تشکیلات و موسسات غیرتجاری - مصوب 1337 با اصلاحات بعدی - به همراه پروانه فعالیت، توسط متقاضی یادشده به مرجع صلاحیتدار ثبتی ارائه گردید، مرجع مذکور موظف به ثبت «سازمان» م. ب.. انتشار در روزنامه رسمی برابر مقررات مربوط صورت خواهدگرفت.
تبصره 6 - هیات موسس میتواند:
الف - در صورت رد تقاضا در فرمانداری، درخواست تجدید نظر را به استانداری مربوط تقدیم و چنانچه تقاضا مجددا در استانداری ردشود، به معاونت ذی ربط وزارت کشور طرح شکایت کند.
ب - چنانچه تقاضا ابتدائا در استانداری رد گردد، درخواست تجدیدنظر را به معاون ذی ربط وزارت کشور ارائه نماید.
تبصره 7 - هیات موسس چهارماه پس از صدور پروانه فعالیت، اسامی اعضاء (حداقل 30نفر) و هیاترئیسه را به اطلاع مرجع صدور پروانه مربوط می رساند. درصورتی که «سازمان» دارای هیات امناء باشد، هیات موسس موظف است قبل از صدور پروانه، اعضاء هیات امناء (حداقل 9 نفر) را معرفی و هیات رئیسه را انتخاب وصورتجلسه انتخابات انجام شده را به پیوست اسناد ارائه نماید.
ماده 21 (منسوخ 1382/09/16) - مجمع عمومی و هیات امناء (حسب مورد) بالاترین مرجع اجرایی سازمان است و می باید دارای شرایط مقرر در ماده (13) این آییننامه باشد.
ماده 22- «سازمان» باید تابعیت ایرانی داشته باشند.
ماده 19 - «سازمان» مکلف است هرگونه تغییرات در مفاد اساسنامه، هیات رئیسه، هیات امناء و نشانی را به مرجع صدور پروانه مربوط اطلاع دهد. درصورت اعلام عدم مغایرت تغییرات با مقررات این آین نامه از سوی مراجع یادشده، «سازمان» مکلف است وفق آییننامه ثبت تشکیلات و موسسات غیرتجارتی - مصوب 1337 با اصلاحات بعدی - اقدام لازم را به عمل آورد.
ماده 20 - وظائف مراجع نظارتی استان و شهرستان، به ترتیب در رابطه با سازمانهای غیردولتی با محدوده فعالیت در سطح استان و شهرستان به شرح زیر م. ب.:
الف - دریافت و بررسی اساسنامه متقاضیان تاسیس «سازمان» و اقدام به صدور پروانه فعالیت آنها پس از احراز شرایط و ضوابط مقرر در این آییننامه
ب - دریافت گزارشهای عملکرد اجرایی و مالی سالانه و در صورت لزوم موارد مقطعی
پ - رسیدگی موردی به عملکرد اجرایی و مالی «سازمان» در صورت ضرورت
ت - نظارت بر اجرای مقررات این آییننامه
ث - رسیدگی به عملکرد «سازمان» در مورد عدم رعایت مقررات این آییننامه
ماده 25 - وظایف مرجع نظارتی فرا استانی و ملی در مورد سازمانهای غیردولتی عبارت است از:
الف - نظارت و بررسی مشکلات سازمانهای مذکور و راههای توانمندسازی آنان ونیز چگونگی بهره مندی این سازمانها از اعتبارات بینالمللی در چارچوب قوانین ومقررات
ب (منسوخ 1382/09/16) - بررسی و اعلامنظر در خصوص ثبت و فعالیت سازمانهای غیردولتی خارجی در ایران.
پ - رسیدگی و اعلام نظر و اخذ تصمیم نسبت به شکایات واصله از متقاضیان در خصوص تاخیر یا رد صدور پروانه فعالیت و سایر شکایات و اختلافات میان سازمانهای غیردولتی با استانداریها و فرمانداریها
ت - بررسی تقاضا وصدور مجوز برای سازمانهای غیردولتی با محدوده جغرافیایی فعالیت فرا استانی و ملی و دریافت گزارشهای عملکرد اجرایی و مالی سالانه و در صورت لزوم موارد مقطعی آنها
ث - نظارت برحسن اجرای مقررات این آییننامه
ج - رسیدگی به عملکرد «سازمان» در خصوص عدم رعایت مقررات این آییننامه
ماده 26 - مراجع نظارتی موظفند در حدود فعالیت خود در صورت وصول گزارش و یا اطلاع از نقض آزادیهای قانونی دیگران و یا ایراد تهمت، افتراء وشایعه پراکنی و یا عدم رعایت مقررات این آییننامه از سوی سازمان از جمله دریافت غیرمجاز هرگونه کمک مالی و تدارکاتی از منابع خارجی، نسبت به بررسی آن با حضور مشورتی نماینده سازمان غیردولتی مربوط و نماینده دستگاه دولتی تخصصی ذی ربط اقدام نمایند و در صورت احراز، حسب مورد، مراحل زیر را به اجرا گذارند:
الف - تذکر شفاهی با مهلت یک ماهه برای اصلاح وضعیت
ب - تذکر کتبی با درج در پرونده با مهلت یک ماهه برای اصلاح وضعیت
پ - اخطار کتبی با مهلت دو هفتهای برای اصلاح وضعیت
ت - تقاضای تعلیق و یا لغو پروانه فعالیت از دادگاه درصورت عدم اصلاح وضعیت
تبصره 1- مرجع نظارتی، تنها برای یک مرتبه جهت ارائه تقاضای تعلیق مجاز م. ب..
تبصره 2 (منسوخ 1382/09/16) - نحوه اقدام مراجع نظارتی بر اساس این ماده، در بخشنامه وزیر کشور که ظرف یک ماه از تاریخ ابلاغ این آییننامه ابلاغ میشود، تعیین خواهد شد.
ماده 27 - چنانچه موضوع فعالیت «سازمان»، امور پولی، مالی، اعتباری و یا قرضالحسنه باشد، مرجع نظارتی تخصصی در مورد آنها، بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران خواهدبود.
تبصره(منسوخ 1382/09/16) - نظارت مراجع نظارتی مقرر در بند «ت» ماده (1)، نافی مسوولیتهای قانونی بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران در نظارت بر عملکرد آن دسته از موسسات مشمول این آییننامه که به عملیات پولی، مالی و اعتباری میپردازند، نخواهد بود.
فصل پنجم - سایر مقررات
ماده 28 - سازمانهای غیردولتی که از مصادیق این آییننامه قرار می گیرند و در اجرای مقررات جاری تاکنون ایجاد شدهاند موظفند ظرف مدت یک سال از تاریخ لازمالاجراشدن این آییننامه، وضعیت خود را با مقررات این آییننامه تطبیق دهند. درغیراین صورت مراجع نظارتی برابر مقررات این آییننامه با آنها برخورد خواهندکرد. دستورالعمل مربوط در چارچوب این آییننامه توسط وزیرکشور تهیه و پس از تصویب دولت ابلاغ خواهد شد.
ماده 25 - انحلال «سازمان» اعم از اختیاری و قهری، براساس مفاد ذی ربط آییننامه ثبت تشکیلات و موسسات غیرتجارتی - مصوب 1337 با اصلاحات بعدی - صورت میگیرد.
تبصره - چنانچه مدت فعالیت «سازمان» در اساسنامه به صورت محدود قیدشده باشد، پس از انقضای آن و عدم تمدید براساس مقررات این آییننامه، «سازمان» خودبه خود منحل میگردد.
ماده 30 (منسوخ 1382/09/16) - تشکلهای کارگری و کارفرمایی موضوع فصل ششم قانون کار، واحدهای آموزش عالی و یا موسسات پژوهشی موضوع بند «ل» ماده (1) قانون اصلاح قانون تاسیس وزارت علوم و آموزش عالی - مصوب 1353 -، آموزشگاههای علمی آزاد و نیز مدارس غیرانتفاعی موضوع قانون تاسیس مدارس غیردولتی و سایر تشکلهای غیردولتی که در نص قوانین جاری صراحتاً اجازه تاسیس و انحلال آنها به عهده دستگاههای دولتی واگذار شدهاند، از شمول «سازمان» موضوع این آییننامه خارج میباشند.
تبصره 1(منسوخ 1382/09/16) - سازمانهای غیردولتی جوانان، تابع مقررات این آییننامه و همچنین مقررات اجرایی مربوط به ماده (157) قانون برنامه سوم توسعه خواهند بود. در صورت مغایرت مقررات مذکور با این آییننامه، مقررات مذکور در مورد سازمانهای غیردولتی جوانان اعمال خواهد شد.
تبصره 2- مرجع صدور پروانه برای سازمانهای غیردولتی تخصصی ب. ر. م. این آییننامه و با اخذ نظر دستگاههای ذی ربط وزارت کشور است.
ماده 27 - کلیه مقررات مغایر با این آییننامه، از تاریخ تصویب ملغیالاثر م. ب..
موارد مرتبط
برای این صفحه موردِ مرتبطی ثبت نشده.
