آییننامه
آیین نامه اجرایی تاسیس وفعالیت سازمانهای غیردولتی با اصلاحات و الحاقات بعدی
هيئت وزيران در جلسه مورخ 29/3/1384 بنا به پيشنهاد شماره 6176/م/77 مورخ 8/5/1383 وزارت اطلاعات و به استناد اصل يكصد و سي و هشتم قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران، آييننامه اجرايي تأسيس و فعاليت سازمانهاي غير دولتي را به شرح زير تصويب نمود:
تبصره 3 (الحاقي 28ˏ03ˏ1385) ـ مؤسسات، مراكز، كانونها، بنيادها و انجمنهاي فرهنگي، ادبي، هنري، مطبوعات، چاپخانه ها، ناشران ،خانه هاي فرهنگي، آموزشگاههاي آزاد، خبرگزاريها، كانونهاي تبليغاتي، فرهنگسراها و موزه ها و نظاير آنهاكه به موجب ماده (2) قانون اهداف و وظايف وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي – مصوب 1365- و قوانين خاص و يا مصوبه شماره 2751/دش مورخ 15/8/1375 شوراي عالي انقلاب فرهنگي با اخذ مجوز از وزارتخانه يادشده تأسيس شده يا مي شوند و دراساسنامه آنها وصف غير دولتي تصريح گرديده است و انجمنهاي حفاظت ميراث فرهنگي،كماكان تابع قوانين ومقررات مندرج در اساسنامه ثبت شده خواهند بود و از شمول احكام و تعاريف مندرج در اين آيين نامه مستثني بوده و مي توانند از كمكها، اعانات و هداياي اشخاص حقيقي و حقوقي اعم از دولتي و يا غيردولتي داخل كشور استفاده نمايند.
آييننامه اجرايي تأسيس و فعاليت سازمانهاي غيردولتي
مصوب 1384,03,29
با اصلاحات و الحاقات بعدي
فصل اول - كليات
ماده 1 - در اين آييننامه واژهها و عبارات زير به جاي مفاهيم مشروح مربوط به كار ميروند:
الف - سازمان غيردولتي كه در اين آييننامه سازمان ناميده ميشود، به تشكلهايي اطلاق ميشود كهتوسط گروهي از اشخاص حقيقي يا حقوقي غيرحكومتي به صورت داوطلبانه با رعايت مقررات مربوطتأسيس شده و داراي اهداف غيرانتفاعي و غيرسياسي ميباشد.
تبصره 1 - عناوين جمعيت ، انجمن ، كانون ، مركز ، گروه ، مجمع ، خانه ، مؤسسه و نظائرآن ميتواند به جاي واژه سازمان در نام گذاري به كار گرفته شوند.
تبصره 2 - واژه غيردولتي به اين معناست كه دستگاههاي حكومتي در تأسيس و اداره سازمان دخالتنداشته باشند. مشاركت مقامات و كاركنان دولتي در تأسيس و اداره سازمان، در صورتي كه خارج از عنوان وسمت دولتي آنان باشد، مانع وصف غيردولتي سازمان نخواهد بود.
تبصره 3 - اهداف غيرسياسي دربر دارنده فعاليتي است كه مشمول ماده يك قانون احزاب نگردد.
تبصره 4 - اهداف غيرانتفاعي عبارتست از عدم فعاليتهاي تجاري و صنفي انتفاعي به منظور تقسيممنافع آن بين اعضا، مؤسسان، مديران و كاركنان سازمان.
تبصره 5 - داوطلبانه به معناي مشاركت و تأسيس و اداره سازمان بر اساس اصل آزادي اراده اشخاصاست.
ب - هيأت مؤسس به مجموعه اشخاصي گفته ميشود كه سازمان را تأسيس مينمايند.
پ - پروانه فعاليت، سندي است كه توسط مراجع مقرر در اين آييننامه با رعايت ضوابط مربوط درجهت تشكيل سازمان صادر ميشود.
ت - مراجع نظارتي مشتمل بر هيأت نظارت شهرستان(متشكل از فرماندار، نماينده شوراي اسلامي شهرستان و نماينده سازمانهاي غيردولتي شهرستان)، هيأت نظارت استان (مركب از استاندار، نمايندهشوراي اسلامي استان و نماينده سازمانهاي غيردولتي) و هيأت نظارت كشور (مركب از معاون ذيربط وزيركشور، نماينده شوراي عالي استانها و نماينده سازمانهاي غيردولتي) ميباشند كه بر اساس اين آييننامه و بارعايت ضوابط مربوط، در سطح شهرستان، استان و كشور نسبت به نظارت بر سازمانهاي غيردولتي، غير ازتشكلهايي كه مطابق قانون مرجع نظارتي خاص براي آنها پيش بيني شده است، اقدام مينمايند. نظارت برسازمانهاي غيردولتي فرا استاني، كشوري يا بينالمللي با هيأت نظارت كشور خواهد بود.
ماده 2 - سازمان پس از اخذ پروانه فعاليت و ثبت برابر ضوابط اين آييننامه و ساير مقررات جاريداراي شخصيت حقوقي ميگردد.
ماده 3 - موضوع فعاليت سازمان مشتمل بر يكي از موارد علمي، فرهنگي، اجتماعي،ورزشي، هنري،نيكوكاري و امور خيريه، بشردوستانه، امور زنان، آسيب ديدگان اجتماعي،حمايتي،بهداشت ودرمان،توانبخشي، محيط زيست،عمران و آباداني و نظائر آن يا مجموعهاي از آنها ميباشد.
فصل دوم - حقوق و تكاليف
ماده 4 - سازمان حق دارد متناسب با موضوع فعاليت خود، با رعايت اين آييننامه و ساير قوانين ومقررات مربوط فعاليت نموده و از جمله نسبت به موارد زير اقدام نمايد:
الف - ارايه خدمات امدادي مورد نياز دستگاههاي دولتي و عمومي غير دولتي.
ب - اظهار نظر و پيشنهاد راهكارهاي مناسب:
1 - در فرايند برنامه ريزي مراجع دولتي و عمومي غيردولتي در سطوح شهرستان، استان يا ملي برحسبمورد.
2 - در مورد آثار و نتايج فعاليتهاي دستگاههاي دولتي و عمومي غيردولتي، نقائص و مشكلات موجود بهمراجع و دستگاههاي قانوني ذي ربط.
پ - كمك به اجراي برنامهها و پروژههاي دستگاههاي دولتي و عمومي غيردولتي از طريق توافق و تفاهمبا آنها.
ت - برگزاري اجتماعات و راهپيماييها در جهت تحقق اهداف سازمان.
ث - انتشار نشريه.
ج - انجام هر گونه عمليات ديگر براي تأمين اهداف مقرر در اساسنامه سازمان.
چ- حق دادخواهي درمراجع قضايي و شبه قضايي.
ماده 5 - سازمان مكلف است گزارش عملكرد اجرايي ومالي سالانه خود را حداكثر تا دو ماه پس ازپاپان هر سال مالي به مرجع نظاتي مربوط و نيز در طي سال، ساير گزارشهاي عملكرد اجرايي و مالي را بنا بهدرخواست مرجع يادشده، حسب مورد، ارائه و همچنين نسبت به انتشار خلاصهاي از گزارش سالانه مذكوربراي اطلاع عموم، درمحدوده جغرافيايي فعاليت خود اقدام كند.
ماده 6 - هزينههاي سازمان از منابع زير تأمين ميشود:
الف - هديه، اعانه و هبه اشخاص حقيقي و حقوقي اعم از داخلي و خارجي و دولتي و غير دولتي.
ب - وقف و حبس.
پ - وجوه حاصل از فعاليتهاي انجام شده در چارچوب موضوع فعاليت، اهداف و اساسنامه سازمان واين آييننامه.
ت - حق عضويت در سازمان.
تبصره 1 ـ سازمان موظف است پيش از دريافت كمك از منابع خارجي ، مشخصات منبع كمك كننده،ميزان كمك و چگونگي آن را به صورت مشروح بر حسب مورد به مراجع نظارتي مربوط اعلام نمايد. مراجعمذكور موظفند ظرف حداكثر يك هفته از تاريخ وصول اعلام ياد شده، نسبت به نظر خواهي از وزارتخانههاياطلاعات و امور خارجه و بانك مركزي جمهوري اسلامي ايران اقدام نمايند. موافقت دستگاههاي ياد شدهضروري است و اين دستگاهها موظف به اظهار نظر ظرف حداكثر يك ماه از تاريخ وصول استعلام ميباشند.عدم ارائه پاسخ ظرف اين مدت به منزله نظر موافق است.
تبصره 2 ـ دريافت كمك از مجامع رسمي بينالمللي و منطقهاي و آژانسهاي وابسته به سازمان ملل، نيازبه دريافت مجوز ندارد. فهرست سازمانهاي يادشده توسط وزارت امور خارجه تهيه ميشود و در اختيارهيأت نظارت قرار ميگيرد.
ماده 7 - تقسيم دارايي، سود و يا درآمد سازمان در ميان مؤسسان، اعضا و مديران و كاركنان آن قبل وپس از انحلال ممنوع است.
ماده 8 - اساسنامه و فعاليتهاي سازمان نبايد مغاير با اصول قانون اساسي باشد.
ماده 9 - سازمان موظف است امكان دسترسي بازرسان مراجع نظارتي مربوط را به اطلاعات و اسنادخود فراهم كند. بازرسان نيز بايد در حضور نماينده سازمان و صرفا در محل دفتر سازمان، اسناد و اطلاعاتمذكور را بررسي نمايند.
نحوه بررسي بايد به گونه اي باشد كه به وظايف سازمان خللي وارد نيايد. خارج كردن اسناد از سازمان درراستاي بازرسي،مگر به حكم مرجع قضايي صالح، ممنوع است.
ماده 10 - فعاليت سازمان دركشورهاي ديگر بايد با كسب مجوز كلي از مرجع نظارتي فرااستاني و مليباشد.
تبصره 1 - مرجع ياد شده، قبل از اعلام نتيجه به سازمان متقاضي، بايد از دستگاههاي دولتي ذيربط ازجمله وزارت امور خارجه نظرخواهي نمايد. دستگاههاي مذكور ظرف حداكثر يك ماه بايد پاسخ لازم را ارائهدهند، در غير اينصورت نظر آنها موافق تلقي ميشود.
تبصره 2 - مرجع مذكور بايد حداكثر ظرف 45 روز از تاريخ تقاضا، پاسخ لازم را به متقاضي ارائه دهد.
تبصره 3 - ارائه تقاضاي سازمان با محدوده فعاليت شهرستان ويا استان، حسب مورد در ابتدا از طريقمرجع نظارتي شهرستان يا استان انجام ميگيرد.
تبصره 4 - شركت سازمان در مجامع بينالمللي، دورههاي آموزشي و نمايشگاهها، بايد با اطلاع كتبي بهمراجع نظارتي انجام گيرد.
ماده 11 - سازمان بايد در فعاليتهاي خود، قوانين و مقررات و الگوهاي رفتاري نهادهاي مدني را رعايتنموده و از ارتكاب اعمال مجرمانه خودداري نمايد.
ماده 12(منسوخه 23ˏ02ˏ1386) - سازمان از حق دسترسي به اطلاعات موجود در مؤسسات عمومي برخوردار است ومؤسسات مذكور مكلفند اطلاعات غير طبقه بندي شده خود را در اختيار سازمان قرار دهند.
ماده 13(منسوخه 23ˏ02ˏ1386) - سازمانها و مؤسسات دولتي و عمومي مكلفند در فرايند تصميم سازي و تصميم گيري نسبتبه اخذ نظر سازمان اقدام و حسب مورد آنها را براي شركت در جلسات دعوت و گزارشي از نقطه نظرات ارائهشده را در اسناد سازمان ذي ربط ثبت نمايند.
ماده 14 - دولت مكلف است وظايف، امور و فعاليتهاي قابل واگذاري دستگاههاي اجرايي به سازمان راشناسايي و نسبت به واگذاري آن اقدام و سازمان نيز حق دارد پيشنهادهاي خود را در اين خصوص به دولتارائه كند.
ماده 15 - سازمانهاي دولتي مكلفند زمينه مشاركت سازمان در نظارت بر حسن اجراي امور عمومي رافراهم نموده و حسب مورد با هيأتهاي حقيقت ياب آنها همكاري نمايند.
ماده 16 - سازمان حق دارد در موضوع فعاليتهاي خود و براي حمايت از منافع عمومي عليه اشخاصحقيقي و حقوقي در مراجع قضايي اقامه دعوا نمايد.
فصل سوم - صدور پروانه فعاليت
ماده 17 - متقاضيان تأسيس سازمان مكلفند در غير از مواردي كه مطابق قانون، مرجع خاصي برايصدور پروانه سازمانهاي مربوط تعيين شده است، درخواست اخذ پروانه را به مراجع نظارتي مقرر در بند
(ت) ماده (1) ارائه نمايند.
تبصره 1 ـ دبيرخانه هيأت نظارت كشور، استان و شهرستان به ترتيب در وزارت كشور، استانداري وفرمانداري تشكيل ميشود.
تبصره 2 ـ مسؤوليت دبير خانه هيأت نظارت كشور، استان و شهرستان به ترتيب بر عهده وزارت كشوراستانداري و فرمانداري ميباشد.
تبصره 3 ـ اجراي تشريفات اداري و انجام اقدامات موضوع اين آييننامه توسط دبيرخانه هيأت نظارتانجام ميگيرد.
تبصره 4 ـ تصميمات لازم مبني بر صدور يا عدم صدور پروانه و اعطاي مجوز در هيأت نظارت اتخاذميشوند.
تبصره 5 ـ صدور پروانه و امضاي اوراق مربوط پس از تاييد هيأت نظارت در هيأت نظارت كشور باوزير كشور، در هيأت نظارت استان با استاندار و در هيأت نظارت شهرستان با فرماندار ميباشد.
ماده 18 - هيأت مؤسس بايد داراي شرائط زير باشند:
الف - داشتن هيجده سال تمام.
ب - تابعيت ايراني.
پ - دارا بودن صلاحيت تخصصي حداقل دو نفر از مؤسسان در خصوص موضوع فعاليت سازمان.
ت - عدم عضويت در گروههايي كه بر اساس رأي دادگاه صالح محارب و معاند شناخته شدهاند و نداشتنمحكوميت موثر كيفري به نحوي كه موجب محروميت از حقوق اجتماعي شود.
تبصره هيأت مؤسس بايد داراي حداقل پنج عضو باشد.
ماده 19 - سازمانهاي غير دولتي كه موضوع يا هدف فعاليت آنها مشترك است، در صورت وجود شرايطزير ميتوانند شبكه تشكيل دهند يا به عضويت شبكههاي سازمانهاي بينالمللي در آيند:
الف - حداقل 2 سال از تاريخ ثبت آنها گذشته باشد.
ب - به محكوميتهاي بند (پ) يا (ت) ماده (28) اين آييننامه محكوم نشده باشند.
پ - به تكاليف مندرج در ماده (5 )اين آييننامه عمل كرده باشند.
ت - تابعيت آنها ايراني باشد.
ث - اعضاي مؤسس حداقل 5 سازمان غيردولتي ايراني باشند.
تبصره 1 - انجام استعلامهاي مذكور در تبصرههاي (2) و (3) ماده (22) اين آييننامه براي تأسيسشبكههاي سازمانهاي غيردولتي لازم نيست.
تبصره 2 - صدور پروانه فعاليت براي شبكههاي سازمانهاي غيردولتي بر عهده هيأت نظارت كشور وتابع مقررات اين آييننامه ميباشد. حقوق ، تكاليف و ساير مقررات شبكههاي مذكور همان است كه برايسازمانهاي غيردولتي پيش بيني شده است.
ماده 20 - هيأت مؤسس براي دريافت پروانه فعاليت بايد مدارك زير را حسب مورد به مراجع مذكور درماده(17) اين آييننامه ارائه نمايد:
الف - فرم تقاضانامه تكميل شده.
ب - تصوير مدارك هويتي هيأت مؤسس.
پ - اساسنامه سازمان.
ت - اولين صورتجلسه هيأت مؤسس.
ماده 21 - اساسنامه سازمان بايد حاوي موارد زير باشد:
الف - اهداف سازمان.
ب - موضوع فعاليت.
پ - مدت فعاليت.
ت - مركز اصلي فعاليت.
ث - نحوه ايجاد شعب.
ج - اركان و تشكيلات سازمان، نحوه انتخاب، شرح وظايف و اختيارات و مسؤوليتهاي آنها.
چ - صاحبان امضاهاي مجاز.
ح - شرايط پذيرش عضو.
خ - منابع تأمين درآمد و دارايي.
د - نحوه تغيير و تجديد نظر در اساسنامه.
ذ - نحوه انحلال.
ر - مشخص ساختن وضعيت داراييها پس از انحلال.
ز - محدوده جغرافيايي فعاليت سازمان.
تبصره 1 - اساسنامه سازمان بايد بر رأيگيري آزاد از تمام اعضا براي انتخاب مديران و همچنين نحوهتغيير مديران و دوره تصدي آنها و نيز تصميمات اساسي در ايجاد هر گونه تغيير و تاثيرگذاري تصريح كند.
تبصره 2 - در اساسنامه سازمان بايد به صراحت، نحوه ارائه گزارشهاي عملكرد اجرايي و مالي سازمان بهاعضاي خود و نيز بازرسي و حسابرسي سازمان مشخص شود.
تبصره 3 - محدوده جغرافيايي فعاليت سازمان با پيشنهاد هيأت مؤسس و بر اساس شاخصهايتقسيمات كشوري تعيين ميشود.
ماده 22 - مرجع صدور پروانه فعاليت - موضوع ماده (17) اين آييننامه - پس از دريافت تقاضانامهسازمان، بايد ظرف حداكثر دو هفته نظر خود را نسبت به تاييد يا رد تقاضا اعلام نمايد.
تبصره 1 - در صورتي كه هيأت نظارت تقاضا را رد كند، مكلف است ظرف حداكثر دو هفته به طور كتبيدلايل رد درخواست را به متقاضي اعلام كند.
تبصره 2 - چنانچه موضوع فعاليت سازمان به وظايف هر يك از دستگاههاي دولتي مربوط باشد، حسبمورد اخذ نظر موافق دستگاه يا دستگاههاي دولتي ذي ربط نيز ضروري است.
تبصره 3 - هيأت نظارت مكلف است ظرف يك هفته از تاريخ دريافت تقاضا نسبت به اخذ نظر مرجعذي صلاح (وزارت اطلاعات، وزارت دادگستري، نيروي انتظامي جمهوري اسلامي ايران و دستگاههايتخصصي) اقدام و آن مرجع نيز مكلف است حداكثر ظرف يك ماه نظر خود را اعلام نمايد، در غير اينصورت نظر هيأت مزبور موافق تلقي ميشود.
تبصره 4 - متقاضي صدور پروانه ميتواند نسبت به رد نقاضاي خود به نحو زير اعتراض نمايد:
الف - از تصميم هيأت نظارت شهرستان ظرف يك ماه از تاريخ ابلاغ، به هيأت نظارت استان و درصورت رد تقاضا در هيأت نظارت استان، ظرف يك ماه به هيأت نظارت كشور.
ب - از تصميم هيأت نظارت استان ظرف يك ماه از تاريخ ابلاغ، به هيأت نظارت كشور.
پ (اصلاحي 23ˏ02ˏ1386) - تصميم هيأت نظارت كشور در هر مورد قابل اجرا ولي در مراجع صالحه قضايي قابل اعتراض خواهدبود.
ماده 23 - مجمع عمومي و هيأت امنا (حسب مورد) بالاترين مرجع اجرايي سازمان ميباشند و بايدداراي شرائط مقرر در ماده (18) اين آييننامه باشند.
ماده 24 - سازمان بايد تابعيت ايراني داشته باشد.
ماده 25 - سازمان مكلف است هر گونه تغييرات در مفاد اساسنامه، هيأت مديره، هيأت امنا و نشاني رابه مرجع صدور پروانه مربوط اطلاع دهد. در صورت اعلام عدم مغايرت تغييرات با مقررات اين آييننامه ازسوي مراجع يادشده، سازمان مكلف است وفق آييننامه ثبت، نسبت به ثبت در اداره ثبت شركتها ومؤسسات غيرتجاري و درج در روزنامه رسمي اقدام نمايد.
فصل چهارم - نظارت
ماده 26 - وظائف مراجع نظارتي استان و شهرستان، به ترتيب در رابطه با سازمانهاي غيردولتي بامحدوده فعاليت در سطح استان و شهرستان به شرح زير ميباشد:
الف - دريافت و بررسي اساسنامه متقاضيان تأسيس سازمان و اقدام به صدور پروانه فعاليت آنها پس ازاحراز شرايط و ضوابط مقرر در اين آييننامه.
ب - دريافت گزارشهاي عملكرد اجرايي و مالي سالانه و در صورت لزوم موارد مقطعي.
پ - رسيدگي موردي به عملكرد اجرايي و مالي سازمان در صورت ضرورت.
ت - نظارت بر اجراي مقررات اين آييننامه.
ماده 27 - وظائف مرجع نظارتي فرااستاني و ملي در مورد سازمانهاي غيردولتي عبارت است از:
الف - دريافت و بررسي اساسنامه متقاضيان تأسيس سازمانهاي غيردولتي با محدوده جغرافياييفرااستاني و ملي و اقدام به صدور پروانه فعاليت آنها پس از احراز شرايط و ضوابط مقرر در اين آييننامه.
ب - دريافت گزارش عملكرد اجرايي و مالي سالانه و در صورت لزوم موارد مقطعي آنها.
پ - رسيدگي و اعلام نظر و اتخاذ تصميم نسبت به شكايات دريافت شده از متقاضيان در خصوصتأخير يا رد صدور پروانه فعاليت و ساير شكايات و اختلافات ميان سازمانهاي غيردولتي با استانداريها وفرمانداريها.
ت - نظارت بر حسن اجراي مقررات اين آييننامه.
تبصره نظارت بر سازمانهاي غير دولتي تخصصي توسط دستگاههاي ذيربط با هماهنگي وزارتكشور انجام خواهد شد.
ماده 28 - مراجع نظارتي موظفند در حدود فعاليت خود در صورت وصول گزارش و يا اطلاع از عدمرعايت مقررات اين آييننامه از سوي سازمان، نسبت به بررسي آن با حضور مشورتي نماينده سازمانغيردولتي مربوط و نماينده دستگاه دولتي تخصصي ذيربط اقدام نمايند و در صورت احراز تخلف، حسبمورد، مراحل زير را به اجرا گذارند:
الف - تذكر شفاهي با مهلت يك ماهه براي اصلاح وضعيت.
ب - تذكر كتبي با درج در پرونده با مهلت يك ماهه براي اصلاح وضعيت.
پ - تعليق پروانه فعاليت براي مدت 3 ماه.
ت - تقاضاي لغو پروانه فعاليت از دادگاه در صورت عدم اصلاح وضعيت.
تبصره 1 - مراتب مذكور توسط مسؤول دبيرخانه هيأت نظارت ابلاغ و در پرونده ثبت ميشود.
تبصره 2 - نحوه اقدام مراجع نظارتي بر اساس اين ماده، در بخشنامه وزير كشور كه ظرف يك ماه ازتاريخ ابلاغ اين آييننامه ابلاغ ميشود،تعيين خواهد شد.
ماده 29 - صدور مجوز فعاليت سازمانهاي غيردولتي خارجي و بينالمللي در ايران و نظارت بر آنها بهعهده هيأتي متشكل از نماينده وزارت امور خارجه، نماينده وزارت كشور، نماينده وزارت اطلاعات و نمايندهوزارتخانه يا سازمان دولتي مرتبط با موضوع فعاليت سازمان غيردولتي خارجي يا بينالمللي خواهد بود.
تبصره ـ فعاليت سازمانهاي غيردولتي مذكور پس از اخذ مجوز، تابع مقررات اين آييننامه ميباشد.
فصل پنجم - ساير مقررات
ماده 30 - سازمانهاي غيردولتي كه از مصاديق اين آييننامه قرار ميگيرند و در اجراي مقررات جاريتاكنون ايجاد شدهاند، بايد وضعيت خود را با مقررات اين آييننامه تطبيق دهند، در غير اين صورت مشمولمزايا و تسهيلات اين آييننامه نميشوند.
ماده 31 - انحلال سازمان اعم از اختياري و قهري، بر اساس مفاد ذيربط آييننامه ثبت تشكيلات ومؤسسات غيرتجارتي - مصوب 1337 با اصلاحات بعدي - انجام ميگيرد.
تبصره چنانچه مدت فعاليت سازمان در اساسنامه به صورت محدود قيد شده باشد، پس از انقضاي آنو عدم تمديد بر اساس مقررات اين آييننامه سازمان خودبخود منحل ميگردد.
ماده 32 - تشكلهاي كارگري و كارفرمايي موضوع فصل ششم قانون كار، واحدهاي آموزش عالي و يامؤسسات پژوهشي موضوع بند ل ماده (1) قانون اصلاح قانون تأسيس وزارت علوم و آموزش عالي -مصوب 1353-، آموزشگاههاي علمي آزاد و نيز مدارس غير انتفاعي موضوع قانون تأسيس مدارسغيردولتي و ساير تشكلهاي غيردولتي كه در نص قوانين جاري صراحتا اجازه تأسيس و انحلال آنها به عهدهدستگاههاي دولتي واگذار شدهاند، از شمول سازمان موضوع اين آييننامه خارج ميباشند.
تبصره 1 - مرجع صدور پروانه براي سازمانهاي غير دولتي تخصصي با رعايت مقررات اين آييننامه وبا اخذ نظر دستگاههاي ذيربط، وزارت كشور است.
تبصره 2 ـ نحوه صدور پروانه براي سازمانهاي غيردولتي جوانان مطابق تفاهمنامهاي است كه توسطوزارت كشور و سازمان ملي جوانان امضا شده است.
ماده 33 ـ از تاريخ ابلاغ اين تصويبنامه، تصويبنامههاي شماره .12608ت27367هـ مورخ1381.11.9، .34909 ت27367هـ مورخ 1382.6.24 و .55877ت29645هـ مورخ 1382.10.15لغو ميگردند.
محمدرضا عارف - معاون اول رئيس جمهور
آییننامه اجرایی تاسیس وفعالیت سازمانهای غیردولتی
مصوب 1384/03/29 هیات وزیران
هیات وزیران در جلسه مورخ 1384/3/29 بنا به پیشنهاد شماره 6176/م/77 مورخ 1383/5/8 وزارت اطلاعات و به استناد اصل یکصد و سی و هشتم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، آییننامه اجرایی تاسیس و فعالیت سازمانهای غیر دولتی را به شرح زیر تصویب نمود:
الف - سازمان غیردولتی که در این آییننامه سازمان نامیده میشود، به تشکلهایی اطلاق میشود کهتوسط گروهی از اشخاص حقیقی یا حقوقی غیرحکومتی به صورت داوطلبانه ب. ر. م. مربوطتاسیس شده و دارای اهداف غیرانتفاعی و غیرسیاسی م. ب..
تبصره 1 - عناوین جمعیت، انجمن، کانون، مرکز، گروه، مجمع، خانه، موسسه و نظائرآن میتواند به جای واژه سازمان در نام گذاری به کار گرفته شوند.
تبصره 2 - واژه غیردولتی به این معناست که دستگاههای حکومتی در تاسیس و اداره سازمان دخالتنداشته باشند. مشارکت مقامات و کارکنان دولتی در تاسیس و اداره سازمان، در صورتی که خارج از عنوان وسمت دولتی آنان باشد، مانع وصف غیردولتی سازمان نخواهد بود.
تبصره 4 - اهداف غیرانتفاعی عبارتست از عدم فعالیتهای تجاری و صنفی انتفاعی به منظور تقسیممنافع آن بین اعضا، موسسان، مدیران و کارکنان سازمان.
تبصره 5 - داوطلبانه به معنای مشارکت و تاسیس و اداره سازمان بر اساس اصل آزادی اراده اشخاصاست.
ب - هیات موسس به مجموعه اشخاصی گفته میشود که سازمان را تاسیس مینمایند.
ت - مراجع نظارتی مشتمل بر هیات نظارت شهرستان(متشکل از فرماندار، نماینده شورای اسلامی شهرستان و نماینده سازمانهای غیردولتی شهرستان)، هیات نظارت استان (مرکب از استاندار، نمایندهشورای اسلامی استان و نماینده سازمانهای غیردولتی) و هیات نظارت کشور (مرکب از معاون ذیربط وزیرکشور، نماینده شورای عالی استانها و نماینده سازمانهای غیردولتی) میباشند که بر اساس این آییننامه و بارعایت ضوابط مربوط، در سطح شهرستان، استان و کشور نسبت به نظارت بر سازمانهای غیردولتی، غیر ازتشکلهایی که مطابق قانون مرجع نظارتی خاص برای آنها پیش بینی شده است، اقدام مینمایند. نظارت برسازمانهای غیردولتی فرا استانی، کشوری یا بینالمللی با هیات نظارت کشور خواهد بود.
ماده 3 - موضوع فعالیت سازمان مشتمل بر یکی از موارد علمی، فرهنگی، اجتماعی،ورزشی، هنری،نیکوکاری و امور خیریه، بشردوستانه، امور زنان، آسیب دیدگان اجتماعی،حمایتی،بهداشت ودرمان،توانبخشی، محیط زیست،عمران و آبادانی و نظائر آن یا مجموعهای از آنها م. ب..
ج - انجام هر گونه عملیات دیگر برای تامین اهداف مقرر در اساسنامه سازمان.
چ- حق دادخواهی درمراجع قضایی و شبه قضایی.
ماده 6 - هزینههای سازمان از منابع زیر تامین میشود:
تبصره 1 - سازمان موظف است پیش از دریافت کمک از منابع خارجی، مشخصات منبع کمک کننده،میزان کمک و چگونگی آن را به صورت مشروح بر حسب مورد به مراجع نظارتی مربوط اعلام نماید. مراجعمذکور موظفند ظرف حداکثر یک هفته از تاریخ وصول اعلام یاد شده، نسبت به نظر خواهی از وزارتخانههایاطلاعات و امور خارجه و بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران اقدام نمایند. موافقت دستگاههای یاد شدهضروری است و این دستگاهها موظف به اظهار نظر ظرف حداکثر یک ماه از تاریخ وصول استعلام میباشند.عدم ارائه پاسخ ظرف این مدت به منزله نظر موافق است.
تبصره 2 - دریافت کمک از مجامع رسمی بینالمللی و منطقهای و آژانسهای وابسته به سازمان ملل، نیازبه دریافت مجوز ندارد. فهرست سازمانهای یادشده توسط وزارت امور خارجه تهیه میشود و در اختیارهیات نظارت قرار میگیرد.
ماده 7 - تقسیم دارایی، سود و یا درآمد سازمان در میان موسسان، اعضا و مدیران و کارکنان آن قبل وپس از انحلال ممنوع است.
ماده 12(منسوخ 1386/02/23) - سازمان از حق دسترسی به اطلاعات موجود در موسسات عمومی برخوردار است وموسسات مذکور مکلفند اطلاعات غیر طبقه بندی شده خود را در اختیار سازمان قرار دهند.
ماده 13(منسوخ 1386/02/23) - سازمانها و موسسات دولتی و عمومی مکلفند در فرایند تصمیم سازی و تصمیم گیری نسبتبه اخذ نظر سازمان اقدام و حسب مورد آنها را برای شرکت در جلسات دعوت و گزارشی از نقطه نظرات ارائهشده را در اسناد سازمان ذی ربط ثبت نمایند.
ماده 15 - سازمانهای دولتی مکلفند زمینه مشارکت سازمان در نظارت بر حسن اجرای امور عمومی رافراهم نموده و حسب مورد با هیاتهای حقیقت یاب آنها همکاری نمایند.
ماده 17 - متقاضیان تاسیس سازمان مکلفند در غیر از مواردی که مطابق قانون، مرجع خاصی برایصدور پروانه سازمانهای مربوط تعیین شده است، درخواست اخذ پروانه را به مراجع نظارتی مقرر در بند
تبصره 1 - دبیرخانه هیات نظارت کشور، استان و شهرستان به ترتیب در وزارت کشور، استانداری وفرمانداری تشکیل میشود.
تبصره 2 - مسئولیت دبیر خانه هیات نظارت کشور، استان و شهرستان به ترتیب بر عهده وزارت کشوراستانداری و فرمانداری م. ب..
تبصره 3 - اجرای تشریفات اداری و انجام اقدامات موضوع این آییننامه توسط دبیرخانه هیات نظارتانجام میگیرد.
تبصره 4 - تصمیمات لازم مبنی بر صدور یا عدم صدور پروانه و اعطای مجوز در هیات نظارت اتخاذمیشوند.
تبصره 5 - صدور پروانه و امضای اوراق مربوط پس از تایید هیات نظارت در هیات نظارت کشور باوزیر کشور، در هیات نظارت استان با استاندار و در هیات نظارت شهرستان با فرماندار م. ب..
ماده 18 - هیات موسس باید دارای شرایط زیر باشند:
پ - دارا بودن صلاحیت تخصصی حداقل دو نفر از موسسان در خصوص موضوع فعالیت سازمان.
ت - عدم عضویت در گروههایی که بر اساس رای دادگاه صالح محارب و معاند شناخته شدهاند و نداشتنمحکومیت موثر کیفری به نحوی که موجب محرومیت از حقوق اجتماعی شود.
تبصره هیات موسس باید دارای حداقل پنج عضو باشد.
ث - اعضای موسس حداقل 5 سازمان غیردولتی ایرانی باشند.
تبصره 1 - انجام استعلامهای مذکور در تبصرههای (2) و (3) ماده (22) این آییننامه برای تاسیسشبکههای سازمانهای غیردولتی لازم نیست.
تبصره 2 - صدور پروانه فعالیت برای شبکههای سازمانهای غیردولتی بر عهده هیات نظارت کشور وتابع مقررات این آییننامه م. ب.. حقوق، تکالیف و سایر مقررات شبکههای مذکور همان است که برایسازمانهای غیردولتی پیش بینی شده است.
ماده 20 - هیات موسس برای دریافت پروانه فعالیت باید مدارک زیر را حسب مورد به مراجع مذکور درماده(17) این آییننامه ارائه نماید:
ب - تصویر مدارک هویتی هیات موسس.
ت - اولین صورتجلسه هیات موسس.
ج - ارکان و تشکیلات سازمان، نحوه انتخاب، شرح وظایف و اختیارات و مسئولیتهای آنها.
خ - منابع تامین درآمد و دارایی.
تبصره 1 - اساسنامه سازمان باید بر رایگیری آزاد از تمام اعضا برای انتخاب مدیران و همچنین نحوهتغییر مدیران و دوره تصدی آنها و نیز تصمیمات اساسی در ایجاد هر گونه تغییر و تاثیرگذاری تصریح کند.
تبصره 3 - محدوده جغرافیایی فعالیت سازمان با پیشنهاد هیات موسس و بر اساس شاخصهایتقسیمات کشوری تعیین میشود.
تبصره 1 - در صورتی که هیات نظارت تقاضا را رد کند، مکلف است ظرف حداکثر دو هفته به طور کتبیدلایل رد درخواست را به متقاضی اعلام کند.
تبصره 3 - هیات نظارت مکلف است ظرف یک هفته از تاریخ دریافت تقاضا نسبت به اخذ نظر مرجعذی صلاح (وزارت اطلاعات، وزارت دادگستری، نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران و دستگاههایتخصصی) اقدام و آن مرجع نیز مکلف است حداکثر ظرف یک ماه نظر خود را اعلام نماید، در غیر اینصورت نظر هیات مزبور موافق تلقی میشود.
الف - از تصمیم هیات نظارت شهرستان ظرف یک ماه از تاریخ ابلاغ، به هیات نظارت استان و درصورت رد تقاضا در هیات نظارت استان، ظرف یک ماه به هیات نظارت کشور.
ب - از تصمیم هیات نظارت استان ظرف یک ماه از تاریخ ابلاغ، به هیات نظارت کشور.
پ (اصلاحی 1386/02/23) - تصمیم هیات نظارت کشور در هر مورد قابل اجرا ولی در مراجع صالحه قضایی قابل اعتراض خواهدبود.
ماده 23 - مجمع عمومی و هیات امنا (حسب مورد) بالاترین مرجع اجرایی سازمان میباشند و بایددارای شرایط مقرر در ماده (18) این آییننامه باشند.
ماده 25 - سازمان مکلف است هر گونه تغییرات در مفاد اساسنامه، هیات مدیره، هیات امنا و نشانی رابه مرجع صدور پروانه مربوط اطلاع دهد. در صورت اعلام عدم مغایرت تغییرات با مقررات این آییننامه ازسوی مراجع یادشده، سازمان مکلف است وفق آییننامه ثبت، نسبت به ثبت در اداره ثبت شرکتها وموسسات غیرتجاری و درج در روزنامه رسمی اقدام نماید.
ماده 26 - وظائف مراجع نظارتی استان و شهرستان، به ترتیب در رابطه با سازمانهای غیردولتی بامحدوده فعالیت در سطح استان و شهرستان به شرح زیر م. ب.:
الف - دریافت و بررسی اساسنامه متقاضیان تاسیس سازمان و اقدام به صدور پروانه فعالیت آنها پس ازاحراز شرایط و ضوابط مقرر در این آییننامه.
الف - دریافت و بررسی اساسنامه متقاضیان تاسیس سازمانهای غیردولتی با محدوده جغرافیاییفرااستانی و ملی و اقدام به صدور پروانه فعالیت آنها پس از احراز شرایط و ضوابط مقرر در این آییننامه.
پ - رسیدگی و اعلام نظر و اتخاذ تصمیم نسبت به شکایات دریافت شده از متقاضیان در خصوصتاخیر یا رد صدور پروانه فعالیت و سایر شکایات و اختلافات میان سازمانهای غیردولتی با استانداریها وفرمانداریها.
تبصره 1 - مراتب مذکور توسط مسئول دبیرخانه هیات نظارت ابلاغ و در پرونده ثبت میشود.
ماده 29 - صدور مجوز فعالیت سازمانهای غیردولتی خارجی و بینالمللی در ایران و نظارت بر آنها بهعهده هیاتی متشکل از نماینده وزارت امور خارجه، نماینده وزارت کشور، نماینده وزارت اطلاعات و نمایندهوزارتخانه یا سازمان دولتی مرتبط با موضوع فعالیت سازمان غیردولتی خارجی یا بینالمللی خواهد بود.
تبصره - فعالیت سازمانهای غیردولتی مذکور پس از اخذ مجوز، تابع مقررات این آییننامه م. ب..
ماده 31 - انحلال سازمان اعم از اختیاری و قهری، بر اساس مفاد ذیربط آییننامه ثبت تشکیلات وموسسات غیرتجارتی - مصوب 1337 با اصلاحات بعدی - انجام میگیرد.
ماده 32 - تشکلهای کارگری و کارفرمایی موضوع فصل ششم قانون کار، واحدهای آموزش عالی و یاموسسات پژوهشی موضوع بند ل ماده (1) قانون اصلاح قانون تاسیس وزارت علوم و آموزش عالی -مصوب 1353-، آموزشگاههای علمی آزاد و نیز مدارس غیر انتفاعی موضوع قانون تاسیس مدارسغیردولتی و سایر تشکلهای غیردولتی که در نص قوانین جاری صراحتا اجازه تاسیس و انحلال آنها به عهدهدستگاههای دولتی واگذار شدهاند، از شمول سازمان موضوع این آییننامه خارج میباشند.
تبصره 1 - مرجع صدور پروانه برای سازمانهای غیر دولتی تخصصی ب. ر. م. این آییننامه وبا اخذ نظر دستگاههای ذیربط، وزارت کشور است.
تبصره 2 - نحوه صدور پروانه برای سازمانهای غیردولتی جوانان مطابق تفاهمنامهای است که توسطوزارت کشور و سازمان ملی جوانان امضا شده است.
تبصره 3 (الحاقی 1385/03/28) - موسسات، مراکز، کانونها، بنیادها و انجمنهای فرهنگی، ادبی، هنری، مطبوعات، چاپخانه ها، ناشران، خانه های فرهنگی، آموزشگاههای آزاد، خبرگزاریها، کانونهای تبلیغاتی، فرهنگسراها و موزه ها و نظایر آنهاکه به موجب ماده (2) قانون اهداف و وظایف وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی - مصوب 1365- و قوانین خاص و یا مصوبه شماره 2751/دش مورخ 1375/8/15 شورای عالی انقلاب فرهنگی با اخذ مجوز از وزارتخانه یادشده تاسیس شده یا میشوند و دراساسنامه آنها وصف غیر دولتی تصریح گردیده است و انجمنهای حفاظت میراث فرهنگی،کماکان تابع قوانین ومقررات مندرج در اساسنامه ثبت شده خواهند بود و از شمول احکام و تعاریف مندرج در این آییننامه مستثنی بوده و میتوانند از کمکها، اعانات و هدایای اشخاص حقیقی و حقوقی اعم از دولتی و یا غیردولتی داخل کشور استفاده نمایند.
ماده 33 - از تاریخ ابلاغ این تصویبنامه، تصویبنامههای شماره. 12608ت27367ه- مورخ1381.11.9،. 34909 ت27367ه- مورخ 1382.6.24 و. 55877ت29645ه- مورخ 1382.10.15لغو میگردند.
دریافت فایل پیدیاف
موارد مرتبط
برای این صفحه موردِ مرتبطی ثبت نشده.
