آیین نامه ایمنی در کارگاه های دامپروری با اصلاحات و الحاقات بعدی

آيين‌نامه ايمني در كارگاه‌هاي دامپروري مصوب 1389,11,16 با اصلاحات و الحاقات بعدي هدف و دامنه شمول: هدف: هدف از تدوين اين آيين‌نامه، ايمن‌سازي محيط هاي كار، پيشگيري از حوادث ناشي از كار براي شاغلين و عموم افرادي كه به نحوي در كارگاه هاي مشمول اين آيين‌نامه حضور مي‌يابند، مي باشد. دامنة شمول: به استناد ماده 85 قانون كار جمهوري اسلامي ايران اين آيين نامه براي كارگاه‌هاي دامپروري مشمول قانون كار تدوين گرديده و لازم الاجراء مي‌باشد. فصل اول ـ تعاريف دام: به حيواناتي (چهارپايان، پرندگان، آبزيان و حشرات) اطلاق مي‌گردد كه براي امور تغذيه انسان و يا تغذيه دام و فعاليت‌هاي اقتصادي، توليدي، آزمايشگاهي، ورزشي و تفريحي، توليد، نگهداري و پرورش داده مي‌شوند. دامپرور: شخصي است حقيقي يا حقوقي كه با استفاده از روشهاي علمي، فني و تجربي دامپروري، اقدام به پرورش يك يا چند نوع دام بنمايد. كارگاه دامپروري: به محل مستقل دامپروري اطلاق مي‌گردد كه كارگر به درخواست كارفرما يا نماينده او به توليد، پرورش و نگهداري انواع دام مطابق با مقررات نظام جامع دامپروري و ساير قوانين اشتغال دارد. مجتمع دامپروري: مكاني است كه در آن تعدادي واحد دامداري با يك نوع دام و شيوه بهره‌برداري واحد، با رعايت ضوابط مربوط ايجاد مي‌گردد. جايگاه دام: به هر نوع محل نگهداري و پرورش دام، اعم از مسقف و غيرمسقف گفته مي‌شود. خوراك دام: به كليه مواد اعم از خام و فراوري‌شده اطلاق مي‌گردد كه براي تغذيه به منظور توليد، نگهداري و رشد دام مورد مصرف قرار مي‌گيرد. راهرو و جايگاه مهار: محل ويژه اي است كه براي هدايت و مهار دام به منظور انجام برخي عمليات خاص روي آنها به كارگرفته مي‌شود. توجه: تصاوير بعضي از مواد آيين‌نامه براي استفاده و بهره‌ برداري به پيوست مي‌باشد. فصل دوم ـ مقررات عمومي: ماده 1 ـ كارفرما مكلف است نسبت به شناسايي و ارزيابي خطرات محيط كار اقدام نموده و ضمن نصب تابلوها و علائم هشداردهنده، اقدامات كنترلي مناسب را در جهت حذف مخاطرات احتمالي به عمل آورد. ماده 2 ـ كارفرما مكلف است معاينات بدو استخدام و دوره‌اي را براي كارگران خود مطابق مواد 91 قانون كار و 90 قانون تامين اجتماعي انجام دهد. ماده 3 ـ كارفرما بايد در انتخاب و به كارگماري كارگران دقت نمايد و افرادي را به كارگمارد كه از نظر بدني و رواني متناسب با نوع كار باشند. ماده 4 ـ شرايط محيط كار بايد به گونه‌اي باشد تا ايمني افرادي كه وارد كارگاه مي‌شوند، تامين گردد. ماده 5 ـ تابلـوهاي برق، تجهيزات اطفاء حريق و تاسيسات امدادي نبايد در مسير حركت و جايگاه نگهداري دام‌ها تعبيه شوند. ماده 6 ـ خوراك هاي دامي كه امكان احتراق خود به خودي در آن‌ها وجود دارد بايد در بسته‌ها يا كيسه‌هاي سالم با حجم مشخص ذخيره و نگهداري و با رعايت فواصل مناسب انبارداري شوند. ماده 7 ـ جهت تسهيل در دسترسي بهتر ماشين هاي آتش‌نشاني و سرايت ديرتر آتش به نقاط ديگر، رعايت حداقل فاصله بين سازه‌ها الزامي است. به نحوي كه امكان اطفاء حريق، طبق ضوابط سازمان آتش نشاني مقدور باشد. ماده 8 ـ كليه جايگاه ‌ها، تاسيسات، انبارها و مخازن و ساير مكان‌هايي كه در آنها امكان ايجاد گرد و غبار، بخار، گاز مي‌باشد، بايد به تهويه مناسب و متناسب با نوع آلاينده‌هاي توليدي مجهز گردند. ماده 9 ـ كف قسمت هاي مختلف دامداري بايد از مصالحي ساخته شود كه احتمال سر خوردن و لغزندگي از بين برود و ضمنا شيب كافي براي انتقال پساب‌ها به كانال‌هاي فاضلاب در نظر گرفته شود. ماده 10 ـ در صورت ضدعفوني ساختمان، جايگاهها، وسايل و ماشين‌آلات با روش گازدهي، ضمن رعايت توصيه هاي كارخانه سازنده ماده شيميايي و دستورالعمل‌هاي سازمان دامپزشكي كشور، حيوانات و افراد، از محل مورد نظر دور نگهداشته شده وكارگران بايد بي درنگ پس از قرار دادن ظروف گازهاي شيميايي (فرمالين و نظاير آن) در درون سالن ها، محل را ترك كنند. ماده 11 ـ كليه معابر، پله‌ها، راهروها و كف سالن ها (به استثناي كف سالن‌هاي مرغداري با سيستم پرورش در بـستر) و كارگاه ها بايد مرتباً از مواد دفعـي حاصل از حيوانات و گل و لاي پاك سازي شوند. ماده 12 ـ نرده ها، درها، جايگاه هاي مهار، راهروها وكليه موانع و محدودكننده ها بايد فاقد هر گونه تيزي و برآمدگي بوده و از استحكام كافي برخوردار باشند. ماده 13 ـ كارفرما مكلف است به منظور تامين روشنايي مورد نياز و مناسب حيوانات در سالن ها و جايگاهها اقدامات لازم را به عمل آورد. ماده 14 ـ در مكان هايي كه امكان ايجاد گاز يا گرد و غبار قابل انفجار وجود داشته باشد بايد از سيستم تهويه و تجهيزات ضدجرقه استفاده گردد. ماده 15 ـ نصب دستگاه‌هاي تشخيص گاز به همراه سيستم‌هاي هشداردهنده در قسمت‌هايي كه احتمال تجمع و توليد گازهاي خطرناك در آنها وجود دارد از قبيل سيلوها و گودال هاي كود ضروري است. ماده 16 ـ بين سالن‌ها و تاسيسات واحدهاي مرغداري بايد عاري از هرگونه گياه و همچنين علف‌هاي هرز باشد. ماده 17 ـ مايعات قابل اشتعالي كه بعنوان سوخت مصرفي در كارگاه‌هاي دامپروري به كار مي‌رود بايد در مخازن مخصوص، مطابق با مفاد آيين‌نامه حفاظتي مواد خطرناك، مواد قابل اشتعال، مواد قابل انفجار (مصوب شوراي عالي حفاظت فني) انبار گردد. ماده 18 ـ كارفرما مكلف است وسايل كمكهاي اوليه مناسب را تهيه و در دسترس كارگران قرار داده و در صورت لزوم نسبت به انتقال افراد آسيب‌ديده به نزديك‌ترين مركز درماني اقدام نمايد. ماده 19 ـ كارفرما مكلف است متناسب با نوع كار با همكاري مراجع ذيصلاح امكان آموزش كارگران در واحد دامپروري را در زمينه‌هاي مختلف رفتارشناسي دام، نحوه نزديك‌ شدن و نگهداري ايمن و بي‌خطر دام‌ها، ايمني در محيط كار، بيمايهاي دامي، بيماري‌هاي مشترك بين انسان و دام، آلودگي‌هاي انگلي و عفوني، روش كار ايمن با ابزارها، ماشين‌ها و دستگاه‌ها و خطرات احتمالي كار با آنها و كمك‌هاي اوليه را فراهم نمايد. ماده 20 ـ كانال‌ها، مجاري و آبراه هاي پساب بايد داراي شيب مناسب بوده تا ضمن تخليه و هدايت سريع آنها به منبع تصفيه، از تجمع، ماندن و پس زدن پساب‌ها به كف سالن ها و انتشار آن در محوطه و زمينهاي اطراف كارگاه جلوگيري شود و نحوه انتقال پساب‌ها به نحوي باشد كه امكان انتشار و تماس با كارگران وجود نداشته باشد. ماده 21 ـ طراحي كانال هاي پساب، بايد ب. ت. ب. دبي جريان بوده و داراي پوشش مشبك يا حفاظ نرده‌اي مستحكم و قابل شستشو با آب و مواد ضدعفوني‌كننده باشد. ماده 22 ـ طراحي مسير انتقال ضايعات، پسماند‌ها و پساب‌ها بايد به گونه‌اي باشد كه از داخل ساير واحدهاي ديگر عبور داده نشود. ماده 23 ـ نگهداري، ضبط، دفع، انهدام و سوزاندن ضايعات و لاشه‌ها بايد طبق موازين بهداشتي و رعايت مسائل زيست محيطي به نحوي انجام گيرد كه خطري براي سلامت كارگران و سايرين ايجاد ننمايد. ماده 24 ـ خوردن، آشاميدن، استعمال دخانيات و انجام هرگونه شوخي و اعمال ناايمن ديگر در حين فعاليت ممنوع است. ماده 25 ـ مواد شيميايي پاك ‌كننده و ضدعفوني ‌كننده بايد توسط افراد ماهر و آموزش‌ديده و با استفاده از وسايل حفاظت فردي مناسب، طبق دستورالعمل هاي ذيربط وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي و سازمان دامپزشكي كشور و شركت سازنده، آماده ‌سازي و استفاده شوند. ماده 26 ـ كليه مواد ضدعفوني‌كننده، سموم دفع آفات بايد در انبارقفل دار، درون كابينت يا كمد مشخصي و دور از دسترس افراد غيرمسئول نگهداري شود. نحوه نگهداري و استفاده از اين مواد، بايد وفق آئين نامه حفاظتي سموم دفع آفات در كارگاه‌ها (مصوب شوراي عالي حفاظت فني) و دستورالعمل‌هاي سازمان دامپزشكي كشور باشد. ماده 27 ـ كارفرما مكلف است در مكان‌هاي آماده ‌سازي و استفاده از سموم و مواد ضد عفوني‌ كننده شيميايي، حداقل تجهيزات لازم مانند دوش و چشم‌ شوي اضطراري را پيش بيني نمايد. ماده 28 ـ اطراف كمدهاي نگهداري سموم و مواد شيميايي بايد عاري از اشياء ديگر باشد. ضمنا زمين پيرامون آن بايد داراي شيب مناسب بوده تا در صورت نشت تصادفي و يا ريخته شدن آن مواد، توسط كانال‌هاي زهكشي جمع‌آوري و منتقل شود، به نحوي كه وارد مخازن و آبهاي زيرزميني و جاري نگردد. ماده 29 ـ قرار دادن هرگونه وسايل اضافي و مواد خوراكي و پوشاك و وسايل ايمني و نظاير آن در داخل و روي كمدهاي نگهداري سموم و مواد شيميايي ممنوع است. فصل سوم ـ مقررات اختصاصي بخش اول : مقررات ايمني دستگاه‌ها و ابزارآلات ماده 30 ـ كليه قسمت ها و محورهاي انتقال‌دهنده نيرو، مانند تسمه، فلكه ‌(پولي)، چرخ دنده، چرخ لنگر، چرخ فلكه، زنجير، چهارشاخ گاردان، غلتك و نيز ساير قسمتهاي خطرناك دستگاه ها، بايد طبق آيين نامه حفاظت در مقابل خطرات وسايل انتقال نيرو و ساير آيين‌نامه‌هاي مرتبط (مصوب شوراي عالي حفاظت فني)، حفاظ گذاري و ايمن‌سازي گردند. ماده 31 ـ حصارها و بدنه فلزي تجهيزات الكتريكي و تابلوهاي برق، كليه اجزاي فلزي سيم‌ كشي و نيز سپر(شيلد) حفاظ‌هاي فلزي كابل‌ها و تاسيسات فلزي بايد مطابق آيين‌نامه ايمني سيستم اتصال به زمين (ارتينگ) كه مصوب شوراي عالي حفاظت فني مي‌باشد، به اتصال زمين مؤثر و مناسب، مجهز گردند. ماده 32 ـ ماشين ها و دستگاه‌هاي الكتريكي بايد قبل از شروع به كار توسط افراد ماهر بازديد شود. ماده 33 ـ تعمير و نگهداري، روغن‌ كاري، تميز كردن، تعويض قطعات دستگاهها و ماشين‌ها بايد توسط افراد آموزش‌ديده و با اطمينان از قطع جريان برق انجام پذيرد. بخش دوم : وسايل حفاظت فردي ماده 34 ـ كليه كارگران دامپروري بايد متناسب با نوع كار به لباس كار و ساير وسايل حفاظت فردي مناسب تجهيز گردند. ماده 35 ـ كارفرما مكلف است به كارگراني كه در معرض تماس با گرد و غبار، مواد فعال بيولوژيكي و مواد شيميايي هستند عينك، ماسك تنفسي مناسب و لباس كار نفوذناپذير در برابر مواد مذكور تحويل دهد. ماده 36 ـ كارگران بايد درهنگام كار در واحدهاي دامپروري به ويژه اصطبل‌ ها و كار در اطراف گاوها و محوطه پرورش شترمرغ، بسته به نوع كار از چكمه، كفش هاي ايمني پنجه فولادي و كفشهاي آجدار استفاده كنند. ماده 37 ـ كارگراني كه به طور مستمر در معرض تابش نور خورشيد قرار دارند بايد مجهز به كلاه آفتابي باشند. ماده 38 ـ كارگران بايد در هنگام كار با كود شيميايي از دستكش لاستيكي و در كار با آفت‌كشها از دستكش لاتكس استفاده كنند. ماده 39 ـ كارگراني كه با مواد شيميايي، حمل دستي طيور، دام بيمار، كمك به زايمان دام، تلقيح مصنوعي و نيز سواركاري و نظاير آن مشغول كار هستند ب. ت. ب. نوع كار بايد به دستكش حفاظتي مناسب تجهيز گردند. ماده 40 ـ در هنگام ضدعفوني به روش شعله‌افكني جايگاههاي دام، كارگران بايد به وسايل حفاظت‌ فردي مناسب مانند ماسك تنفسي، دستكش، عينك و لباس كار تجهيز گردند. بخش سوم : حمل و نقل، جابه جايي و مهار دام، طيور و حيوانات خانگي ماده 41 ـ حمل و نقل دام زنده بايد با وسايل نقليه ويژه حمل مخصوص دام كه مجهز به جايگاه هاي مخصوص مي‌باشد، انجام گيرد. ماده 42 ـ فضاي دروني وسايل حمل دام بايد داراي شرايط مناسبي از نظر روشنايي و تهويه براي جابجايي دام‌ها باشد. ماده 43 ـ كف تريلرهاي حمل دام نبايد صاف و لغزنده بوده و فضاي دروني وسايل حمل دام به ويژه تريلر حمل اسب، گاو و گوسفند و بز بخش بندي ‌شده و ديوارها و ميله‌هاي سينه اي آن مجهز به بالشتك باشد. ماده 44 ـ تريلر مخصوص حمل دام بايد مجهز به يك در (راه خروجي) از جلوي تريلر باشد تا فرد راهنما يا مراقب، از آن در، تريلر را ترك يا وارد كابين راننده شود. ماده 45 ـ تريلرهاي وسايل حمل دام بايد مجهز به رمپ بارگيري باشند. ماده 46 ـ سكوها و محل هاي تخليه و بارگيري دام و طيور در شب بايد از نور كافي برخوردار باشد. ماده 47 ـ سكوي بارگيري بايد بدون فاصله و همسطح طبقات درون وسايل حمل دام باشد. ماده 48 ـ براي انتقال دام‌ها از جايگاه و بارگيري آنها درون كاميون هاي دو طبقه و يا كار روي دام، راهروي هدايت دام ها بايد داراي ديواره‌هاي محكم و قابل شستشو، قوسي شكل، بلندتر از قد دام بوده و كف آن شيب‌دار باشد. در كنار راهروي هدايت و انتقال، بايد راهروي پياده روي مستقل، جهت هدايت دام، عبور يا فعاليتهاي لازم به صورت بي‌خطر براي كارگران تعبيه گردد. اگر راهروي پياده رو بيشتر از 45 سانتي متر بالاتر از زمين باشد، بايد به نردة حفاظتي تجهيز گردد تا از خطر سقوط كارگران جلوگيري شود. ماده 49 ـ حمل و نقل، بارگيري و تخليه دام از خودروي حمل آنها به واحد دامپروري و كشتارگاه بايد به شكلي انجام پذيرد كه نياز به حضور و هدايت مستقيم دام توسط كارگران نباشد. ماده 50 ـ سوار و پياده كردن دام‌هاي بزرگ از قبيل اسب و شترمرغ از تريلر توسط يك نفر به تنهايي ممنوع است. ماده 51 ـ كليه مكان‌هايي كه براي دسترسي كارگران به دام تعبيه مي‌شود بايد از استحكام لازم و ايمني كافي برخوردار باشد. ماده 52 ـ هنگام استفاده از راهروي مهار ثابت و دايمي سواركردن، جلوي اين مهار بايد باز بوده و به جاي سطح ناصاف، داراي پلكان بوده و ديوارهاي آن يكپارچه باشد. ماده 53 ـ براي مهار تعداد زيادي از گوسفندان در زمان كوتاه به منظور كارهايي مانند سم چيني، توزين، شيرگيري و جداسازي بره ميش ها از بره قوچ ها و نظاير آن بايد از راهروهاي مهار جداسازي استفاده گردد. تيرها، ديواره‌ها و ميله‌هاي اطراف راهروي مهار جداسازي بايد از استحكام كافي برخوردار باشند. ماده 54 ـ در شرايطي كه امكان دسترسي به جايگاه‌ها يا آغل‌هاي ثابت براي گوسفندان وجود ندارد، كارفرما مكلف است، حصارهاي موقتي مانند: ديوارهاي سيمي سبك و قابل حمل، ديوارهاي چوبي يا پنل‌هاي تاشو (آكاردئوني)، حصارهاي برف گير يا سيم‌هاي (توري‌هاي فلزي) بافته شده مهيا نمايد به شرطي كه: الف ـ در آن از تيرهاي آهني كه نگهدارنده اين حصارها مي باشند، استفاده گردد. ب ـ دروازه يا موانعي كه قابل تغيير به اندازه‌هاي بزرگترند به عنوان درهاي اين حصارها بهره برد. پ ـ بلندي ديوار و موانع اين حصارها دست كم 90 تا 106 سانتي متر باشد. ماده 55 ـ استفاده از سيم هاي خاردار به عنوان حصار براي كنترل دام ممنوع است. ماده 56 ـ نگهداري، هدايت و كار كردن روي دام بايد طوري باشد كه از وارد كردن تنش، ايجاد تحريك، رم كردن دام و در نهايت ايجاد خطر و آسيب به كارگران جلوگيري شود. ماده 57 ـ استفاده نابجا از هرگونه ابزار، دستگاه يا حركات، كه منجر به ترسيدن يا رميدن حيوانات مي‌گردد، ممنوع است. ماده 58 ـ استفاده از وسايل مهاركننده متناسب با نوع عمليات و نوع دام مانند راهرو مهار، بالابرهاي دستي، ميزهاي كج‌شونده، جايگاه‌هاي مهار كج‌شونده، يك‌ورشونده و پشت و رو شونده، سكوي شيردوشي، سكوي پيرايش، سكوي يـوغ گردن، جعبه كيفي نگهداري حيوانات كوچك، دماغ‌گير (حلقه بيني)، لواشه، پوزه ‌بند و مانند آنها براي انجام اعمال مختلف روي آنها الزامي است. ماده 59 ـ قبل از ورود دام‌ها به يك فضا يا جايگاه محدود يا راهرو بايد زماني را براي انطباق و سازگاري دام‌ها در محوطه انتظار در نظر گرفت. ماده 60 ـ در جايگاه هاي ويژه دام مختص جفت‌گيري يا اسپرم‌گيري بايد تدابيري اتخاذ گردد تا كارگران از آسيب هاي احتمالي آنها در امان باشند. ماده 61 ـ در فضاهاي بسته و محصور، جايگاه‌ها، راهروها، بايد راه‌هاي خروج اضطراري براي كارگران تعبيه نمود. ماده 62 ـ در حين جابجايي دام، ورود كارگران به راهروها و جايگاه‌هاي مهار و دام ممنوع است. ماده 63 ـ طراحي و ساخت رمپ‌هاي بارگيري، راهروها وجايگاه‌هاي مهار بايد به گونه‌اي باشد كه با كاهش سر و صدا و محدود كردن ديد دام از بروز استرس و رميدن آنها جلوگيري به عمل آيد. ماده 64 ـ كنترل، هدايت و جابه جايي دام هاي بزرگ، در محوطه‌هاي باز بايد به صورت غيرانفرادي و توسط افراد آموزش‌ديده و با تجربه و با تجهيزات مناسب و كافي انجام پذيرد. ماده 65 ـ به منظور جلوگيري از رميدن دام، مسيرهاي عبور و مرور و يا نگهداري انها بايد عاري از هرگونه اشياء متحرك و پارچه‌هاي آويزان باشد. ماده 66 ـ جايگاه‌هاي مهار پشت و رو شونده و كج شونده يا يك‌ ور شونده را بايد در مسير رفت و آمد گوسفندان و در قسمت پشت يا درون راهروي مهار جداسازي قرار داد. ماده 67 ـ براي جلوگيري از بروز حوادث و صدمه ناشي از شاخ دام‌ها، انجام عمليات بي‌شاخ سازي ضروري است. ماده 68 ـ براي دام‌هايي كه بايد به صورت شاخدار عرضه گردند، انجام تمهيدات ايمني مناسب مانند قراردادن گلوله‌ها يا لوله‌هاي پلاستيكي روي شاخ آنها الزامي است. ماده 69 ـ حمام كنه و محل تردد دام آغشته به سم بايد از جنس غيرقابل نفوذ بوده و در طرفين آن نرده‌هاي ايمني نصب گردد. ماده 70 ـ ميزان و نحوه آماده ‌سازي ماده كنه‌ كش، سموم و مواد ضدعفوني‌كننده بايد طبق دستورالعمل شركت سازنده و برابر دستورالعمل‌هاي سازمان دامپزشكي كشور و با رعايت اصول ايمني صورت گيرد. ماده 71 ـ براي جلوگيري از خطر لگدخوردن توسط شتر و مهار و مقيد كردن آن بايد با بستن يك دست دام با طناب، حيوان را تحت كنترل قرارداد. اين كار را مي توان با بستن و مقيد كردن دست و پاي حيوان در حالت نشسته نيز انجام داد. بخش چهارم ـ ايمني كار با دام‌هاي سواري ماده 72 ـ براي بازكردن دهان و آرواره هاي دام ها به ويژه اسب بايد از ابزار دهان بازكن مناسب استفاده نمود. ماده 73 ـ در زمان انجام كار بر روي دام، بستن آن با طناب به درخت، تيرك و مانند آن، ممنوع است. ماده 74 ـ آموزش سـواركاري به كارگران بايـد زير نظر مربي كارآزموده و ماهر صورت گيرد و پيش از سواركاري بايد كليه لوازم سواركاري و جهاز اسب (تسمه‌ها، زين، دستجلوها يا افسار بندها و ركاب) مورد بازديد قرار گيرند و در صورت معيوب بودن سريعا تعويض گردند. ماده 75 ـ انتخاب دام جهت سواري كارگران بايستي متناسب با توان جسمي و مهارت افراد صورت گيرد. ماده 76 ـ اندازه‌ي زين و برگ و لوازم سواركاري بايد متناسب با اندازه اسب، سواركار و ارگونوميك باشد. ماده 77 ـ سواركاري با اسب لخت (بدون زين) ممنوع است. ماده 78 ـ لباس سواركار بايد متناسب و كاملاً به اندازه باشد، تا از گيركردن به تجهيزات جلوگيري به عمل آيد. بخش پنجم ـ سيلوها، مخازن و گودال هاي كود ماده 79 ـ ورود كارگران به گودال كود، انبار ذخيره كود مايع، سيلوهاي خوراك، مخازن كارگاهها و نيز حوضچه و استخرهاي تصفيه و پرورش ماهي و ميگو و مانند آن، بايد تحت نظارت مستقيم شخص آموزش‌ديده ديگري انجام گيرد. در ضمن اين افراد بايد متناسب با نوع كار مجهز به وسايل حفاظت فردي و تجهيزات كار در ارتفاع و امداد و نجات باشند. ماده 80 ـ در گودالهاي كود حيواني، مخازن لجن و گودالهاي سيلو كه گازها و مايعات قابل اشتعال وجود دارد، استعمال دخانيات، استفاده از شعله هاي باز و به كار بردن وسايل توليد جرقه و مانند آن ممنوع است. ماده 81 ـ گودال و محل تجميع كود بايد به‌گونه‌اي طراحي و اجرا شود كه از نفوذ شيرابه‌هاي آن به منابع آبي جلوگيري به عمل آيد. ماده 82 ـ تعميرات ضروري مانند جوشكاري در گودال‌هاي كود، سيلوها و مخازن بايد طبق آيين ‌نامه‌هاي مصوب شوراي عالي حفاظت فني مربوطه، انجام گرفته و در شرايط تهويه كامل و اطمينان از نبود خطر انفجار و آتش‌سوزي صورت پذيرد. ماده 83 ـ تمام درهاي بين اتاق سيلو و طويله اصلي، غير از زمان كار در سيلو بايد بسته و مسدود باشد. ماده 84 ـ استقرار كارگران به هر شكل روي غلات و علوفه ي سيلوها، ممنوع است. ماده 85 ـ قبل از شروع به هم زدن و تخليه كود حيواني در گودالهاي كود و مخزن ذخيره كودهاي مايع غيرهوازي و مخازن كود زير ساختمان‌ها، غير از متصدي مربوطه، افراد و دام ها بايد تا زمان خروج و تخليه گازهاي سمي، از محوطه خطر دور گردند. ضمنا نصب علائم هشداردهنده مناسب در محل‌هاي مربوطه الزامي است. فصل چهارم ـ ساير مقررات: ماده 86 ـ رعايت كليه اصول بهداشتي جهت پيشگيري از بيماريهاي دامي و مشترك انسان و دام بايد طبق موازين سازمان دامپزشكي كشور و وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي انجام گردد. ماده 87 ـ كارفرما مكلف است به نحوي محيط كار را ايمن سازي نمايد تا از انتقال بيماريهاي دامي و مشترك انسان و دام پيشگيري شود. ماده 88 ـ با عنايت به ماده 88 قانون كار جمهوري اسلامي ايران، كليه اشخاص حقيقي و يا حقوقي كه به ساخت يا ورود و عرضه ماشين‌ها، دستگاه‌ها و تجهيزات مشمول اين آيين ‌نامه مي‌پردازند مكلف به رعايت موارد ايمني و حفاظتي مناسب مي‌باشند. ماده 89 ـ به استناد مواد 91 و 95 قانون كار جمهوري اسلامي ايران، مسئوليت رعايت مقررات اين آيين‌نامه برعهده كارفرماي كارگاه بوده و در صورت وقوع هرگونه حادثه به دليل عدم توجه كارفرما به الزامات قانوني، مكلف به جبران خسارات وارده مي‌باشد. اين آيين‌نامه مشتمل بر4 فصل و 5 بخش و 89 ماده مي‌باشد و به استناد مواد 85 و 91 قانون كار جمهوري اسلامي ايران تهيه و در جلسه مورخ 4 / 11 / 1389 شوراي عالي حفاظت فني تدوين و در تاريخ 21 / 3 / 1390 به تصويب وزير كار و امور اجتماعي رسيده است. وزير تعاون، كار و رفاه اجتماعي ـ عبدالرضا شيخ‌الاسلامي مصوب 1389/11/16 وزیر تعاون, کار و رفاه اجتماعی هدف: هدف از تدوین این آیین‌نامه، ایمن‌سازی محیط های کار، پیشگیری از حوادث ناشی از کار برای شاغلین و عموم افرادی که به نحوی در کارگاه های مشمول این آیین‌نامه حضور می‌یابند، م. ب.. دامنه شمول: به استناد ماده 85 قانون کار جمهوری اسلامی ایران این آیین‌نامه برای کارگاه‌های دامپروری مشمول قانون کار تدوین گردیده و لازم الاجراء م. ب.. توجه: تصاویر بعضی از مواد آیین‌نامه برای استفاده و بهره برداری به پیوست م. ب.. فصل دوم - مقررات عمومی: ماده 1 - کارفرما مکلف است نسبت به شناسایی و ارزیابی خطرات محیط کار اقدام نموده و ضمن نصب تابلوها و علائم هشداردهنده، اقدامات کنترلی مناسب را در جهت حذف مخاطرات احتمالی به عمل آورد. ماده 2 - کارفرما مکلف است معاینات بدو استخدام و دوره‌ای را برای کارگران خود مطابق مواد 91 قانون کار و 90 قانون تامین اجتماعی انجام دهد. ماده 3 - کارفرما باید در انتخاب و به کارگماری کارگران دقت نماید و افرادی را به کارگمارد که از نظر بدنی و روانی متناسب با نوع کار باشند. ماده 4 - شرایط محیط کار باید به گونه‌ای باشد تا ایمنی افرادی که وارد کارگاه می‌شوند، تامین گردد. ماده 5 - تابلوهای برق، تجهیزات اطفاء حریق و تاسیسات امدادی نباید در مسیر حرکت و جایگاه نگهداری دام‌ها تعبیه شوند. ماده 6 - خوراک های دامی که امکان احتراق خود به خودی در آن‌ها وجود دارد باید در بسته‌ها یا کیسه‌های سالم با حجم مشخص ذخیره و نگهداری و با رعایت فواصل مناسب انبارداری شوند. ماده 7 - جهت تسهیل در دسترسی بهتر ماشین های آتش‌نشانی و سرایت دیرتر آتش به نقاط دیگر، رعایت حداقل فاصله بین سازه‌ها الزامی است. به نحوی که امکان اطفاء حریق، طبق ضوابط سازمان آتش نشانی مقدور باشد. ماده 8 - کلیه جایگاه ها، تاسیسات، انبارها و مخازن و سایر مکان‌هایی که در آنها امکان ایجاد گرد و غبار، بخار، گاز می‌باشد، باید به تهویه مناسب و متناسب با نوع آلاینده‌های تولیدی مجهز گردند. ماده 9 - کف قسمت های مختلف دامداری باید از مصالحی ساخته شود که احتمال سر خوردن و لغزندگی از بین برود و ضمنا شیب کافی برای انتقال پساب‌ها به کانال‌های فاضلاب در نظر گرفته شود. ماده 10 - در صورت ضدعفونی ساختمان، جایگاهها، وسایل و ماشین‌آلات با روش گازدهی، ضمن رعایت توصیه های کارخانه سازنده ماده شیمیایی و دستورالعمل‌های سازمان دامپزشکی کشور، حیوانات و افراد، از محل مورد نظر دور نگهداشته شده وکارگران باید بی درنگ پس از قرار دادن ظروف گازهای شیمیایی (فرمالین و نظایر آن) در درون سالن ها، محل را ترک کنند. ماده 11 - کلیه معابر، پله‌ها، راهروها و کف سالن ها (به استثنای کف سالن‌های مرغداری با سیستم پرورش در بستر) و کارگاه ها باید مرتباً از مواد دفعی حاصل از حیوانات و گل و لای پاک سازی شوند. ماده 12 - نرده ها، درها، جایگاه های مهار، راهروها وکلیه موانع و محدودکننده ها باید فاقد هر گونه تیزی و برآمدگی بوده و از استحکام کافی برخوردار باشند. ماده 13 - کارفرما مکلف است به منظور تامین روشنایی مورد نیاز و مناسب حیوانات در سالن ها و جایگاهها اقدامات لازم را به عمل آورد. ماده 14 - در مکان هایی که امکان ایجاد گاز یا گرد و غبار قابل انفجار وجود داشته باشد باید از سیستم تهویه و تجهیزات ضدجرقه استفاده گردد. ماده 15 - نصب دستگاه‌های تشخیص گاز به همراه سیستم‌های هشداردهنده در قسمت‌هایی که احتمال تجمع و تولید گازهای خطرناک در آنها وجود دارد از قبیل سیلوها و گودال های کود ضروری است. ماده 16 - بین سالن‌ها و تاسیسات واحدهای مرغداری باید عاری از هرگونه گیاه و همچنین علف‌های هرز باشد. ماده 17 - مایعات قابل اشتعالی که به عنوان سوخت مصرفی در کارگاه‌های دامپروری به کار می‌رود باید در مخازن مخصوص، مطابق با مفاد آیین‌نامه حفاظتی مواد خطرناک، مواد قابل اشتعال، مواد قابل انفجار (مصوب شورای عالی حفاظت فنی) انبار گردد. ماده 18 - کارفرما مکلف است وسایل کمکهای اولیه مناسب را تهیه و در دسترس کارگران قرار داده و در صورت لزوم نسبت به انتقال افراد آسیب‌دیده به نزدیک‌ترین مرکز درمانی اقدام نماید. ماده 19 - کارفرما مکلف است متناسب با نوع کار با همکاری مراجع ذیصلاح امکان آموزش کارگران در واحد دامپروری را در زمینه‌های مختلف رفتارشناسی دام، نحوه نزدیک شدن و نگهداری ایمن و بی‌خطر دام‌ها، ایمنی در محیط کار، بیمایهای دامی، بیماری‌های مشترک بین انسان و دام، آلودگی‌های انگلی و عفونی، روش کار ایمن با ابزارها، ماشین‌ها و دستگاه‌ها و خطرات احتمالی کار با آنها و کمک‌های اولیه را فراهم نماید. ماده 20 - کانال‌ها، مجاری و آبراه های پساب باید دارای شیب مناسب بوده تا ضمن تخلیه و هدایت سریع آنها به منبع تصفیه، از تجمع، ماندن و پس زدن پساب‌ها به کف سالن ها و انتشار آن در محوطه و زمینهای اطراف کارگاه جلوگیری شود و نحوه انتقال پساب‌ها به نحوی باشد که امکان انتشار و تماس با کارگران وجود نداشته باشد. ماده 21 - طراحی کانال های پساب، باید ب. ت. ب. دبی جریان بوده و دارای پوشش مشبک یا حفاظ نرده‌ای مستحکم و قابل شستشو با آب و مواد ضدعفونی‌کننده باشد. ماده 22 - طراحی مسیر انتقال ضایعات، پسماند‌ها و پساب‌ها باید به گونه‌ای باشد که از داخل سایر واحدهای دیگر عبور داده نشود. ماده 23 - نگهداری، ضبط، دفع، انهدام و سوزاندن ضایعات و لاشه‌ها باید طبق موازین بهداشتی و رعایت مسائل زیست محیطی به نحوی انجام گیرد که خطری برای سلامت کارگران و سایرین ایجاد ننماید. ماده 24 - خوردن، آشامیدن، استعمال دخانیات و انجام هرگونه شوخی و اعمال ناایمن دیگر در حین فعالیت ممنوع است. ماده 25 - مواد شیمیایی پاک کننده و ضدعفونی کننده باید توسط افراد ماهر و آموزش‌دیده و با استفاده از وسایل حفاظت فردی مناسب، طبق دستورالعمل های ذیربط وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و سازمان دامپزشکی کشور و شرکت سازنده، آماده سازی و استفاده شوند. ماده 26 - کلیه مواد ضدعفونی‌کننده، سموم دفع آفات باید در انبارقفل دار، درون کابینت یا کمد مشخصی و دور از دسترس افراد غیرمسئول نگهداری شود. نحوه نگهداری و استفاده از این مواد، باید وفق آیین نامه حفاظتی سموم دفع آفات در کارگاه‌ها (مصوب شورای عالی حفاظت فنی) و دستورالعمل‌های سازمان دامپزشکی کشور باشد. ماده 27 - کارفرما مکلف است در مکان‌های آماده سازی و استفاده از سموم و مواد ضد عفونی کننده شیمیایی، حداقل تجهیزات لازم مانند دوش و چشم شوی اضطراری را پیش بینی نماید. ماده 28 - اطراف کمدهای نگهداری سموم و مواد شیمیایی باید عاری از اشیاء دیگر باشد. ضمنا زمین پیرامون آن باید دارای شیب مناسب بوده تا در صورت نشت تصادفی و یا ریخته شدن آن مواد، توسط کانال‌های زهکشی جمع‌آوری و منتقل شود، به نحوی که وارد مخازن و آبهای زیرزمینی و جاری نگردد. ماده 29 - قرار دادن هرگونه وسایل اضافی و مواد خوراکی و پوشاک و وسایل ایمنی و نظایر آن در داخل و روی کمدهای نگهداری سموم و مواد شیمیایی ممنوع است. فصل سوم - مقررات اختصاصی ماده 30 - کلیه قسمت ها و محورهای انتقال‌دهنده نیرو، مانند تسمه، فلکه (پولی)، چرخ دنده، چرخ لنگر، چرخ فلکه، زنجیر، چهارشاخ گاردان، غلتک و نیز سایر قسمتهای خطرناک دستگاه ها، باید طبق آیین‌نامه حفاظت در مقابل خطرات وسایل انتقال نیرو و سایر آیین‌نامه‌های مرتبط (مصوب شورای عالی حفاظت فنی)، حفاظ گذاری و ایمن‌سازی گردند. ماده 31 - حصارها و بدنه فلزی تجهیزات الکتریکی و تابلوهای برق، کلیه اجزای فلزی سیم کشی و نیز سپر(شیلد) حفاظ‌های فلزی کابل‌ها و تاسیسات فلزی باید مطابق آیین‌نامه ایمنی سیستم اتصال به زمین (ارتینگ) که مصوب شورای عالی حفاظت فنی می‌باشد، به اتصال زمین موثر و مناسب، مجهز گردند. ماده 32 - ماشین ها و دستگاه‌های الکتریکی باید قبل از شروع به کار توسط افراد ماهر بازدید شود. ماده 33 - تعمیر و نگهداری، روغن کاری، تمیز کردن، تعویض قطعات دستگاهها و ماشین‌ها باید توسط افراد آموزش‌دیده و با اطمینان از قطع جریان برق انجام پذیرد. ماده 34 - کلیه کارگران دامپروری باید متناسب با نوع کار به لباس کار و سایر وسایل حفاظت فردی مناسب تجهیز گردند. ماده 35 - کارفرما مکلف است به کارگرانی که در معرض تماس با گرد و غبار، مواد فعال بیولوژیکی و مواد شیمیایی هستند عینک، ماسک تنفسی مناسب و لباس کار نفوذناپذیر در برابر مواد مذکور تحویل دهد. ماده 36 - کارگران باید درهنگام کار در واحدهای دامپروری به ویژه اصطبل ها و کار در اطراف گاوها و محوطه پرورش شترمرغ، بسته به نوع کار از چکمه، کفش های ایمنی پنجه فولادی و کفشهای آجدار استفاده کنند. ماده 37 - کارگرانی که به طور مستمر در معرض تابش نور خورشید قرار دارند باید مجهز به کلاه آفتابی باشند. ماده 38 - کارگران باید در هنگام کار با کود شیمیایی از دستکش لاستیکی و در کار با آفت‌کشها از دستکش لاتکس استفاده کنند. ماده 39 - کارگرانی که با مواد شیمیایی، حمل دستی طیور، دام بیمار، کمک به زایمان دام، تلقیح مصنوعی و نیز سوارکاری و نظایر آن مشغول کار هستند ب. ت. ب. نوع کار باید به دستکش حفاظتی مناسب تجهیز گردند. ماده 40 - در هنگام ضدعفونی به روش شعله‌افکنی جایگاههای دام، کارگران باید به وسایل حفاظت فردی مناسب مانند ماسک تنفسی، دستکش، عینک و لباس کار تجهیز گردند. ماده 41 - حمل و نقل دام زنده باید با وسایل نقلیه ویژه حمل مخصوص دام که مجهز به جایگاه های مخصوص می‌باشد، انجام گیرد. ماده 42 - فضای درونی وسایل حمل دام باید دارای شرایط مناسبی از نظر روشنایی و تهویه برای جابه جایی دام‌ها باشد. ماده 43 - کف تریلرهای حمل دام نباید صاف و لغزنده بوده و فضای درونی وسایل حمل دام به ویژه تریلر حمل اسب، گاو و گوسفند و بز بخش بندی شده و دیوارها و میله‌های سینه ای آن مجهز به بالشتک باشد. ماده 44 - تریلر مخصوص حمل دام باید مجهز به یک در (راه خروجی) از جلوی تریلر باشد تا فرد راهنما یا مراقب، از آن در، تریلر را ترک یا وارد کابین راننده شود. ماده 45 - تریلرهای وسایل حمل دام باید مجهز به رمپ بارگیری باشند. ماده 46 - سکوها و محل های تخلیه و بارگیری دام و طیور در شب باید از نور کافی برخوردار باشد. ماده 47 - سکوی بارگیری باید بدون فاصله و همسطح طبقات درون وسایل حمل دام باشد. ماده 48 - برای انتقال دام‌ها از جایگاه و بارگیری آنها درون کامیون های دو طبقه و یا کار روی دام، راهروی هدایت دام ها باید دارای دیواره‌های محکم و قابل شستشو، قوسی شکل، بلندتر از قد دام بوده و کف آن شیب‌دار باشد. در کنار راهروی هدایت و انتقال، باید راهروی پیاده روی مستقل، جهت هدایت دام، عبور یا فعالیتهای لازم به صورت بی‌خطر برای کارگران تعبیه گردد. اگر راهروی پیاده رو بیشتر از 45 سانتی متر بالاتر از زمین باشد، باید به نرده حفاظتی تجهیز گردد تا از خطر سقوط کارگران جلوگیری شود. ماده 49 - حمل و نقل، بارگیری و تخلیه دام از خودروی حمل آنها به واحد دامپروری و کشتارگاه باید به شکلی انجام پذیرد که نیاز به حضور و هدایت مستقیم دام توسط کارگران نباشد. ماده 50 - سوار و پیاده کردن دام‌های بزرگ از قبیل اسب و شترمرغ از تریلر توسط یک نفر به تنهایی ممنوع است. ماده 51 - کلیه مکان‌هایی که برای دسترسی کارگران به دام تعبیه می‌شود باید از استحکام لازم و ایمنی کافی برخوردار باشد. ماده 52 - هنگام استفاده از راهروی مهار ثابت و دایمی سوارکردن، جلوی این مهار باید باز بوده و به جای سطح ناصاف، دارای پلکان بوده و دیوارهای آن یکپارچه باشد. ماده 53 - برای مهار تعداد زیادی از گوسفندان در زمان کوتاه به منظور کارهایی مانند سم چینی، توزین، شیرگیری و جداسازی بره میش ها از بره قوچ ها و نظایر آن باید از راهروهای مهار جداسازی استفاده گردد. تیرها، دیواره‌ها و میله‌های اطراف راهروی مهار جداسازی باید از استحکام کافی برخوردار باشند. ماده 54 - در شرایطی که امکان دسترسی به جایگاه‌ها یا آغل‌های ثابت برای گوسفندان وجود ندارد، کارفرما مکلف است، حصارهای موقتی مانند: دیوارهای سیمی سبک و قابل حمل، دیوارهای چوبی یا پنل‌های تاشو (آکاردئونی)، حصارهای برف گیر یا سیم‌های (توری‌های فلزی) بافته شده مهیا نماید به شرطی که: الف - در آن از تیرهای آهنی که نگهدارنده این حصارها می‌باشند، استفاده گردد. ب - دروازه یا موانعی که قابل تغییر به اندازه‌های بزرگترند به عنوان درهای این حصارها بهره برد. پ - بلندی دیوار و موانع این حصارها دست کم 90 تا 106 سانتی متر باشد. ماده 55 - استفاده از سیم های خاردار به عنوان حصار برای کنترل دام ممنوع است. ماده 56 - نگهداری، هدایت و کار کردن روی دام باید طوری باشد که از وارد کردن تنش، ایجاد تحریک، رم کردن دام و در نهایت ایجاد خطر و آسیب به کارگران جلوگیری شود. ماده 57 - استفاده نابجا از هرگونه ابزار، دستگاه یا حرکات، که منجر به ترسیدن یا رمیدن حیوانات می‌گردد، ممنوع است. ماده 58 - استفاده از وسایل مهارکننده متناسب با نوع عملیات و نوع دام مانند راهرو مهار، بالابرهای دستی، میزهای کج‌شونده، جایگاه‌های مهار کج‌شونده، یک‌ورشونده و پشت و رو شونده، سکوی شیردوشی، سکوی پیرایش، سکوی یوغ گردن، جعبه کیفی نگهداری حیوانات کوچک، دماغ‌گیر (حلقه بینی)، لواشه، پوزه بند و مانند آنها برای انجام اعمال مختلف روی آنها الزامی است. ماده 59 - قبل از ورود دام‌ها به یک فضا یا جایگاه محدود یا راهرو باید زمانی را برای انطباق و سازگاری دام‌ها در محوطه انتظار در نظر گرفت. ماده 60 - در جایگاه های ویژه دام مختص جفت‌گیری یا اسپرم‌گیری باید تدابیری اتخاذ گردد تا کارگران از آسیب های احتمالی آنها در امان باشند. ماده 61 - در فضاهای بسته و محصور، جایگاه‌ها، راهروها، باید راه‌های خروج اضطراری برای کارگران تعبیه نمود. ماده 62 - در حین جابه جایی دام، ورود کارگران به راهروها و جایگاه‌های مهار و دام ممنوع است. ماده 63 - طراحی و ساخت رمپ‌های بارگیری، راهروها وجایگاه‌های مهار باید به گونه‌ای باشد که با کاهش سر و صدا و محدود کردن دید دام از بروز استرس و رمیدن آنها جلوگیری به عمل آید. ماده 64 - کنترل، هدایت و جابه جایی دام های بزرگ، در محوطه‌های باز باید به صورت غیرانفرادی و توسط افراد آموزش‌دیده و با تجربه و با تجهیزات مناسب و کافی انجام پذیرد. ماده 65 - به منظور جلوگیری از رمیدن دام، مسیرهای عبور و مرور و یا نگهداری انها باید عاری از هرگونه اشیاء متحرک و پارچه‌های آویزان باشد. ماده 66 - جایگاه‌های مهار پشت و رو شونده و کج شونده یا یک ور شونده را باید در مسیر رفت و آمد گوسفندان و در قسمت پشت یا درون راهروی مهار جداسازی قرار داد. ماده 67 - برای جلوگیری از بروز حوادث و صدمه ناشی از شاخ دام‌ها، انجام عملیات بی‌شاخ سازی ضروری است. ماده 68 - برای دام‌هایی که باید به صورت شاخدار عرضه گردند، انجام تمهیدات ایمنی مناسب مانند قراردادن گلوله‌ها یا لوله‌های پلاستیکی روی شاخ آنها الزامی است. ماده 69 - حمام کنه و محل تردد دام آغشته به سم باید از جنس غیرقابل نفوذ بوده و در طرفین آن نرده‌های ایمنی نصب گردد. ماده 70 - میزان و نحوه آماده سازی ماده کنه کش، سموم و مواد ضدعفونی‌کننده باید طبق دستورالعمل شرکت سازنده و برابر دستورالعمل‌های سازمان دامپزشکی کشور و با رعایت اصول ایمنی صورت گیرد. ماده 71 - برای جلوگیری از خطر لگدخوردن توسط شتر و مهار و مقید کردن آن باید با بستن یک دست دام با طناب، حیوان را تحت کنترل قرارداد. این کار را می توان با بستن و مقید کردن دست و پای حیوان در حالت نشسته نیز انجام داد. بخش چهارم - ایمنی کار با دام‌های سواری ماده 72 - برای بازکردن دهان و آرواره های دام ها به ویژه اسب باید از ابزار دهان بازکن مناسب استفاده نمود. ماده 73 - در زمان انجام کار بر روی دام، بستن آن با طناب به درخت، تیرک و مانند آن، ممنوع است. ماده 74 - آموزش سوارکاری به کارگران باید زیر نظر مربی کارآزموده و ماهر صورت گیرد و پیش از سوارکاری باید کلیه لوازم سوارکاری و جهاز اسب (تسمه‌ها، زین، دستجلوها یا افسار بندها و رکاب) مورد بازدید قرار گیرند و در صورت معیوب بودن سریعا تعویض گردند. ماده 75 - انتخاب دام جهت سواری کارگران بایستی متناسب با توان جسمی و مهارت افراد صورت گیرد. ماده 76 - اندازه‌ی زین و برگ و لوازم سوارکاری باید متناسب با اندازه اسب، سوارکار و ارگونومیک باشد. ماده 77 - سوارکاری با اسب لخت (بدون زین) ممنوع است. ماده 78 - لباس سوارکار باید متناسب و کاملاً به اندازه باشد، تا از گیرکردن به تجهیزات جلوگیری به عمل آید. بخش پنجم - سیلوها، مخازن و گودال های کود ماده 79 - ورود کارگران به گودال کود، انبار ذخیره کود مایع، سیلوهای خوراک، مخازن کارگاهها و نیز حوضچه و استخرهای تصفیه و پرورش ماهی و میگو و مانند آن، باید تحت نظارت مستقیم شخص آموزش‌دیده دیگری انجام گیرد. در ضمن این افراد باید متناسب با نوع کار مجهز به وسایل حفاظت فردی و تجهیزات کار در ارتفاع و امداد و نجات باشند. ماده 80 - در گودالهای کود حیوانی، مخازن لجن و گودالهای سیلو که گازها و مایعات قابل اشتعال وجود دارد، استعمال دخانیات، استفاده از شعله های باز و به کار بردن وسایل تولید جرقه و مانند آن ممنوع است. ماده 81 - گودال و محل تجمیع کود باید به‌گونه‌ای طراحی و اجرا شود که از نفوذ شیرابه‌های آن به منابع آبی جلوگیری به عمل آید. ماده 82 - تعمیرات ضروری مانند جوشکاری در گودال‌های کود، سیلوها و مخازن باید طبق آیین‌نامه‌های مصوب شورای عالی حفاظت فنی مربوطه، انجام گرفته و در شرایط تهویه کامل و اطمینان از نبود خطر انفجار و آتش‌سوزی صورت پذیرد. ماده 83 - تمام درهای بین اتاق سیلو و طویله اصلی، غیر از زمان کار در سیلو باید بسته و مسدود باشد. ماده 84 - استقرار کارگران به هر شکل روی غلات و علوفه ی سیلوها، ممنوع است. ماده 85 - قبل از شروع به هم زدن و تخلیه کود حیوانی در گودالهای کود و مخزن ذخیره کودهای مایع غیرهوازی و مخازن کود زیر ساختمان‌ها، غیر از متصدی مربوطه، افراد و دام ها باید تا زمان خروج و تخلیه گازهای سمی، از محوطه خطر دور گردند. ضمنا نصب علائم هشداردهنده مناسب در محل‌های مربوطه الزامی است. فصل چهارم - سایر مقررات: ماده 86 - رعایت کلیه اصول بهداشتی جهت پیشگیری از بیماریهای دامی و مشترک انسان و دام باید طبق موازین سازمان دامپزشکی کشور و وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی انجام گردد. ماده 87 - کارفرما مکلف است به نحوی محیط کار را ایمن سازی نماید تا از انتقال بیماریهای دامی و مشترک انسان و دام پیشگیری شود. ماده 88 - با عنایت به ماده 88 قانون کار جمهوری اسلامی ایران، کلیه اشخاص حقیقی و یا حقوقی که به ساخت یا ورود و عرضه ماشین‌ها، دستگاه‌ها و تجهیزات مشمول این آیین‌نامه می‌پردازند مکلف به رعایت موارد ایمنی و حفاظتی مناسب می‌باشند. ماده 89 - به استناد مواد 91 و 95 قانون کار جمهوری اسلامی ایران، مسئولیت رعایت مقررات این آیین‌نامه برعهده کارفرمای کارگاه بوده و در صورت وقوع هرگونه حادثه به دلیل عدم توجه کارفرما به الزامات قانونی، مکلف به جبران خسارات وارده م. ب.. این آیین‌نامه مشتمل بر4 فصل و 5 بخش و 89 ماده م. ب. و به استناد مواد 85 و 91 قانون کار جمهوری اسلامی ایران تهیه و در جلسه مورخ 1389/11/4 شورای عالی حفاظت فنی تدوین و در تاریخ 1390/3/21 به تصویب وزیر کار و امور اجتماعی رسیده است. وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی - عبدالرضا شیخ‌الاسلامی وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی