آیین نامه ایمنی ساختمان کارگاهها با اصلاحات و الحاقات بعدی

آيين نامه ايمني ساختمان كارگاهها مصوب 1390,12,03 با اصلاحات و الحاقات بعدي هدف و دامنه شمول: هدف از بازنگري آيين‌نامه مقررات حفاظتي ساختمان كارگاه‌ها مصوب 24/8/1340 شوراي عالي حفاظت فني، به روزرساني و تطبيق مواد آن با شرايط روز صنايع، پيشرفت تكنولوژي و ايمن‌سازي محيط كارگاهها و صيانت از نيروي انساني و منابع مادي و پيشگيري از حوادث مي‌باشد و رعايت مقررات اين آيين‌نامه در كليه كارگاههاي موضوع ماده 85 قانون كار الزامي است. همچنين به استناد ماده 87 قانون كار جمهوري اسلامي ايران مصوب سال 1369، اشخاص حقيقي يا حقوقي كه بخواهند كارگاه جديدي احداث نمايند و يا كارگاههاي موجود را توسعه دهند مكلفند بدواً، برنامه كار و نقشه‌هاي ساختماني و طرح‌هاي موردنظر را از لحاظ پيش‌بيني در امر حفاظت فني و بهداشت كار، براي اظهارنظر و تأييد به وزارت كار و امور اجتماعي ارسال دارند، وزارت كار و امور اجتماعي موظف است نظرات خود را ظرف مدت يك ماه اعلام نمايد. بهره‌برداري از كارگاه‌هاي مذكور منوط به رعايت مقررات حفاظتي و بهداشتي خواهد بود. فصل اول : كليات و تعاريف بار مرده: عبارت است از وزن اجزاي دائمي ساختمان‌ها مانند تيرها، ستون‌ها، كف‌ها، ديوارها، بامها، راه پله‌ها و تيغه‌ها، وزن تأسيسات و تجهيزات ثابت نيز در رديف اين بارها محسوب مي‌شوند. بار زنده: عبارت است از بارهاي غير دائمي كه در حين استفاده و بهره‌برداري از ساختمان به آن وارد مي‌شوند. اين بارها شامل بار ناشي از برف، باد يا زلزله نمي‌شوند، بارهاي زنده ب. ت. ب. نوع كاربري ساختمان و يا هر بخش از آن و مقداري كه احتمال دارد در طول مدت عمر ساختمان به آن وارد گردد، تعريف مي‌شوند. بار برف: وزن لايه برفي است كه بر اساس آمار موجود در منطقه، احتمال تجاوز از آن در سال كمتر از 2 درصد (دوره بازگشت 50 سال) مي‌باشد. بار جانبي: باري كه در راستاي عمود بر صفحه محور طولي سازه وارد مي‌شود، مانند باد بار ناشي از رانش خاك: نيروهايي كه از طرف خاك در راستاي عمود بر محور طولي به سازه وارد مي‌شود. تهويه مطبوع: كنترل همزمان دما، رطوبت، پاكيزگي هوا و توزيع مناسب آن براي تأمين شرايط مورد نياز فضاي ساختمان آسانسور: وسيله اي است كه با يك كابين و ساير اجزاء مربوطه براي حمل نفرات ، بار و يا هردو در مسير مشخص بصورت عمودي بين طبقات حركت مي‌كند . آسانسور كششي : نوعي از آسانسور است كه در اثر نيروي اصطكاك بين سيم بكسل و شيار فلكه و چرخش سيم متحرك حركت مي‌كند. آسانسورهيدروليكي: نوعي از آسانسور است كه عامل حركت كابين، سيلندر و پيستون هيدروليكي مي‌باشد. آسانسور با رانش مثبت (وينچي): در اين نوع آسانسور كابين با سيم بكسل آويزان شده و نيروي رانش از طريق قرقره جمع‌كننده سيم بكسل تأمين مي‌گردد. كنترل‌كننده مكانيكي سرعت (گاورنر): وسيله مكانيكي كه از طريق سيم بكسل به سيستم ترمز ايمني كابين (پاراشوت) يا وزنه تعادل (در صورت وجود) وصل است تا در مواقع افزايش سرعت از حد تعيين يا سقوط كابين همزمان با قطع برق موتورآسانسور، ترمز ايمني را فعال مي‌نمايد. چاه آسانسور: فضايي كه ريلها و برخي از تجهيزات آسانسور درآن نصب شده ، كابين و وزنه تعادل الزاماً بايد داخل چاه قرار گيرد. چاهك: فاصله قائم بين كف پايين‌ترين طبقه تا كف چاه آسانسور را گويند. ترمز ايمني: سيستمي است مكانيكي كه در قسمت زيرين يا بالاي يوك كابين قرار گرفته و در مواقع اضطراري با افزايش غيرعادي سرعت فعال شده و سبب توقف كابين مي‌گردد. يوك كابين: قابي است كه براي اتصال ترمز ايمني، كفشك‌ها و سيم بكسل‌ها به كف كابين بكار مي رود. ضربه‌گير: وسيله‌اي است ارتجاعي كه براي جلوگيري از برخورد كنترل نشده كابين و يا وزنه تعادل به كف چاهك بكار مي ‌رود . بالاسري: فاصله قائم بين بالاترين طبقه تا زير سقف چاه آسانسور را بالاسري گويند. وزنه تعادل: وزنه‌اي است كه براي متعادل ساختن وزن كابين و وزن بار داخل كابين مورد استفاده قرار مي‌گيرد. در طبقه: دري كه در محل ورودي هر طبقه به كابين قرار مي‌گيرد و داراي انواع مختلفي مي‌باشد. در كابين: دري كه در ورودي كابين قرار گرفته و معمولاً بطور خودكار در هنگام توقف كابين باز و قبل از شروع حركت كابين بسته مي‌شود. پله برقي: وسيله اي است كه در مسير حركت افراد پياده جهت بالا يا پايين بردن آنها در دو طبقه غيرهم‌سطح بكار مي رود و شيب آن حداكثر بين 30 تا 35 درجه مي‌باشد. پياده‌رو متحرك (برقي): وسيله‌اي است كه براي انتقال افراد در سطوح همتراز يا اختلاف ارتفاع كم و با شيب حداكثر 12 درجه بكار مي رود. لوكس: واحد شدت نور بوده و عبارت است از شدت روشنايي يك شمع در فاصله يك متر از سطح توجه: شكل‌هايي كه در انتهاي برخي از مواد آيين‌نامه ذكر گرديده در ضميمه پيوست مي‌باشد. فصل دوم ـ مقررات عمومي ماده 1 ـ رعايت آخرين مقررات ملي ساختمان (مبحث3) و استانداردهاي معتبر بين‌المللي يا ملي و آيين‌نامه‌هاي مصوب شوراي عالي حفاظت فني به منظور مبارزه و پيشگيري از آتش‌سوزي و حريق در ساختمان كارگاه الزامي است. ماده 2 ـ طراحي، نصب و راه‌اندازي تأسيسات گرمايي و تهويه مطبوع بايد با رعايت آخرين مقررات ملي ساختمان (مبحث14) و استانداردهاي معتبر بين‌المللي يا ملي و آيين‌نامه‌هاي مصوب شوراي عالي حفاظت فني انجام پذيرد. ماده 3 ـ كارگاه‌هاي صنعتي ب. ت. ب. سطح و نوع توليدات خود كه داراي فاضلاب صنعتي و انساني مي‌باشند بايد داراي مسير جمع‌آوري مجزا و تصفيه‌خانه‌هاي مناسب و ايمن منطبق با آخرين مقررات سازمان حفاظت و محيط زيست و آيين‌نامه ايمني در تصفيه‌خانه‌هاي آب و فاضلاب مصوب شوراي عالي حفاظت فني باشند. ماده 4 ـ طراحي، ساخت، نصب و راه‌اندازي تأسيسات الكتريكي بايد مطابق با آخرين استانداردهاي معتبر بين‌المللي يا ملي، مقررات ملي ساختمان (مبحث 13) و آيين‌نامه حفاظتي تأسيسات الكتريكي در كارگاهها مصوب شوراي عالي حفاظت فني انجام پذيرد. ماده 5 ـ سيستم اتصال زمين ساختمان كارگاه بايد مطابق با آخرين آيين‌نامه ايمني سيستم اتصال به زمين (ارتينگ) مصوب شوراي عالي حفاظت فني و استانداردهاي معتبر بين‌المللي يا ملي اجراء گردد . ماده 6 ـ نصب و كاربرد كليه علائم و نشانه هاي ايمني و هشداردهنده بايد مطابق با آخرين مقررات ملي ساختمان (مبحث20) و آيين‌نامه علائم ايمني در كارگاهها مصوب شوراي عالي حفاظت فني انجام پذيرد. ماده 7 ـ طراحي، ساخت، نصب، راه‌اندازي، بهره‌برداري، تعمير و نگهداري مولدهاي بخار و ديگ‌هاي آب گرم بايد مطابق با آخرين استانداردهاي معتبر بين‌المللي يا ملي و آيين‌نامه حفاظتي مولد بخار و ديگ‌هاي آب گرم مصوب مورخ 20/9/1362 شوراي عالي حفاظت فني انجام پذيرد. ماده 8 ـ شرايط و ضوابط بهداشتي توالت‌ها، رختكن، حمام، يخچال و سردخانه، آب مصارف آشاميدني و بهداشتي، نمازخانه، آشپزخانه و ساير تأسيسات و تسهيلات بهداشتي كارگاه بايد بر اساس آخرين مصوبه آيين‌نامه تأسيسات كارگاه از نظر بهداشت وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي و مقررات ملي ساختمان (مبحث16) باشد. تبصره در خصوص كارگاههاي موقت از قبيل فعاليت ساختماني، عمراني، فصلي و نظاير آن تأمين تأسيسات و تسهيلات بهداشتي كارگران به نحو مطلوب الزامي است. ماده 9 ـ نگهداري، ذخيره و انبار نمودن و جابجايي مواد قابل اشتعال و انفجار بايد مطابق با آخرين آيين‌نامه‌هاي حفاظتي مواد خطرناك، مواد قابل اشتعال و انفجار، پيشگيري و مبارزه با آتش‌سوزي در كارگاه‌ها مصوب شوراي عالي حفاظت فني و ساير قوانين و مقررات مراجع ذيصلاح مرتبط با نوع مواد انجام گيرد. ماده 10 ـ طراحي، ساخت، نگهداري و شرايط ايمني سردخانه‌ها بايد مطابق با آخرين استانداردهاي معتبر بين‌المللي يا ملي و آيين‌نامه‌هاي مصوب شوراي عالي حفاظت فني باشد. ماده 11 ـ استفاده از تجهيزات حفاظت در برابر آذرخش (صاعقه) در كارگاه‌هايي كه در ساختمان آن‌ها مواد قابل اشتعال و انفجار توليد و يا ذخيره و انبار مي‌شود، تانك‌ها، مخازن حاوي بنزين، نفت، روغن و مواد قابل اشتعال ديگر نگهداري مي‌گردد و يا داراي ساختمان مرتفع يا دودكش بلند يا ساختمان در ارتفاع بالا روي كوه مي‌باشند مطابق با آخرين استاندارد ملي سازمان استاندارد و تحقيقات صنعتي ايران الزامي است . ماده 12 ـ در صورت ايجاد شرايط كار در ارتفاع رعايت آيين‌نامه كار در ارتفاع مصوب شوراي عالي حفاظت فني الزامي است. ماده 13 ـ مسئوليت رعايت مقررات اين آيين‌نامه بر عهده كارفرما بوده و در صورت وقوع هر گونه حادثه ناشي از كار به دليل عدم توجه وي به الــزامات قانوني مطابق مواد 95، 171 و 176 قانون كار رفتار خواهد شده و متخلف مكلف به جبران خسارت وارده مي‌باشد. فصل سوم ـ مقررات اختصاصي بخش اول ـ ساختمان كارگاه الف ـ ساختمان كارگاه ماده 14 ـ ساختمان كارگاه اعم از دائم و موقت بايد مقاوم و مستحكم بوده و در برابر نيروهاي وارده با احتساب موارد ذيل طراحي و ايمن گردد: الف ـ بار مرده بايد متناسب با نوع ساختمان باشد. ب ـ نوع ساختمان، تجهيزات، دستگاهها و نظاير آن بايد در محاسبه بار زنده ساختمان در نظر گرفته شود. ج ـ بار برف، باد، زلزله متناسب با شرايط اقليمي و موقعيت جغرافيايي د ـ بارهاي ناشي از رانش خاك و نظاير آن (در صورت وجود) و ـ ساير بارهاي تأثيرگذار برسازه متناسب با نوع فعاليت كارگاه تبصره ـ براي رسيدگي به اين منظور بايد خلاصه محاسبات فني ضميمه نقشه‌هاي تسليمي ارائه گردد . ماده 15 ـ براي فضاهاي سرپوشيده و مسقف بايد حداقل براي هر نفر 12 مترمكعب فضا بدون كسر حجم اشغال شده توسط تجهيزات و ماشين‌آلات در نظر گرفته شود و حداقل فاصله سقف تا كف ساختمان 3 متر منظور گردد. تبصره ـ براي ساختمان با ارتفاع بيش از 3 متر براي محاسبه حجم لازم، فقط بايد 3 متر محاسبه شود و ارتفاع بيش از آن در محاسبه منظور نمي‌گردد. ماده 16 ـ سقف‌هاي كاذب احداث شده بايد مقاومت كافي در برابر بارهاي وارده و حريق را دارا بوده و انبار كردن مصالح، مواد و قرار گرفتن افراد روي آن ممنوع است. ماده 17 ـ چيدمان دستگاه‌ها و ماشين‌آلات و قرار دادن اشياء در يك سالن بايد به نحوي باشد كه مطابق با كاركرد دستگاه و ماشين بوده و اطراف آنها داراي فضاي كافي براي تردد ايمن افراد، ماشين‌آلات كارگاهي، تعميرات ناشي از خرابي دستگاه و انتقال مواد مصرفي و توليدي، ميسر گردد. ماده 18 ـ كف كارگاه، اتاق‌ها و پياده‌روها در قسمت‌هاي عبور كارگران و حمل و نقل مواد بايد داراي ويژگي‌هاي زير باشد: الف ـ صاف، هموار و عاري از هرگونه برآمدگي و يا فرورفتگي باشد . ب ـ از مصالحي ساخته يا اندود شود كه مانع از هرگونه لغزندگي و ايجاد گرد و غبار گردد. ماده 19 ـ دريچه‌هاي موجود دركف كارگاه نبايد بالاتر از كف كارگاه نصب شوند. ماده 20 ـ در محل‌ كار و مكانهايي ‌كه ‌دستگاه‌هاي ‌متعددي ‌قرار دارد بايد ‌به ‌وسيله ‌خط‌كشي ‌با رنگ‌ مشخص‌، در دو طرف‌ راه ‌اصلي ‌و راه‌هاي ‌فرعي ‌را مشخص‌ نموده ‌و حتي ‌محل ‌قرار دادن ‌مواد اوليه و مواد توليدي ‌به ‌وسيله ‌اين ‌خطوط‌ معين‌ گردد تا محل‌هاي ‌رفت ‌و آمد، حمل ‌و نقل ‌مواد و همچنين ‌جهت ‌حركت ‌اصلي ‌با علامت‌گذاري ‌روي ‌زمين ‌معلوم ‌و روشن‌ باشد. ماده 21 ـ كف ‌كارگاه‌ها بايد ‌قابل‌ شستشو بوده ‌و در مواردي ‌كه ‌نوع ‌كار موجب ‌ريخته‌شدن ‌آب ‌در كف‌ گردد، شيب ‌كافي ‌داشته‌ تا ‌آبها را به ‌سمت ‌مجاري ‌فاضلاب ‌هدايت ‌نمايد. ماده 22 ـ پلكان‌ها و اطراف‌ محل ورود و خروج به كابين آسانسور و نقاط مشابه كهلغزندگي آنها موجب مخاطرات بيشتري نسبت به ساير جاها خواهد بود بايد از مصالح ‌غيرلغزنده ‌ساخته ‌شود. (شكل‌هاي 7و 8) ماده 23 ـ تمامي حفره‌ها و دهانه‌هاي باز اطراف دستگاه و ماشين‌آلات كه احتمال خطر براي افراد وجود دارد بايد بوسيله حفاظ‌هاي مناسب و مقاوم مسدود شوند. ماده 24 ـ نرده حفاظتي بايد از جنس مقاوم و محكم بوده و داراي مشخصات فني زير باشد: (شكل هاي 5 و 10) الف ـ مطابق با استاندارد هاي ملي باشد ب ـ فواصل پايه عمودي از يكديگر حداكثر200 سانتيمتر باشد ج ـ حداكثر فاصله اولين ميله طولي در نرده راه پله از كف 8 سانتيمتر باشد. دـ از ميله فوقاني و تحتاني براي استحكام استفاده شود. هـ ـ عاري از هرگونه تراشه ، براده ، لبه تيز و برنده روي سطوح نرده باشد. وـ ارتفاع آن براي پرتگاهها حداقل 90 و حداكثر 110 سانتيمتر باشد. زـ ارتفاع نرده در پلكان حداقل 85 و حداكثر 94 سانتيمتر مي‌باشد. ح ـ فاصله ميله مياني از كف بايد حداقل 50 سانتيمتر باشد. ط ـ قادر به تحمل نيروهاي وارد حداقل 900 نيوتن باشد. ماده 25 ـ كف پلكان بايد از مصالحي ساخته شده باشد كه متناسب با نوع محل و شرايط اقليمي بوده و در هنگام برودت هوا از يخ‌زدگي كف پله جلوگيري بعمل آورد. ماده 26 ـ مشخصات فني پلكان به غير از امدادي و سرويس بايد مطابق با موارد زير باشد: (شكل 2) الف ـ كف پلكان بايد حداقل 33 سانتيمتر باشد . ب ـ ارتفاع پله بايد حداقل 14 و حداكثر 20 سانتيمتر باشد . ج ـ عرض پاگرد بايد در حدود 110 سانتيمتر در جهت پلكان يا بيشتر، متناسب با عرض پلكان داشته باشد. دـ عرض‌پلكان‌ها نبايد در هيچ ‌مورد از 90 سانتيمتر كمتر باشد. هـ ـ شيب راه پله نبايد كمتر از 30 درجه و بيش از 50 درجه باشد. و ـ تغييرات ارتفاع پيشاني (پاخور) يا عرض كف پله در يك راه پله نبايد بيش از 6 ميليمتر باشد. ماده 27 ـ پلكان سرويس، امداد و فرار بايد مطابق با موارد زير باشد: (شكل 2) الف ـ حداقل عرض كف پله 15 سانتيمتر باشد. ب ـ شيب پلكان حداكثر 60 درجه باشد. ج ـ در محل هاي مناسب بصورت ايمن نصب گردد. هـ ـ حداقل عرض پلكان مذكور بايد 55 سانتيمتر باشد. ماده 28 ـ اختلاف سطح بين دو پاگرد نبايد از 7/3 متر تجاوز نمايد. (شكل 5) ماده 29 ـ پله هاي يك پلكان بايد داراي عرض و ارتفاع مساوي باشد. (شكل 5) ماده 30 ـ پاگرد يا سكوها و كف پله هايي كه با صفحات فلزي اجراء مي‌گردند بايد بصورت كاملاً ايمن نصب و اجراء شده باشد. (شكل 9) ماده 31 ـ راه پله با بيش از چهار پله و يا حداقل ارتفاع 76 سانتيمتر (هركدام كه كمتر باشد) در صورت وجود لبه كناري پرتگاه بايد به نرده دستي مناسب محفوظ گردد .(شكل 3) ماده 32 ـ راه پله مارپيچي بايد در سمتي كه عرض كف پله به كمتر از 15 سانتيمتر مي‌رسد داراي نرده حفاظتي مناسب باشد. ماده 33 ـ در صورت وجود بازشو به پاگرد، عرض پاگرد بايد حداقل 50 سانتيمتر بيشتر از عرض در بازشو در نظر گرفته شود. (شكل 4) ماده 34 ـ پلكان و سكوهايي كه از مصالح مشبك ساخته شده‌اند ابعاد چشمه‌هاي آن نبايد از 11 ميليمتر تجاوز نمايد تا اشياء متفرقه امكان سقوط از آن را نداشته باشد. (شكل 7) ماده 35 ـ پلكان ‌با عرض‌ بيش‌ از 110 سانتيمتر بايد در سمت ‌پرتگاه ‌با يك‌ نرده ‌و در سمت ‌بسته ‌هم ‌به ‌وسيله ‌نرده‌ دستي‌ طبق ‌ماده ‌24 مجهز گردند. (شكل 5) ماده 36 ـ پلكان ‌با ‌عرض ‌بيش‌از 225 سانتيمتر بايد علاوه بر نرده‌هاي‌كناري ‌به يك ‌نرده‌دستي ميانه ‌نيز مجهز باشد. ماده 37 ـ نرده‌‌دستي‌ كه ‌پايه‌هاي ‌آن‌ به ‌ديوار نصب ‌مي‌شود بايد طوري‌ ساخته ‌شود كه‌ دست‌ آزادانه ‌بدون ‌برخورد با موانعي‌ اعم‌ از سطح ديوار يا كنار نرده ‌حركت‌ كند حداكثر فاصله ‌پايه‌ها از يكديگر 200 سانتيمتر و بين ‌نرده‌دستي ‌و ديوار بايد حداقل ‌5 سانتيمتر باز باشد. (شكل 6) ماده 38 ـ حداكثر شيب ‌مجاز براي‌ رمپ (راهروهاي‌ شيب‌دار) مورد استفاده ‌افراد 10 درجه‌ است‌. اين ‌رمپ‌ها بايد با كليه ‌شرائطي‌ كه ‌در مورد پلكان‌ها منظور مي‌شود از حيث‌ ساختمان ‌و عرض‌ و نرده‌ و غيره ‌مطابقت‌ داشته ‌باشد. (شكل 1) ماده 39 ـ ورودي‌ پنجره‌هايي ‌كه ‌در پاگردهاي ‌پلكان ‌باز مي‌شود در صورتي ‌كه ‌پهناي ‌آنها بيش ‌از 30 سانتيمتر و فاصله ‌با سطح ‌پاگرد كمتر از 90 سانتيمتر باشد بايد‌ به ‌وسيله ‌نرده ‌حفاظت‌ شوند. ماده 40 ـ قسمت‌هايي از كارگاه كه از سطح زمين يا كف طبقات ارتفاع داشته و لازم است كارگران هر چند به صورت موقت در آن محل فعاليت داشته باشند بايد راه دسترسي مناسب نظير پلكان، نردبان و نظاير آن تعبيه گردد. ماده 41 ـ عرض گذرگاههاي آدم‌رو بين ماشين‌آلات، تأسيسات، انبوه مواد و تعميرات نبايد كمتر از 60 سانتيمتر باشد. ماده 42 ـ تمامي معابر، راهروها و جايگاههاي كار كه روي دستگاه، ماشين‌آلات و نوارهاي متحرك قرار دارند بايد از دو طرف بوسيله نرده‌هاي حفاظتي ايمن گردند. ماده 43 ـ سطوح برف‌گير و يخ‌زننده پلكان‌ها، راه‌پله‌هاي فرار، معابر پياده، راهروهاي سر باز و نظاير آن بايد بصورت مرتب از برف و يخ پاك گرديده و يا با مصالحي ساخته شوند كه مانع از هرگونه يخ‌زدگي اين سطوح گردد. ماده 44 ـ در و پنجره اتاق‌ها و محيط‌هايي كه احتمال انفجار در آنها وجود دارد بايد در مقابل انفجار مقاوم و مستحكم بوده و شيشه‌هاي آن از نوع ضد انفجار بوده و بازشوي آن به سمت خارج باشد. ماده 45 ـ اتاق‌هايي كه در آنها فعاليت عكس‌برداري با اشعه ايكس وجود دارد بايد با ورق‌هاي سربي با ضخامت مناسب مطابق با مقررات مراجع ذيصلاح پوشيده گردد. ماده 46 ـ جهت نقل و انتقال مواد خطرناك از قبيل پاتيل‌هاي مواد مذاب و يا مشابه آن كه احتمال پاشش به افراد در طول مسير وجود دارد ،بايد مسيري مجزا و دور از رفت و آمد كارگران و افراد ديگر تعبيه گردد. ماده 47 ـ ساختمان كارگاههاي موقت، پيش‌ساخته، كانكس‌ها و نظاير آن بايد مجهز به سيستم اتصال زمين مؤثر باشد. ماده 48 ـ ساختمان كارگاه بايد ب. ت. ب. نياز منديهاي افراد معلول جهت فعاليت و كار مطابق قوانين و مقررات موجود طراحي و احداث گردد. ب ـ روشنايي ماده 49 ـ در محل رفت و آمد و كار كارگران و افراد بايد روشنايي مناسب و كافي تأمين گرديده و حتي الامكان از نور طبيعي استفاده گردد. ماده 50 ـ به منظور تعبيه روشنايي با نور طبيعي در سالن سرپوشيده و مسقف بايد با استفاده از پنجره‌هاي سقفي و معمولي با فواصل مناسب از يكديگر، نور محل را بصورت يكنواخت تأمين نمود. ماده 51 ـ درمحل‌هايي كه بطور موضعي احتياج به نور بيشتري مي‌باشد بايد علاوه بر نور كلي كارگاه، نور اضافي در محل مورد نياز تأمين گردد. ماده 52 ـ براي جلوگيري از خيره شدن چشم به نور اضافي تابيده شده به قطعه كار، منبع نور مذكور بايد به نحوي پوشيده شود كه فقط محل مورد نظر را روشن نمايد. ماده 53 ـ براي استفاده بيشتر از نور آفتاب، بايد سقف كارگاه و ديگر سطوح منعكس‌كننده نور به رنگ روشن بوده تا نور را بهتر منعكس كند. تبصره ـ ديوارها و كف ساختمان كارگاه كه در ديد مستقيم كارگر قرار مي‌گيرد نبايد از رنگهايي كه موجب خيرگي چشم در كارگران مي‌شود استفاده نمود. ماده 54 ـ كليه پنجره هاي موجود در سالن كه در سقف و ديوار قرار دارند، بايد همواره تميز بوده تا روشنايي از طريق تابش تأمين گردد. ماده 55 ـ براي جلوگيري از شدت بيش از حد نور در طي روز، پنجره‌ها بايد به كركره و پرده متحرك مناسب مجهز باشند. و امكان باز و بسته كردن ايمن پنجره‌ها و تنظيم نور آنها فراهم شود، بطوريكه خود اين پنجره‌ها مخاطراتي را به محل كار و كارگران تحميل ننمايد. ماده 56 ـ در محلهايي كه امكان تأمين روشنايي طبيعي براي تأمين نور وجود ندارد بايد با استفاده از نور هاي مصنوعي مناسب، روشنايي محل تأمين گردد . ماده 57 ـ روشنايي ‌بايد بطور كلي ‌يكنواخت ‌بوده و از جهات ‌مختلف ‌بتابد تا از ايجاد سايه‌هاي ‌تند جلوگيري‌شده ‌و ضمناً باعث‌ خيره‌شدن‌ چشم ‌نگردد. ماده 58 ـ تمهيدات لازم براي تميز كردن پنجره‌ها به نحوي كه خطري متوجه افراد نگردد بايد در محل كار در نظر گرفته شود. ماده 59 ـ منابع تأمين روشنايي مصنوعي نبايد طوري نصب شوند كه خود باعث ايجاد مخاطراتي در محيط كار شوند. ماده 60 ـ هرگاه به دليل مقتضات ايمني و بهداشتي در محل كار، لازم است از پنجره‌ها يا سطوح شفاف و شيشه‌اي در ديوارها و درها استفاده گردد بايد از مصالح ايمن و مقاوم در برابر شكستگي ساخته شوند و يا زمانيكه احتمال برخورد افراد با اين سطوح وجود دارد، بايد با علايمي اين سطوح مشخص شوند. ج ـ شدت نور ماده 61 ـ ميزان شدت نور محل كار، معابر پياده‌روها و راههاي عبوري مربوط به وسايل نقليه بايد ب. ت. ب. شغل و نوع كار و فعاليت و با استفاده از آخرين جداول حدود تماس شغلي و عوامل بيماريزا وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي و مقررات ملي ساختمان (مبحث13) تعيين گردد. ماده 62 ـ مـيزان نور و روشنايي در محيط‌هاي كار بايد مطابق با جدول زير استخراج‌شده از استاندارد ANSI براي كارگران و افراد تأمين گردد: درجه بندي فعاليت كاري لوكس 1 فضاهاي عمومي با محيط تاريك 50-20 2 گذرگاهها و راهروهاي كارهاي موقت 100-50 3 فضاهاي كاري براي كارهايي كه گاهاً انجام مي شود 200-100 4 كارهايي كه معمولاً با كنتراست بالا يا بر روي قطعه بزرگ انجام مي شود 500-200 5 كارهايي كه معمولاً با كنتراست متوسط يا بر روي قطعه كوچك انجام مي شود 1000-500 6 كارهايي كه معمولاً با كنتراست پايين و يا بر روي قطعه كوچك انجام مي شود 2000-1000 7 كارهايي كه معمولاً با كنتراست پايين يا بر روي قطعات ريز و با تكرار زياد انجام مي شود 5000-2000 8 انجام كارهاي ممتد و طولاني با دقت بالا 10000-5000 9 انجام كارهاي خيلي خاص با كنتراست بسيار پايين 20000-10000 ماده 63 ـ به منظور تأمين روشنايي در مواقع قطع برق در محيط كارگاه بايد سيستم روشنايي اضطراري مناسب با منبع توليد نيرو و سيم‌كشي مستقل از شبكه عمومي و حداقل شدت روشنايي 10 لوكس فراهم گردد . د ـ عايق بندي ساختمان ماده 64 ـ محل‌هاي نصب رادياتور و لوله‌هاي آب گرم بايد به گونه‌اي انتخاب گردند كه در اثر تشعشعات حرارتي يا جريان هواي گرم ناشي از آنها موجب ناراحتي براي كارگران در حين انجام كار نگردد . ماده 65 ـ در مناطق جغرافيايي و اقليمي كه داراي اختلاف بالاي درجه حرارت در فصول سال مي‌باشند بايد تمامي ديوارها، سقف‌ها، درها و پنجره‌ها به نحوي مناسب عايق‌بندي حرارتي گرديده تا مانع از تبادل حرارت و برودت داخل محيط كارگاه به خارج از كارگاه و بالعكس و اتلاف انرژي گردد. ماده 66 ـ مسير لوله‌هاي حرارتي و برودتي بايد بوسيله عايق‌هاي مناسب كه در مقابل حرارت و سرما مقاوم است عايق‌بندي گردند. ه ـ ـ دماي محيط ساختمان كارگاه ماده 67 ـ در محيط كاري كه در آن كار به صورت نشسته انجام مي‌شود مانند ادارات، حداقل دماي مطلوب 16 درجه سانتيگراد مي‌باشد و در صورتي كه كار فيزيكي در محيط كار صورت مي‌پذيرد حداقل دماي مطلوب 13 درجه سانتيگراد است (مگر اينكه شرايط محيط كار تابع قوانين و مقررات حفاظتي خاص باشد) ماده 68 ـ نصب دماسنج در محيط هاي كارگاهي به منظور تعيين دماي محيط كار الزامي است. و ـ انبارها ماده 69 ـ انبارها بايد داراي مسيرهاي عبور مجزا براي تردد افراد و وسايل نقليه باشد. ماده 70 ـ انبار بايد به وسايل تهويه طبيعي و در صورت لزوم تهويه مصنوعي ضدشعله مجهز باشد و كليدها، فيوزها و ساير ادوات و وسايل الكتريكي بايد از نوع ضدجرقه و ضدشعله باشد. ماده 71 ـ ساختمان يا هر بخش از يك ساختمان كه براي انبار مورد استفاده قرار ميگيرد بايد حداقل به دو راه خروج مجزا و دور از هم مجهز باشد. ماده 72 ـ انبار بايد داراي قفسه‌بندي مناسب بوده و يا چيدمان مواد به گونه‌اي باشد كه خطر سقوط نداشته و مزاحمتي براي عبور و مرور افراد ايجاد ننمايد. ماده 73 ـ ديوارها، سقف و كف انبار بايد از مصالح مقاوم و مناسب ساخته شده باشد بطوريكه در برابر بارهاي وارده و آتش مقاوم باشد. ماده 74 ـ در اطراف انبار بايد راههاي مطمئن و ايمن براي تردد ماشين‌هاي حمل كالا و آتش‌نشاني پيش‌بيني گردد. ماده 75 ـ در انبارها بايد از جنس فلز و سطح داخلي آن صاف و بدون شكاف بوده و بازشوي آن روبه خارج باشد . ماده 76 ـ پنجره انبارها بايد مجهز به حفاظ و تور سيمي بوده و بازشوي آن روبه خارج باشد. ماده 77 ـ انبارها بايد سيستم‌هاي اعلام و اطفاء حريق متناسب با نوع مواد مطابق با آيين‌نامه پيشگيري و حفاظت در برابر آتش‌سوزي و حريق باشد. ماده 78 ـ محل استراحت و آبدارخانه نبايد در ساختمان انبار قرار داشته باشد. ماده 79 ـ ديوارها و ستون‌هاي داخل انبار بايد جهت افزايش ميدان ديد تا ارتفاع 200 سانتيمتر از سطح زمين با رنگ‌هاي روشن محرك رنگ‌آميزي شود. ماده 80 ـ مسيرهاي داخلي انبار، قفسه‌ها و كالا بايد طوري تعبيه شده باشد كه دسترسي افراد به درهاي خروجي در اسرع وقت امكان‌پذير باشد. ز ـ آسانسور، پله برقي و پياده‌رو متحرك ماده 81 ـ نصب، راه‌اندازي، بهره‌برداري و هرگونه تغيير اساسي در آسانسور، پله‌هاي برقي و پياده‌رو متحرك بايد با رعايت آخرين مقررات آيين‌نامه حفاظتي ساختمان كارگاهها، استانداردهاي معتبر بين‌المللي يا ملي و مقررات ملي ساختمان (مبحث15) صورت پذيرد. ماده 82 ـ داخل كابين آسانسور بايد داراي لوح شناسايي با مشخصات ذيل باشد: الف ـ نام شركت سازنده ب ـ ظرفيت حمل نفر يا بار يا هردو ج ـ نوع كاربري دـ سال ساخت هـ ـ آدرس و شماره تلفن سازنده وـ شماره استانداردي كه آسانسور بر مبناي آن ساخته شده است. ماده 83 ـ چاه آسانسور بايد در سراسر ارتفاع و تمامي سطوح بسته بوده و بجز درهاي طبقات و دريچه‌هاي بازديد، خروجي ديگري نداشته باشد و در تراز هر طبقه در موتورخانه و چاهك داراي روشنايي مناسب با چراغ محافظ‌دار تونلي و لوله هواكش در سقف موتورخانه باشد. (شكل 11) ماده 84 ـ آسانسورهايي كه خارج ساختمان‌ها قرار دارد تا ارتفاع 3 متر از هر طرف و از اين ارتفاع به بالا سمتي كه روبه ساختمان قرار دارد در تمام ارتفاع بايد بسته باشد. ماده 85 ـ قسمت‌هايي از تأسيسات الكتريكي آسانسور كه لازم است در زمان برق‌دار بودن، تنظيم و يا مورد آزمايش قرار گيرند بايد به گونه‌اي نصب شوند كه فضاي كار ايمن در نقاط مورد نياز براي حضور تعميركار وجود داشته باشد. ماده 86 ـ در صورت استفاده از وسايل فرمان الكتريكي دستي در تأسيسات الكتريكي آسانسور اين وسايل بايد به گونه‌اي باشد كه امكان راه‌اندازي تصادفي آنها وجود نداشته و همچنين كليدهاي فرمان دستي بطور اطمينان‌بخشي قفل گردند. ماده 87 ـ كليه تجهيزات و دستگاههاي الكتريكي آسانسور بايد داراي سيستم اتصال به زمين مؤثر باشند. ماده 88 ـ دريچه تهويه بايد به نحوي محافظت گردد كه از نفوذ باران ،برف ،پرندگان و نظاير مشابه آن جلوگيري نمايد. ماده 89 ـ تخليه هواي چاه هر گروه آسانسور مستقل از چاههاي گروه ديگر خواهد بود و بنابر اين نبايد بين آنها ارتباط تخليه هوا وجود داشته باشد. ماده 90 ـ سيستم تهويه هوا در چاه آسانسور بايد بصورت دستي عمل نموده و چاه آسانسور نبايد وسيله تخليه هواي ساختمان باشد. ماده 91 ـ درهاي طبقات بايد به صورت اصولي نصب شده و در هنگام بسته بودن، تمام دهانه چاه را از كف تا سقف بپوشاند. (شكل 11) ماده 92 ـ در خصوص فاصله بالا سري در آسانسورهاي با رانش مثبت (وينچي) رعايت موارد زير الزامي است: الف ـ نصب ضربه‌گير متناسب با نوع و ظرفيت آسانسور در زير سقف چاه ب ـ فاصله آزاد قائم معادل حداقل 10 سانتيمتر بين بالاترين سطح روي كابين و پايين ترين سطح زير سقف چاه ماده 93 ـ پس از باز نمودن در اضطراري، چنانچه مانعي براي باز نگهداشتن در طبقات وجود نداشته باشد، در بايد بصورت خود كاربسته و قفل گردد. ماده 94 ـ درهاي بازرسي، اضطراري و نيز دريچه هاي بازديد بايد فاقد هرگونه روزنه بوده و همانند درهاي طبقات داراي استحكام مناسب باشد. ماده 95 ـ نصب هرگونه در، دريچه اضطراري و تخليه هوا در سمتي كه وزنه تعادل قراردارد، ممنوع است. ماده 96 ـ دريچه اضطراري براي ورود به بالاي كابين در زير سقف چاه يا يكي از ديواره‌هاي چاه از فضاي موتورخانه بايد به گونه‌اي تعبيه شود كه بازشوي آن به سمت بيرون چاه بوده و داراي قفل ايمني باشد. ماده 97 ـ در آسانسورهاي گروهي و بيشتر از 2 آسانسور كنار هم بايد در سطح كف موتورخانه و در امتداد پاگرد جلوي در طبقه آخر، دريچه‌اي به سمت موتورخانه و متناسب با تجهيزات آن تعبيه گردد. ماده 98 ـ طراحي، ساخت، نصب درها، دريچه‌ها و يا قطعات آنها بايد به گونه‌اي باشد كه سقوط آنها به داخل چاه آسانسور در صورت بروز حوادث امكان‌پذير نباشد. ماده 99 ـ درهاي طبقات جز در مواقع استفاده از آسانسور بايد بصورت ايمن بسته بماند. (شكل 13) ماده 100 ـ درهاي طبقات بايد داراي قفل ايمني مناسب بوده، به نحوي كه قبل از شروع حركت كابين، مانع از بازشدن درهاي طبقات گرديده و همچنين تا زماني كه در طبقه باز است، امكان حركت براي كابين وجود نداشته باشد. ماده 101 ـ باز نمودن درهاي طبقات در مواقع نبودن كابين نبايد جز با كليد مخصوص امدادي امكان‌پذير باشد. ماده 102 ـ درهاي لولايي طبقات بايد مجهز به شيشه بوده به نحوي كه وجود كابين در طبقه مشخص باشد. ماده 103 ـ كابين بايد در تراز طبقات بطوريكه كف آن هم ارتفاع با كف طبقه است (هم تراز) توقف نموده و درهنگام ورود و خروج مسافر، در آن تراز باقي بماند. ماده 104 ـ كابين آسانسور بايد مجهز به در مناسب بوده تا هنگام بسته بودن در كاملاً محدوده باز شوي ورودي را بپوشاند. (شكل 11) ماده 105 ـ در كابين آسانسور بايد داراي حسگر باشد، كه هنگام باز بودن آن امكان حركت كابين ميسر نبوده و تا قبل از توقف كامل كابين باز نمودن آن ميسر نباشد. (شكل 13) ماده 106 ـ درهاي اتوماتيك آسانسور بايد مجهز به حسگرهاي مناسب بوده تا هنگام وجود مانع در چهارچوب، از بسته شدن در جلوگيري و آن را مجدداً باز نمايد. ماده 107 ـ مدارتغذيه زنگ اخبار و سيستم مكالمه دو طرفه در كابين آسانسور، بايد مجهز به باطري مناسب آماده بكار باشد. ماده 108 ـ كابين آسانسور بايد به سيستم تهويه و روشنايي مناسب طبق استاندارد مجهز باشد. ماده 109 ـ آسانسور بايد به يك منبع تغذيه نيروي اضطراري كه بطور خودكار قابل‌شارژ است مجهز گردد. ماده 110 ـ سطح كف كابين و ورودي آن بايد صاف و فاقد زوائد خطرناك بوده و از مواد غيرلغزنده ساخته شده باشد. ماده 111 ـ سقف كابين، بايد مجهز به دريچه خروجي و امدادي به ابعاد 50 در 35 سانتيمتربوده و بازشوي اين دريچه، رو به خارج كابين باشد. ماده 112 ـ ترمز ايمني كابين آسانسور بايد داراي شرايط زير باشد: الف ـ قدرت متوقف كردن و نگهداشتن كابين با تمام ظرفيت آن را در هنگام افزايش سرعت و يا سقوط داشته باشد. ب ـ آزاد نمودن آن فقط بايد توسط كنترل‌كننده‌هاي مكانيكي سرعت انجام پذيرفته و اين امر تنها با بالا بردن كابين امكان پذيرگردد. ج ـ بايد پس از آزاد شدن به صورت عادي عمل نمايد. ماده 113 ـ بالاترين و پاييـن‌ترين توقفگاه كابين بايد به كليد حدي مناسب مجهز گرديده بطوريكه مستقل از مدار فرمان موجود در كابين باشد و مستقيماً با مدار فرمان اصلي آسانسور ارتباط برقرار نمايد. ماده 114 ـ كابين آسانسور بايد به حسگر كنترل بار براي جلوگيري از اعمال بار بيش از حد مجاز مجهز گردد. ماده 115 ـ قراردادن هرگونه ابزار، تجهيزات و نظاير آنها درون موتورخانه، چاه و چاهك آسانسور ممنوع است. ماده 116 ـ آسانسور بايد به كنترل‌كننده مكانيكي سرعت (گاورنر) مجهز گرديده و كنترل‌كننده مذكور با ترمز ايمني آسانسور مرتبط گردد. (شكل 12) ماده 117 ـ ترمز ايمني و گاورنر حتما پلمپ (مهرو موم ) شده باشند. ماده 118 ـ ترمزهاي ايمني كابين و وزنه تعادل هريك بايد داراي گاورنر مخصوص به خود باشد. (شكل 12) ماده 119 ـ كابين تا زمانيكه زبانه قفل‌كننده حداقل به اندازه 7 ميليمتر با لنگه در درگير نشده است نبايد قادر به حركت باشد. ماده 120 ـ فضاي موتور خانه آسانسور بايد طبق استاندارد باشد كه علاوه بر امكان جاي دادن تجهيزات، فضاي مناسب براي تردد و انجام تعميرات احتمالي بصورت ايمن را براي تعميركاران فراهم آورد. ماده 121 ـ اجزا و چاه آسانسور در محيط‌هايي با قابليت اشتعال و انفجار بايد از نوع مقاوم در برابر خطرات مذكور بوده و يا حفاظت شده باشند. ماده 122 ـ در زمان تعمير و نگهداري آسانسورها بايد شرايط ايمني مناسب اعم از تهويه و روشنايي و ساير شرايط ايمني لازم فراهم گردد. ماده 123 ـ در صورتي كه دسترسي به موتورخانه از طريق پله امكان‌پذير نباشد، استقرار نردبان ايمن و اختصاصي جهت دسترسي به موتورخانه الزامي است. ماده 124 ـ موتورخـانه بايد به سيستم اطفاء حريق مناسب و به ميزان كافي تجهيز گردد. ماده 125 ـ بلند كردن كابين آسانسور در زمان نصب بايد با رعايت كامل مقررات و دستور العمل‌هاي شركت سازنده صورت پذيرد. ماده 126 ـ اطاقك آسانسورهاي باري كه افراد را نيز حمل مي‌كند و يا يك نفر متصدي در داخل آن بكار مشغول است بايد مطابق مشخصات آسانسورهاي مخصوص حمل افراد ساخته شود. ماده 127 ـ حداقل قطر سيم بكسل كابين بايد 8 ميليمتر و گاورنر حداقل 6 ميليمتر بوده و از نوع استاندارد باشد . ماده 128 ـ درها و دريچه‌هاي اضطراري در ديواره‌هاي چاه آسانسور نبايد به سمت چاه آسانسور باز شود و داراي قفل ايمني باشد. ماده 129 ـ درهاي كابين و طبقات بايد در زمان ايستادن آسانسور در تراز طبقه بصورت هماهنگ باز و بسته شود. ماده 130 ـ درآسانسورهاي خدماتي كه براي جابجايي كالا بين طبقات استفاده مي‌گردد و در طبقه مشخصي عمل مي‌كند بايد داراي كابيني باشد كه ابعاد آن به اشخاص اجازه استفاده را نمي‌دهد و در ميان ريل‌هاي نصب شده عمودي حركت مي‌نمايد. تبصره ـ ابعادي كه كابين را براي افراد غيرقابل استفاده مي‌كند نبايد از مقادير زير بيشتر باشد: الف ـ مساحت كف كابين يك مترمربع ب ـ عمق كابين 100 سانتيمتر ج ـ ارتفاع 120 سانتيمتر، دـ ارتفاع بيش از 120 سانتيمتر كل كابين در صورتي مجاز است كه كابين شامل چند طبقه ثابت بوده به نحوي كه ارتفاع هريك از طبقات 120 سانتيمتر بيشتر نشود. هـ ـ كل مسير حركت كابين محصور بوده و داراي مقاومت مكانيكي كافي باشد. ماده 131 ـ حركت كابين بايد منوط به بسته بودن درهاي تمامي طبقات باشد. ماده 132 ـ پله‌هاي برقي و پياده‌روهاي متحرك بايد داراي لوح شناسايي كه دربرگيرنده موارد ذيل بوده و در ابتداي ورودي آنها نصب مي‌گردد باشد: الف ـ نام شركت سازنده ب ـ سال ساخت ج ـ آدرس و شماره تلفن سازنده دـ شماره استانداردي كه بر مبناي آن ساخته شده است. تبصره ـ در خصوص ظرفيت حمل با دستگاههاي مذكور مي‌بايستي بند 15ـ3ـ 5 مبحث 15 مقررات ملي ساختمان رعايت گردد. ماده 133 ـ اطراف منطقه باز طبقه فوقاني پله برقي بايد به نحو مطمئن و ايمن حفاظ‌گذاري گردد. (شكل 14) ماده 134 ـ متصدي دستگاه بايد قبل از راه‌اندازي پله برقي در هر شرايطي از عملكرد صحيح سيستم هاي ايمني اطمينان حاصل نمايد. ماده 135 ـ سطح پله برقي بايد به گونه‌اي باشد كه از ليز خوردن افراد جلوگيري نمايد. (شكل 14) ماده 136 ـ درصورت توقف پله برقي به هر دليل، در استارت مجدد آن بايد از عدم تردد افراد روي پلكان‌ها در حالت خاموش اطمينان حاصل نموده تا شوك ناشي از استارت باعث بر هم خوردن تعادل افراد و سقوط آنها نگردد. ماده 137 ـ در هنگام نصب، راه‌اندازي، بازرسي و تعميرات محدوده اطراف آسانسور، راه‌پله متحرك و پله‌هاي برقي (اعم از ورود و خروج) بايد محصور و محفوظ گردد. ماده 138 ـ كليه آسانسورها اعم از مسافري، باري و يا هر دو، پله‌هاي برقي و پياده‌روهاي متحرك بايد توسط موسساتي كه صلاحيت آنها مورد تأييد سازمان استاندارد و تحقيقات صنعتي ايران و ساير مراجع ذيصلاح مي‌باشد بصورت ساليانه بر اساس استانداردهاي معتبر مورد بازرسي قرار گرفته و گواهينامه سلامت دستگاههاي مذكور كه حاوي نام شركت، آدرس و تلفن، نام بازرس، تاريخ اعتبار گواهينامه مي‌باشد صادر و در داخل كابين و يا در محل مناسب نصب گردد. ماده 139 ـ تعمير و نگهداري آسانسورها ،پله هاي برقي وپياده روهاي متحرك بايد توسط شركت هاي داراي مجوز از مراجع ذيصلاح انجام پذيرد. تبصره ـ شركت‌هاي مذكور موظف مي‌باشند از پرسنل آموزش‌ديده از مراكز ذيصلاح و ماهر كه داراي تخصص در اين زمينه مي‌باشند، استفاده نمايند. ماده 140 ـ گزارش بازديد، تعمير، نگهداري در خصوص آسانسورها، پله‌هاي برقي، پياده‌روي متحرك بهمراه ذكر مشخصات شركت و فرد تعميركار با ذكر تاريخ اقدامات بعمل آمده در دفتر ويژه گزارشات تعمير و نگهداري آنها و در پرونده مربوطه ثبت و نگهداري گردد. بخش دوم ـ محوطه كارگاه ماده 141 ـ طراحي ترافيك و احداث راه بايد مطابق با موارد زير باشد : الف ـ وسايل نقليه عبوري ب ـ كم كردن نياز به دور زدن ج ـ اجتناب از لبه تيز و خم و كنج‌ها دـ تعمير و نگهداري راه (عدم وجود برآمدگي و فرورفتگي) هـ ـ مقاومت دربرابر بار وارده با زيرسازي مناسب وـ شيب‌بندي مناسب براي تخليه آب ناشي از بارندگي با زهكشي مناسب زـ سطح راه بايد براساس نوع مصرف با مصالح مناسب و مقاوم در مقابل لغزندگي اجرا گردد. ماده 142 ـ محل‌هاي تأسيسات زيرزميني در محوطه باز كارگاه، چاههاي ارت، درهاي خروجي، راه پله فرار، راهروها، راه پله‌ها و نظاير آن كه از اهميت بالايي برخوردار مي‌باشند بايد بوسيله علايم آگاه‌كننده و هشداردهنده، مشخص و معلوم گردند. ماده 143 ـ محوطه باز در ساختمان كارگاه بايد داراي موارد ايمني ذكر شده زير باشد: الف ـ پياده رو مخصوص عابرين پياده ب ـ علايم ايمني هشداري و آگاه كننده براي عابرين و وسايل نقليه ج ـ تأمين روشنايي محوطه به تعداد لازم و كافي ماده 144 ـ كليه دهانه‌هاي باز، پرتگاهها، آدم‌روها، چاهها، راه‌پله‌ها و نظاير آن در محوطه ساختمان كارگاه بايد بوسيله دريچه‌هاي فلزي مقاوم و محكم يا نرده‌هاي حفاظتي مناسب مسدود يا محفوظ گردند. ماده 145 ـ چنانچه به هر دليلي پوشش روي دهانه برداشته شود بايد توسط فرد تحت كنترل بوده و يا با استفاده از نرده هاي موقت قابل حمل محفوظ گرديده و بوسيله علايم و نوارهاي ايمني مناسب و با چراغ گردان در شب نسبت به هشدار و آگاهي به ساير افراد اقدام گردد. ماده 146 ـ سيم‌هاي برق و تأسيسات برقي در محوطه باز بايد ايمن و محفوظ بوده و با علايم هشداردهنده مشخص گرديده و از رسيدن هر گونه صدمه و آسيب به آنها جلوگيري گردد. ضمناً رعايت حريم خطوط برقدار مطابق با قوانين و مقررات برق ايران الزامي است. ماده 147 ـ براي رساندن برق به ساختمان كارگاه بايد از كانالهاي مخصوص تاسيساتي و يا دكل‌هاي مناسب و ايمن استفاده نمود. ماده 148 ـ براي تردد افراد بين سالن‌ها بايد معابر را با كوتاهترين فاصله احداث نموده و اين معابر نبايد در زير محلهايي كه احتمال ريزش آب، مواد و اجسام وجود دارد قرار گيرند. ماده 149 ـ سـاخت و نصب هـرگونه تابلوي تجـاري، علائم ايمـني، ترافيكي و سر در ورودي محوطه كارگاه با رعايت مفاد آخرين مقررات ملي ساختمان (مبحث20)، استانداردهاي معتبر و يا ملي و آيين‌نامه علائم ايمني در كارگاهها مصوب شوراي عالي حفاظت فني بايد با رعايت نكات ايمني زير انجام پذيرد : الف ـ نيروهاي وارده بر آن از قبيل باد و زلزله محاسبه شود. ب ـ بصورت ايمن داراي پايه و مهار مناسب باشد. ماده 150 ـ سايبانها بايد با رعايت كليه موارد ايمني و حفاظتي احداث، نصب و محكم گرديده و قرار دادن ضايعات و يا هرگونه اجسام ديگر بر روي سايبانها ممنوع است. ماده 151 ـ تمامي گذرگاههاي وسايل نقليه بايد از معابر پياده و خطوط راه‌آهن مجزا بوده و از هرگونه تقاطع خطرناك بين آنها جلوگيري شود و در صورت ايجاد تقاطع بايد بوسيله تجهيزات حفاظتي مناسب، علايم هشداردهنده و چراغ‌هاي گردان، ايمن گردد. ماده 152 ـ كارفرما مكلف است به منظور نصب علائم و نشانه‌هاي ترافيكي در سطح كارگاه قوانين مربوطه را از مراجع ذيصلاح (پليس راهور ناجا ) اخذ نموده واقدامات لازم را بعمل آورد. ماده 153 ـ ساختمان و محوطه كارگاه بايد به آژير اعلام خطر و چراغ‌هاي اضطراري گردان براي استفاده در شرايط بحراني مجهز باشد. ماده 154 ـ عرض و ارتفاع درهاي ورودي و خروجي بايد متناسب با نوع كار، تعداد كارگران، حداكثر حجم مواد و كالاي توليدي و مصرفي و نحوه استقرار ماشين‌آلات باشد. ماده 155 ـ در كليه كارگاهها بايد مكان‌هاي خاصي بنام نقاط امن با علائم و تابلوهاي مربوطه مشخص گرديده تا در مواقع بروز خطر، كارگران در آن محل تجمع يابند. ضمناً مسيرهاي منتهي به نقاط امن بايد علامت‌گذاري شده باشند. ماده 156 ـ جمع‌آوري، حمل و نقل و دفع فضولات، زباله‌ها و پسماندها در سطح كارگاه بايد مطابق با قانون مديريت پسماندها و آيين‌نامه پيشگيري و مبارزه با آتش‌سوزي در كارگاه‌ها و ساير آيين‌نامه‌هاي مصوب شوراي عالي حفاظت فني انجام پذيرد. اين آيين‌نامه مشتمل بر 3 فصل و 156 ماده و 7 تبصره به استناد مواد 85 و 91 قانون كار جمهوري اسلامي ايران در جلسه مورخ 18/7/1390شوراي عالي حفاظت فني تدوين و در تاريخ 13/10/1390 به تصويب وزير تعاون،كار و رفاه اجتماعي رسيده است. اين آيين‌نامه جايگزين آيين‌نامه و مقررات حفاظتي ساختمان كارگاهها مصوب 24/8/1340 شوراي عالي حفاظت فني مي‌باشد. وزيرتعاون، كار و رفاه اجتما عي ـ عبدالرضا شيخ‌الاسلامي مصوب 1390/12/03 وزیر تعاون, کار و رفاه اجتماعی هدف از بازنگری آیین‌نامه مقررات حفاظتی ساختمان کارگاه‌ها مصوب 1340/8/24 شورای عالی حفاظت فنی، به روزرسانی و تطبیق مواد آن با شرایط روز صنایع، پیشرفت تکنولوژی و ایمن‌سازی محیط کارگاهها و صیانت از نیروی انسانی و منابع مادی و پیشگیری از حوادث م. ب. و رعایت مقررات این آیین‌نامه در کلیه کارگاههای موضوع ماده 85 قانون کار الزامی است. همچنین به استناد ماده 87 قانون کار جمهوری اسلامی ایران مصوب سال 1369، اشخاص حقیقی یا حقوقی که بخواهند کارگاه جدیدی احداث نمایند و یا کارگاههای موجود را توسعه دهند مکلفند بدواً، برنامه کار و نقشه‌های ساختمانی و طرح‌های موردنظر را از لحاظ پیش‌بینی در امر حفاظت فنی و بهداشت کار، برای اظهارنظر و تایید به وزارت کار و امور اجتماعی ارسال دارند، وزارت کار و امور اجتماعی موظف است نظرات خود را ظرف مدت یک ماه اعلام نماید. بهره‌برداری از کارگاه‌های مذکور منوط به رعایت مقررات حفاظتی و بهداشتی خواهد بود. بار مرده: عبارت است از وزن اجزای دائمی ساختمان‌ها مانند تیرها، ستون‌ها، کف‌ها، دیوارها، بامها، راه پله‌ها و تیغه‌ها، وزن تاسیسات و تجهیزات ثابت نیز در ردیف این بارها محسوب می‌شوند. بار برف: وزن لایه برفی است که بر اساس آمار موجود در منطقه، احتمال تجاوز از آن در سال کمتر از 2 درصد (دوره بازگشت 50 سال) م. ب.. تهویه مطبوع: کنترل همزمان دما، رطوبت، پاکیزگی هوا و توزیع مناسب آن برای تامین شرایط مورد نیاز فضای ساختمان آسانسور: وسیله ای است که با یک کابین و سایر اجزاء مربوطه برای حمل نفرات، بار و یا هردو در مسیر مشخص به صورت عمودی بین طبقات حرکت می‌کند. آسانسورهیدرولیکی: نوعی از آسانسور است که عامل حرکت کابین، سیلندر و پیستون هیدرولیکی م. ب.. آسانسور با رانش مثبت (وینچی): در این نوع آسانسور کابین با سیم بکسل آویزان شده و نیروی رانش از طریق قرقره جمع‌کننده سیم بکسل تامین می‌گردد. یوک کابین: قابی است که برای اتصال ترمز ایمنی، کفشک‌ها و سیم بکسل‌ها به کف کابین به کار می رود. ضربه‌گیر: وسیله‌ای است ارتجاعی که برای جلوگیری از برخورد کنترل نشده کابین و یا وزنه تعادل به کف چاهک به کار می رود. در طبقه: دری که در محل ورودی هر طبقه به کابین قرار می‌گیرد و دارای انواع مختلفی م. ب.. در کابین: دری که در ورودی کابین قرار گرفته و معمولاً به طور خودکار در هنگام توقف کابین باز و قبل از شروع حرکت کابین بسته می‌شود. پله برقی: وسیله ای است که در مسیر حرکت افراد پیاده جهت بالا یا پایین بردن آنها در دو طبقه غیرهم‌سطح به کار می رود و شیب آن حداکثر بین 30 تا 35 درجه م. ب.. پیاده‌رو متحرک (برقی): وسیله‌ای است که برای انتقال افراد در سطوح همتراز یا اختلاف ارتفاع کم و با شیب حداکثر 12 درجه به کار می رود. توجه: شکل‌هایی که در انتهای برخی از مواد آیین‌نامه ذکر گردیده در ضمیمه پیوست م. ب.. فصل دوم - مقررات عمومی ماده 1 - رعایت آخرین مقررات ملی ساختمان (مبحث3) و استانداردهای معتبر بین‌المللی یا ملی و آیین‌نامه‌های مصوب شورای عالی حفاظت فنی به منظور مبارزه و پیشگیری از آتش‌سوزی و حریق در ساختمان کارگاه الزامی است. ماده 2 - طراحی، نصب و راه‌اندازی تاسیسات گرمایی و تهویه مطبوع باید با رعایت آخرین مقررات ملی ساختمان (مبحث14) و استانداردهای معتبر بین‌المللی یا ملی و آیین‌نامه‌های مصوب شورای عالی حفاظت فنی انجام پذیرد. ماده 3 - کارگاه‌های صنعتی ب. ت. ب. سطح و نوع تولیدات خود که دارای فاضلاب صنعتی و انسانی می‌باشند باید دارای مسیر جمع‌آوری مجزا و تصفیه‌خانه‌های مناسب و ایمن منطبق با آخرین مقررات سازمان حفاظت و محیط زیست و آیین‌نامه ایمنی در تصفیه‌خانه‌های آب و فاضلاب مصوب شورای عالی حفاظت فنی باشند. ماده 4 - طراحی، ساخت، نصب و راه‌اندازی تاسیسات الکتریکی باید مطابق با آخرین استانداردهای معتبر بین‌المللی یا ملی، مقررات ملی ساختمان (مبحث 13) و آیین‌نامه حفاظتی تاسیسات الکتریکی در کارگاهها مصوب شورای عالی حفاظت فنی انجام پذیرد. ماده 5 - سیستم اتصال زمین ساختمان کارگاه باید مطابق با آخرین آیین‌نامه ایمنی سیستم اتصال به زمین (ارتینگ) مصوب شورای عالی حفاظت فنی و استانداردهای معتبر بین‌المللی یا ملی اجراء گردد. ماده 6 - نصب و کاربرد کلیه علائم و نشانه های ایمنی و هشداردهنده باید مطابق با آخرین مقررات ملی ساختمان (مبحث20) و آیین‌نامه علائم ایمنی در کارگاهها مصوب شورای عالی حفاظت فنی انجام پذیرد. ماده 7 - طراحی، ساخت، نصب، راه‌اندازی، بهره‌برداری، تعمیر و نگهداری مولدهای بخار و دیگ‌های آب گرم باید مطابق با آخرین استانداردهای معتبر بین‌المللی یا ملی و آیین‌نامه حفاظتی مولد بخار و دیگ‌های آب گرم مصوب مورخ 1362/9/20 شورای عالی حفاظت فنی انجام پذیرد. ماده 8 - شرایط و ضوابط بهداشتی توالت‌ها، رختکن، حمام، یخچال و سردخانه، آب مصارف آشامیدنی و بهداشتی، نمازخانه، آشپزخانه و سایر تاسیسات و تسهیلات بهداشتی کارگاه باید بر اساس آخرین مصوبه آیین‌نامه تاسیسات کارگاه از نظر بهداشت وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و مقررات ملی ساختمان (مبحث16) باشد. تبصره در خصوص کارگاههای موقت از قبیل فعالیت ساختمانی، عمرانی، فصلی و نظایر آن تامین تاسیسات و تسهیلات بهداشتی کارگران به نحو مطلوب الزامی است. ماده 9 - نگهداری، ذخیره و انبار نمودن و جابه جایی مواد قابل اشتعال و انفجار باید مطابق با آخرین آیین‌نامه‌های حفاظتی مواد خطرناک، مواد قابل اشتعال و انفجار، پیشگیری و مبارزه با آتش‌سوزی در کارگاه‌ها مصوب شورای عالی حفاظت فنی و سایر قوانین و مقررات مراجع ذیصلاح مرتبط با نوع مواد انجام گیرد. ماده 10 - طراحی، ساخت، نگهداری و شرایط ایمنی سردخانه‌ها باید مطابق با آخرین استانداردهای معتبر بین‌المللی یا ملی و آیین‌نامه‌های مصوب شورای عالی حفاظت فنی باشد. ماده 11 - استفاده از تجهیزات حفاظت در برابر آذرخش (صاعقه) در کارگاه‌هایی که در ساختمان آن‌ها مواد قابل اشتعال و انفجار تولید و یا ذخیره و انبار می‌شود، تانک‌ها، مخازن حاوی بنزین، نفت، روغن و مواد قابل اشتعال دیگر نگهداری می‌گردد و یا دارای ساختمان مرتفع یا دودکش بلند یا ساختمان در ارتفاع بالا روی کوه می‌باشند مطابق با آخرین استاندارد ملی سازمان استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران الزامی است. ماده 12 - در صورت ایجاد شرایط کار در ارتفاع رعایت آیین‌نامه کار در ارتفاع مصوب شورای عالی حفاظت فنی الزامی است. ماده 13 - مسئولیت رعایت مقررات این آیین‌نامه بر عهده کارفرما بوده و در صورت وقوع هر گونه حادثه ناشی از کار به دلیل عدم توجه وی به الزامات قانونی مطابق مواد 95، 171 و 176 قانون کار رفتار خواهد شده و متخلف مکلف به جبران خسارت وارده م. ب.. فصل سوم - مقررات اختصاصی بخش اول - ساختمان کارگاه الف - ساختمان کارگاه ماده 14 - ساختمان کارگاه اعم از دائم و موقت باید مقاوم و مستحکم بوده و در برابر نیروهای وارده با احتساب موارد ذیل طراحی و ایمن گردد: الف - بار مرده باید متناسب با نوع ساختمان باشد. ب - نوع ساختمان، تجهیزات، دستگاهها و نظایر آن باید در محاسبه بار زنده ساختمان در نظر گرفته شود. ج - بار برف، باد، زلزله متناسب با شرایط اقلیمی و موقعیت جغرافیایی د - بارهای ناشی از رانش خاک و نظایر آن (در صورت وجود) و - سایر بارهای تاثیرگذار برسازه متناسب با نوع فعالیت کارگاه تبصره - برای رسیدگی به این منظور باید خلاصه محاسبات فنی ضمیمه نقشه‌های تسلیمی ارائه گردد. ماده 15 - برای فضاهای سرپوشیده و مسقف باید حداقل برای هر نفر 12 مترمکعب فضا بدون کسر حجم اشغال شده توسط تجهیزات و ماشین‌آلات در نظر گرفته شود و حداقل فاصله سقف تا کف ساختمان 3 متر منظور گردد. تبصره - برای ساختمان با ارتفاع بیش از 3 متر برای محاسبه حجم لازم، فقط باید 3 متر محاسبه شود و ارتفاع بیش از آن در محاسبه منظور نمی‌گردد. ماده 16 - سقف‌های کاذب احداث شده باید مقاومت کافی در برابر بارهای وارده و حریق را دارا بوده و انبار کردن مصالح، مواد و قرار گرفتن افراد روی آن ممنوع است. ماده 17 - چیدمان دستگاه‌ها و ماشین‌آلات و قرار دادن اشیاء در یک سالن باید به نحوی باشد که مطابق با کارکرد دستگاه و ماشین بوده و اطراف آنها دارای فضای کافی برای تردد ایمن افراد، ماشین‌آلات کارگاهی، تعمیرات ناشی از خرابی دستگاه و انتقال مواد مصرفی و تولیدی، میسر گردد. ماده 18 - کف کارگاه، اتاق‌ها و پیاده‌روها در قسمت‌های عبور کارگران و حمل و نقل مواد باید دارای ویژگی‌های زیر باشد: الف - صاف، هموار و عاری از هرگونه برآمدگی و یا فرورفتگی باشد. ب - از مصالحی ساخته یا اندود شود که مانع از هرگونه لغزندگی و ایجاد گرد و غبار گردد. ماده 19 - دریچه‌های موجود درکف کارگاه نباید بالاتر از کف کارگاه نصب شوند. ماده 20 - در محل کار و مکانهایی که دستگاه‌های متعددی قرار دارد باید به وسیله خط‌کشی با رنگ مشخص‌، در دو طرف راه اصلی و راه‌های فرعی را مشخص نموده و حتی محل قرار دادن مواد اولیه و مواد تولیدی به وسیله این خطوط معین گردد تا محل‌های رفت و آمد، حمل و نقل مواد و همچنین جهت حرکت اصلی با علامت‌گذاری روی زمین معلوم و روشن باشد. ماده 21 - کف کارگاه‌ها باید قابل شستشو بوده و در مواردی که نوع کار موجب ریخته‌شدن آب در کف گردد، شیب کافی داشته تا آبها را به سمت مجاری فاضلاب هدایت نماید. ماده 22 - پلکان‌ها و اطراف محل ‎ورود و خروج‎ به کابین آسانسور و نقاط ‎مشابه که‎لغزندگی آنها موجب مخاطرات بیشتری نسبت به سایر جاها خواهد بود باید از مصالح غیرلغزنده ساخته شود. (شکل‌های 7و 8) ماده 23 - تمامی حفره‌ها و دهانه‌های باز اطراف دستگاه و ماشین‌آلات که احتمال خطر برای افراد وجود دارد باید به وسیله حفاظ‌های مناسب و مقاوم مسدود شوند. ماده 24 - نرده حفاظتی باید از جنس مقاوم و محکم بوده و دارای مشخصات فنی زیر باشد: (شکل های 5 و 10) الف - مطابق با استاندارد های ملی باشد ب - فواصل پایه عمودی از یکدیگر حداکثر200 سانتیمتر باشد ج - حداکثر فاصله اولین میله طولی در نرده راه پله از کف 8 سانتیمتر باشد. د- از میله فوقانی و تحتانی برای استحکام استفاده شود. ه- - عاری از هرگونه تراشه، براده، لبه تیز و برنده روی سطوح نرده باشد. و- ارتفاع آن برای پرتگاهها حداقل 90 و حداکثر 110 سانتیمتر باشد. ز- ارتفاع نرده در پلکان حداقل 85 و حداکثر 94 سانتیمتر م. ب.. ح - فاصله میله میانی از کف باید حداقل 50 سانتیمتر باشد. ط - قادر به تحمل نیروهای وارد حداقل 900 نیوتن باشد. ماده 25 - کف پلکان باید از مصالحی ساخته شده باشد که متناسب با نوع محل و شرایط اقلیمی بوده و در هنگام برودت هوا از یخ‌زدگی کف پله جلوگیری به عمل آورد. ماده 26 - مشخصات فنی پلکان ب. غ. از امدادی و سرویس باید مطابق با موارد زیر باشد: (شکل 2) الف - کف پلکان باید حداقل 33 سانتیمتر باشد. ب - ارتفاع پله باید حداقل 14 و حداکثر 20 سانتیمتر باشد. ج - عرض پاگرد باید در حدود 110 سانتیمتر در جهت پلکان یا بیشتر، متناسب با عرض پلکان داشته باشد. د- عرض‌پلکان‌ها نباید در هیچ مورد از 90 سانتیمتر کمتر باشد. ه- - شیب راه پله نباید کمتر از 30 درجه و بیش از 50 درجه باشد. و - تغییرات ارتفاع پیشانی (پاخور) یا عرض کف پله در یک راه پله نباید بیش از 6 میلیمتر باشد. ماده 27 - پلکان سرویس، امداد و فرار باید مطابق با موارد زیر باشد: (شکل 2) الف - حداقل عرض کف پله 15 سانتیمتر باشد. ب - شیب پلکان حداکثر 60 درجه باشد. ج - در محل های مناسب به صورت ایمن نصب گردد. ه- - حداقل عرض پلکان مذکور باید 55 سانتیمتر باشد. ماده 28 - اختلاف سطح بین دو پاگرد نباید از 7/3 متر تجاوز نماید. (شکل 5) ماده 29 - پله های یک پلکان باید دارای عرض و ارتفاع مساوی باشد. (شکل 5) ماده 30 - پاگرد یا سکوها و کف پله هایی که با صفحات فلزی اجراء می‌گردند باید به صورت کاملاً ایمن نصب و اجراء شده باشد. (شکل 9) ماده 31 - راه پله با بیش از چهار پله و یا حداقل ارتفاع 76 سانتیمتر (هرکدام که کمتر باشد) در صورت وجود لبه کناری پرتگاه باید به نرده دستی مناسب محفوظ گردد. (شکل 3) ماده 32 - راه پله مارپیچی باید در سمتی که عرض کف پله به کمتر از 15 سانتیمتر می‌رسد دارای نرده حفاظتی مناسب باشد. ماده 33 - در صورت وجود بازشو به پاگرد، عرض پاگرد باید حداقل 50 سانتیمتر بیشتر از عرض در بازشو در نظر گرفته شود. (شکل 4) ماده 34 - پلکان و سکوهایی که از مصالح مشبک ساخته شده‌اند ابعاد چشمه‌های آن نباید از 11 میلیمتر تجاوز نماید تا اشیاء متفرقه امکان سقوط از آن را نداشته باشد. (شکل 7) ماده 35 - پلکان با عرض بیش از 110 سانتیمتر باید در سمت پرتگاه با یک نرده و در سمت بسته هم به وسیله نرده دستی طبق ماده 24 مجهز گردند. (شکل 5) ماده 36 - پلکان با عرض بیش‌از 225 سانتیمتر باید علاوه بر نرده‌های‌کناری به یک نرده‌دستی میانه نیز مجهز باشد. ماده 37 - نرده‌دستی که پایه‌های آن به دیوار نصب می‌شود باید طوری ساخته شود که دست آزادانه بدون برخورد با موانعی اعم از سطح دیوار یا کنار نرده حرکت کند حداکثر فاصله پایه‌ها از یکدیگر 200 سانتیمتر و بین نرده‌دستی و دیوار باید حداقل 5 سانتیمتر باز باشد. (شکل 6) ماده 38 - حداکثر شیب مجاز برای رمپ (راهروهای شیب‌دار) مورد استفاده افراد 10 درجه است‌. این رمپ‌ها باید با کلیه شرایطی که در مورد پلکان‌ها منظور می‌شود از حیث ساختمان و عرض و نرده و غیره مطابقت داشته باشد. (شکل 1) ماده 39 - ورودی پنجره‌هایی که در پاگردهای پلکان باز می‌شود در صورتی که پهنای آنها بیش از 30 سانتیمتر و فاصله با سطح پاگرد کمتر از 90 سانتیمتر باشد باید به وسیله نرده حفاظت شوند. ماده 40 - قسمت‌هایی از کارگاه که از سطح زمین یا کف طبقات ارتفاع داشته و لازم است کارگران هر چند به صورت موقت در آن محل فعالیت داشته باشند باید راه دسترسی مناسب نظیر پلکان، نردبان و نظایر آن تعبیه گردد. ماده 41 - عرض گذرگاههای آدم‌رو بین ماشین‌آلات، تاسیسات، انبوه مواد و تعمیرات نباید کمتر از 60 سانتیمتر باشد. ماده 42 - تمامی معابر، راهروها و جایگاههای کار که روی دستگاه، ماشین‌آلات و نوارهای متحرک قرار دارند باید از دو طرف به وسیله نرده‌های حفاظتی ایمن گردند. ماده 43 - سطوح برف‌گیر و یخ‌زننده پلکان‌ها، راه‌پله‌های فرار، معابر پیاده، راهروهای سر باز و نظایر آن باید به صورت مرتب از برف و یخ پاک گردیده و یا با مصالحی ساخته شوند که مانع از هرگونه یخ‌زدگی این سطوح گردد. ماده 44 - در و پنجره اتاق‌ها و محیط‌هایی که احتمال انفجار در آنها وجود دارد باید در مقابل انفجار مقاوم و مستحکم بوده و شیشه‌های آن از نوع ضد انفجار بوده و بازشوی آن به سمت خارج باشد. ماده 45 - اتاق‌هایی که در آنها فعالیت عکس‌برداری با اشعه ایکس وجود دارد باید با ورق‌های سربی با ضخامت مناسب مطابق با مقررات مراجع ذیصلاح پوشیده گردد. ماده 46 - جهت نقل و انتقال مواد خطرناک از قبیل پاتیل‌های مواد مذاب و یا مشابه آن که احتمال پاشش به افراد در طول مسیر وجود دارد، باید مسیری مجزا و دور از رفت و آمد کارگران و افراد دیگر تعبیه گردد. ماده 47 - ساختمان کارگاههای موقت، پیش‌ساخته، کانکس‌ها و نظایر آن باید مجهز به سیستم اتصال زمین موثر باشد. ماده 48 - ساختمان کارگاه باید با توجه به نیاز مندیهای افراد معلول جهت فعالیت و کار مطابق قوانین و مقررات موجود طراحی و احداث گردد. ماده 49 - در محل رفت و آمد و کار کارگران و افراد باید روشنایی مناسب و کافی تامین گردیده و حتی الامکان از نور طبیعی استفاده گردد. ماده 50 - به منظور تعبیه روشنایی با نور طبیعی در سالن سرپوشیده و مسقف باید با استفاده از پنجره‌های سقفی و معمولی با فواصل مناسب از یکدیگر، نور محل را به صورت یکنواخت تامین نمود. ماده 51 - درمحل‌هایی که به طور موضعی احتیاج به نور بیشتری م. ب. باید علاوه بر نور کلی کارگاه، نور اضافی در محل مورد نیاز تامین گردد. ماده 52 - برای جلوگیری از خیره شدن چشم به نور اضافی تابیده شده به قطعه کار، منبع نور مذکور باید به نحوی پوشیده شود که فقط محل مورد نظر را روشن نماید. ماده 53 - برای استفاده بیشتر از نور آفتاب، باید سقف کارگاه و دیگر سطوح منعکس‌کننده نور به رنگ روشن بوده تا نور را بهتر منعکس کند. تبصره - دیوارها و کف ساختمان کارگاه که در دید مستقیم کارگر قرار می‌گیرد نباید از رنگهایی که موجب خیرگی چشم در کارگران می‌شود استفاده نمود. ماده 54 - کلیه پنجره های موجود در سالن که در سقف و دیوار قرار دارند، باید همواره تمیز بوده تا روشنایی از طریق تابش تامین گردد. ماده 55 - برای جلوگیری از شدت بیش از حد نور در طی روز، پنجره‌ها باید به کرکره و پرده متحرک مناسب مجهز باشند. و امکان باز و بسته کردن ایمن پنجره‌ها و تنظیم نور آنها فراهم شود، به طوریکه خود این پنجره‌ها مخاطراتی را به محل کار و کارگران تحمیل ننماید. ماده 56 - در محلهایی که امکان تامین روشنایی طبیعی برای تامین نور وجود ندارد باید با استفاده از نور های مصنوعی مناسب، روشنایی محل تامین گردد. ماده 57 - روشنایی باید به طور کلی یکنواخت بوده و از جهات مختلف بتابد تا از ایجاد سایه‌های تند جلوگیری‌شده و ضمناً باعث خیره‌شدن چشم نگردد. ماده 58 - تمهیدات لازم برای تمیز کردن پنجره‌ها به نحوی که خطری متوجه افراد نگردد باید در محل کار در نظر گرفته شود. ماده 59 - منابع تامین روشنایی مصنوعی نباید طوری نصب شوند که خود باعث ایجاد مخاطراتی در محیط کار شوند. ماده 60 - هرگاه به دلیل مقتضات ایمنی و بهداشتی در محل کار، لازم است از پنجره‌ها یا سطوح شفاف و شیشه‌ای در دیوارها و درها استفاده گردد باید از مصالح ایمن و مقاوم در برابر شکستگی ساخته شوند و یا زمانی که احتمال برخورد افراد با این سطوح وجود دارد، باید با علایمی این سطوح مشخص شوند. ماده 61 - میزان شدت نور محل کار، معابر پیاده‌روها و راههای عبوری مربوط به وسایل نقلیه باید ب. ت. ب. شغل و نوع کار و فعالیت و با استفاده از آخرین جداول حدود تماس شغلی و عوامل بیماریزا وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و مقررات ملی ساختمان (مبحث13) تعیین گردد. ماده 62 - میزان نور و روشنایی در محیط‌های کار باید مطابق با جدول زیر استخراج‌شده از استاندارد ANSI برای کارگران و افراد تامین گردد: ماده 63 - به منظور تامین روشنایی در مواقع قطع برق در محیط کارگاه باید سیستم روشنایی اضطراری مناسب با منبع تولید نیرو و سیم‌کشی مستقل از شبکه عمومی و حداقل شدت روشنایی 10 لوکس فراهم گردد. د - عایق بندی ساختمان ماده 64 - محل‌های نصب رادیاتور و لوله‌های آب گرم باید به گونه‌ای انتخاب گردند که در اثر تشعشعات حرارتی یا جریان هوای گرم ناشی از آنها موجب ناراحتی برای کارگران در حین انجام کار نگردد. ماده 65 - در مناطق جغرافیایی و اقلیمی که دارای اختلاف بالای درجه حرارت در فصول سال می‌باشند باید تمامی دیوارها، سقف‌ها، درها و پنجره‌ها به نحوی مناسب عایق‌بندی حرارتی گردیده تا مانع از تبادل حرارت و برودت داخل محیط کارگاه به خارج از کارگاه و بالعکس و اتلاف انرژی گردد. ماده 66 - مسیر لوله‌های حرارتی و برودتی باید به وسیله عایق‌های مناسب که در مقابل حرارت و سرما مقاوم است عایق‌بندی گردند. ه - - دمای محیط ساختمان کارگاه ماده 67 - در محیط کاری که در آن کار به صورت نشسته انجام می‌شود مانند ادارات، حداقل دمای مطلوب 16 درجه سانتیگراد م. ب. و در صورتی که کار فیزیکی در محیط کار صورت می‌پذیرد حداقل دمای مطلوب 13 درجه سانتیگراد است (مگر اینکه شرایط محیط کار تابع قوانین و مقررات حفاظتی خاص باشد) ماده 68 - نصب دماسنج در محیط های کارگاهی به منظور تعیین دمای محیط کار الزامی است. ماده 69 - انبارها باید دارای مسیرهای عبور مجزا برای تردد افراد و وسایل نقلیه باشد. ماده 70 - انبار باید به وسایل تهویه طبیعی و در صورت لزوم تهویه مصنوعی ضدشعله مجهز باشد و کلیدها، فیوزها و سایر ادوات و وسایل الکتریکی باید از نوع ضدجرقه و ضدشعله باشد. ماده 71 - ساختمان یا هر بخش از یک ساختمان که برای انبار مورد استفاده قرار میگیرد باید حداقل به دو راه خروج مجزا و دور از هم مجهز باشد. ماده 72 - انبار باید دارای قفسه‌بندی مناسب بوده و یا چیدمان مواد به گونه‌ای باشد که خطر سقوط نداشته و مزاحمتی برای عبور و مرور افراد ایجاد ننماید. ماده 73 - دیوارها، سقف و کف انبار باید از مصالح مقاوم و مناسب ساخته شده باشد به طوریکه در برابر بارهای وارده و آتش مقاوم باشد. ماده 74 - در اطراف انبار باید راههای مطمئن و ایمن برای تردد ماشین‌های حمل کالا و آتش‌نشانی پیش‌بینی گردد. ماده 75 - در انبارها باید از جنس فلز و سطح داخلی آن صاف و بدون شکاف بوده و بازشوی آن روبه خارج باشد. ماده 76 - پنجره انبارها باید مجهز به حفاظ و تور سیمی بوده و بازشوی آن روبه خارج باشد. ماده 77 - انبارها باید سیستم‌های اعلام و اطفاء حریق متناسب با نوع مواد مطابق با آیین‌نامه پیشگیری و حفاظت در برابر آتش‌سوزی و حریق باشد. ماده 78 - محل استراحت و آبدارخانه نباید در ساختمان انبار قرار داشته باشد. ماده 79 - دیوارها و ستون‌های داخل انبار باید جهت افزایش میدان دید تا ارتفاع 200 سانتیمتر از سطح زمین با رنگ‌های روشن محرک رنگ‌آمیزی شود. ماده 80 - مسیرهای داخلی انبار، قفسه‌ها و کالا باید طوری تعبیه شده باشد که دسترسی افراد به درهای خروجی در اسرع وقت امکان‌پذیر باشد. ز - آسانسور، پله برقی و پیاده‌رو متحرک ماده 81 - نصب، راه‌اندازی، بهره‌برداری و هرگونه تغییر اساسی در آسانسور، پله‌های برقی و پیاده‌رو متحرک باید با رعایت آخرین مقررات آیین‌نامه حفاظتی ساختمان کارگاهها، استانداردهای معتبر بین‌المللی یا ملی و مقررات ملی ساختمان (مبحث15) صورت پذیرد. ماده 82 - داخل کابین آسانسور باید دارای لوح شناسایی با مشخصات ذیل باشد: الف - نام شرکت سازنده ب - ظرفیت حمل نفر یا بار یا هردو ه- - آدرس و شماره تلفن سازنده و- شماره استانداردی که آسانسور بر مبنای آن ساخته شده است. ماده 83 - چاه آسانسور باید در سراسر ارتفاع و تمامی سطوح بسته بوده و به جزدرهای طبقات و دریچه‌های بازدید، خروجی دیگری نداشته باشد و در تراز هر طبقه در موتورخانه و چاهک دارای روشنایی مناسب با چراغ محافظ‌دار تونلی و لوله هواکش در سقف موتورخانه باشد. (شکل 11) ماده 84 - آسانسورهایی که خارج ساختمان‌ها قرار دارد تا ارتفاع 3 متر از هر طرف و از این ارتفاع به بالا سمتی که روبه ساختمان قرار دارد در تمام ارتفاع باید بسته باشد. ماده 85 - قسمت‌هایی از تاسیسات الکتریکی آسانسور که لازم است در زمان برق‌دار بودن، تنظیم و یا مورد آزمایش قرار گیرند باید به گونه‌ای نصب شوند که فضای کار ایمن در نقاط مورد نیاز برای حضور تعمیرکار وجود داشته باشد. ماده 86 - در صورت استفاده از وسایل فرمان الکتریکی دستی در تاسیسات الکتریکی آسانسور این وسایل باید به گونه‌ای باشد که امکان راه‌اندازی تصادفی آنها وجود نداشته و همچنین کلیدهای فرمان دستی به طور اطمینان‌بخشی قفل گردند. ماده 87 - کلیه تجهیزات و دستگاههای الکتریکی آسانسور باید دارای سیستم اتصال به زمین موثر باشند. ماده 88 - دریچه تهویه باید به نحوی محافظت گردد که از نفوذ باران، برف، پرندگان و نظایر مشابه آن جلوگیری نماید. ماده 89 - تخلیه هوای چاه هر گروه آسانسور مستقل از چاههای گروه دیگر خواهد بود و بنابر این نباید بین آنها ارتباط تخلیه هوا وجود داشته باشد. ماده 90 - سیستم تهویه هوا در چاه آسانسور باید به صورت دستی عمل نموده و چاه آسانسور نباید وسیله تخلیه هوای ساختمان باشد. ماده 91 - درهای طبقات باید به صورت اصولی نصب شده و در هنگام بسته بودن، تمام دهانه چاه را از کف تا سقف بپوشاند. (شکل 11) ماده 92 - در خصوص فاصله بالا سری در آسانسورهای با رانش مثبت (وینچی) رعایت موارد زیر الزامی است: الف - نصب ضربه‌گیر متناسب با نوع و ظرفیت آسانسور در زیر سقف چاه ب - فاصله آزاد قائم معادل حداقل 10 سانتیمتر بین بالاترین سطح روی کابین و پایین ترین سطح زیر سقف چاه ماده 93 - پس از باز نمودن در اضطراری، چنانچه مانعی برای باز نگهداشتن در طبقات وجود نداشته باشد، در باید به صورت خود کاربسته و قفل گردد. ماده 94 - درهای بازرسی، اضطراری و نیز دریچه های بازدید باید فاقد هرگونه روزنه بوده و همانند درهای طبقات دارای استحکام مناسب باشد. ماده 95 - نصب هرگونه در، دریچه اضطراری و تخلیه هوا در سمتی که وزنه تعادل قراردارد، ممنوع است. ماده 96 - دریچه اضطراری برای ورود به بالای کابین در زیر سقف چاه یا یکی از دیواره‌های چاه از فضای موتورخانه باید به گونه‌ای تعبیه شود که بازشوی آن به سمت بیرون چاه بوده و دارای قفل ایمنی باشد. ماده 97 - در آسانسورهای گروهی و بیشتر از 2 آسانسور کنار هم باید در سطح کف موتورخانه و در امتداد پاگرد جلوی در طبقه آخر، دریچه‌ای به سمت موتورخانه و متناسب با تجهیزات آن تعبیه گردد. ماده 98 - طراحی، ساخت، نصب درها، دریچه‌ها و یا قطعات آنها باید به گونه‌ای باشد که سقوط آنها به داخل چاه آسانسور در صورت بروز حوادث امکان‌پذیر نباشد. ماده 99 - درهای طبقات جز در مواقع استفاده از آسانسور باید به صورت ایمن بسته بماند. (شکل 13) ماده 100 - درهای طبقات باید دارای قفل ایمنی مناسب بوده، به نحوی که قبل از شروع حرکت کابین، مانع از بازشدن درهای طبقات گردیده و همچنین تا زمانی که در طبقه باز است، امکان حرکت برای کابین وجود نداشته باشد. ماده 101 - باز نمودن درهای طبقات در مواقع نبودن کابین نباید جز با کلید مخصوص امدادی امکان‌پذیر باشد. ماده 102 - درهای لولایی طبقات باید مجهز به شیشه بوده به نحوی که وجود کابین در طبقه مشخص باشد. ماده 103 - کابین باید در تراز طبقات به طوریکه کف آن هم ارتفاع با کف طبقه است (هم تراز) توقف نموده و درهنگام ورود و خروج مسافر، در آن تراز باقی بماند. ماده 104 - کابین آسانسور باید مجهز به در مناسب بوده تا هنگام بسته بودن در کاملاً محدوده باز شوی ورودی را بپوشاند. (شکل 11) ماده 105 - در کابین آسانسور باید دارای حسگر باشد، که هنگام باز بودن آن امکان حرکت کابین میسر نبوده و تا قبل از توقف کامل کابین باز نمودن آن میسر نباشد. (شکل 13) ماده 106 - درهای اتوماتیک آسانسور باید مجهز به حسگرهای مناسب بوده تا هنگام وجود مانع در چهارچوب، از بسته شدن در جلوگیری و آن را مجدداً باز نماید. ماده 107 - مدارتغذیه زنگ اخبار و سیستم مکالمه دو طرفه در کابین آسانسور، باید مجهز به باطری مناسب آماده به کار باشد. ماده 108 - کابین آسانسور باید به سیستم تهویه و روشنایی مناسب طبق استاندارد مجهز باشد. ماده 109 - آسانسور باید به یک منبع تغذیه نیروی اضطراری که به طور خودکار قابل‌شارژ است مجهز گردد. ماده 110 - سطح کف کابین و ورودی آن باید صاف و فاقد زوائد خطرناک بوده و از مواد غیرلغزنده ساخته شده باشد. ماده 111 - سقف کابین، باید مجهز به دریچه خروجی و امدادی به ابعاد 50 در 35 سانتیمتربوده و بازشوی این دریچه، رو به خارج کابین باشد. ماده 112 - ترمز ایمنی کابین آسانسور باید دارای شرایط زیر باشد: الف - قدرت متوقف کردن و نگهداشتن کابین با تمام ظرفیت آن را در هنگام افزایش سرعت و یا سقوط داشته باشد. ب - آزاد نمودن آن فقط باید توسط کنترل‌کننده‌های مکانیکی سرعت انجام پذیرفته و این امر تنها با بالا بردن کابین امکان پذیرگردد. ج - باید پس از آزاد شدن به صورت عادی عمل نماید. ماده 113 - بالاترین و پایین‌ترین توقفگاه کابین باید به کلید حدی مناسب مجهز گردیده به طوریکه مستقل از مدار فرمان موجود در کابین باشد و مستقیماً با مدار فرمان اصلی آسانسور ارتباط برقرار نماید. ماده 114 - کابین آسانسور باید به حسگر کنترل بار برای جلوگیری از اعمال بار بیش از حد مجاز مجهز گردد. ماده 115 - قراردادن هرگونه ابزار، تجهیزات و نظایر آنها درون موتورخانه، چاه و چاهک آسانسور ممنوع است. ماده 116 - آسانسور باید به کنترل‌کننده مکانیکی سرعت (گاورنر) مجهز گردیده و کنترل‌کننده مذکور با ترمز ایمنی آسانسور مرتبط گردد. (شکل 12) ماده 117 - ترمز ایمنی و گاورنر حتما پلمپ (مهرو موم) شده باشند. ماده 118 - ترمزهای ایمنی کابین و وزنه تعادل هریک باید دارای گاورنر مخصوص به خود باشد. (شکل 12) ماده 119 - کابین تا زمانی که زبانه قفل‌کننده حداقل به اندازه 7 میلیمتر با لنگه در درگیر نشده است نباید قادر به حرکت باشد. ماده 120 - فضای موتور خانه آسانسور باید طبق استاندارد باشد که علاوه بر امکان جای دادن تجهیزات، فضای مناسب برای تردد و انجام تعمیرات احتمالی به صورت ایمن را برای تعمیرکاران فراهم آورد. ماده 121 - اجزا و چاه آسانسور در محیط‌هایی با قابلیت اشتعال و انفجار باید از نوع مقاوم در برابر خطرات مذکور بوده و یا حفاظت شده باشند. ماده 122 - در زمان تعمیر و نگهداری آسانسورها باید شرایط ایمنی مناسب اعم از تهویه و روشنایی و سایر شرایط ایمنی لازم فراهم گردد. ماده 123 - در صورتی که دسترسی به موتورخانه از طریق پله امکان‌پذیر نباشد، استقرار نردبان ایمن و اختصاصی جهت دسترسی به موتورخانه الزامی است. ماده 124 - موتورخانه باید به سیستم اطفاء حریق مناسب و به میزان کافی تجهیز گردد. ماده 125 - بلند کردن کابین آسانسور در زمان نصب باید با رعایت کامل مقررات و دستور العمل‌های شرکت سازنده صورت پذیرد. ماده 126 - اطاقک آسانسورهای باری که افراد را نیز حمل می‌کند و یا یک نفر متصدی در داخل آن به کار مشغول است باید مطابق مشخصات آسانسورهای مخصوص حمل افراد ساخته شود. ماده 127 - حداقل قطر سیم بکسل کابین باید 8 میلیمتر و گاورنر حداقل 6 میلیمتر بوده و از نوع استاندارد باشد. ماده 128 - درها و دریچه‌های اضطراری در دیواره‌های چاه آسانسور نباید به سمت چاه آسانسور باز شود و دارای قفل ایمنی باشد. ماده 129 - درهای کابین و طبقات باید در زمان ایستادن آسانسور در تراز طبقه به صورت هماهنگ باز و بسته شود. ماده 130 - درآسانسورهای خدماتی که برای جابه جایی کالا بین طبقات استفاده می‌گردد و در طبقه مشخصی عمل می‌کند باید دارای کابینی باشد که ابعاد آن به اشخاص اجازه استفاده را نمی‌دهد و در میان ریل‌های نصب شده عمودی حرکت می‌نماید. تبصره - ابعادی که کابین را برای افراد غیرقابل استفاده می‌کند نباید از مقادیر زیر بیشتر باشد: الف - مساحت کف کابین یک مترمربع ب - عمق کابین 100 سانتیمتر ج - ارتفاع 120 سانتیمتر، د- ارتفاع بیش از 120 سانتیمتر کل کابین در صورتی مجاز است که کابین شامل چند طبقه ثابت بوده به نحوی که ارتفاع هریک از طبقات 120 سانتیمتر بیشتر نشود. ه- - کل مسیر حرکت کابین محصور بوده و دارای مقاومت مکانیکی کافی باشد. ماده 131 - حرکت کابین باید منوط به بسته بودن درهای تمامی طبقات باشد. ماده 132 - پله‌های برقی و پیاده‌روهای متحرک باید دارای لوح شناسایی که دربرگیرنده موارد ذیل بوده و در ابتدای ورودی آنها نصب می‌گردد باشد: ج - آدرس و شماره تلفن سازنده د- شماره استانداردی که بر مبنای آن ساخته شده است. تبصره - در خصوص ظرفیت حمل با دستگاههای مذکور می‌بایستی بند 15-3- 5 مبحث 15 مقررات ملی ساختمان رعایت گردد. ماده 133 - اطراف منطقه باز طبقه فوقانی پله برقی باید به نحو مطمئن و ایمن حفاظ‌گذاری گردد. (شکل 14) ماده 134 - متصدی دستگاه باید قبل از راه‌اندازی پله برقی در هر شرایطی از عملکرد صحیح سیستم های ایمنی اطمینان حاصل نماید. ماده 135 - سطح پله برقی باید به گونه‌ای باشد که از لیز خوردن افراد جلوگیری نماید. (شکل 14) ماده 136 - درصورت توقف پله برقی به هر دلیل، در استارت مجدد آن باید از عدم تردد افراد روی پلکان‌ها در حالت خاموش اطمینان حاصل نموده تا شوک ناشی از استارت باعث بر هم خوردن تعادل افراد و سقوط آنها نگردد. ماده 137 - در هنگام نصب، راه‌اندازی، بازرسی و تعمیرات محدوده اطراف آسانسور، راه‌پله متحرک و پله‌های برقی (اعم از ورود و خروج) باید محصور و محفوظ گردد. ماده 138 - کلیه آسانسورها اعم از مسافری، باری و یا هر دو، پله‌های برقی و پیاده‌روهای متحرک باید توسط موسساتی که صلاحیت آنها مورد تایید سازمان استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران و سایر مراجع ذیصلاح م. ب. به صورت سالیانه بر اساس استانداردهای معتبر مورد بازرسی قرار گرفته و گواهینامه سلامت دستگاههای مذکور که حاوی نام شرکت، آدرس و تلفن، نام بازرس، تاریخ اعتبار گواهینامه م. ب. صادر و در داخل کابین و یا در محل مناسب نصب گردد. ماده 139 - تعمیر و نگهداری آسانسورها، پله های برقی وپیاده روهای متحرک باید توسط شرکت های دارای مجوز از مراجع ذیصلاح انجام پذیرد. تبصره - شرکت‌های مذکور موظف می‌باشند از پرسنل آموزش‌دیده از مراکز ذیصلاح و ماهر که دارای تخصص در این زمینه می‌باشند، استفاده نمایند. ماده 140 - گزارش بازدید، تعمیر، نگهداری در خصوص آسانسورها، پله‌های برقی، پیاده‌روی متحرک بهمراه ذکر مشخصات شرکت و فرد تعمیرکار با ذکر تاریخ اقدامات به عمل آمده در دفتر ویژه گزارشات تعمیر و نگهداری آنها و در پرونده مربوطه ثبت و نگهداری گردد. بخش دوم - محوطه کارگاه ماده 141 - طراحی ترافیک و احداث راه باید مطابق با موارد زیر باشد: الف - وسایل نقلیه عبوری ب - کم کردن نیاز به دور زدن ج - اجتناب از لبه تیز و خم و کنج‌ها د- تعمیر و نگهداری راه (عدم وجود برآمدگی و فرورفتگی) ه- - مقاومت دربرابر بار وارده با زیرسازی مناسب و- شیب‌بندی مناسب برای تخلیه آب ناشی از بارندگی با زهکشی مناسب ز- سطح راه باید براساس نوع مصرف با مصالح مناسب و مقاوم در مقابل لغزندگی اجرا گردد. ماده 142 - محل‌های تاسیسات زیرزمینی در محوطه باز کارگاه، چاههای ارت، درهای خروجی، راه پله فرار، راهروها، راه پله‌ها و نظایر آن که از اهمیت بالایی برخوردار می‌باشند باید به وسیله علایم آگاه‌کننده و هشداردهنده، مشخص و معلوم گردند. ماده 143 - محوطه باز در ساختمان کارگاه باید دارای موارد ایمنی ذکر شده زیر باشد: الف - پیاده رو مخصوص عابرین پیاده ب - علایم ایمنی هشداری و آگاه کننده برای عابرین و وسایل نقلیه ج - تامین روشنایی محوطه به تعداد لازم و کافی ماده 144 - کلیه دهانه‌های باز، پرتگاهها، آدم‌روها، چاهها، راه‌پله‌ها و نظایر آن در محوطه ساختمان کارگاه باید به وسیله دریچه‌های فلزی مقاوم و محکم یا نرده‌های حفاظتی مناسب مسدود یا محفوظ گردند. ماده 145 - چنانچه به هر دلیلی پوشش روی دهانه برداشته شود باید توسط فرد تحت کنترل بوده و یا با استفاده از نرده های موقت قابل حمل محفوظ گردیده و به وسیله علایم و نوارهای ایمنی مناسب و با چراغ گردان در شب نسبت به هشدار و آگاهی به سایر افراد اقدام گردد. ماده 146 - سیم‌های برق و تاسیسات برقی در محوطه باز باید ایمن و محفوظ بوده و با علایم هشداردهنده مشخص گردیده و از رسیدن هر گونه صدمه و آسیب به آنها جلوگیری گردد. ضمناً رعایت حریم خطوط برقدار مطابق با قوانین و مقررات برق ایران الزامی است. ماده 147 - برای رساندن برق به ساختمان کارگاه باید از کانالهای مخصوص تاسیساتی و یا دکل‌های مناسب و ایمن استفاده نمود. ماده 148 - برای تردد افراد بین سالن‌ها باید معابر را با کوتاهترین فاصله احداث نموده و این معابر نباید در زیر محلهایی که احتمال ریزش آب، مواد و اجسام وجود دارد قرار گیرند. ماده 149 - ساخت و نصب هرگونه تابلوی تجاری، علائم ایمنی، ترافیکی و سر در ورودی محوطه کارگاه با رعایت مفاد آخرین مقررات ملی ساختمان (مبحث20)، استانداردهای معتبر و یا ملی و آیین‌نامه علائم ایمنی در کارگاهها مصوب شورای عالی حفاظت فنی باید با رعایت نکات ایمنی زیر انجام پذیرد: الف - نیروهای وارده بر آن از قبیل باد و زلزله محاسبه شود. ب - به صورت ایمن دارای پایه و مهار مناسب باشد. ماده 150 - سایبانها باید با رعایت کلیه موارد ایمنی و حفاظتی احداث، نصب و محکم گردیده و قرار دادن ضایعات و یا هرگونه اجسام دیگر بر روی سایبانها ممنوع است. ماده 151 - تمامی گذرگاههای وسایل نقلیه باید از معابر پیاده و خطوط راه‌آهن مجزا بوده و از هرگونه تقاطع خطرناک بین آنها جلوگیری شود و در صورت ایجاد تقاطع باید به وسیله تجهیزات حفاظتی مناسب، علایم هشداردهنده و چراغ‌های گردان، ایمن گردد. ماده 152 - کارفرما مکلف است به منظور نصب علائم و نشانه‌های ترافیکی در سطح کارگاه قوانین مربوطه را از مراجع ذیصلاح (پلیس راهور ناجا) اخذ نموده واقدامات لازم را به عمل آورد. ماده 153 - ساختمان و محوطه کارگاه باید به آژیر اعلام خطر و چراغ‌های اضطراری گردان برای استفاده در شرایط بحرانی مجهز باشد. ماده 154 - عرض و ارتفاع درهای ورودی و خروجی باید متناسب با نوع کار، تعداد کارگران، حداکثر حجم مواد و کالای تولیدی و مصرفی و نحوه استقرار ماشین‌آلات باشد. ماده 155 - در کلیه کارگاهها باید مکان‌های خاصی به نام نقاط امن با علائم و تابلوهای مربوطه مشخص گردیده تا در مواقع بروز خطر، کارگران در آن محل تجمع یابند. ضمناً مسیرهای منتهی به نقاط امن باید علامت‌گذاری شده باشند. ماده 156 - جمع‌آوری، حمل و نقل و دفع فضولات، زباله‌ها و پسماندها در سطح کارگاه باید مطابق با قانون مدیریت پسماندها و آیین‌نامه پیشگیری و مبارزه با آتش‌سوزی در کارگاه‌ها و سایر آیین‌نامه‌های مصوب شورای عالی حفاظت فنی انجام پذیرد. این آیین‌نامه مشتمل بر 3 فصل و 156 ماده و 7 تبصره به استناد مواد 85 و 91 قانون کار جمهوری اسلامی ایران در جلسه مورخ 1390/7/18شورای عالی حفاظت فنی تدوین و در تاریخ 1390/10/13 به تصویب وزیر تعاون،کار و رفاه اجتماعی رسیده است. این آیین‌نامه جایگزین آیین‌نامه و مقررات حفاظتی ساختمان کارگاهها مصوب 1340/8/24 شورای عالی حفاظت فنی م. ب.. وزیرتعاون، کار و رفاه اجتما عی - عبدالرضا شیخ‌الاسلامی وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی