آیین‌نامه حفاظتی تاسیسات و وسائل الکتریکی در کارگاهها

تاسیسات و دستگاههای الکتریکی باید طوری ساخته و. ..بهره برداری شود که در حین کار از هرگونه خطرات ناشی از تماس با هادی های برق دار و همچنین خطرات حریق مصون بماند.

الف) نوع وسائل تاسیسات الکتریکی باید متناسب با ولتاژ خط و شرایط بهره برداری از آنها انتخاب شود. ب - تمام وسائل تاسیسات الکتریکی باید با استانداری که از طرف مقامات صلاحیتدار تعیین می‌شود مطابقت داشته و علائم مشخصه آن واضح و آشکار باشد.

لغو تنظیم و مراقبت و آزمایش و تعمیرات کلیه تجهیزات تاسیسات الکتریکی فقط باید بوسیله اشخاصیکه صلاحیت آتی و تجربه آنان را مقامات صلاحیتدار تصدیق کرده باشد انجام گردد.

پس از آماده شدن تاسیسات الکتریکی و پس از هرگونه تغییرات اساسی و قبل از شروع بهره برداری باید مقام صلاحیتداری (غیر از اجرا کننده ی کار) تاسیسات را بازدید نماید و گواهی مربوط بکامل بودن حفاظت الکتریکی آن تاسیسات و اجازه شروع بکار با آنها را بدهد.

کارفرما موظف است کتابهای حاوی کلیه دستورها و مقررات حفاظتی مربوط بتاسیسات یا ماشینهای الکتریکی را در اختیار کارگرانیکه متصدی بکار انداختن و مراقبت آن تاسیسات یا ماشین های الکتریکی می باشند و با کارگرانیکه مجبورند در مجاورت آن ها کار کنند بگذارد.

برای جلوگیری از تماس اشخاص با اشیاء یا مدارها یا وسائل الکتریکی برق دار متناوب که اختلاف پتانسیل آنها نسبت زمین از 50 ولت تجاوز میکند و محصور ساختن آنها امکان پذیر نیست باید این مدارها یا وسائل را در مکانهائی بشرح زیر نصب نمود. الف- در اطاق ها و یا محوطه هائیکه جز اشخاص صلاحیت دار شخص دیگری بتواند بانجا وارد شود. ب- در بالکن ها – گالریها یا روی سکوهای بلندیکه دسترسی اشخاص عادی به آنها غیرممکن باشد.

در حالیکه ترانسفورماتور یا خازن و یا سایر ادوات و سیمهای لخت ناقل جریان برق روی دیوار ساختمانها نصب میشود باید فاصله محل نصب آنها را از پنجره ها یا روزنه های دیوار باندازه کافی انتخاب نمود تا از هرگونه خطر اتش سوزی و تماس تصادفی اشخاص از این پنجره ها یا روزنه ها با آن وسایل جلوگیری شود.

وسائل و ماشینهای الکتریکی که در موقع برق داشتن احتیاج بتنظیم و یا آزمایش دارند باید طوری نصب شوند که دسترسی به آنها راحت بوده و فضای کار کافی را جای پای مطمئنی در تمام نقاط لازم برای آزمایش و تنظیم آنها پیش بینی شده باشد.

کلیدها و سایر وسائل الکتریکی شامل قطعات فلزی لخت برق دار تا 650 ولت متناوب یا مستقیم باید طوری نصب شود که ارتفاع فضای کار حداقل دو متر و دوازده سانتیمتر (7 فوت) باشد تا دسترسی باین وسائل برای تنظیم و یا آزمایش در موقع برق دار بودن بدون خطی باشد در این موارد باید عض فضای کار را باندازه های زیر انتخاب نمود. الف- برای فضای کاریکه در یک سمت آن قطعات لخت برق دار وجود دارد 75 سانتیمتر (سی اینچ) ب- در حالیکه قطعات لخت برق دار در هر دو سمت فضای کار وجود داشته باشد یک متر و سی و پنج سانتیمتر (پنجاه و چهار اینچ)

مسیر کانالها باید حتی الامکان ساده باشد.

الف- کلیه سیمهای برق باید بطور مناسب عایق شده و محکم در کانال نصب شده باشد. ب- سیمهای برق باید در کانالها طوری نصب گردد تا تعقیب مسیر آنها و پیدا کردنشان آسان باشد. ج- در ابتدا و انتهای گالریهای طویل زیرزمینی و در صورت لزوم در فواصل مناسب باید راه فراری پیش بینی شود.

در محلهائیکه گازهای قابل اشتعال تهیه میشود و یا بمصرف میرسد و یا ایجاد میگردد کلیه کلیدهای اصلی فرمان دستگاه تنظیم موتورهای الکتریکی – قطع کننده های الکتریکی – کلیدهای معمولی برق و وسائل تنظیم مقاومتهای الکتریکی باید در مکانهای مجزا و پوشیده شده از مواد ضد احتراق نصب شود و دگمه های فرمان و کلیدهای کنترل مربوطه در خود کارگاهها و در محلیکه دسترسی به آنها آسان باشد قرار گیرد.

الف- تابلوهای برق شامل کلیدها و فیوزهای توزیع جریان متناوب و کلیدهای قطع جریان با ولتاژ بیش از 50 ولت نسبت بزمین که دارای قطعات فلزی لخت برق دار می باشد باید در محلهای مخصوصی که فقط اشخاص صلاحیتدار بآن دسترسی داشته باشند نصب شوند. ب- کف این محلها باید با ماده عایق ساخته یا مفروش گردد و یا مقابل تابلوهای مذکور سکوی عایقی قرار داده شود. ج- تخته کلید های بمساحت کمتر از نیم متر مربع را میتوان در محفظه های مخصوصی که فقط اشخاص صلاحیتدار بآن دسترسی داشته باشند نصب نمود و در مقابل آنها سکوی عایق قرار داد.

موتورهای الکتریکی که در آنها احتمال وقوع جرقه با شعله باشد باید حتی الامکان در اطاق مخصوص نصب گردند و در مواردی که وجود مواد منفجره با گاز و غبارهای قابل اشتعال پیش بینی میشود این قبیل موتورها بایستی حتماً در اطاق مخصوص نصب شوند.

موتورهای الکتریکی را نباید زیر کف کارگاههائیکه در آنها مایعات قابل اشتعال وجود دارد نصب نمود مگر آنکه ضد انفجار بودن موتورها از طرف مقامات صلاحیتدار تایید شده باشد.

موتورهای الکتریکی باید روی تکیه گاههای خود محکم نصب شده باشد.

ترانسفورماتورها و خازنها و وسائل الکتریکی دیگر که مقدار روغن مخزن یا محفظه آنها بیش از 5000 لیتر (1320 گالن) باشد باید: الف- در خارج از محل کار نصب شود یا ب- طوری در کنار چاه یا مجاری فاضل آب قرار گیرد که تمام محتوی هر یک از مخازن آنها بتواند بسرعت داخل چاه یا مجاری فضل آب گردد.

خازنهای اصلاح ضریب قدرت (...........) را در مواردیکه احتمال خطری وجود دارد باید: الف- طوری نصب و کنترل نمود که از خطر بارهای پس ماند (الکتریسیته ساکن) جلوگیری شود. ب- اخطاریه ای دائر بوجود خازنها و متضمن احتیاطهائی که باید قبل از دست زدن به آنها بعمل آورد در مجاورتشان نصب نمود.

اطاقی که ترانسفورماتورها یا خازنهای الکتریکی روغن دار در آنها نصب شده باشد باید از مکانی تهویه شود و دیوارها و درهای آن از ماده ضد حریق ساخته شده باشد.

در نصب ترانسفورماتورهای برق که با هوا خنک میشود و در داخل کارگاه قرار دارد باید یکی از اقدامات سه گانه زیر را رعایت نمود. الف- فاصله ترانسفورماتورها تا مواد قابل احتراق از 30 سانتیمتر (12 اینچ) کمتر نباشد. ب- ترانسفورماتور بوسیله دیوارهائی که از مواد غیرقابل اشتعال یا عایق حرارت ساخته شده از محیط قابل احتراق مجاور مجزی شده باشد. ج- ولتاژ ترانسفورماتور از 950 ولت بیشتر نبوده و بغیر از روزنه های تهویه منفذ دیگری نداشته باشد.

باطریهای الکتریکی ثابت با ولتاژ بیش از 50 ولت باید در اطاقهای مناسبی که کفشان در مقابل اسید مقاومت داشته و بمقدار کفایت تهویه شود قرار گیرد.

به مدارهای الکتریکی که با ولتاژ متناوب بیش از 250 ولت نسبت بزمین کار میکند هادی های قابل حمل و آویخته را باید طوری وصل نمود که غیر از اشخاص فنی صلاحیتدار دیگر آن بآن دسترسی نداشته باشند.

در جائیکه به هادیهای قابل حمل احتیاج داشته باشند باید به تعداد کافی در نقاط مناسب که دسترسی بآنها امن و بی خطر باشد پریزهای ثابتی قرار داد.

مدارها و وسائل الکتریکی باید بوسیله برچسبها یا وسائل مناسب دیگر مشخص گردد تا خطر بروز حادثه در اثر اشتباه کاهش یابد.

پوشش کابلهای الکتریکی – لوله های فلزی و ملحقات آنها و حفاظهای فلزی قسمتهای بدون برق وسائل الکتریکی باید بطور موثر بزمین وصل شود.

الف- مقاومت سیمهای اتصال زمین باید کم بوده و مقطع آنها کافی باشد تا بتواند حداکثر جریانی را که در نتیجه پارگی عایق وسائل الکتریکی ایجاد میشود بدون خطر بزمین هدایت نماید. ب- چنانچه حداکثر جریانیکه از مدار یا هادی معیوب بزمین نفوذ میکند برای بکار انداختن وسائل حفاظت مدار کافی نباشد باید وسیله حفاظت مناسبی در مقابل عبور جریان بزمین پیش بینی شود تا در صورت عیب اتصال زمین تمام دستگاه یا لااقل مدار معیوب را از شبکه قطع نماید.

در جائیکه احتمال میرود سیم اتصال زمین آسیب ببیند باید آنرا بطریق مکانیکی محافظت کرد.

در مواردیکه از وسائل الکتریکی قابل حمل با قسمت های فلزی برهنه استفاده میشود باید پیش گیریهای زیر را بعمل آورده. الف- بدنه فلزی برهنه وسائل الکتریکی که با جریان متناوب یا مستقیم با ولتاژ بیش از 50 ولت نسبت بزمین کار میکند باید اتصال زمین خوب داشته باشد. ب- ولتاژ بین هر هادی و زمین در جریان متناوب و یا مستقیم نباید از 250 ولت تجاوز نماید. ج- در جائیکه نتوان اتصال زمین با شرایط مساعد ایجاد نمود باید از ولتاژ کمتر از 50 ولت استفاده کرد. د- وسائل الکتریکی قابل حمل نباید در محیط قابل اشتعال مورد استفاده قرار گیرد مگر آنکه از نوع ضد اشتعال یا اصولا بی خطر باشد.

الف- وسائل و هادی های الکتریکی باید دارای کلید های جداکننده باشد تا در موقع تنظیم و یا تعمیر بتوان آنها را از منبع جریان جدا ساخت. ب- اینگونه وسائل الکتریکی و هادیها را پس از جدا ساختن از منبع جریان باید بزمین اتصال داد و در صورت لزوم اتصال کوتاه نمود.

تمام قسمت های برق دار مدارها و وسائل الکتریکی که با ولتاژ متناوب 50 ولت یا بیشتر نسبت بزمین کار میکند در صورت امکان با محفظه ثابت یا سرپوش با حفاظ های معمولی دیگر مجهز باشد مگر آنکه این قسمتها طبق #ماده 6 این مقررات در محل جداگانه ای نصب شده باشد.

الف) محفظه ها و سرپوشها و حفاظ مدارها و وسائل برق دار باید طوری ساخته شده باشد که از خطر برق دار شدن و اتصال کوتاه جلوگیری نماید و دسترسی بیخطر به هادیها و وسائل الکتریکی برای تنظیم یا تعمیر آنها امکان پذیر باشد. ب- برای اینکه بتوان محفظه ها. سرپوشها و حفاظهای قسمتهای برق دار مدارها و وسائل الکتریکی را در موقع برق دار بودن باز و مجزی نمود باید از مواد عایق باشند یا طوری تعبیه شده باشد که بتوان بسهولت با قسمت های برق دار تماس پیدا کرد.

جلوی قسمت های فلزی برهنه مدارها و وسائل الکتریکی (مانند تابلوهای بزرگ برق) که ولتاژ مستقیم یا متناوب آنها نسبت بزمین از 50 ولت بیشتر است و باید ضمن آنکه برق دارند تنظیم یا کنترل شوند پیش بینی سکوی عایقی برای کارگران ضروری است. این سکوی عایق باید طوری قرار گیرد و ابعاد آن باید اندازه ای باشد که کارگران قبل از ایستادن روی آن نتوانند بسهولت با قسمتهای برهنه برق دار دسترسی پیدا کنند.

سیمهای برق جرثقیلها با سایر هادیهائیکه نمیتوان آنها را کاملاً عایق کرد باید طوری قرار گیرد یا محافظت شود که احتمال تماس تصادفی با آن وجود نداشته باشد.

هادیهای الکتریکی که با ولتاژ متناوب بیش از 50 ولت نسبت بزمین کار میکند باستثنای آنهائیکه در ماده بالا شرح داده شد باید بوسیله پوشش لاستیکی – کتانی آسیستی – کاغذی یا مواد دیگر مناسب با ولتاژ کار و شرائط جوی موجود (درجه حرارت. میزان رطوبت و غیره) عایق شود و بعلاوه در زره های کابل با لوله های فلزی و یا مجاری دیگر محصور گردد تا به هادیها و درپوش آنها با تکیه گاهتان آسیبی نرسد.

کلیدهای خودکار و کلیدهای معمولی و انواع فیوزهای برق باید کاملاً محصور باشد مگر آنکه روی تابلوئی که فقط اشخاص صلاحیتدار بآن دسترسی داشته باشد نصب شود.

فیوزهای الکتریکی متجاوز از 60 آمپر که در مدارهای بیش از 110 ولت جریان متناوب یا مستقیم قرار میگیرد باید در محفظه ای نصب و بوسیله یک یا چند کلید اطمینان بترتیب زیر کنترل شوند. الف- بدون آنکه کلید یا کلیدها در حالت قطع قرار گیرد باز شدن محفظه امکان نداشته باشد. ب- قبل از بسته شدن سرپوش محفظه فیوز نتوان کلید برق را وصل نمود.

فیوزهای الکتریکی که روی تابلوهای برق نصب میشوند باید طوری ساخته شده باشند که تماس اشخاص با قسمت برق دار ممکن نباشد و بترتیب زیر نصب شوند. الف- قبل از دسترسی پیدا کردن فیوز جریان برق خود بخود قطع شود. ب- بوسیله کلیدی بتوان جریان برق را قبل از فیوز قطع نمود. ح- بوسیله ابزار عایق مناسبی بفیوز دسترسی پیدا کرد.

کلیدهای معمولی یا خودکار باید طوری ساخته شود که بتوان آنها را از خارج محفظه بکار انداخت.

کلدهای معمولی یا خودکار مدارها یا ماشینها باید دارای قفل مخصوصی باشند که وقتی اشخاص روی مدار مشغول کار میباشند کلید را در وضع باز نگاهدارد.

کلیدهای چاقوئی یکطرفه یا دو طرفه که بسمت بالا باز میشود باید دارای مانعی باشد که از بسته شدن آنها در اثر نیروی قفل جلوگیری نماید و همچنین کلیدهای الکتریکی چاقوئی یکطرفه یا دو طرفه که بوضع افقی باز میشود باید طوری قرار گیرد که از بسته شدن تصادفی آنها جلوگیری شود.

کلیدهای اطمینان الکتریکی باید پس از گذشتن مدت مقرر ضمانت آنها تعویض گردد. اینگونه کلیدها باید بلاواسطه و بطریقی کار کند که عمل وصل آنها تابع نیروی فنر باشد.

دسته ها و اهرمهای کلیدهای خودکار که ناگهانی و سریع حرکت میکند باید دارای حفاظتی باشد تا در حین عمل به اشخاص مجاور خود اصابت نکرده و به آنان آسیبی نرساند.

وسائل فرمان الکتریکی که با ولتاژ متناوب50 ولت یا بیشتر نسبت بزمین کار میکند باید برای جلوگیری از تماس تصادفی با قسمتهای برق دار بیکی از طرف زیر محافظت شده باشد. الف – محفظه های کامل ثابتی که قسمت های لخت آنها را بپوشاند. ب- محفظه هائیکه پادرها و سرپوشهای مطمئن بسته میشود و فقط اشخاص صلاحیتدار میتوانند آنها را باز کنند. ج- در مکان هائی طبق شرایط ماده 6 این آئین نامه نصب شود.

وسائل فرمان الکتریکی دستی باید از خارج محفظه آنها بکار بیفتد و برای جلوگیری از بکار افتادن تصادفی آنها در موقع کارکردن بامدار یسا اسباب الکتریکی یکی از پیشگیری های زیر بعمل آید. الف- دسته های بکار انداختن باید قابل جدا شدن باشد و هیچگاه بدستگاه متصل نباشد تا از خطرات بکار افتادن تصادفی جلوگیری شود. ب- سرپوشهائی مجزی با درهای قفل شده روی دسته های فرمان قرار داده شود تا فقط کارگر مسئول بتواند آن را باز کند. ج- علامت خطر و ذکر نوع کاری که با وسائل فرمان مزبور انجام داده میشود روی آن ها نصب گردد تا اشخاص متفرقه را متوجه خطر نماید.

تابلوها و صفحه کلیدهای کنترل موتورهای الکتریکی باید طوری ساخته شده باشد که تمام قسمتهای برق دار آن در محفظه های قفل شده قرار گیرد.

تابلوها و صفحه کلیدهای الکتریکی که در کارگاهها قرار گرفته یا بطریق دیگری در دسترس کارگران میباشد باید: اولا – بوسیله محفظه ها یا حفاظهای معمولی ماشینها محصور باشد و در هر حال درهای قفل دار داشته باشد تا اشخاص بی صلاحیت بتوانند به آنها دسترسی پیدا کنند و ثانیا در پیرامون آنها فرشها با سکوهای عایق پیش بینی شده باشد.

قسمت های برق دار تابلوها و صفحه کلیدهای برق که در حال عادی مجزی و محفوظ میباشند و گاه گاه ضمن برق دار بودن بتنظیم یا تعمیر احتیاج دارند باید بطریقی نصب شده باشند که برای حفاظت کامل کارگران از تماس با قسمت های مجاور بتواند روی آنها پوششها سپری قابل حمل مناسبی قرار داد.

وضع و ترتیب عمومی تابلوهای اصلی برای ولتاژ متناوب یا مستقیم که از 650 ولت تجاوز نمینماید باید بشرح زیر باشد. الف- قسمت هائیکه احتمالا بتنظیم یا دستکاری احتیاج دارند بسهولت در دسترس باشد. ب- مسیر هر هادی را در صورت لزوم بتوان به آسانی تعقیب کرد. ج- هادی هائیکه متعلق به شبکه های مختلف میباشند باید طوری از هم مجزا شوند که بسهولت بتوان آنها را تشخیص داد. د- تمام فرمانهای دستی بایستی از جلوی تابلو دیده شود.

در تابلوهائیکه برای کنترل ولتاژهای متناوب یا مستقیم متجاوز از 650 ولت بکار میرود باید نکات زیر رعایت شود. الف- محفظه های فلزی تمام آلانیکه با ولتاژ قوی کار میکند باید با زمین متصل شود یا کاملا در جعبه های عایق مناسب و محکم محصور گردد. ب- تمام دسته های فلزی و کلیه وسایل فلزی برای بکار انداختن کلیدها باید بطور موثر بزمین وصل شود.

در مواقعی که می خواهند با تابلوی برق ولتاژ قوی کار کنند تمام تابلو باید از مدار جریان خارج شود در صورتیکه تابلو دارای چند قسمت مجزی باشد که بتوان آنها را بوسائلی از لحاظ الکتریکی از یکدیگر جدا ساخت ممکن است فقط قسمت مربوطه را از مقدار جریان خارج نمود.

موتورهای الکتریکی که با ولتاژ متناوب بیش از 230 ولت نسبت بزمین کار میکنند باید با حصار دائمی یا حفاظهای مناسب دیگر طوری محفوظ شود که از برخورد تصادفی اشخاص یا اشیاء هادی بقسمتهای برق دار آنها جلوگیری نماید مگر آنکه این موتورها از نوع کاملاً بسته باشد یا در موتور خانه های مخصوص و یا روی سکوئی بارتفاع حداقل سه متر از زمین یا سطح کارگاه نصب شده باشد.

موتورهائیکه مستقیما در خارج از پایه های ماشینها نصب شده یا موتورهائیکه در معرض خطرات روغن یا رطوبت فوق العاده یا بخار یا مواد زیان آور دیگر قرار میگیرد باید دارای پوشش یا حفاظ مناسبی باشد تا قسمتهای برهنه برق دار و عایق هادی های آن محافظت شود.

در موقع نصب دائم باطریهای الکتریکی در اطاقهائیکه برای مقاصد دیگر نیز مورد استفاده قرار میگیرد باید اقدامات زیر را بعمل آورد. الف- نصب حفاظ مناسب برای باطریها ب- تهویه محل باطریها برای جلوگیری از جمع شدن گازها

اکومولاتورها باید روی پایه عایق نصب شود مگر در موردیکه ظرف آنها از جسم عایقی مانند شیشه. یا کلید و غیره ساخته شده باشد.

هادیهای الکتریکی قابل حمل و قابل انعطاف هر جا که احتمال آسیب دیدن آنها میرود باید: الف- پوششی از لاستیک یا پلاستیک با دوام و در صورت لزوم علاوه بر آن زره محافظ دیگری از فلز قابل انعطاف داشته باشد. ب- تمام قسمتها مخصوصا محل اتصال سیمها و دوشاخه ها و پریزها و غیره بطرز صحیح نگهداری شود.

سرپیچ لامپهای الکتریکی باید طوری ساخته شده باشد که قبل از باز شدن کامل لامپ هیچ یک از قسمتهای برق دار آشکار نگردد.

استعمال لامپهای الکتریکی قابل حمل (دوره گرد) فقط در جاهائی که پیش بینی روشنائی کافی ثابت و دائمی امکان پذیر نباشد با رعایت شرایط زیر مجاز است. الف- سرپیچها یا لامپ نگهدارها از ماده عایق مناسب بوده و همچنین لامپها دارای حفاظ محکمی باشد که از تمام قسمتهای برق دار کاملا عایق شده باشد. ب- ولتاژ لامپها برای شرایط مخصوص کاری که باید انجام گیرد مناسب و بی خطر باشد.

انبردستها و آچارپیچ گوشتی ها و فیوزکش ها و ابزارهای دستی مشابهی که در کارهای برقی مورد استفاده قرار میگیرد باید دارای عایق مناسب باشد.

دسته روغندان و پاک کن و برسها و سایر ابزارهای نظافت که در پیرامون اسبابهای الکتریکی مورد استفاده واقع میشود باید از اجسام غیرهادی ساخته شده باشد.

دیناموها ویکو کننده ها (Redrcseur) و ترانسفورماتورهائیکه برای جوشکاری یا بریدن فلزات بکار میرود و همچنین تمام قسمتهای حامل جریان آنها باید در مقابل برخورد تصادفی با قسمتهای برق دار برهنه محافظت شده باشد.

شکافهای تهویه محفظه ترانسفورماتورها باید طوری ساخته شود که از میان آنها بهیچ یک از قسمتهای برق دار ترانسفورماتور امکان دسترسی نباشد.

الف- محفظه با بدنه های فلزی ماشینها و ترانسفورماتور های جوشکاری باید بطور موثر بزمین وصل شده باشد. ب- در جائیکه در اثر اتصال یک سوم مدار جوشکاری بمحفظه ماشین یا ترانسفورماتور جوشکاری احتمال ایجاد جریانهای پراکنده خطرناکی باشد باید اتصال زمین مدار جوشکاری فقط در نقطه کار انجام گیرد.

محل اتصال کابلهای مدار جوشکاری ماشین باید بدقت عایق شده باشد.

دسته ابر الکترود باید کاملاً عایق باشد.

ابرهای الکترود باید با سپرهائی برای محافظت دست جوشکار در مقابل حرارت شعله مجهز باشد.

در ماشینهای جوشکاری با مقاومت الکتریکی تمام قسمتهای حامل جریان باستثناء گیره های جوشکاری باید کاملاً محفوظ باشد.

ماشینهای جوشکاری با مقاومت الکتریکی باید با کلیدهای قطع مدار که در نزدیک یا روی ماشین ها نصب شده مجهز باشد.

اتصال هادیهای حامل جریان باید بطور مطمئن با پیچ و مهره انجام گیرد و جز در مدارهای کنترل نباید از دو شاخه استفاده کرد.

ماشینهای جوشکاری با مقاومت الکتریکی که خود کار یا نیمه خودکار است باید طوری با حفاظ یا وسائل قطع کننده با دو دست مجهز باشد که پس از راه افتادن ماشین دست کارگر بمنطقه خطر نرسد.

کلیه هادیها یا وسائل الکتریکی مدار را همیشه باید برق دار تصور نمود مگر آنکه یقین بدانند که برق آنها قطع شده است.

الف- کار کردن روی مدارها یا وسائل الکتریکی برق دار که ولتاژ متناوب یا مستقیم آنها نسبت بزمین از 250 ولت بیشتر است مجاز نیست. ب- هنگام کارکردن روی مدارهای جریان متناوب یا مستقیم یا ولتاژ کمتر از 250 ولت نسبت بزمین باید بوسیله بکار بردن ابزارهای عایق شده. دستکشها- فرشها- پرده ها و یا وسائل حفاظتی دیگر احتیاطهای لازم در مقابل برق زدگی یا اتصال کوتاه بعمل آورد. ج- کارگرانی که روی مدارهای برق دار بشرح بالا کار میکنند در تمام مدت کار باید بوسیله شخص صلاحیتدار دیگری مراقبت شوند.

هنگام کارکردن روی هادیهای برهنه برق دار یا انجام کار در مجاورت آنها باید هادی های مزبور را بوسیله حائل های دائمی یا موقتی از جنس مواد عایق محافظت نمود تا از اتصال کوتاه تصادفی جلوگیری شود.

وسائل آتش نشانی قابل حمل برای خاموش کردن حریقهائی که در آنها وسائل الکتریکی برق دار وجود دارد بایستی دارای مشخصات زیر باشد. الف- محتوی دستگاه آتش نشانی باید از نوع گاز کربنیک یا پودر خشک و یا هرنوع ماده غیرهادی و غیر سمی باشد که هیچگونه خطری برای کسانیکه آن را بکار میبرند نداشته باشد. ب- وسیله آتش نشانی باید دارای علائم آشکار بوده و در محل مناسبی نزدیک تاسیسات برقی قرار گرفته باشد. ج- وسیله آتش نشانی باید در جائی نصب شود که شرایط محیط از قبیل حرارت – برودت و رطوبت باعث اختلال کار دستگاه نشود.

استعمال هرنوع وسیله آتش نشانی که جهش پیوسته ای از آب با مایع هادی دیگر از آن خارج میشود برای خاموش کردن حریقهائی که در بین آنها وسائل الکتریکی برق دار باشد با دست ممنوع است.

کارگران در موقع کارکردن با وسائل و مدارهای الکتریکی برق دار یا انجام کار در مجاور آنها باید نکات زیر را رعایت نمایند. الف- لباس مناسبی بپوشند که اجزاء فلزی نداشته باشد. ب- از حمل اشیاء فلزی غیر ضروری مانند انگشتر – کلید- زنجیر – ساعت و یا ماسکهای فلزی و همچنین اشیاء قابل اشتعال مانند ماسکهای سلولوئیدی و غیره خودداری نمایند. ج- با وسائل حفاظت مناسب طبق شرایط و مقررات آئین نامه حفاظت انفرادی مجهز بوده و آنها را مورد استفاده قرار دهند. د- وسائل و ابزارهای فلزی را طوری حمل کنند که از افتادن آنها جلوگیری شود.

برای جلوگیری از خطر اشتعال در اثر جرقه های ناشی از الکتریسیته ساکن در محیط های مساعد برای اشتعال باید پیشگیریهای زیر را بعمل آورد. الف- رطوبت نسبی هوا را نباید کمتر از 50 درصد (درجه هیدرومتریک) نگهداشته و برای این منظور بهتر است از وسائل کنترل خودکار استفاده شود. ب- بارهای الکتریکی را که ممکن است روی اجسام فلزی جمع شوند باید بطریق زیر بزمین هدایت کرد. 1- بوسیله سیمهای اتصال زمین که مستقیما و یا از راه مقاومتی بزمین وصل شده باشد و یا 2- بوسیله کائوچو و یا مواد مشابه آن که مقاومت مخصوص آن حداقل 100000 اهم سانتی متر باشد.

چنانچه در اثر اصطکاک تسمه روی فلکه ها بارهای الکتریسیته ساکن خطرناکی انباشته شود باید هم محور ترانسمیون و هم یاتاقانهای آن را بزمین وصل نمود.

برای جلوگیری از انباشته شدن بارهای الکتریکی ساکن در جاهائیکه تسمه از چرخ جدا میشود و احتمال جرقه زدن وجود دارد باید بوسیله شاخه های فلزی که بزمین وصل شده اند بارهای الکتریکی ساکن را بزمین هدایت کرد.

در جاهائیکه مایعات از مخزنهای ذخیره به تانکرها یا پارکتها انتقال داده میشود باید بدنه فلزی مخزن ذخیره به بدنه فلزی تانکر یا پارکتی وصل شود و در صورتی که چرخهای بارکش لاستیکی باشد بدنه بارکشی را نیز باید بزمین متصل نمود.

الف- در جائیکه گردهای بسیار نرم بوسیله دستگاههای هوائی (اتوماتیک) که قسمتهای فلزی دارد انتقال داده میشود بایستی قسمتهای فلزی در طول تمام مسیر انتقال گرد از نظر هدایت الکتریکی بیکدیگر و بزمین وصل شود. ب- در جائیکه با گردهای نرم آلومینیوم یا مانیریوم کار میکنند باید بوسیله یابنده (دلکتور) یا ابزارهای مناسب دیگری محل انباشته شدن بارهای الکتریسیته ساکن را پیدا کرد.

در جائیکه خطرات مخصوص مربوط به استعمال مواد منفجره یا چاشنی های حساس وجود دارد باید کفشهای مخصوص ضد الکتریسیته ساکن و ماسکهای محافظ صورت بکار برد.

در جائیکه انباشته شدن بارهای الکتریسیته ساکن احتمال خطر دارد و اقدامات مشروحه در مواد 76 تا 82 مقررات این فصل برای رفع خطر موثر یا عملی نیست باید از وسائل دفع و خنثی کردن الکتریسیته ساکن استفاده کرد و این وسائل باید طوری ساخته و نصب شده باشد تا از بروز جرقه آتش افروز جلوگیری نماید.

وسائل رادیواکتیو که برای از بین بردن بارهای الکتریسیته ساکن مورد استفاده قرار میگیرد و باید طوری ساخته و محفوظ و نصب شده باشد که تشعشع رادیواکتیو بکارگران صدمه ای نرساند.

رنگ پاشی با پیستوله باید کلیه اشیاء فلزی که رنگ یا لعاب به آنها پاشیده میشود و همچنین قسمت های فلزی از قبیل اطاقک غرفه مخزن رنگ و وسائل تهویه را بزمین وصل کرد.

پیستوله رنگ پاشی باید بوسیله مفتول فلزی یا بوسائل مناسب دیگر بزمین وصول شود.

دستگاههائیکه خطر انفجار مخلوطهای گاز و یا بخار قابل اشتعال وجود دارد نباید دستگاهها و ادوات الکتریکی را قرار داد مگر اینکه ساختمان آنها طوری باشد که در مقابل خطر انفجار و اشتعال حفاظت شده باشد.

دستگاهها و وسائل الکتریکی و فنی در مقابل خطر انفجار و اشتعال حفاظت شده که شامل یکی از مشخصات زیر باشد. الف- از نوع ضد انفجار (ضد اشتعال) باشد یا ب- دائما تحت فشار هوای پاکی که فشار آن اندکی بیش از هوای محیط خود باشد قرار گیرد. ج- یا با گاز بی اثری که فشار آن اندکی از فشار هوای محیط آن بیشتر است پر شده باشد. د- طرح و ساختمان آن کاملا بیخطر باشد یعنی انرژی مدار آن ها باندازه ای باشد که جرقه آتش افروز تولید ننماید. هـ- نوعا تهویه شود. و- ساختمان آن نوعی باشد که مقام صلاحیتدار استفاده از آن را برای آن وضع خاص مورد تائید قرار دهد.

الکترو موتورهائی که در کارگاههای محتوی گازهای قابل اشتعال و یا انفجار با غبارهای قابل اشتعال نصب میشود باید از نوع ضد انفجار و ضد اشتعال باشد.

دستگاههای الکتریکی ضد انفجار باید طوری ساخته شده باشد که بکار بردن آنها در محیط خطرناک مورد بحث در این فصل از طرف مقام صلاحیتدار گواهی شده باشد و بعدا هیچگونه تغییری که موجب اختلال در وضع حفاظتی اولیه آنها می شود نباید داده شود.

هادیهای ناقل جریان برق بدستگاههای ضد انفجار باید در لوله های فولادی که بهم پیچ شده باشد قرار داده شود یا از نوع کابلهای با زره فولادی یا کابلهای با روپوش فلزی و عایق معدنی باشد و این هادیها را باید طوری بدستگاه وصل کرد که خاصیت ضد انفجار آنرا حفظ نمایند.

در جائیکه لوله ای حافظ هادیهای الکتریک از محیط بی خطر به محیط خطرناک میرود باید در نقطه ای که لوله وارد منطقه خطرناک میشود جعبه های مخصوص ضد انفجار مسدود کننده قرار داد و در محل اتصال لوله هائی که قطرشان بیشتر از 25 میلیمتر (یک اینچ) باشد و همچنین بین سر کابلها و دستگاههای الکتریکی باید جعبه ضد انفجار مسدود کننده قرار داد مگر آنکه ضد انفجار بودن مجموعه کابل ها جداگانه از طرف مقامات صلاحیتدار تایید شده باشد.

شعاع قوسی لوله ها باید اقلا سه برابر قطر آنها باشد.

در جائیکه احتمال آسیب های مکانیکی میرود کابلها باید زره دار باشد.

در جائیکه طول زیادی از کابلهای با عایق کاغذی آغشته بروغن بحالت قائم قرار می گیرد باید تدابیر لازم بکار برد تا روغن آنها خارج نگردد.

محفظه فلزی دستگاههای برقی و یا ادوات ضد انفجار باید بوسیله لحیم کاری – پیچ و مهره و یا بستهای مناسب بیکدیگر و به غلاف فلزی کابل متصل گردد تا پیوستگی الکتریکی آنها تامین شود.

وسیله اتصال کابل های فوق باید طوری باشد که ضد انفجار بوده و از نفوذ رطوبت بعایق کابل جلوگیری نماید.

غلاف فلزی خارجی عایق شده کابلها نباید بعنوان هادی جریان اصلی مورد استفاده قرار گیرد.

در جائیکه کابلهای یا غلاف فلزی از روی قسمتهای فلزی ساختمانها یا اسکلتهای فلزی عبور میکند باید دارای تکیه گاههای عایق باشد و یا محکم بآن قسمتهای فلزی وصل شده باشد.

دستگاه تحت فشار باید در تمام مدتیکه بمنبع انرژی الکتریکی وصل است در معرض فشار هوای پاک یا گاز بی اثر که میزان فشار آن همیشه ثابت و بیش از هوای محیط دستگاه باشد قرار گیرد.

در این نوع دستگاهها وسائل مناسبی باید پیش بینی شود تا در صورت کاهش فشار هوای دستگاه جریان برق آن را قطع کند.

این دستگاه ها بایستی با فشارسنج دقیقی مجهز باشد که همیشه فشار حقیقی هوای پاک یا گاز بی اثر داخل آن ها را نشان دهد.

خصوصیات فنی مدار ایندستگاهها باید از طرف مقام صلاحیتدار مورد آزمایش قرار گرفته و بیخطر بودن آنها برای محیط موردنظر تایید شده باشد.

مدارها و دستگاههای بی خطر نباید پس از نصب و بازدید و گواهی مقام آزمایش کننده صلاحیتدار تغییر داده شود و اینگونه مدارها باید از سایر مدارها از لحاظ الکتریکی مجزا باشد.

موتورهای بزرگ و دستگاههائی که طبق مواد مذکور در این فصل حفاظت نشده باید از نوع موتورها و دستگاههای بسته باشد عمل تهویه آنها با مقدار کافی هوای پاک و تازه که با فشار بداخل آن وارد و بوسیله لوله های خرطومی مصنوعی خارج میشود انجام گیرد. سیمهای هوائی

از سیم های لخت هوائی فقط تا منطقه خطر میتوان استفاده کرد و انتهای آنها قبل از رسیدن بمنطقه خطر باید با وسائل مخصوص حفاظتی موثر در مقابل اضافه ولتاژ (سورنانسیون) مجهز باشد.

در جائی که برای ادامه شبکه برق در حوزه خطر از کابلهای زره دار و یا غلاف فلزی استفاده میشود باید غلاف فلزی یا زره کابلها از لحاظ الکتریکی بیکدیگر مربوط و کاملاً بزمین وصل شده باشد.

تمام کابلهای برق و حتی کابلهای مخابرات زیر زمینی باید در عمق بیش از 50 سانتیمتر (20 اینچ) زیر زمین قرار داده شود تا در مقابل آسیبهای مکانیکی اتفاقی محفوظ باشد.

ساختمان و نصب تمام ادوات الکتریکی که احتیاج بمراقبت و تعمیرات مکرر دارند باید طوری باشد که در موقع لزوم بتوان به آسانی آنها را از مدار الکتریکی جدا کرد.

در جائیکه کلیدهای جداکننده بلاواسطه مجاور دستگاهی که به آن جریان میدهد قرار نگرفته باشد باید هنگام باز بودن دستگاه در محیط قابل اشتعال برای معاینه و یا تعمیر اقدامات احتیاطی بمنظور جلوگیری از اتصال شبکه بدستگاه اتخاذ گردد.

هر کلید جدا کننده باید دارای پلاک معرف دستگاهیکه به آن جریان میدهد باشد.

فیوزها را باید در خارج محیط خطر قرار داد و در صورتیکه این امر امکان نداشته باشد باید برای آنها محفظه های بسته ضد انفجار پیش بینی کرد و در این محفظه ها باید فقط وقتی باز شود که فیوزها از مدار جریان قطع شده باشد.

تمام ادوات الکتریکی بانضمام وسائل روشنائی برقی باید بدقت مراقبت و نگهداری شود و حداقل هر 10 ماه یک مرتبه بوسیله اشخاص فنی صلاحیتدار بازرسی شود.

روشنائی محیط قابل اشتعال باید بوسیله لامپهای الکتریکی نصب شده در خارج از آن محیط تامین گردد مگر آنکه بیخطر بودن آنوسائل بتصویب مقامات صلاحیتدار رسیده باشد.

تمام دیوارها- سقفها و وسائل فلزی و بدنه ماشین آلات باید بطور موثر بزمین اتصال داده شده باشد.

در محیطی از کارگاه که مایعات قابل اشتعال تولید میشود باید میزان رطوبت هوا را بیش از 50 درصد نگهداشت.

کلیدها و وسائل بکار انداختن موتورها – فیوزها و تمام دستگاههای خودکار و وسائل مشابه آنها باید خارج از حوزه خطر قرار گیرد.

ساختمان وسائل فرمان برای راه انداختن و متوقف ساختن موتورها باید طوری باشد که غبار در آن نفوذ نکند- هر جا که استفاده از این نوع ساختمان مقدور نباشد باید فرمانها در محفظه های ضد انفجار قرار گیرد.

ساختمان موتورهای الکتریکی باید طوری باشد که غبار در آنها نفوذ نکند هر جا که استفاده از این نوع موتورها مقدور نباشد باید موتورها در محفظه های ضد انفجار قرار گیرد.

ساختمان بخاریهای برقی که در این نوع مکان ها بکار میرود باید طبق مقررات آئین نامه مواد قابل اشتعال و انفجار فصل حرارت باشد.

وسائل حفاظت در مقابل اضافه بار و اتصال کوتاه (مانند فیوز. کلید خودکار و غیره) باید با وسایل خودکار دیگری برای جلوگیری از نفوذ غیرعادی الکتریسیته بزمین مجهز گردد تا در صورتی که مقدار نفوذ الکتریسیته بزمین از ده درصد حساسیت وسیله حفاظت تجاوز کرد بتواند تمام مدار یا قسمت معیوب آن را از شبکه قطع نماید.

ادوات الکتریکی قابل حمل نباید در محیط خطر مورد استفاده قرار گیرد.

در محیط های مشمول این فصل باید احتیاطها و پیش گیری های لازم در مقابل الکتریسیته ساکن طبق مواد فصل پنجم این آئین نامه بعمل آورد.

در کارخانه ها و موسساتیکه گرد آلومینیوم یا منیزیوم موجود است تمام اشخاص باید کفشهای ضد الکتریسیته ساکن بپوشند.

در کارگاهها و محلهائیکه موادی از قبیل آرد – ادویه- نشاسته، شکر کاکائو و نظایر آن که غبارهای قابل اشتعال ایجاد می نماید تهیه. مصرف یا انباشته میشود باید مقررات زیر رعایت گردد. الف- موتورهای الکتریکی و مولدهای برق دارای محفظه های خاصی باشد که غبار در آنها نفوذ نکند و بیخطر بودن آنها مورد تایید مقامات صلاحیتدار واقع شده باشد و یا در مکانهائیکه غبار نمیتواند در آن نفوذ نماید و بوسیله هوای پاک تهویه میشود ننصب شده باشد. ب- اگر وسائل کنترول موتورها از نوعی باشد که موتور را از دور کنترل کند، اتصالهای کلید کنترل یابد. 1- یا از نوعی باشد که غبار در آن نفوذ نکند. 2- یا در اطاقهای جداگانه ای که غبار در آن نفوذ نمیکند نصب گردد. ج- ساختمان تمام ادوات و آلات الکتریکی باید طوری باشد که حرارت هیچیک از قسمتهای خارجی آنها که ممکن است بغبار آلوده شود بدرجه اشتعال غبار نرسد.

روشنائی مصنوعی داخل انبارها و آلات نقاله و بالابرها یا ساختمانها و وسائل مشابه که در تولید یا استعمال مواد مولد غبار آلی قابل اشتعال مورد استفاده قرار میگیرد باید بوسیله لامپهای محفوظ در حساب های غیرقابل نفوذ تامین شود و این حسابها باید: الف- در مقابل آسیبهای مکانیکی بطرز مناسبی محافظت شده باشد. ب- در داخل دیوار یا سقف طوری کار گذاشته شود که از آنها برآمدگی نداشته باشد. ج- بوسیله کلیدی که غبار در آن نفوذ نمیکند از خارج قطع و وصل شود.

وسائل و ماشینهای برقی قابل حمل باید با کلیدهائی که روی سیم فلز قرار گرفته و در بدنه یا دسته آنها کار گذاشته شده مجهز بوده و دارای خصوصیات زیر باشد. الف- باید تحت فشار فنری قرار گیرد بطوریکه فقط وقتی کارگر بروی اهرم کلید فشار میدهد مدار الکتریکی وصل بوده و با برداشتن دست از روی اهرم جریان برق قطع گردد. ب- جای کلید طوری انتخاب شده باشد که خطر بکار افتادن اتفاقی وسائل و ماشین های برقی مزبور هنگامیکه در محلی قرار داده میشود یا از آنها استفاده نمیگردد بحداقل ممکنه برسد.

در مواردیکه وسائل و ماشینهای برقی دستی قابل حمل ضمن بنای ساختمانها یا در فضای آزاد مشابه آن بکار برده می شود خطر معیوب شدن عایق ابراز و سیم اتصال زمین وجود داشته باشد ولتاژ متناوب منبع جریان این وسائل نباید از 110 ولت تجاوز نماید.

در مواردی که برای تقلیل ولتاژ شبکه بمقدار توصیه ده در بند بالا از ترانسفورماتور استفاده میشود ترانسفورماتور باید دارای دو سیم پیچی مجزی باشد و از نقطه وسط سیم پیچی دوم سیمی خارج شده باشد که در موقع کار این سیم بزمین اتصال داده شود.

در جائیکه کاهش ولتاژ متناوب بمقدار کمتر از 110 ولت مقدور نباشد باید احتیاطهای زیر را بعمل آورد. الف- ترانسفورماتور مجزائی با نسبت تبدیل یک بیک میان شبکه اصلی و ابزارهای دستی برقی قابل حمل قرار داده شود تا مدار دو باحتیاج باتصال زمین نداشته باشد. ب- اتصال زمین بایستی وسیله یک مدار فرعی بنحوی کنترل خود که در صورت قطع اتصال زمین وسیله کنترل مزبور مدار اصلی تغذیه ابزار دستی را قطع نماید. ج- وسائل کنترل پیوستگی سیم اتصال زمین باید طوری پیش بینی شده باشد تا بکارگران امکان دهد که خود آنها هر موقع که خواسته باشند بتوانند پیوستگی زمین را بسهولت آزمایش نمایند.

موتورها و هادیها ، کابلهای اتصالی و دو شاخه های ابزارهای برقی قابل حمل باید دارای خصوصیات و شرایط کلی گفته شده در فصول مربوطه این آئین نامه باشند.

ابزارهای الکتریکی دستی قابل حمل باید بوسیله دوشاخه و پریزی که دارای اتصال اضافی برای سیم اتصالی بزمین است بشبکه وصل شود.

در مواردیکه شدت جریان زیاد باشد پریز باید بوسیله کسیکه برخود آن نصب شده کنترل شود.

برای اجتناب از طولانی شدن کابل های اتصالی ابزارهای الکتریکی قابل حمل باید محل نصب پریزهای ثابت نزدیک محل کار باشد.

هرجا که امکان غیر باشد کابلهای اتصالی ابزارهای الکتریکی دستی قابل حمل را باید در ارتفاعی آویخت که اشخاص بتوانند آزاد راه از زیر آنها عبور نمایند.

ابزارهای الکتریکی قابل حمل معلق درخت باید بوسیله سر طناب با زنجیر وزنه برداری نگهداری شود.

برای نقل مکان ابزارهای الکتریکی قابل حمل سنگین باید کمربند با حمایل مخصوصی جهت کارگران پیش بینی شده باشد و از این کمربند یا حمایل نباید برای نگهداشتن آن ابزارها در موقع کار استفاده کرد.

کارگرانی که با ابزارهای الکتریکی قابل حمل کار میکنند باید از پوشیدن لباس های گشاد با گوشه های آزاد و دستکشهای غیر لاستیکی اجتناب نمایند.

مادام که اطمینان حاصل شده است مدار الکتریکی برق دار نسبت تعمیرات روی آن اکیداً ممنوع است.

به استثنای موارد فوق العاده ضروری هرگز نباید بتعمیر مدارهای الکتریکی برق دار پرداخت.

تعمیرکاری قسمتهای برق دار مدارهای الکتریکی باید منحصرا در موارد زیر انجام گیرد. الف- بدستور شخص فنی مسئول ب- تحت نظارت مستقیم و دائمی شخص فنی که با دستگاه تحت تعمیر و کاریکه باید انجام بگیرد و همچنین خطرات احتمالی ناشی از آن آشنائی کامل داشته باشد و بتواند تمام اقدامات لازم برای جلوگیری از ...... ضمن کار را فورا بعمل آورد.

شخص فنی مسئول قبل از آنکه اجازه کار کردن یا هر نوع مدار الکتریکی و ماشین با دستگاه الکتریکی را بدهد باید یقین حاصل کند که: الف- مدار یا ماشین با دستگاه الکتریکی موردنظر از منبع برق کاملا قطع شده است. ب- کلیدها یا کلیدهای خودکاری که مدار یا ماشین با دستگاه الکتریکی را کنترل می نماید در وضع قطع بطور مطمئن قفل شده است. ج- اقدامات دیگری که در هر مورد خاص برای جلوگیری از استقرار مجدد جریان قبل از اتمام تعمیر و دورشدن تعمیرکاران ضروری باشد بعمل آمده است.

پس از تعمیرات باید فقط بدستور سریع شخص فنی صلاحیتدار برق مجدد وصل شود.

در موقع تعمیر مدارهای الکتریکی.کابلها یا سیمهای هوائی انتقال قدرت که احتمال دارد از جهات مختلف تغذیه شوند باید هر دو طرف قسمتی از آن مدار یا کابل یا سیم هوائی را بطور مطمئنی از منبع قدرت قطع نمود.

طرفین قسمتی از سیم های هوائی را که باید تعمیر شود علاوه بر قطع نمودن از منبع قدرت باید در صورت لزوم بزمین وصل کرد.

تمام تعمیرکاران هنگام بالا رفتن از تیرهای سیم هوائی باید کمربند اطمینان با استحکام کافی طبق مقررات آئین نامه وسائل حفاظت انفرادی داشته باشند و مورد استفاده قرار دهند.

تمام ابزارهائی که برای تعمیر تاسیسات الکتریکی بکار برده میشود مانند انبردست، آچار پیچ گوشتی و فیوزکش و نظائر آن باید. الف- دسته عایق قوی و محکم داشته باشند. ب- برای کار موردنظر مناسب باشند.

تعمیرکارانی که با دستگاههای الکتریکی کار میکنند باید علاوه بر استفاده از ابزارهای عایق منحنی شده در صورت لزوم نکات حفاظتی زیر را رعایت نمایند. الف- دستکشهای لاستیکی محکمی مطابق با مقررات آئین نامه وسائل حفاظت انفرادی بدست گرفته و روی آنها دستکش چرمی محکم دیگری بدون دگمه های فلزی بپوشند. ب- هنگام کار روی چهارپایه و سکوها و فرشهائیکه کاملا از زمین عایق شده باشند، بایستند.

قبل از تعویض فیوزهای محتوی مدارهای الکتریکی باید آن مدارها را از منبع انرژی قطع کرد اگر این عمل امکان پذیر نباشد کارگریکه فیوز را عوض میکند باید صورت و چشمهای خود را کاملاً محافظت نماید.

هنگام دست زدن به فیوزهای مدار برق دار کارگران باید نکات زیر را رعایت نمایند. الف- از ابزارهای مناسب و مخصوص کشیدن فیوز (مانند فیوزکش) استفاده کنند. ب- روی چهارپایه ها یا فرشهای عایق خشکه بایستند.

تمام تعمیرکاران برق باید: الف- تعلیمات کافی مربوط بتنفس مصنوعی و کمکهای اولیه را دیده باشند. ب- تحت نظر مربی کاملاً واردی منظماً بتمرین تنفس مصنوعی و کمکهای اولیه بپردازند.

هرگاه هنگام کار کردن در دیگهای بخار مخازن سایر ظروف سربسته برای روشنائی و یا نیروی محرکه از برق استفاده شود. الف- ولتاژ مدارک مربوطه نباید از مقادیر زیر تجاوز کند. 1- 100 ولت برای جریان مستقیم 2- 49 ولت (ولتاژ موتربین فازها) در جریان سه فازیکه نقطه صفر آن بزمین وصل شده باشد. 3- 24 ولت در جریان یک فاز ب- فقط کابلهای قابل انعطاف با عایق قوی و سرپیچهای ساخته شده از ماده عایق استقبال شود. ج- لامپ باید حفاظ مافی داشته باشد تا از شکستن آن جلوگیری شود. د- کابلها با هادیهای قابل انعطاف باید طوری قرار گرفته باشد که در اثر تماس با اشخاص ایجاد خطر نماید.

مقامات صلاحیتدار مذکور در این آئین نامه را در هر مورد وزارت کار تشخیص و تعیین خواهد نمود.