🔒آییننامه ساماندهی بایگانی های راکد، اسناد، اشیاء و اموال آرشیوی قوه قضائیه
این قانون دربارهٔ چیست؟ این آییننامه دربارهٔ ساماندهی و نگهداری بایگانیهای راکد، اسناد، اشیاء و اموال آرشیوی قوهٔ قضائیه است. بخشی از متن ارائهشده، تشکیل هیأت مرکزی و وظایف آن در سیاستگذاری و تعیین ضوابط نگهداری و انتقال اسناد را بیان میکند.
مخاطب: واحدها و مراجع قوهٔ قضائیه که با پروندهها، اسناد، بایگانیها و اموال آرشیوی سروکار دارند.
- هیأت مرکزی برای سیاستگذاری، برنامهریزی و نظارت بر اجرای آییننامه تشکیل میشود.
- تعیین میزان اهمیت و مدت نگهداری پروندههای مختومهٔ قطعی از وظایف هیأت مرکزی است.
- متن ارائهشده کامل نیست و جزئیات دیگر آییننامه از آن معلوم نمیشود.
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
★
موادِ قانون 30 ماده
تعاریف و اختصارات به کار رفته در این آیین نامه عبارت است از:
به منظور سیاست گذاری، برنامه ریزی و نظارت بر اجرای آیین نامه، «هیات مرکزی» با ترکیب اشخاص زیر تشکیل می شود:
الف ـ معاون اول قوه قضاییه (رئیس هیات)
ب ـ معاون حقوقی و امور مجلس قوه قضاییه (دبیر هیات)؛
پ ـ دادستان کل کشور؛
ت ـ معاون راهبردی قوه قضاییه؛
ث ـ رئیس مرکز حفاظت؛
ج ـ رئیس مرکز آمار؛
چ ـ رئیس سازمان.
وظایف و اختیارات هیات مرکزی به شرح زیر است:
الف ـ سیاست گذاری و تعیین خط مشی مرتبط با آیین نامه؛
ب ـ تعیین میزان اهمیت و مدت نگهداری پرونده های مختومه قطعی؛
پ ـ تعیین ضوابط انتقال اسناد و پرونده های مهم و ملی از مراجع و واحدهای قضایی؛
ت ـ تعیین ضوابط ارسال پرونده های مختومه ضروری و مهم و ملی حسب مورد به معاونت و یا سازمان؛
ث ـ تعیین ضوابط ساماندهی اسناد و پرونده های اداری و مالی؛
ج ـ تعیین مرجع و ضوابط امحای اسناد و پرونده های مختومه غیرضروری؛
چ ـ تعیین ضوابط انتقال اشیاء و اموال آرشیوی مرتبط با قوه قضاییه و پیشنهاد تخصیص اعتبار لازم؛
ح ـ تصویب ضوابط ارائه خدمات آرشیوی برای امور آموزشی، پژوهشی، علمی و فرهنگی و غیره و استفاده از بخش خصوصی برای ارائه خدمات فوق؛
خ ـ پیشنهاد اصلاح آیین نامه به رئیس قوه قضاییه؛
د ـ سایر اموری که توسط رئیس قوه قضاییه ارجاع می شود.
به منظور تسهیل و تسریع اجرای آیین نامه و مصوبات هیات مرکزی در استان ها، «هیات استانی» زیر نظر هیات مرکزی، با ترکیب اشخاص زیر در دادگستری کل استان ها تشکیل می شود:
الف ـ رئیس کل دادگستری استان (رئیس هیات)؛
ب ـ معاون فناوری اطلاعات و برنامه ریزی دادگستری استان (دبیر هیات)؛
پ ـ دادستان مرکز استان؛
ت ـ مدیر حفاظت و اطلاعات دادگستری استان؛
ث ـ معاون مالی، پشتیبانی و امور عمرانی دادگستری استان؛
در واحدهای قضایی، از قبیل دیوان عالی کشور، دادستانی کل کشور، دیوان عدالت اداری، دادگاه عالی انتظامی قضات و دادسرای انتظامی قضات، سازمان قضایی نیروهای مسلح و همچنین مرکز حل اختلاف، هیات متناظر زیر نظر هیات مرکزی طبق ضوابط آیین نامه تشکیل خواهد شد.
مرجع قضایی مختومه کننده پرونده پیش از صدور دستور بایگانی، ضمن حصول اطمینان از اجرای آراء و تصمیمات قضایی، نسبت به موضوعاتی از قبیل موارد زیر حسب مورد تعیین تکلیف و یا نسبت به رفع اثر از آنها اقدام می کند:
الف ـ دستور ممنوعیت از معامله و نقل و انتقال؛
ب ـ قرار یا دستور ممنوعیت خروج از کشور؛
پ ـ اموال یا اشیاء مرتبط با پرونده؛
ت ـ پرونده استنادی مطالبه شده؛
ث ـ اسناد، قبوض یا وجوه نقدی؛
ج ـ دستور انسداد حساب بانکی؛
چ ـ وثایق و تامین خواسته؛
ح ـ اشخاص و همچنین موضوعاتی که پرونده نسبت به آنها مفتوح است.
مدیر دفتر شعبه مربوط یا جانشین وی پس از تصمیم مقام قضایی مبنی بر صدور دستور بایگانی قطعی، ضمن کنترل برگ شماری اوراق و مستندات پرونده، کاربرگ را در سمپ تکمیل و در مواردی که نسخه کاغذی پرونده به طور فیزیکی ارسال می شود روگرفتی از کاربرگ تهیه و پس از امضاء و مهر به ضمیمه پرونده، به بایگانی راکد ارسال می کند. موارد مذکور در ماده 6 آیین نامه باید به تایید قاضی مربوط برسد.
در مواردی که پرونده فاقد کاربرگ بوده یا کاربرگ ناقص یا مخدوش باشد و یا پرونده بدون صدور دستور بایگانی قطعی یا تاییدیه مذکور در ماده 7 آییننامه به آن مرجع ارسال گردیده است، مسئول یا متصدی بایگانی راکد با ذکر علت از پذیرش پرونده خودداری و آن را حسب مورد برای صدور، تکمیل یا اصلاح کاربرگ یا تعیین تکلیف به مرجع مربوط اعاده و در صورت تکمیل بودن پرونده آن را بر اساس ضوابط، در ردیف مربوط بایگانی می کند.
پرونده های مهم و ملی پس از مختومه شدن و رعایت ماده 6 آییننامه و تحویل به بایگانی راکد باید بلافاصله توسط مرجع مذکور رقومی سازی شده و فهرست آنها به معاونت اعلام شود. معاونت پس از بررسی و شناسایی نهایی، نسبت به اتخاذ تصمیم در خصوص محل نگهداری پرونده ها با رعایت ضوابط مربوط به نگهداری، موضوع ماده 15 آییننامه اقدام و پس از سپری شدن مواعد قانونی با اخذ مجوز از هیات مرکزی با رعایت ماده 24 آییننامه به سازمان ارسال می کند.
سایر پرونده های مختومه پس از انقضای مدت مقرر در دستورالعمل موضوع ماده 15 آییننامه، طبق ضوابط مقرر در آییننامه و دستورالعمل آن حسب مورد امحاء و یا به سازمان تحویل داده میشود.
نگهداری پرونده های بایگانی نیمه جاری (موقت) مطابق دستورالعمل های مربوط، از جمله دستورالعمل ساماندهی و تسریع در اجرای احکام مدنی، مصوب 1398 و دستورالعمل ساماندهی واحدهای اجرای احکام کیفری، مصوب 1391 رئیس قوه قضاییه خواهد بود. این پرونده ها باید جدای از مخزن بایگانی راکد نگهداری شود.
اوراقی که رقومی کردن آنها طبق دستورالعمل ماده 15 آییننامه ضرورت دارد، باید قبل از امحا یا انتقال به معاونت یا سازمان رقومی سازی شود.
دسترسی به اسناد و اوراق رقومی سازی شده از طریق سامانه و به نحوی که سابقه ثبت شده قابل رویت و غیرقابل تغییر باشد، مجاز است. این دسترسی و حدود آن با مجوز مقام صالح و به موجب ضوابط مصوب هیات مرکزی و با رعایت مقررات مربوط به حفاظت از اطلاعات و اسناد دارای طبقه بندی است.
محل نگهداری و ذخیره سازی اطلاعات اسناد و پرونده های رقومی سازی شده باید منطبق با استانداردهای فنی، امنیتی و حفاظتی باشد.
هرگونه تغییر اطلاعات ثبت شده در سامانه فقط با تایید قاضی مربوط امکان پذیر است. تغییر در اطلاعات وارد شده باید به نحوی باشد که سوابق این تغییرات قابل دستیابی و جست وجو باشد.
طبقه و دسته بندی پرونده ها حسب درجه اهمیت، چگونگی رقومی سازی آنها، تعیین اوراق ضروری پرونده، مدت نگهداری و فرایند ساماندهی، همچنین استثنائات مربوط به موضوعات یا مصادیقی که باید در محل دیگری نگهداری شود و یا نگهداری و امحاء آن ها مستلزم شرایط خاص می باشد و سایر امور مربوط به آیین نامه، به موجب دستورالعملی است که ظرف سه ماه پس از تصویب آیین نامه، توسط معاونت با همکاری معاونت های راهبردی و مالی، پشتیبانی و امور عمرانی، مرکز حفاظت و مرکز آمار، تهیه می شود و به تصویب رئیس هیات مرکزی می رسد .
امور مربوط به اشیاء و اموال دارای ارزش آرشیوی اهدایی به مسئولان قضایی تابع ضوابط «آییننامه تبادل هدایا با مقامات خارجی مصوب 1370 و اصلاحات بعدی» است و دیگر اشیاء متعلق به قوه قضاییه که ارزش آرشیوی دارد، مطابق مقررات و بر اساس ضوابط مصوب هیات مرکزی نگهداری میشود.
اشیاء، اموال مرتبط با پرونده ها مطابق قوانین و مقررات مربوط از جمله «آیین نامه اجرایی شیوه نگهداری اموال توقیف شده، مصوب 1394» و دستورالعمل ساماندهی فرآیند توقیف، انتقال، نگهداری و ترخیص وسایل نقلیه، مصوب 1402 توسط مرجع قضایی تعیین تکلیف می شود.
اسناد و پرونده های موضوع آییننامه بر اساس سطح دسترسی برای ارائه خدمات آرشیوی به 3 طبقه زیر تقسیم میشود:
طبقه اول: افشاء و بهره برداری از آنها منافع عمومی و امنیت ملی را تهدید می کند: ارائه خدمات آرشیوی در مورد آن ها صرفاً پس از انقضای دوره محدودیت امکان پذیر است؛
طبقه دوم: افشاء و بهره برداری از آنها حقوق اشخاص را تهدید می کند: ارائه خدمات آرشیوی در مورد آن ها پیش از انقضای دوره محدودیت منوط به رضایت کتبی از اشخاص ذی نفع خواهد بود؛
طبقه سوم: افشاء و بهره برداری از آنها آسیبی به امنیت، مصالح ملی، منافع عمومی و فردی نمی رساند: ارائه خدمات آرشیوی بلامانع است.
در صورتی که ملاحظه اصل پرونده و اسناد نگهداری شده در معاونت یا تحویلی به سازمان ضروری باشد، قاضی مربوط ضمن ذکر علت آن در صورت مجلس، از مرجع نگهداری کننده مطالبه و پس از بهره برداری بلافاصله به مرجع ارسال کننده اعاده می کند. در مورد نقل و انتقال پرونده ها مطابق ماده 24 آییننامه عمل میشود.
اسناد و پرونده های مهم و ملی و اشیاء و اموال آرشیوی با رعایت ضوابط قانونی و همکاری سازمان یا دیگر مراکز مربوط، آفت زدایی و در صورت نیاز مرمت میشود.
دسترسی اشخاص به اسناد و پرونده ها با رعایت «قانون انتشار و دسترسی آزاد به اطلاعات، مصوب 1388» و آییننامه ها و شیوهنامه های آن خواهد بود.
دسترسی اتباع بیگانه به اطلاعات اسناد و پرونده های مهم و ملی ممنوع است، مگر با دستور مقام صالح مربوط بر اساس مصوبات هیات مرکزی و تایید مرکز حفاظت.
پرونده های دارای اسناد طبقه بندی شده، مطابق آییننامه «طرز نگهداری اسناد سری و محرمانه دولتی و طبقه بندی و نحوه مشخص نمودن نوع اسناد و اطلاعات، مصوب 1354» و اصلاحات آن و ضوابط مربوط به حفاظت از اسناد و اطلاعات طبقه بندی شده ابلاغی توسط «شورای عالی امنیت ملی»، حفاظت و نگهداری میشود. دسترسی، انتقال، مدت نگهداری، امحاء و به طور کلی اعمال مقررات آییننامه در مورد اسناد مذکور تابع مصوبات هیات مرکزی است.
مرکز حفاظت به منظور حفاظت از بایگانی های راکد، پرونده ها و اسناد مهم و ملی، اشیاء و اموال آرشیوی، تدابیر امنیتی و حفاظتی لازم را اتخاذ و نواقص و ایرادهای موجود را حسب مورد به هیات مرکزی، استانی یا هیات های موضوع ماده 5 آیین نامه اعلام و مراتب را تا حصول نتیجه پیگیری می نماید. همچنین، در کلیه مواردی که نقل و انتقال پرونده ها یا امحاء آنها ضروری باشد، حسب مورد مرکز حفاظت یا حفاظت و اطلاعات دادگستری کل استان و واحد مربــوط نظارت لازم را به عمل می آورند.
مرکز آمار مکلف است ظرف شش ماه پس از تصویب آیین نامه، به شرح زیر اقدام کند:
الف ـ ایجاد قابلیت های لازم برای مشخص کردن طبقه، دسته و مدت نگهداری پرونده های ثبت شده در سمپ با در نظر گرفتن امکان تغییر آن توسط مقام صالح؛
ب ـ فراهم کردن زمینه دسترسی معاونت به سامانه در حدود تکالیف مندرج در آیین نامه؛
پ ـ فراهم کردن دسترسی به سامانه برای انجام ماموریت های ابلاغی به معاونت راهبردی قوه قضاییه؛
ت ـ پشتیبانی و ذخیره سازی داده ها در محلی امن مطابق ضوابط مربوط و تحت نظر مرکز حفاظت؛
ث ـ تهیه استانداردهای حفاظت و ایمنی با کسب نظر از مرکز حفاظت ؛
ج ـ الکترونیکی کردن کامل فرایند تکمیل کاربرگ خلاصه وضعیت پرونده؛
چ ـ فراهم سازی شبکه و زیرساخت های نرم افزاری و سخت افزاری لازم.
گرد آوری، انتقال، مرمت، حفاظت، ثبت، معرفی و نمایش عمومی اسناد، اشیاء و اموالی که دارای ارزش آرشیــوی است، برعهده معاونت می باشد. معاونت مالی، پشتیبانی و امــور عمرانی قوه قضاییه مکلف است به منظور فراهم نمودن امکانات لازم، تجهیز بایگانی ها و ساماندهی اسناد، تهیه مکان مناسب جهت نگهداری اسناد و تشکیل موزه به پیشنهاد هیات مرکزی، نسبت به تخصیص و تامین منابع مالی مربوط اقدام کند.
هیات های استانی و هیات های موضوع ماده 5 آییننامه مکلف اند ظرف یک ماه پس از تصویب آییننامه، فهرست نیازها، چالش ها و برنامه های خود جهت ساماندهی بایگانی ها را تهیه و برای بررسی به معاونت ارسال کنند و معاونت با همکاری معاونت های ذیربط پس از جمع بندی، مراتب را جهت اتخاذ تصمیم به هیات مرکزی اعلام می کند.
معاونت راهبردی قوه قضاییه اقدامات زیر را به عمل می آورد:
الف ـ در ارزیابی واحدهای قضایی و روسا و مدیران مربوط، ساماندهی پرونده های بایگانی و اجرای صحیح و مناسب مفاد آیین نامه را به عنوان یکی از شاخص های ارزیابی ملاک عمل قرار می دهد.
ب ـ با همکاری معاونت ظرف حداکثر 3 ماه پس از تصویب آیین نامه، کاربرگ های مربوط را تهیه یا اصلاح کند.
معاونت منابع انسانی و امور فرهنگی قوه قضاییه با همکاری معاونت، ضمن تهیه محتوای آموزشی مناسب، دوره های آموزشی لازم را برگزار می کند.
مسئولیت حسن اجرای آیین نامه در واحدهای ستادی و قضایی با عالی ترین مقام آن مرجع و در استان ها با روسای کل دادگستری استان و نظارت بر اجرای آن در قوه قضاییه با معاونت است.
موارد مرتبط 1
نکتههای مرتبط 1
-
ارجاع
به این صفحه
سیاست های کلی نظام اداری
آیین نامه ساماندهی بایگانی های راکد، اسناد، اشیاء و اموال آرشیوی قوه قضائیه
فقط پیوندهایی که متنشان در بانک است، با شاهد از خودِ متن — نه شباهتِ آماری. عنوانِ بدونِ متن ساخته نمیشود.
