آئین نامه پرواز هواپیماهای کشوری خارجی در ایران با اصلاحات و الحاقات بعدی

آئين نامه پرواز هواپيماهاي كشوري خارجي در ايران مصوب 1341,10,12 با اصلاحات و الحاقات بعدي هيئت وزيران در جلسه مورخ 1341/10/12 بنا بپيشنهاد شماره 7197 - 41/5/31 وزارت راه و باستناد مواد 6 و 22 قانون هواپيمائي كشوري مصوب 28 مرداد ماه 1328 آئين نامه پرواز هواپيماهاي كشوري خارجي در ايران را كه مشتمل بر پنج فصل و 20 ماده و يك تبصره ميباشد تصويب نمودند. از طرف نخست وزير آيين نامه پرواز هواپيماهاي كشوري خارجي در ايران مصوب 1341/10/12 هيأت وزيران فصل اول - تعاريف ماده ۱ - اصطلاحات ذيل داراي معاني است كه در زير تعريف شده است: الف - هواپيماي كشوري - هواپيمايي است كه مطابق مقررات مربوط به ثبت كشوري رسيده و براي امور غيرنظامي تخصيص داده شده باشد. ب - هواپيماي بازرگاني - هواپيمايي است كه براي پروازهاي به قصد انتفاع به كار برده شود. ج - هواپيماي خصوصي - هواپيمايي است كه براي پروازهاي خصوصي بدون قصد انتفاع مورد استفاده قرار گيرد. د - هواپيماي دولتي - هواپيماي متعلق به مؤسسات دولتي است. ه ـ ـ- هواپيماي سياسي - هواپيماي متعلق به نمايندگي هاي سياسي است. و - پرواز بازرگاني - پروازي است كه به منظور حمل مسافر و بار و محمولات پستي يا يكي از آنها به قصد انتفاع انجام مي شود. ز - پرواز منظم - پروازي است كه طبق يك برنامه منظم و سرويس هاي هوايي صورت گيرد. ح - پرواز غيرمنظم يا پرواز اتفاقي - پروازي است كه به طور غيرمنظم و اتفاقي در سرويس هاي هوايي انجام مي شود. ط - پرواز ترانزيتي- عبارت از پرواز هواپيما است بر فراز قلمرو كشور يا فرود آمدن در آن بدون قصد انتفاع. ي - سرويس هوايي- عبارت از رفت و آمد هواپيما است كه مطابق برنامه منظم به منظور حمل ونقل عمومي- مسافر و بار و محمولات پستي انجام مي گيرد. ك - قرارداد شيكاگو- قرارداد بين المللي هواپيمايي كشوري كه در تاريخ هفتم دسامبر سال ۱۹۴۴ ميلادي در شيكاگو به امضا رسيده است. ل - ايكائو - سازمان بين المللي هواپيمايي كشوري است. م - قلمرو - عبارت از اراضي و آب هاي ساحلي متصل به آن كه در تحت سلطه حاكميت و حمايت يا قيموميت دولتي باشد. ن - آزادي هاي پرواز- آزادي اول - حق پرواز هواپيماي خارجي بر فراز قلمرو كشور بدون فرود آمدن در آن. آزادي دوم - حق فرود آمدن هواپيماي خارجي در قلمرو كشور به منظور غير از حمل و نقل. آزادي سوم - حق پياده كردن مسافر و تخليه بار و محمولات پستي يا يكي از آنها كه مبدأ حمل آن قلمرو كشوري بوده كه هواپيما تابعيت آن را دارد. آزادي چهارم - حق گرفتن مسافر و بار و محمولات پستي يا يكي از آنها به مقصد قلمرو كشوري كه هواپيما تابعيت آن را دارد. آزادي پنجم - حق گرفتن مسافر و بار و محمولات يا يكي از آنها به مقصد قلمرو كشور ديگر و حق پياده كردن مسافر و تخليه بار و محمولات پستي يا يكي از آنها كه مبدأ حمل آن قلمرو هر يك از آن كشورهاست. س - مبدأ حمل و نقل - عبارت از كشوري است كه از آنجا مسافر و يا بار براي حمل با هواپيما گرفته شود مشروط بر اين كه مسافر بيش از سه روز و بار بيش از پانزده روز در آنجا مقيم يا متوقف بوده باشد. ع - مقصد حمل و نقل - عبارت از كشوري است كه از آن مسافر و يا بار از هواپيما تخليه شده و مسافر بيش از سه روز و بار بيش از پانزده روز در آنجا مقيم يا متوقف بوده باشد. فصل دوم - پروازهاي ترانزيتي ماده ۲ - هواپيماي كشوري خارجي اعم از خصوصي يا بازرگاني ثبت شده در كشوري كه قرارداد بين المللي شيكاگو را امضا نموده است. در صورتي كه بخواهد در سرويس غيرمنظم به طور ترانزيت از فراز قلمرو ايران عبور نموده و يا در آن فرود آيد بايد قبل از ورود به منطقه اطلاعات پرواز تهران مركز را از قصد خود آگاه سازد. ماده ۳ - هواپيماي كشوري خارجي ثبت شده در كشوري كه قرارداد بين المللي شيكاگو را امضا نموده است در صورتي كه بخواهد در سرويس منظم به طور ترانزيت از فراز قلمرو ايران عبور نموده و يا در آن فرود آيد لااقل ۱۵ روز قبل از شروع به كار اجازه قبلي از اداره كل هواپيمايي كشوري ايران تحصيل كرده باشد. تقاضا نامه پرواز بايد شامل نكات زير باشد: الف - نام شخص يا مؤسسه اي كه از هواپيما بهره برداري مي كند. ب - نوع هواپيما. ج - علايم ثبت هواپيما. د - نوع پرواز. ه ـ - دالان هوايي مورد استفاده هواپيما در قلمرو ايران. و - نام فرودگاهي كه در ايران مورد استفاده قرار خواهد گرفت. در صورت احتياج به فرود آمدن. ز - ساعت مقرر براي ورود به منطقه اطلاعات پرواز تهران و خروج از آن. ج - طول موج دستگاه راديويي هواپيما و علايم مشخصه آن. ط - نام نماينده شخص يا مؤسسه اي كه در ايران امور مربوط به هواپيما را عهده دار است. ي - نام آخرين فرودگاهي كه هواپيما قبل از ورود به منطقه اطلاعات پرواز تهران از آنجا حركت كرده و اولين فرودگاهي كه هواپيما پس از خروج از منطقه اطلاعات پرواز تهران در آنجا فرود خواهد آمد. تبصره - صدور اجازه نامه مندرج در اين ماده در مورد هواپيماهاي كشوري تابع كشورهايي كه با ايران قرارداد هواپيمايي دو جانبه منعقد نموده اند ضرورت ندارد. ماده 4 - هواپيماي خارجي اعم از خصوصي يا بازرگاني ثبت شده در كشوري كه قرارداد بين المللي شيكاگو را امضا نكرده است و همچنين هواپيماي دولتي و هواپيماي متعلق به نمايندگي سياسي خارجي در صورتي كه بخواهد به طور ترانزيت از فراز قلمرو ايران عبور نموده و يا در آن فرود آيد بايد از مجراي سياسي اجازه قبلي مقامات صلاحيت دار ايراني را تحصيل نموده باشد. تقاضانامه بايد لااقل هفت روز قبل از تاريخ شروع پرواز مورد نظر به وزارت امور خارجه ايران تسليم شده باشد. در تقاضانامه بايد كليه نكاتي كه در ماده سه مندرج است به اضافه منظور از پرواز و نام سمت رسمي شخصيت هاي مهمي كه با آن هواپيما پرواز مي كنند (در صورت وجود) قيد شود. فصل سوم - پرواز بازرگاني منظم ماده ۵ - برقراري سرويس هاي هوايي منظم بازرگاني بين ايران و هر كشور خارجي منوط بر آن است كه دولت كشوري كه برقراري آن سرويس هوايي را تقاضا دارد با دولت ايران موافقتنامه هواپيمايي دو جانبه يا چند جانبه منعقد نموده باشد و تقاضاي برقراري سرويس هاي هوايي بايد از مجراي سياسي به عمل آيد. ماده ۶ - مادام كه موافقتنامه دو جانبه يا چند جانبه هواپيمايي كشوري بين ايران و دولت خارجي كه برقراري سرويس هاي هوايي بازرگاني منظم بين ايران و كشور خود را تقاضا نموده منعقد نگرديده است ممكن است اجازه نامه موقت جهت برقراري سرويس هاي هوايي بازرگاني منظم بين ايران و دولت مزبور براي مدتي كه از شش ماه تجاوز نكند به وسيله اداره كل هواپيمايي كشوري صادر شود. اين اجازه نامه موقت ممكن است در پايان مدت اعتبار تمديد گردد. ماده ۷ - موافقتنامه هواپيمايي دو جانبه يا اجازه نامه موقت براي برقراري سرويس هاي هوايي بازرگاني منظم بين ايران و هر كشور خارجي در صورتي ممكن است منعقد و صادر شود كه شوراي عالي هواپيمايي كشوري برقراري سرويس هاي هوايي مذكور را منطبق با مصالح كشور و احتياجات حمل ونقل هوايي مسافر و بار بين ايران و كشوري كه تقاضاي برقراري سرويس هاي هوايي مذكور را نموده است تشخيص داده و نسبت به موافقتنامه پيشنهادي اظهارنظر كرده باشد و در هر صورت حقوق و منافع مؤسسات هواپيمايي داخلي و خارجي كه بين آن دو كشور قبلاً به موجب اجازه صادره از طرف دولت ايران سرويس هاي حمل ونقل هوايي برقرار نموده اند بايد رعايت شود. ماده ۸ - حق استفاده از آزادي پنجم در صورتي ممكن است از طرف دولت ايران به هواپيماهاي كشوري خارجي اعطا شود كه مسافر و بار براي حمل ونقل هوايي مربوط به آزادي سوم و چهارم بين ايران و كشوري كه تقاضاي استفاده از آزادي پنجم را نموده است وجود داشته باشد و در اين صورت حق استفاده از آزادي پنجم نبايد اصولاً از ميزاني كه در آزادي سوم و يا چهارم مورد استفاده قرار مي گيرد تجاوز كند. اين محدوديت ممكن است به وسيله تعيين تعداد مسافر و يا مقدار بار و يا تعداد پروازها و يا ظرفيت هواپيما و يا درجات بليط هواپيمايي به عمل آيد و در هر حال ممكن است حق استفاده از آزادي پنجم به ميزان كمتري نيز محدود شود. ماده ۹ - در اعطاي حق استفاده از آزادي پنجم و تعيين حدود آن بين ايران و هر نقطه ديگر در خارج از كشور بايد حقوق سرويس هاي هوايي موجود كه از حق آزادي پنجم در آن خط استفاده مي نمايد و به خصوص منافع سرويس هاي هوايي ايران و كشورهاي همسايه در نظر گرفته شود به نحوي كه زيان بي مورد به سرويس هاي مذكور وارد نگردد. ماده ۱۰ - آزادي سوم و چهارم شامل حق گرفتن مسافر و يا بار از مبدأ كشور اعطاكننده حق مزبور به مقصد كشور ديگري غير از كشوري كه آن حق را تحصيل نموده (كشور متبوعه هواپيما) با تخليه كردن مسافر و بار در كشور اعطا كننده حق از مبدأ كشور ديگري غير از كشوري كه آن حق را تحصيل نموده (كشور متبوعه هواپيما) نمي گردد و اين نوع حمل و نوع استفاده از آزادي پنجم محسوب خواهد شد. ماده 11 - اداره كل هواپيمايي كشوري همكاري در بهره برداري سرويس هاي مؤسسات هواپيمايي خارجي را كه حق حمل و نقل بازرگاني هوايي در ايران تحصيل نموده اند با سرويس هاي مؤسسات حمل ونقل هوايي ايران به منظور استفاده بيشتري از وسايل و سرويس هاي موجوده و صرفه جويي در عمليات تشويق خواهد نمود. فصل چهارم - پروازهاي بازرگاني اتفاقي ماده 12 - اجازه پرواز بازرگاني غيرمنظم يا اتفاقي به هواپيماهاي خارجي فقط در موردي كه ممكن است به وسيله اداره كل هواپيمايي كشوري داده شود كه مؤسسات حمل و نقل هوايي ايران قادر به انجام پرواز مورد تقاضا نباشند. ماده ۱۳ - صدور اجازه پرواز بازرگاني اتفاقي مشروط به رعايت نكات زير است: الف - پرواز بازرگاني اتفاقي بايد بر اساس اجاره حقيقي هواپيما چارتر باشد. ب - براي اين نوع پرواز هيچ گونه تبليغ يا دعوت جهت جلب مسافر و بار يا آگهي وجود محل در هواپيما به هر نحوي از انحاء چه به وسيله شخص يا مؤسسه هواپيمايي كه مالك هواپيما بوده يا از آن بهره برداري مي كند يا نماينده يا هر شخص ديگر نبايد انجام شود. ج - در موقع ورود هواپيما به فرودگاه ايران و همچنين در موقع خروج آن و قبل از حركت از فرودگاه بايد كليه اطلاعات مربوط به مسافرين و محمولات هواپيما و مبدأ و مقصد آن و نرخ پرداخت شده براي حمل به رييس فرودگاه داده شود. ماده 14 - براي انجام ساير پروازهاي بازرگاني هواپيماهاي خارجي در ايران از قبيل پروازهاي مربوط به كسب و پيشه مالك هواپيما يا پروازهاي مربوط به نقشه برداري و پروازهاي مربوط به سمپاشي و غيره اداره كل هواپيمايي كشوري هر مورد را جداگانه بررسي نموده و پس از استعلام نظر مؤسسات حمل و نقل هوايي ايران در صورت عدم توانايي مؤسسات حمل و نقل هوايي نامبرده به انجام پرواز مذكور در حدود مقررات مربوط مي تواند اجازه پرواز صادر نمايد. ماده ۱۵ - به اتباع خارجه مقيم ايران كه داراي هواپيماي شخصي يا دولتي يا سياسي هستند ممكن است اجازه داده شود كه با هواپيماهاي خود در قلمرو ايران فقط پروازهاي غيربازرگاني انجام دهند. تقاضاي اجازه پرواز بايد براي هواپيماهاي سياسي و دولتي از طريق وزارت امور خارجه به اداره كل هواپيمايي كشوري ارسال شود و در مورد هواپيماهاي شخصي اين تقاضا بايد مسقيماً به اداره مزبور تسليم گردد. اجازه نامه اين گونه پروازها براي مدت شش ماه صادر و قابل تمديد خواهد بود. ماده 16 - كليه حقوقي كه در اين آيين نامه براي هواپيماي خارجي مقرر است در صورتي اعطا مي شود كه دولتي كه هواپيماي مزبور تابعيت آن را دارد همان حقوق را بر اساس معامله متقابله براي هواپيماهاي ايراني بشناسد و در هر حال اصل تساوي حقوق بين طرفين بايد رعايت شود. فصل پنجم - مقررات مختلف ماده 17 - حمل و نقل هوايي زائرين بيت الله الحرام بايد به وسيله شركت هاي حمل و نقل هوايي ايران باشد و به نرخي كه طبق بند «ح» از ماده 6 قانون هواپيمايي كشوري توسط شوراي عالي هواپيمايي كشوري تصويب مي شود انجام گردد. ماده 18 - مؤسسات حمل و نقل هوايي خارجي در ايران به استثناي مواردي كه خود مسقيماً به عمل فروش بليط مبادرت مي كنند بايد فروش بليط و نمايندگي خود را در ايران به شخص يا مؤسسه ايراني كه گواهينامه مربوط را از اداره كل هواپيمايي كشوري تحصيل نموده باشد واگذار نمايند. شركت هاي حمل و نقل هوايي خارجي و نمايندگي هايي كه در حال حاضر در ايران مشغول كار هستند مشمول مقررات اين ماده مي باشند. اداره كل هواپيمايي كشوري براي مؤسساتي كه طبق اين آيين نامه به عنوان نماينده شركت هاي حمل و نقل هوايي خارجي در ايران كار مي كنند پس از احراز صلاحيت بر اساس مقرراتي كه به تصويب شوراي عالي هواپيماي كشوري خواهد رسيد گواهينامه صادر خواهد كرد. ماده 19 - نرخ حمل و نقل هوايي مسافر و بار مربوط به شركت هاي حمل و نقل هوايي خارجي كه به ايران رفت و آمد مي كنند در صورتي قابل اجرا است كه قبلاً به وسيله شوراي عالي هواپيمايي كشوري تصويب شده باشد. هر گونه تغيير در نرخ هاي مزبور بايد همچنان به تصويب شوراي عالي هواپيمايي كشوري برسد.