آییننامه
اساسنامه جامعه حسابداران رسمی ایران با اصلاحات و الحاقات بعدی
هيأت وزيران در جلسه مورخ ۲۸ /۶ /۱۳۷۸ بنا به پيشنهاد شماره ۲۵۸۹۷ مورخ ۳۰ /۷ /۱۳۵۷ وزارت امور اقتصادي و دارايي و به استناد تبصره (۲) ماده واحده قانون استفاده از خدمات تخصصي و حرفه اي حسابداران ذي صلاح به عنوان حسابداران رسمي – مصوب ۱۳۷۲ –، اساسنامه جامعه حسابداران رسمي ايران را به شرح زير تصويب نمود:
اساسنامه جامعه حسابداران رسمي ايران
مصوب 1378,06,28
با اصلاحات و الحاقات بعدي
فصل اول – كليات
ماده ۱ – در اين اساسنامه اصطلاحات زير به جاي عبارات مشروح مربوط به كار مي رود:
الف – آيين نامه تعيين صلاحيت: آيين نامه تعيين صلاحيت حسابداران رسمي و چگونگي انتخاب آنان - موضوع تصويبنامه شماره ۹۰۴۵ /ت۱۳۸۷۵هـ مورخ ۲۳ /۷ /۱۳۷۴ هيأت وزيران.
ب – هيأت تشخيص صلاحيت: هيأت تشخيص صلاحيت حسابداران رسمي موضوع ماده (۱) آيين نامه تعيين صلاحيت.
پ – جامعه: جامعه حسابداران رسمي ايران.
ت (اصلاحي 05ˏ04ˏ1390) – خدمات تخصصي و حرفه اي: خدمات ياد شده به امور ذيل اطلاق مي شود:
- انواع حسابرسي؛
- بازرسي قانوني؛
- مشاوره مديريت مالي؛
- طراحي و پياده سازي سيستم مالي؛
- خدمات مالي و حسابداري و مالياتي؛
- نظارت بر تصفيه؛
- ارزيابي سهام و سهم الشركه
- داوري مالي
- خدماتي كه توسط دادگاهها و مراجع قضايي در چارچوب موارد فوق الذكر ارجاع و توسط حسابدار رسمي پذيرفته مي شود.
تبصره - تشخيص ساير موارد در چارچوب مقررات اين اساسنامه و قوانين بر عهده شوراي عالي جامعه است.
ث (اصلاحي 07ˏ07ˏ1381) – حسابداران رسمي شاغل و غيرشاغل: آن دسته از حسابداران رسمي كه تمام وقت خ. ر. ب. خدمات حسابرسي و بازرسي قانوني و ساير خدمات تخصصي و حرفه اي (موضوع بند (
ت) فوق الذكر) تخصيص دهند و داراي مشاغل ديگري اعم از موظف و غيرموظف (به استثناي اعضاي هيئت علمي دانشگاهها و مؤسسات آموزش عالي و پژوهشي و ساير مشاغل آموزشي با رعايت مقررات استخدامي مربوط) نباشند، حسابدار رسمي شاغل ناميده مي شوند و در غير اين صورت حسابدار رسمي غير شاغل شناخته خواهند شد.
ج – قانون: قانون استفاده از خدمات تخصصي و حرفه اي حسابداران ذي صلاح به عنوان حسابداران رسمي – مصوب ۱۳۷۲.
چ (اصلاحي 05ˏ04ˏ1390) - نظارت حرفه اي: نظارت حرفه اي بر فعاليت مؤسسات حسابرسي و حسابداران رسمي ايران.
ح (اصلاحي 05ˏ04ˏ1390) - مؤسسه يا مؤسسات حسابرسي: مؤسسه يا مؤسسات حسابرسي عضو جامعه حسابداران رسمي ايران
ماده ۲ – هدف از تشكيل جامعه عبارت است از تنظيم امور و اعتلاي حرفه حسابداري و حسابرسي در كشور و نظارت حرفه اي بر كار حسابداران رسمي از طريق:
الف – تشكيل حسابداران رسمي.
ب – بهبود و گسترش خدمات حرفه اي از طريق كمك در تهيه، تدوين، اشاعه و ارتقاي اصول و استانداردهاي حسابداري، حسابرسي، خدمات مالي و آيين نامه رفتار حرفه اي.
پ – بالا بردن دانش تخصصي حسابداران رسمي حرفه اي از طريق گسترش و بهبود آموزش، انجام تحقيقات و انتشار نشريات تخصصي و حرفه اي.
ت – حمايت از حقوق حرفه اي اعضاء.
ث – برقراري ارتباط مستمر فني و حرفه اي بين اعضاء.
ج – ارتباط با مؤسسات و تشكلهاي حرفه اي منطقه اي و بين المللي و در صورت نياز عضويت در آنها.
ماده ۳ – اشخاصي كه در اجراي آيين نامه تعيين صلاحيت به عنوان حسابدار رسمي انتخاب مي گردند با رعايت مقررات اين اساسنامه عضو جامعه مي باشند.
تبصره ۱ – اشخاصي كه عنوان حسابدار رسمي آنها لغو مي شود، مجاز به استفاده از عنوان ياد شده نيستند و عضويت آنها در جامعه منتفي است.
تبصره ۲ – مؤسسات حسابرسي موضوع تبصره (۳) قانون، عضو جامعه هستند.
فصل دوم – اركان
ماده 4 (اصلاحي 05ˏ04ˏ1390) - اركان جامعه به شرح زير تعيين مي شود:
الف - مجمع عمومي
ب - شوراي عالي
پ – هئيت مديره
ت - هيئت عالي نظارت
الف - شوراي عالي
ماده 6 (اصلاحي 05ˏ04ˏ1390) - تعداد اعضاي شوراي عالي يازده نفر است كه از بين اعضاي جامعه توسط مجمع عمومي انتخاب مي شوند.
ماده 8 (اصلاحي 24ˏ02ˏ1402) - وظايف و اختيارات شوراي عالي به شرح زير تعيين مي شود:
1 - انتخاب اعضاي هيئت مديره
2 - تعيين خط مشي و تصويب برنامه هاي جامعه
3 - تصويب آيين نامه هاي مالي، معاملاتي، اداري و استخدامي جامعه
4 - تصويب صورتهاي مالي و گزارش عملكرد سالانه هيأت مديره
5 - تأييد صلاحيت اعضاي كارگروههاي تخصصي با رعايت بند (
چ) ماده (17) اين اساسنامه
6 - تصويب آيين نامه مربوط به چگونگي تشكيل، وظايف و اختيارات كارگروههاي تخصصي با رعايت بند (چ) ماده (17) اين اساسنامه
7 - تعيين حقوق و مزاياي اعضاي هيئت مديره و كارگروه هاي تخصصي به استثناي كارگروه هاي پايش (كنترل) كيفيت، آيين رفتار حرفه اي و هيئت هاي انتظامي بدوي.
8 - تصويب تشكيلات تفصيلي جامعه
9 - تصويب رهنمودها و دستورالعملهاي فني و حرفه اي در چارچوب استانداردهاي اعلام شده توسط مراجع ذي صلاح قانوني
10 - تعيين مبلغ وروديه و حق عضويت ثابت و متغير اعضا
11 - تهيه گزارش سالانه شورا براي ارائه به وزير امور اقتصادي و دارايي و مجمع عمومي
12 - تعيين مدير مسئول نشريه تخصصي جامعه
13 - اعمال نظارت حرفه اي از طريق كارگروههاي تخصصي به استثناي كارگروه هاي پايش (كنترل) كيفيت و آيين رفتار حرفه اي براي پايش (كنترل) وضعيت مؤسسات حسابرسي و پايش (كنترل) كيفيت كار شاغلين انفرادي
14 - تصميم گيري در خصوص ساير مواردي كه براي ايفاي وظايف جامعه لازم است و در اين اساسنامه وظايف ساير اركان جامعه تعيين نشده است با تأييد وزارت امور اقتصادي و دارايي
15 - تصميم گيري در مورد تشكيل مراكز آموزشي و تحقيقاتي موضوع فعاليت هاي جامعه با اخذ مجوز از مراجع صلاحيتدار
16 - پيشنهاد ساير دستورالعملهاي مورد نياز جامعه به مراجع ذي ربط براي تصويب
17 - تصميم گيري در مورد نحوه همكاري با استفاده كنندگان از خدمات اعضاي جامعه در چارچوپ مقررات اين اساسنامه
ماده 9 (اصلاحي 05ˏ04ˏ1390) - تعيين حق حضور اعضاي شوراي عالي بر عهده وزير امور اقتصادي و دارايي خواهد بود.
ب – هيأت مديره
ماده 11 (اصلاحي 05ˏ04ˏ1390) – هيأت مديره جامعه مركب ازسه نفر عضو تمام وقت است كه از بين اعضاي جامعه توسط شوراي عالي براي مدت سه سال انتخاب و با حكم رييس شوراي عالي منصوب مي شوند. چنانچه برخي از اعضاي هيأت مديره در اثناي مدت ياد شده تغيير يابد، عضو جديد براي مدت باقيمانده انتخاب خواهد شد.
تبصره 1 (اصلاحي 05ˏ04ˏ1390) - چنانچه اعضاي هيئت مديره از بين حسابداران رسمي شاغل انتخاب شوند، وضعيت آنها در دوران تصدي مشاغل مذكور، از شاغل به غيرشاغل تبديل مي شود.
تبصره ۲ – انتخاب اعضاي هيأت مديره از بين اعضاي شوراي عالي جامعه مجاز نيست.
تبصره 3 (اصلاحي 05ˏ04ˏ1390) – انتخاب مجدد اعضاي هيأت مديره با رعايت مقررات اين اساسنامه براي دوره هاي بعدي بلامانع است.
ماده 12 (اصلاحي 05ˏ04ˏ1390) - شوراي عالي از بين اعضاي هيئت مديره، يك نفر را به عنوان رييس هيئت مديره و دبيركل جامعه تعيين مي كند.
تبصره ۱ – رييس هيأت مديره و دبيركل جامعه اداره امور اجرايي جامعه را به جز در مواردي كه بر عهده اركان قرار دارد و مسؤوليت اجراي مصوبات هيأت مديره را بر عهده خواهد داشت.
تبصره 2 (اصلاحي 05ˏ04ˏ1390) - تغيير هيئت مديره و دبيركل قبل از انقضاي دوره سه ساله با موافقت وزير امور اقتصادي و دارايي بر عهده شوراي عالي است.
ماده 13 (اصلاحي 24ˏ02ˏ1402) – وظايف و اختيارات هيأت مديره به شرح زير است:
1 - اجراي مصوبه هاي شوراي عالي.
2 - تهيه و تنظيم برنامه هاي جامعه در چارچوب خط مشي تعيين شده توسط شوراي عالي.
3 - تهيه و تنظيم و به روزرساني آيين نامه ها و دستورالعمل هاي موضوع اين اساسنامه از جمله آيين رفتار حرفه اي و آيين نامه هاي مالي، معاملاتي، اداري و استخدامي.
4 - ارجاع دعاوي به داوري و هرگونه صلح و سازش با تصويب شوراي عالي و نمايندگي جامعه در طرح و دفاع از دعاوي له و عليه جامعه در مراجع قضايي و شبه قضايي و ساير مراجع قانوني با حق توكيل به غير ولو كراراً.
5 - [منسوخ شده است].
6 - تهيه و تنظيم بودجه سالانه.
7 - تهيه صورتهاي مالي و گزارش فعاليت سالانه هيأت مديره و ارايه آنها به هيأت عالي نظارت و شوراي عالي با رعايت بند (چ) ماده (17) اين اساسنامه.
8 - تشكيل كارگروههاي تخصصي و انتخاب اعضاي كارگروههاي ياد شده پس از تأييد صلاحيت توسط شوراي عالي با رعايت بند (ج) ماده (17) اين اساسنامه.
9 - تهيه آيين نامه مربوط به چگونگي تشكيل، وظايف و اختيارات كارگروههاي تخصصي.
10 - عزل و نصب كاركنان و تعيين حقوق و مزاياي آنها.
11 - تهيه و تنظيم تشكيلات تفصيلي جامعه.
12 - اداره امور مالي، معاملاتي و استخدامي.
13 - پيشنهاد مبلغ وروديه و حق عضويت ثابت و متغير اعضاء.
14 - عقد هرگونه قرارداد اعم از خريد، فروش، اجاره، اخذ تسهيلات مالي و هر نوع معامله ديگر در حدود فعاليت و بودجه مصوب جامعه.
15 - افتتاح حسابهاي بانكي.
16 - [منسوخ شده است].
16 - تهيه و تصويب دستورالعملهاي مورد نياز براي اجراي وظايف محول شده.
17 - رتبه بندي مؤسسات حسابرسي و حسابداران رسمي شاغل انفرادي عضو جامعه، بر مبناي پايش (كنترل) كيفيت كار و پايش (كنترل) وضعيت. امتياز پايش (كنترل) كيفيت كار مؤسسات حسابرسي توسط هيئت عالي نظارت جامعه تعيين مي شود.
ماده 14 (اصلاحي 05ˏ04ˏ1390) – جلسات هيأت مديره با حضور اكثريت اعضاء رسميت مي يابد و تصميمات گرفته شده با رأي موافق اكثريت اعضاي هيأت مديره معتبر است. آيين نامه داخلي هيأت مديره توسط هيأت ياد شده تهيه و به تصويب شوراي عالي مي رسد.
ماده 15 (اصلاحي 24ˏ02ˏ1402) – كارگروههاي تخصصي كه با عضويت اعضاي جامعه تشكيل مي شوند مشتمل بر موارد زير هستند:
1 - كنترل كيفيت.
2 – فني.
3 - قوانين و مقررات.
4 - آيين رفتار حرفه اي.
5 - آموزش و كارآموزي.
6 - مؤسسات حسابرسي.
7 - استانداردهاي حسابداري و حسابرسي.
8 - نظارت حرفه اي
9 – ساير كارگروههاي مورد نياز به پيشنهاد هيأت مديره و تصويب شوراي عالي.
تبصره 1 (اصلاحي 24ˏ02ˏ1402) - كارگروههاي ياد شده داراي ماهيت فني و تخصصي بوده و نظرهاي آنان جنبه مشورتي دارد و تحت نظر اركان ذي ربط و بر اساس مقررات اين اساسنامه فعاليت مي نمايند.
پ – هيأت عالي نظارت
ماده 16 (اصلاحي 24ˏ02ˏ1402) – هيأت عالي نظارت مركب از يك نفر رييس و دو نفر عضو است كه بر اساس شرايط ذيل از بين حسابداران رسمي عضو جامعه توسط وزير امور اقتصادي و دارايي براي مدت دو سال تعيين مي شوند و به صورت تمام وقت انجام وظيفه مي نمايد و انتخاب مجدد آنها براي دوره هاي بعدي بلامانع است:
الف – حسن شهرت و تعهد عملي به احكام دين مبين اسلام؛
ب – وفاداري به قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران؛
پ - داشتن حداقل ده سال سابقه در سطح مديريت در رشته هاي حسابرسي، مالي، خدمات مالي و طراحي سيستم.
ث - نداشتن محكوميت كيفري مؤثر يا موجب محروميت از حقوق اجتماعي.
ج – نداشتن سوابق سوء حرفه اي، مالي و اداري؛
چ - از امتياز معافيت از آزمون، موضوع بند (ز) ماده (3) آيين نامه تعيين صلاحيت، مربوط به مديران دستگاه هاي اجرايي استفاده نكرده باشد.
ح - اعضاي هيئت يا همسر يا فرزندان وي، داراي نفع شخصي در موضوع مطرح نباشند.
خ - اعضاي هيئت داراي رابطه استخدامي اعم از دائم يا موقت، مشاوره و غيره با مؤسسه حسابرسي نباشند.
تبصره (منسوخه 05ˏ04ˏ1390) ـ رئيس هيئت ياد شده و اعضاي آن تا تعيين اعضاي جديد به انجام وظيفه ادامه مي دهند.
ماده 17 (اصلاحي 12ˏ05ˏ1404) – به منظور حصول اطمينان از رعايت مقررات مربوط و احراز كفايت نظارت حرفه اي، هيأت عالي نظارت داراي وظايف ذيل مي باشد:
الف - رسيدگي و اظهارنظر درباره درستي اطلاعات مندرج در گزارش عملكرد سالانه شوراي عالي و هيئت مديره.
ب - رسيدگي و اظهارنظر در خصوص صورتهاي مالي و گزارش عملكرد سالانه جامعه كه توسط هيأت مديره تهيه مي شود.
پ - نظارت بر فعاليت هاي جامعه براي حصول اطمينان از حسن اجراي امور.
ت - نظارت بر فعاليت هاي حرفه اي اعضاي جامعه حسب مورد با ارجاع وزير امور اقتصادي و دارايي يا شوراي عالي جامعه و يا به تشخيص هيئت عالي نظارت به منظور حصول اطمينان از كيفيت مناسب خدمات حرفه اي.
ث - نظارت بر برگزاري انتخابات شوراي عالي جامعه و مجامع عمومي جامعه.
ج - تهيه، تنظيم و به روزرساني آيين نامه هاي انضباطي و نظارت حرفه اي و آيين رفتار حرفه اي در چهارچوب استانداردهاي اعلام شده توسط مراجع ذي صلاح قانوني.
چ - تعيين اعضاي هيئت هاي انتظامي بدوي و اعضاي كارگروه هاي پيش (كنترل) كيفيت و آيين رفتار حرفه اي.
ح - پايش (كنترل) كيفيت پرونده هاي حسابرسي مؤسسات حسابرسي و بررسي شكايات از اركان جامعه موضوع بندهاي (الف - ب - پ) ماده (4) و نظارت بر امتيازات رتبه بندي مؤسسات حسابررسي.
خ - تعيين حق الزحمه اعضاي هيئت هاي انتظامي با رعايت ترتيبات ماده (18)، كارگروه هاي پايش (كنترل) كيفيت و آيين رفتار حرفه اي.
ماده 18 (اصلاحي 12ˏ05ˏ1404) – هيأت عالي نظارت مي تواند در اجراي وظايف خود از خدمات حسابداران رسمي – شاغل و غيرشاغل – و مؤسسات حسابرسي عضو و ساير كارشناسان استفاده كند. ضوابط حق الزحمه اشخاص ياد شده به پيشنهاد هيأت عالي نظارت و تصويب وزير امور اقتصادي و دارايي مشخص مي شود.
ماده 19 (اصلاحي 05ˏ04ˏ1390) - حقوق و مزاياي رييس و اعضاي هيئت عالي نظارت به ترتيب معادل حقوق و مزاياي دبيركل و اعضاي هيئت مديره خواهد بود.
تبصره (منسوخه 05ˏ04ˏ1390) - حق الزحمه اعضاء غيرموظف هيأت عالي نظارت توسط شوراي عالي جامعه تعيين مي شود.
ماده 20 (اصلاحي 05ˏ04ˏ1390) – دبيرخانه هيأت عالي نظارت زير نظر رييس آن اداره مي شود. تشكيلات دبيرخانه به پيشنهاد هيأت عالي نظارت به تصويب وزير امور اقتصادي و دارايي مي رسد.
ماده 21 (اصلاحي 05ˏ04ˏ1390) – كليه هزينه هاي هيأت عالي نظارت و هزينه هاي موضوع مواد (18) و (20) اين اساسنامه از محل بودجه جامعه تأمين و پرداخت مي شود. هيأت مديره موظف است هر سال ضمن بودجه تنظيمي خود، هزينه هاي هيأت عالي نظارت را با نظر هيأت ياد شده پيش بيني و در بودجه جامعه منظور و جهت تصويب تقديم به وزير امور اقتصادي و دارايي كند.
ماده 22 (اصلاحي 05ˏ04ˏ1390) – هيأت مديره، رييس هيأت مديره و دبيركل جامعه، حسابداران رسمي و مؤسسات حسابرسي عضو مكلفند امكانات و تسهيلات لازم را براي انجام وظايف هيأت عالي نظارت فراهم كنند و كليه اطلاعات، اسناد و مدارك مورد درخواست را در اختيار آنها يا نمايندگانشان قرار دهند.
ماده 23 (اصلاحي 24ˏ02ˏ1402) - هيئت عالي نظارت موظف است به طور مستمر گزارش فعاليت هاي خود را علاوه بر ارسال به وزير امور اقتصادي و دارايي، در تارنماي عمومي جامعه حسابداران رسمي ايران منتظر نمايد.
ماده 24 (اصلاحي 05ˏ04ˏ1390) – آيين نامه چگونگي انجام وظايف هيأت عالي نظارت توسط هيأت ياد شده تهيه و به تصويب وزير امور اقتصادي و دارايي مي رسد.
فصل سوم (اصلاحي 05ˏ04ˏ1390) – مؤسسه حسابرسي
ماده 25 (اصلاحي 05ˏ04ˏ1390) – مؤسسه حسابرسي، مؤسسه اي است كه به منظور انجام خدمات حسابرسي، بازرسي قانوني و ساير خدمات تخصصي و حرفه اي مندرج در بند (ت) ماده (1) اين اساسنامه، توسط حداقل سه نفر حسابدار رسمي شاغل و بر اساس شرايط زير تشكيل مي شود:
1 - مؤسسه حسابرسي پس از صدور مجوز تأسيس توسط جامعه، بايد بر طبق مقررات به عنوان مؤسسه انتفاعي غيرتجاري ثبت شود.
2 - در نام هر مؤسسه حسابرسي بايد عبارت «مؤسسه حسابرسي» و به دنبال نام مؤسسه، عبارت «حسابداران رسمي» قيد شود.
3 - شركاي يك مؤسسه حسابرسي بايد به طور تمام وقت منحصرأ در همان مؤسسه به كار حرفه اي اشتغال داشته باشند. شركاي ياد شده بايد حداقل سه سال سابقه كار تمام وقت در سطح مدير حسابرسي در مؤسسات عضو جامعه يا سازمان حسابرسي داشته باشند. حسابداران رسمي كه سوابق آنها در سطح مدير حسابرسي كمتر از ميزان مقرر در اين ماده باشد، مي توانند به صورت استخدام تمام وقت در مؤسسات حسابرسي، كسري سوابق مذكور را تكميل نمايند. ضوابط مربوط به احراز شرايط مدير حسابرسي و استخدام آنها توسط شوراي عالي تعيين مي گردد.
4 - شركاي مؤسسه حسابرسي در مقابل فعاليتهاي مؤسسه و اشخاص ثالث مسؤوليت تضامني دارند.
تبصره 1 (اصلاحي 20ˏ10ˏ1391) - فعاليت مؤسسات حسابرسي شامل ارايه خدمات ياد شده در اين ماده و ارزيابي سهام، سهم الشركه و داوري مالي با رعايت قوانين و مقررات مربوط مي باشد و انجام هرگونه فعاليت ديگر توسط آنها ممنوع است.
ماده 26 (اصلاحي 05ˏ04ˏ1390) – اساسنامه هر يك از مؤسسات حسابرسي با رعايت كليه موارد پيش بيني شده در اساسنامه نمونه اي كه بنا به پيشنهاد هيأت مديره جامعه به تصويب شوراي عالي مي رسد، تنظيم و پس از تأييد دبيركل جامعه به ثبت خواهند رسيد. مرجع ثبت مؤسسات، تنها مؤسساتي را به نام «مؤسسه حسابرسي» ثبت مي كند كه از جامعه حسابداران رسمي ايران اجازه تصويب دارند.
ماده 27 (اصلاحي 24ˏ02ˏ1402) - مؤسسات حسابرسي موظفند كليه مقررات مرتبط با قانون و مقرراتي را كه توسط جامعه در مورد تشكيل، اداره و نحوه فعاليت مؤسسات حسابرسي وضع مي شوند، رعايت كنند.
ماده 28 (اصلاحي 05ˏ04ˏ1390) – آيين نامه اجرايي اين فصل توسط هيأت مديره تهيه و به تصويب شوراي عالي جامعه مي رسد.
فصل چهارم – نظارت حرفه اي
ماده 29 (اصلاحي 05ˏ04ˏ1390) – به منظور اطمينان از ارتقاي كيفيت خدمات حرفه اي اعضاء، هماهنگي در روشهاي انجام امور حسابرسي و بازرسي قانوني، افزايش كيفيت گزارشهاي حسابداران رسمي و مؤسسات حسابرسي، پيشگيري از رفتار ناسازگار با شؤون حرفه اي و ضرورت گذراندن دوره هاي بازآموزي توسط اعضاء، همچنين رعايت مقررات قانوني مربوط شامل مفاد اين اساسنامه و آيين نامه ها و دستورالعملهاي اجرايي آن، جامعه بر كار حرفه اي حسابداران رسمي و مؤسسات حسابرسي نظارت مستمر دارد.كارگروههاي تخصصي و هيئت عالي نظارت مي توانند پرونده ها، اطلاعات و مدارك مؤسسات حسابرسي و شاغلان انفرادي را در محل استقرار آنها يا در محل جامعه بررسي كنند.
تبصره ۱ – نظارت جامعه بر فعاليت حرفه اي اعضاء از طريق كارگروههاي تخصصي ذي ربط با نظارت اركان صلاحيتدار جامعه انجام مي گيرد. حسابداران رسمي و مؤسسات حسابرسي موظفند پرونده ها، اطلاعات و مدارك مورد نياز را براي بررسي در اختيار كارگروهها قرار دهند. كارگروههاي تخصصي ياد شده وظيفه بررسي، رسيدگي، اظهارنظر و ارايه گزارش مقتضي به اركان ذي صلاح جامعه را انجام خواهند داد.
تبصره ۲ – كليه اطلاعات، مدارك و پرونده هاي ياد شده در اين ماده جزو اسناد طبقه بندي شده تلقي مي شود و به صورت امانت در اختيار اعضاي كارگروهها و مأموران آنها قرار مي گيرد و افشاي مطالب آنها منحصراً در مراجع ذي صلاح مجاز است.
ماده 30 (اصلاحي 05ˏ04ˏ1390) – رعايت مقررات جامعه و پيروي از رهنمودها و تذكرات ابلاغ شده از سوي اركان ذي صلاح جامعه در مورد رفع نارساييهاي خدمت حرفه اي اعضاء توسط آنها الزامي است. عدم توجه اعضاء به موارد اعلام شده در اين فصل، مستلزم احاله نتيجه رسيدگي به هيأتهاي انتظامي است.
ماده 31 (اصلاحي 24ˏ02ˏ1402) - هيئت مديره موظف است هر سال حداقل يك بار بر اساس آيين نامه نظارت حرفه اي، نتايج نظارت بر فعاليت حرفه اي اعضاي شاغل را طبق نظر هيئت عالي نظارت در پايگاه اطلاع رساني جامعه منتشر نمايد. اين بررسي شامل پايش (كنترل) وضعيت (در مورد مؤسسات حسابرسي) و پايش (كنترل) كيفيت حسابرسي مي باشد.
فصل پنجم – هيأتهاي انتظامي
ماده 32 (اصلاحي 05ˏ04ˏ1390) – به منظور رسيدگي به تخلفات انتظامي اعضاي جامعه از مقررات مربوط، هيأتهاي انتظامي بدوي و هيأت عالي انتظامي تشكيل مي شوند.
تبصره - هيأتهاي انتظامي بدوي به تعداد مورد نياز تشكيل مي گردند.
ماده 33 (اصلاحي 24ˏ02ˏ1402) – هر يك از هيأتهاي انتظامي بدوي داراي سه عضو اصلي و يك عضو علي البدل است كه توسط هيئت عالي نظارت تعيين و براي مدت سه سال منصوب مي شوند. تغيير هر يك از اعضاي هيأتهاي ياد شده قبل از پايان دوره تصدي آنها منحصراً با تصميم دو رأي از سه رأي اعضاي هيئت عالي نظارت انجام مي شود.
تبصره ۱ – عضو علي البدل در غياب هر يك از اعضاي اصلي، به جاي آن انجام وظيفه مي كند و همان وظايف و اختيارات و مسؤوليتهاي عضو اصلي را بر عهده دارد.
تبصره ۲ – اعضاي هيأتهاي انتظامي بدوي بايد از بين حسابداران رسمي غيرشاغل انتخاب شوند و هيچ يك از آنها نمي توانند در بيش از يك هيأت انتظامي عضويت داشته باشند.
تبصره 3 (اصلاحي 24ˏ02ˏ1402) – رييس هر يك از هيأتهاي انتظامي بدوي توسط هيئت عالي نظارت تعيين مي شود.
تبصره ۴ – انتخاب مجدد اعضاي هيأتهاي مذكور بلامانع است.
تبصره 5 (اصلاحي 24ˏ02ˏ1402) - جلسات هيئت ها با حضور كليه اعضا رسميت مي يابد و تصميمات با نظر اكثريت معتبر است. نظر اقليت بايد در صورتجلسه درج شود.
ماده 34 (اصلاحي 24ˏ02ˏ1402) – هيأت عالي انتظامي مركب از سه عضو اصلي و سه عضو علي البدل است. هيأت ياد شده با تركيب زير تشكيل مي شود:
1 - يك نفر حسابدار رسمي غير شاغل (عدم داشتن مسئوليت حسابرسي و يا بازرس قانوني در مؤسسات حسابرسي و همچنين عدم شراكت و يا سهام داري در مؤسسات حسابرسي از دو سال گذشته تا تاريخ انتخاب) به انتخاب هيئت عالي نظارت،
2 - يك نفر حسابدار رسمي غيرشاغل (عدم داشتن مسئوليت حسابرسي و يا بازرس قانوني در مؤسسات حسابرسي و همچنين عدم شراكت و يا سهام داري در مؤسسات حسابرسي از دو سال گذشته تا تاريخ انتخاب) به انتخاب وزير امور اقتصادي و دارايي،
3 - يك نفر متخصص رشته حقوق به انتخاب وزير دادگستري.
تبصره 1 (اصلاحي 24ˏ02ˏ1402) – وزير امور اقتصادي و دارايي و وزير دادگستري و هيئت عالي نظارت هر كدام يك نفر را برحسب مورد ذي ربط با همان شرايط مقرر در بندهاي بالا براي عضو اصلي – به عنوان عضو علي البدل تعيين خواهند نمود.
تبصره 2 – عضو علي البدل در غياب هر يك از اعضاي اصلي به جاي آنها انجام وظيفه مي كند و همان اختيارات و مسئووليتهاي عضو اصلي را بر عهده دارد. هر عضو علي البدل، برحسب مورد، به جاي عضو اصلي مربوط فعاليت مي نمايد.
تبصره ۳ – اعضاي حسابدار رسمي هيأت عالي انتظامي نمي توانند در هيأتهاي انتظامي بدوي عضويت داشته باشند.
تبصره ۴ – رييس و نايب رييس هيأت عالي انتظامي توسط وزير امور اقتصادي و دارايي تعين مي شود.
ماده 35 (اصلاحي 05ˏ04ˏ1390) – اعضاي شوراي عالي، هيأت مديره، هيأت عالي نظارت، كارگروههاي تخصصي موضوع ماده (15) اين اساسنامه نمي توانند به عضويت هيأت عالي انتظامي و هيأتهاي انتظامي بدوي درآيند.
ماده 36 (اصلاحي 05ˏ04ˏ1390) – تنبيه هاي انضباطي اعضاء به شرح زير است:
1 - اخطار بدون درج در پرونده.
2 - توبيخ با درج در پرونده.
3 - ممنوعيت انعقاد هرگونه قرارداد خدمات حرفه اي و تخصصي و پذيرش بازرسي قانوني و حسابرسي در دوره معين.
4 - تعليق عضويت تا يك سال.
5 - تعليق عضويت از يك تا پنج سال.
6 - لغو عنوان حسابدار رسمي.
تبصره 1 (اصلاحي 05ˏ04ˏ1390) - هيئت هاي انتظامي بدوي با دعوت از متهم و انجام بررسي هاي لازم رأي مقتضي صادر مي نمايند. آراي صادر شده توسط هيئتهاي انتظامي بدوي در مورد تنبيهات رديف هاي (1) و (2) قطعي است و قابل تجديدنظر نمي باشند.
تبصره ۲ – در خصوص تنبيه هاي انضباطي موضوع رديفهاي (۳) تا (۶) اين ماده پس از صدور رأي توسط هيأت انتظامي بدوي، مفاد آن توسط دبيركل به متهم ابلاغ مي شود. متهم مي تواند ظرف مدت يك ماه از تاريخ ابلاغ، درخواست تجديدنظر نمايد و دفاعيات خود را كتباً به هيأت عالي انتظامي تسليم كند.
تبصره ۳ – دبيركل جامعه نيز مي تواند ظرف مهلت مقرر در تبصره (۲)، از رأي ياد شده تقاضاي تجديدنظر نمايد و آن را به طور كتبي به هيأت عالي انتظامي تسليم كند.
تبصره ۴ – هيأت عالي انتظامي با دعوت از متهم و انجام بررسيهاي لازم، رأي مقتضي را صادر مي كند. اين رأي در خصوص تنبيه هاي انضباطي رديفهاي (۳) و (۴) اين ماده قطي و لازم الااجراست و عدم تسليم به موقع دفاعيه يا عدم حضور متهم در جلسات رسيدگي، مانع از صدور رأي نيست. قطعي شدن رأي صادره در مورد تنبيه هاي انضباطي رديفهاي (۵) و (۶) منوط به تأييد وزير امور اقتصادي و دارايي مي باشد. چنانچه وزير امور اقتصادي و دارايي رأي هيأت عالي انتظامي را در موارد ياد شده نقض نمايد، موضوع و پرونده مربوط را به هيأت تشخيص صلاحيت براي اتخاذ رأي نهايي ارجاع مي دهد.
تبصره ۵ – بندهاي (ج) و (
د) ماده (۲) آيين نامه تعيين صلاحيت تنها پس از ارجاع وزير امور اقتصادي و دارايي (مذكور در تبصره (۴) بالا) اجرا مي شود.
تبصره 6 (اصلاحي 05ˏ04ˏ1390) – چنانچه متهم يا دبيركل جامعه ظرف يك ماه از تاريخ ابلاغ رأي، به آراي صادر شده توسط هيأت انتظامي بدوي - موضوع تنبيه هاي رديفهاي (3) تا (6) ماده (36) اين اساسنامه - كتباً اعتراض كند، موضوع قابل طرح در مرجع تجديدنظر است، در غير اين صورت آراي صادره پس از انقضاي مهلت ياد شده قطعي و لازم الاجراست. در صورت انجام اعتراض در ظرف مهلت ياد شد پرونده مربوط به هيأت عالي انتظامي ارسال خواهد شد.
ماده 37 (اصلاحي 05ˏ04ˏ1390) – رسيدگي به تخلفات انتظامي اعضاي شوراي عالي جامعه تنها در صلاحيت هيأت عالي انتظامي است و هيأت مذكور رأساً به آن رسيدگي و رأي قطعي و نهايي را صادر مي نمايد.
ماده 38 (اصلاحي 05ˏ04ˏ1390) – انصراف اعضاء از عضويت در جامعه، مانع از رسيدگي و اعمال تنبيه هاي انضباطي عضو متخلف نيست.
ماده 39 (اصلاحي 05ˏ04ˏ1390) – آن دسته از اعضاي جامعه كه به تنبيه هاي مقرر در رديفهاي (4)، (5) و (6) ماده (36) اين اساسنامه به طور قطعي محكوم مي شوند، به ترتيب براي مدت (4) سال، (10) سال و به طور دايم در اركان جامعه نمي توانند عضويت داشته باشند.
ماده 40 (اصلاحي 05ˏ04ˏ1390) – درخواست پذيرش مجدد اشخاصي كه عنوان حسابدار رسمي آنها لغو مي شود تا مدت (5) سال در هيأت تشخيص صلاحيت قابل طرح نيست.
ماده 41 (اصلاحي 24ˏ02ˏ1402) – آيين نامه اجرايي اين فصل مشتمل بر نحوه رسيدگي هيأتها، تعيين انواع تخلفات انتظامي متناسب با تنبيهات و ساير موارد مربوط با پيشنهاد هيئت عالي نظارت و به تصويب مشترك وزراي امور اقتصادي و دارايي و دادگستري خواهد رسيد.
فصل ششم – مقررات مالي
ماده 42 (اصلاحي 05ˏ04ˏ1390) – درآمدهاي جامعه به شرح زير است:
1 - وروديه اعضاء.
2 - حق عضويت (ثابت و متغير)
3 - درآمد برگزاري برنامه هاي آموزشي و پژوهشي، همايشها و انتشارات.
4 - كمكهاي داوطلبانه و هداياي اشخاص.
تبصره 1 (اصلاحي 05ˏ04ˏ1390) – مبلغ وروديه و حق عضويت، پس از اعمال نظارت مندرج در مواد (51)، (52) و (53) قابل وصول است.
تبصره ۲ – دريافت كمكهاي داوطلبانه و هدايا پس از تصويب شوراي عالي مجاز است.
تبصره ۳ – وجوه پرداختي موضوع اين ماده توسط اعضاء و ديگر اشخاص، از نظر مالياتي جزو هزينه هاي قابل قبول آنها به حساب مي آيد.
ماده 43 (اصلاحي 05ˏ04ˏ1390) – هزينه ها و پرداختهاي جامعه در چارچوب بودجه مصوب و با رعايت مقررات اين اساسنامه و آيين نامه هاي مربوط انجام مي شود.
ماده 44 (اصلاحي 05ˏ04ˏ1390) – كليه اسناد و اوراق مالي و تعهدآور، افتتاح حسابهاي بانكي و برداشت از آنها مشتركاً با امضاي دبيركل و يكي از اعضاي هيأت مديره خواهد بود و در غياب دبيركل به امضاي مشترك دو نفر از اعضاي هيأت مديره - كه يكي از آنها توسط دبيركل معرفي مي شود – معتبرمي باشد.
ماده 45 (اصلاحي 05ˏ04ˏ1390) – سال مالي جامعه از تاريخ اول فروردين ماه هر سال شروع و در پايان اسفندماه همان سال خاتمه مي يابد. اولين دوره مالي جامعه، از تاريخ تشكيل آن شروع مي شود.
ماده 46 (اصلاحي 05ˏ04ˏ1390) – در صورت انحلال جامعه، مازاد دارايي بر بدهي آن، مطابق نظر وزير امور اقتصادي و دارايي، به مؤسسات علمي – فرهنگي غيرانتفاعي كشور واگذار مي شود.
فصل هفتم – صورتهاي مالي و گزارشهاي سالانه جامعه
ماده 47 (اصلاحي 05ˏ04ˏ1390) – هيأت مديره موظف است صورتهاي مالي جامعه و گزارش سالانه خود را حداكثر دو ماه پس از پايان سال مالي به هيأت عالي نظارت وزير امور اقتصادي و دارايي ارايه نمايد.
ماده 48 (اصلاحي 05ˏ04ˏ1390) – هيأت عالي نظارت مكلف است ظرف يك ماه از تاريخ دريافت صورتهاي مالي و گزارش هيأت مديره، گزارش رسيدگي خود را مطابق مقررات رديفهاي (الف) و (ب) ماده (17) اين اساسنامه، به شوراي عالي و وزير امور اقتصادي و دارايي ارايه كند.
ماده 49 (اصلاحي 05ˏ04ˏ1390) – شوراي عالي موظف است حداكثر ظرف مدت يك ماه از تاريخ دريافت گزارش هيأت عالي نظارت، در خصوص صورتهاي مالي و گزارش هيأت مديره تصميم گيري كند.
ماده 50 (اصلاحي 05ˏ04ˏ1390) – خلاصه تصميمات شوراي عالي و هيأت مديره بايد به نحو مقتضي به اطلاع اعضاي جامعه و وزير امور اقتصادي و دارايي برسد.
فصل هشتم – نظارت عمومي
ماده 51 (اصلاحي 12ˏ05ˏ1404) - شوراي عالي و هيئت عالي نظارت بايد موارد زير را حسب مورد براي تصويب به وزير امور اقتصادي و دارايي ارسال نمايند:
الف - آيين نامه نظارت حرفه اي و آيين رفتار حرفه اي با رعايت بند (ج) ماده (17) اين اساسنامه.
ب – مبلغ وروديه و حق عضويت ثابت و متغير اعضاء موضوع بند (10) ماده (8) اين اساسنامه.
ماده 52 (اصلاحي 24ˏ02ˏ1402) – وزير امور اقتصادي و دارايي موارد ياد شده در ماده (51) را ظرف حداكثر مدت يك ماه از تاريخ وصول آنها، مورد بررسي قرار داده و موارد مغايرت آنها را با قوانين و مقررات جاري كشور تعيين و با ذكر دليل به شوراي عالي جامعه اعلام مي نمايد. در صورت نبودن مغايرتهاي ياد شده، موضوع عدم مغايرت توسط وزير ظرف مهلت مذكور براي هيئت عالي نظارت يا شوراي عالي ارسال مي گردد و چنانچه ظرف مهلت مزبور اعلام نظر ننمايد، در حكم موافقت وي تلقي خواهد شد و مصوبه هيئت عالي نظارت يا شوراي عالي قابل اجراست.
ماده 53 (اصلاحي 05ˏ04ˏ1390) – شوراي عالي موظف است مغايرتهاي اعلامي توسط وزير امور اقتصادي و دارايي را رفع كند و آن را براي وي جهت بررسي مجدد برابر با ماده (52) ارسال نمايد. در هر صورت رفع مغايرتهاي ياد شده توسط شوراي عالي الزامي است.
ماده 54 (اصلاحي 05ˏ04ˏ1390) – در مواردي كه وزير امور اقتصادي و دارايي در امور مربوط به وظايف و مسؤوليتهاي اعضاي هيأت مديره، اعضاي هيأتهاي انتظامي، اعضاي شوراي عالي، اعضاي هيأت عالي نظارت و يا ساير اعضاي جامعه، تخلف مالي، اداري و انتظامي و يا ساير تخلفات حرفه اي مشاهده و يا احراز نمايد رسيدگي به امر را به مراجع قانوني ذي صلاح ارجاع و پي گيري خواهد نمود.
فصل نهم – صدور پروانه حسابداري رسمي
ماده 55 (اصلاحي 05ˏ04ˏ1390) – هيأت تشخيص صلاحيت بعد از تأييد صلاحيت حسابداران رسمي، فهرست آنان را براي صدور كارت شناسايي عكسدار به دبيركل جامعه به طور كتبي معرفي خواهد كرد.
ماده 56 (اصلاحي 05ˏ04ˏ1390) - حسابداران رسمي بايد داراي كارت شناسايي عكسدار باشند. اشتغال هر حسابدار رسمي به خدمات تخصصي و حرفه اي موضوع بند (ت) ماده (1) منوط به دارا بودن پروانه كار صادر شده توسط جامعه است.
تبصره (منسوخه 05ˏ04ˏ1390) - در صورتي كه كارت حسابداران رسمي شاغل برابر مقررات به غيرشاغل تبديل شود، فهرست آنان توسط هيأت تشخيص براي دبيركل جامعه ارسال خواهد شد.
ماده 57 (اصلاحي 05ˏ04ˏ1390) - دبيركل جامعه موظف است براي هر يك از حسابداران رسمي موضوع ماده (55) كارت شناسايي عكسدار صادر نمايد. مدت اعتبار كارت شناسايي و پروانه كار موضوع ماده (56) چهار سال است و هر چهار سال يك بار تمديد مي شود.
تبصره 1 (اصلاحي 05ˏ04ˏ1390) - هيئت تشخيص صلاحيت مكلف است در اجراي بند (ب) ماده (2) آيين نامه تعيين صلاحيت، از جامعه كسب نظر نمايد و بر اساس و به استناد آن اقدام نمايد.
تبصره 2 (اصلاحي 05ˏ04ˏ1390) - چنانچه با انجام مفاد تبصره (1) اين ماده هيئت تشخيص صلاحيت اشخاصي از حسابداران رسمي را تأييد ننمود، فهرست آنان را به طور كتبي به دبيركل جامعه اعلام خواهد نمود.
ماده 58 (اصلاحي 05ˏ04ˏ1390) – دبيركل جامعه در دي ماه هر سال صورت اسامي كليه حسابداران رسمي را با قيد شاغل و غيرشاغل در روزنامه رسمي و حداقل يكي ازروزنامه هاي كثيرالانتشار منتشر خواهد نمود. اسامي اشخاصي كه طي هر سال عنوان حسابدار رسمي آنان لغو يا تعليق مي گردد بايد بلافاصله از راههاي ياد شده به اطلاع عموم، وزير امور اقتصادي و دارايي و اركان جامعه و هيئت تشخيص صلاحيت برسد.
تبصره (منسوخه 05ˏ04ˏ1390) - مراجع ذي ربط مقرر در اين اساسنامه موظفند مشخصات اعضايي را كه عنوان حسابدار رسمي آنان لغو يا تعليق مي شوند و يا به ساير تنبيه هاي انضباطي محكوم مي گردند براي دبيركل جامعه و هيأت تشخيص صلاحيت به طور كتبي ارسال دارند.
فصل دهم – مقررات متفرقه
ماده 59 (اصلاحي 05ˏ04ˏ1390) – جامعه حسابداران رسمي ايران جامعه اي حرفه اي وغيرسياسي است و از مجامع حرفه اي موضوع بند (4) ماده (2) قانون مالياتهاي مستقيم - مصوب 1366 - به حساب مي آيد.
ماده 60 (اصلاحي 05ˏ04ˏ1390) – مسؤوليت جبران هرگونه خساراتي كه از ارايه خدمات تخصصي و حرفه اي اعضاء به اشخاص ثالث وارد شود بر عهده عضو ذي ربط است. در خصوص مؤسسات حسابرسي در صورتي كه داراييهاي مؤسسه براي جبران خسارات كافي نباشد، شركاي مؤسسه حسابرسي متضامناً مسؤول تأديه مانده خسارات هستند.
ماده 61 (اصلاحي 05ˏ04ˏ1390) – عضويت حسابداران رسمي شاغل به طور غيرموظف در شوراي عالي، هيأت عالي نظارت، هيئت هاي عالي انتظامي و كارگروههاي تخصصي جامعه از مصاديق خدمات تخصصي و حرفه اي موضوع بند (ت) ماده (1) اين اساسنامه نيست.
ماده 62 (اصلاحي 05ˏ04ˏ1390) – حسابداران رسمي شاغل در سازمان حسابرسي و يا مؤسسات حسابرسي و يا در نزد ساير حسابداران رسمي ارايه دهنده خدمات حرفه اي مستقل، مجاز به ارايه خدمات تخصصي و حرفه اي مستقل از سازمان و مؤسسات و اشخاص ياد شده نيستند و عدم مراعات حكم مذكور، تخلف محسوب مي شود.
ماده 63 (اصلاحي 05ˏ04ˏ1390) - سقف مجاز ارايه خدمات تخصصي و حرفه اي توسط اعضا متناسب با سابقه و تجربه حسابداران رسمي و تركيب و تعداد كاركنان و ساير شرايط آنها و همچنين روش تعيين حق الزحمه خدمات حرفه اي، به موجب آيين نامه هايي خواهد بود كه با پيشنهاد شوراي عالي جامعه به تصويب وزير امور اقتصادي و دارايي مي رسد. آيين نامه هاي مزبور بايد متضمن معيارهاي لازم براي طبقه بندي حسابداران رسمي شاغل و مؤسسات حسابرسي عضو جامعه باشد.
ماده 64 (اصلاحي 05ˏ04ˏ1390) – عدم حضور هر يك از اعضاي شوراي عالي جامعه به دلايل غيرموجه در سه جلسه متوالي – به تشخيص حداقل شش نفر از اعضاي شوراي عالي – به منزله استعفاي آنها از عضويت در ركن مربوط است.
ماده 65 (اصلاحي 05ˏ04ˏ1390) – آن دسته از مفاد آيين نامه تعيين صلاحيت كه با مقررات اين اساسنامه مغايرت دارند ملغي مي گردند.
ماده 66 (اصلاحي 05ˏ04ˏ1390) – در صورت لزوم، اساسنامه جامعه به ترتيب ذيل اصلاح خواهد شد:
الف – به پيشنهاد شوراي عالي و تأييد وزير امور اقتصادي و دارايي و تصويب هيأت وزيران؛ يا
ب – با پيشنهاد وزير امور اقتصادي و دارايي و تصويب هيأت وزيران.
معاون اول رييس جمهور – حسن حبيبي
تبصره 2(اصلاحي 14ˏ04ˏ1394) - شرط مالكيت خصوصي شركاء، استثنائاً در مورد حسابرسي مفيد راهبر و موسسه حسابرسي وزارت دفاع و پشتيباني نيروهاي مسلح (موسسه غيردولتي زير نظر ستاد كل نيروهاي مسلح) مشروط به رعايت كليه ضوابط ديگر و انجام امور حرفهاي از طريق حسابداران رسمي اعمال نخواهد شد.
تبصره (اصلاحي 05ˏ04ˏ1390) - خدمات پنج گانه (مشاوره مديريت مالي - طراحي و پياده سازي سيستم مالي - خدمات مالي و حسابداري و مالياتي - ارزيابي سهام و سهم الشركه - داوري مالي) و نيز موارد تبصره بند (ت) اين ماده براي تنظيم امور حرفه حسابداري و حسابرسي است و مشمول موارد استفاده دولت از خدمات اشخاص تحت عنوان حسابدار رسمي موضوع اين قانون نمي باشد. ضمناً حسابدار رسمي نمي تواند به طور همزمان هيچيك از خدمات سه گانه را به اشخاص حقيقي و حقوقي كه مسؤوليت حسابداري رسمي موضوع قانون را در آن بر عهده دارد انجام دهد.
ماده 5 (جایگزین 1390/04/05) - مجمع عمومي از اجتماع اعضاي جامعه تشكيل و وظايف و اختيارات آن به عنوان بالاترين ركن جامعه به شرح زير تعيين مي شود:
1 - انتخاب اعضاي شوراي عالي
2 - تصويب گزارش سالانه شوراي عالي
3 - تعيين حق حضور اعضاي شوراي عالي بنا به پيشنهاد هيئت رئيسه مجمع
4 - تعيين روزنامه كثيرالانتشار براي درج آگهي هاي رسمي جامعه بنا به پيشنهاد هيئت رئيسه مجمع.
تبصره 1 (الحاقي 05ˏ04ˏ1390) - مسئوليت اجرائي برگزاري مجمع عمومي و دعوت اعضا با دبيركل جامعه است. چنانچه دبيركل، اعضاي مجمع را در موعد مقرر كه حداكثر لغايت شهريورماه هر سال خواهد بود، دعوت نكند، رئيس هيئت عالي نظارت مجمع عمومي را دعوت مي كند.
تبصره 2 (الحاقي 05ˏ04ˏ1390) - دستورالعمل مربوط به نحوه برگزاري مجمع عمومي مشتمل بر طرز تشكيل جلسه و انتخاب هيئت رئيسه جلسه، چگونگي اداره جلسه، حد نصاب اعتبار جلسه، طرق اخذ آرا و شيوه نظارت بر برگزاري مجمع عمومي به تصويب وزير امور اقتصادي و دارائي مي رسد.
تبصره 3 (الحاقي 05ˏ04ˏ1390) - صحت انتخابات اعضاي شوراي عالي بر اساس گزارش هيئت عالي نظارت پس از تائيد وزير امور اقتصادي و دارائي معتبر است و احكام عضويت آنان توسط وزير امور اقتصادي و دارائي صادر مي شود.
تبصره 1 (الحاقي 05ˏ04ˏ1390) - حداقل چهار نفر از اعضاي شوراي عالي، شاغل و حداقل چهار نفر، غيرشاغل خواهند بود.
تبصره 2 (الحاقي 05ˏ04ˏ1390) - دستورالعمل مربوط به نحوه برگزاري انتخابات شوراي عالي شامل نحوه تشكيل جلسه و انتخابات هيأت رييسه جلسه، نحوه داوطلب شدن براي عضويت در شوراي مذكور، چگونگي اداره جلسه، حد نصاب اعتبار جلسه، طرق اخذ آرا و شيوه نظارت بر برگزاري انتخابات، براي اولين دوره با پيشنهاد هيئت مؤسس (موضوع تبصره (2) قانون) به تصويب وزير امور اقتصادي و دارايي مي رسد.
تبصره 3 (الحاقي 05ˏ04ˏ1390) - بعد از تشكيل شوراي عالي هرگونه تغيير در دستورالعمل ياد شده بنا به پيشنهاد شوراي مذكور و تصويب وزير امور اقتصادي و دارايي صورت خواهد گرفت.
ماده 7 (جایگزین 1390/04/05) - شرايط داوطلبان براي عضويت در شوراي عالي به شرح زير تعيين مي شود:
الف - دارا بودن شرايط موضوع بندهاي (ب، ت، ث و ج) ماده (16)
ب - داشتن حداقل ده سال سابقه كار در سطح مديريت در رشته هاي حسابرسي، خدمات مالي، طراحي سيستم يا مديريت مالي بعد از اخذ مدرك كارشناسي (ليسانس).
پ - حسن شهرت و تعهد عملي به احكام دين مبين اسلام و نظام جمهوري اسلامي ايران در مورد اقليتهاي ديني موضوع اصل سيزدهم قانون اساسي، تعليمات ديني ايشان حاكم خواهد بود.
تبصره 1 (الحاقي 05ˏ04ˏ1390) - تشخيص انطباق صلاحيت داوطلبان عضويت در شوراي عالي با شرايط مذكور در اين ماده بر عهده وزير امور اقتصادي و دارايي است.
تبصره 2 (الحاقي 05ˏ04ˏ1390) - مدت عضويت اعضاي شوراي عالي سه سال است و انتخاب مجدد آنها به صورت متوالي تنها براي يك دوره بلامانع است و هر عضو در زمان عضويت در جامعه مي تواند در مجمع براي سه دوره انتخاب شود. اعضاي قبلي تا انتخاب اعضاي جديد موظف به ادامه كار هستند و در صورت فوت، استعفا يا لغو عنوان حسابدار رسمي آنها، عضو جديد از ميان اعضاي علي البدل براي مدت باقيمانده، جايگزين مي شود.
تبصره 3 (الحاقي 05ˏ04ˏ1390) - علاوه بر رييس هيئت عالي نظارت و در غياب وي يكي از اعضاي هيئت ياد شده، سه نفر نماينده به ترتيب زير بدون حق رأي در جلسات شوراي عالي شركت خواهند كرد:
1 - نماينده وزير امور اقتصادي و دارايي
2 - يك نفر به انتخاب رييس كل بانك مركزي جمهوري اسلامي ايران.
3 - يك نفر به انتخاب رييس سازمان بورس و اوراق بهادار.
تبصره 1 (الحاقي 05ˏ04ˏ1390) - تشخيص انطباق صلاحيت داوطلبان عضويت در شوراي عالي با شرايط مذكور در اين ماده بر عهده وزير امور اقتصادي و دارايي است.
تبصره 2 (الحاقي 05ˏ04ˏ1390) - وزير امور اقتصادي و دارايي مي تواند در موارد زير نسبت به تجديد انتخابات شوراي عالي تصميم گيري نمايد:
الف - در مواردي كه صحت انتخابات بر اساس گزارش هيئت عالي نظارت تأييد نشود.
ب - در صورتي كه گزارش ساليانه شوراي عالي بر اساس گزارش هيئت عالي نظارت در مجمع عمومي سالانه جامعه تصويب نشود.
پ - در مواردي كه بر اساس گزارش هيئت عالي نظارت، شوراي عالي، وظايف تعيين شده در اين اساسنامه را انجام نداده يا در انجام آن قصور نموده است.
ماده 10 (الحاقي 05ˏ04ˏ1390) – جلسات شوراي عالي با حضور حداقل هشت (8) نفر از اعضاء رسميت مي يابد و تصميمات گرفته شده با آراي حداقل موافق شش (6) نفر از حاضران معتبر است.
ماده 37 مكرر (اصلاحي 24ˏ02ˏ1402) - مصوبات خلاف مقررات شوراي عالي و هيئت مديره با اعلام هيئت عالي نظارت و موافقت وزير امور اقتصادي و دارايي ابطال مي شوند.
تبصره 1 (منسوخه 24ˏ02ˏ1402) ـ در صورتي كه به تشخيص هيئت ويژه رسيدگي موضوع اين ماده بر اثر اقدام يا گزارش خلاف واقع حسابرس عضو جامعه حسابداران رسمي ايران، حقوق عمومي تضييع شده باشد، موضوع توسط رييس هيئت ياد شده همراه با مستندات مربوط براي اعلام به مرجع قضايي صلاحيتدار به وزارت امور اقتصادي و دارايي منعكس مي شود.
تبصره 2 (منسوخه 24ˏ02ˏ1402) ـ هيئت ويژه رسيدگي موضوع اين ماده و همچنين هيئتهاي انتظامي موضوع مواد (33) و (34) اين اساسنامه مي توانند تنبيههاي انضباطي شش گانه مذكور در ماده (36) اين اساسنامه را در مورد مؤسسه حسابرسي متخلف و شركاي مؤسسه حسابرسي كه طبق بند (4) ماده (25) اين اساسنامه در مقابل فعاليتهاي مؤسسه، مسئوليت تضامني دارند، تواماً اعمال نمايند.
تبصره 3 (الحاقي 13ˏ09ˏ1390) ـ چنانچـه براساس گزارش هيئـت عالي نظارت هر يـك از اعـضاي هيئت مديره در انجام وظايف مقرر در اين اساسنامه و آيين نامههاي مربوط قصور و يا تخلف نمايد، وزير امور اقتصادي و دارايي مي تواند لزوم بركناري عضو مذكور از عضويت هيئت مديره جامعه را به رييس شوراي عالي اعلام دارد. شوراي يادشده موظف است در اسرع وقت (حداكثر دو هفته) نسبت به تعيين جانشين وي طبق شرايط مقرر در اين اساسنامه اقدام نمايد. عضويت شخص مورد نظر در هيئت مديره جامعه پس از انقضاي مدت يادشده لغو شده تلقي مي گردد.
تبصره 1 (اصلاحي 24ˏ02ˏ1402) - چنانچه هيئت عالي نظارت در راستاي انجام وظايف خود به مواردي از تخلف توسط اعضاي جامعه و همچنين عدم رعايت آيين نامه هاي جامعه برخورد كند، موظف است ظرف ده روز موضوع را حسب مورد به هيئت هاي بدوي يا عالي انتظامي براي رسيدگي و صدور رأي ارجاع دهد.
تبصره 2 (منسوخه 24ˏ02ˏ1402) - در صورت امتناع دبيركل از ارجاع موضوع به هيئت هاي انتظامي ظرف مهلت مقرر، هيئت عالي نظارت رأساً مراتب را به هيئت انتظامي مربوط اعلام و تخلف دبيركل را به منظور رسيدگي به هيئت عالي انتظامي گزارش مي نمايد.
تبصره 2 (اصلاحي 24ˏ02ˏ1402) - درخواست تجديدنظر در آراي صادره توسط هيئت هاي بدوي انتظامي براي اعضاي جامعه، موضوع تبصره (1) اين ماده، پس از تاييد وزير امور اقتصادي و دارايي قابل طرح در هيئتهاي هم عرض و يا هيئت عالي انتظامي مي باشد.
تبصره 3 (اصلاحي 25ˏ09ˏ1397) – انجام فعاليت كارشناس رسمي دادگستري در رشته مرتبط در مورد اعضاي جامعه كه كارشناس رسمي دادگستري مي باشند از محدوديت خدمت تمام وقت در مؤسسه حسابرسي موضوع صدر بند (3) اين ماده مستثني مي باشد.
تبصره 4 (الحاقي 05ˏ04ˏ1390) - شركاي مؤسسه، شاغلين انفرادي، شاغلين در مؤسسات حسابرسي و حسابداران رسمي غيرشاغل، حق هيچگونه مشاركت يا دارا بودن منافعي به طور مستقيم يا غيرمستقيم در مؤسسه حسابرسي ديگري را كه به خدمات تخصصي و حرفه اي يا ساير خدمات مرتبط با موضوع ماده (1) اين اساسنامه اشتغال دارند، ندارند.
تبصره 5 (الحاقي 05ˏ04ˏ1390) - انعقاد قرارداد واگذاري كار موضوع بند «ت» ماده (1) اين اساسنامه به صورت دست دوم توسط مؤسسات حسابرسي عضو جامعه و اعضاي شاغل انفرادي ممنوع مي باشد. انعقاد اينگونه قراردادها توسط سازمان حسابرسي در چارچوب مفاد اساسنامه قانوني آن با اشخاص حقيقي و حقوقي ياد شده، قرارداد دست اول محسوب مي شود.
تبصره (الحاقي 05ˏ04ˏ1390) - صورت هاي مالي مؤسسات حسابرسي بايد توسط يكي از مؤسسات حسابرسي ديگر رسيدگي و ظرف چهار ماه پس از پايان سال مالي، توسط مؤسسه مورد رسيدگي به جامعه تسليم گردد. انتخاب مؤسسات به عنوان حسابرس به صورت متقابل و براي بيش از دو سال مالي متوالي مجاز نمي باشد. دستورالعمل حق الزحمه حسابرسي موضوع اين تبصره توسط هيئت مديره تهيه و براي اجرا ابلاغ مي گردد.
تبصره 1 (الحاقي 05ˏ04ˏ1390) - مؤسسات حسابرسي عضو جامعه و همچنين اعضاي شاغل انفرادي موظفند ظرف يك هفته پس از انعقاد قرارداد، اطلاعات مربوط به قراردادهاي منعقد شده در ارتباط با فعاليت هاي موضوع ماده (1) را به ترتيبي كه شوراي عالي جامعه تعيين مي كند، به دبيرخانه جامعه تحويل و رسيد دريافت كنند.
تبصره 2 (الحاقي 05ˏ04ˏ1390) - حسابداران رسمي شاغل انفرادي نيز موظفند، مقرراتي كه در مورد نحوه فعاليت آنان توسط جامعه وضع مي شود، رعايت كنند. اشخاص ياد شده نمي توانند در مؤسسات حسابرسي اعم از عضو يا غيرعضو جامعه، به عنوان شريك يا تحت استخدام مشغول فعاليت باشند.
تبصره 3 (الحاقي 05ˏ04ˏ1390) - انعقاد قرارداد همكاري حرفه اي بين مؤسسات حسابرسي عضو جامعه با يكديگر و مؤسسات عضو جامعه با مؤسسات حسابرسي بين المللي تابع آيين نامه اجرائي موضوع ماده (28) اين اساسنامه خواهد بود.
تبصره 4 (الحاقي 05ˏ04ˏ1390) - در راستاي اعمال نظارت حرفه اي، اعضاي شاغل انفرادي و مؤسسات حسابرسي عضو جامعه موظفند يك نسخه از گزارشهاي حسابرسي (به صورت كاغذي يا الكترونيكي) خود، از جمله حسابرسي صورتهاي مالي، حسابرسي مالياتي و حسابرسي ويژه و ارزيابي سهام را ظرف يك هفته، پس از تاريخ صدور به صورت مستمر به جامعه ارسال كنند.
تبصره 5 (الحاقي 05ˏ04ˏ1390) - هيئت مديره جامعه مكلف است بانك اطلاعاتي قابل دسترس عموم شامل نام بنگاه اقتصادي ،سال مالي، نام حسابرس و بازرس قانوني و اطلاعات كلي و عمومي مربوط به گزارش هاي مالي قابل انتشار را در سامانه الكترونيكي جامعه مستقر و اطلاعات ياد شده را به روزرساني نمايد، به گونه اي كه قابل دسترس براي همه كاربران باشد.
تبصره 5 (الحاقي 05ˏ04ˏ1390) - مدت تصدي اعضاي هيئت عالي انتظامي (اصلي و علي البدل) سه سال است و انتخاب مجدد آنها بلامانع است. هيئت ياد شده تا انتخاب اعضاي جديد به كار خود ادامه مي دهد.
تبصره 7 (الحاقي 05ˏ04ˏ1390) - هيئت هاي انتظامي موظفند در آراي صادر شده مرتبط با موضوع رديف هاي (3) تا (6) اين ماده، تكليف كارهاي در جريان عضو متخلف را مشخص نمايند. در صورتي كه رأي بر تكميل كارهاي در جريان توسط متخلف باشد، دبيركل جامعه موظف است نظارت خاص بر فرآيند تكميل كارهاي در جريان اعمال نمايد.
تبصره 8 (الحاقي 05ˏ04ˏ1390) - دبيركل جامعه موظف است اساس اشخاصي را كه تنبيهات انضباطي موضوع رديف هاي (3) تا (6) اين ماده در مورد آنها اعمال مي شود، بلافاصله و علاوه بر موارد مندرج در قسمت اخير ماده (58) اين اساسنامه از طريق پست سفارشي به اطلاع سازمان امور مالياتي كشور، سازمان بورس و اوراق بهادار و اشخاص طرف قرارداد عضو متخلف (كه قرارداد آنها به جامعه ارسال شده است) برساند.
تبصره 9 (الحاقي 05ˏ04ˏ1390) - چنانچه دبيركل جامعه، هيئت عالي نظارت و هيئت عالي انتظامي در راستاي انجام وظايف خود و رسيدگي به فعاليت حرفه اي حسابداران رسمي، از وقوع جرم مرتبطي مطلع شوند، موظفند علاوه بر ساير اقدامات مقرر در اين اساسنامه، مراتب را از طريق دبيركل جامعه به مراجع قضايي منعكس نمايند.
تبصره 2 (الحاقي 24ˏ02ˏ1402) - اعضاي كارگروه هاي تخصصي پايش (كنترل) كيفيت و آيين رفتار حرفه اي نبايد از دو سال گذشته تا تاريخ انتخاب، مسئوليتي از منظر حسابرسي و يا بازرسي قانوني شركت ها در مؤسسات حسابرسي داشته باشند. همچنين اين اعضا نبايد سهام دار يا از شركاي مؤسسات حسابرسي باشند.
تبصره 3 (الحاقي 24ˏ02ˏ1402) - اعضاي كارگروه هاي تخصصي پايش (كنترل) كيفيت و آيين رفتار حرفه اي، در صورت وجود موارد زير، نمي توانند اقدام به رسيدگي به موضوع نمايند:
الف - بين عضو كارگروه با يكي از مديران، شركا و حسابرسان مؤسسات حسابرسي يا شاغل انفرادي، قرابت نسبي يا سببي درجه سوم از هر طبقه وجود داشته باشد.
ب - عضو كارگروه، قيم يا مخدوم يكي از مديران، شركا و حسابرسان مؤسسات حسابرسي يا شاغل انفرادي باشد و يا يكي از آنها مباشر يا متكفل امور عضو كارگروه يا همسر او باشد.
پ - عضو كارگروه يا همسر يا فرزندان او، وارث يكي از مديران، شركا و حسابرسان مؤسسات حسابرسي يا شاغل انفرادي باشد.
ت - عضو كارگروه يا همسر يا فرزندان او داراي نفع شخصي در موضوع مطرح باشند.
ث - عضو كارگروه داراي رابطه استخدامي اعم از دائم، موقت، مشاوره و غيره با مؤسسات حسابرسي باشد.
تبصره 1 (الحاقي 24ˏ02ˏ1402) - سه نفر از اعضاي هيئت به شرح صدر ماده (16) اين اساسنامه بايد از دو سال قبل تا تاريخ انتخاب، مسئوليتي از بابت حسابرسي و بازرسي قانوني در مؤسسات حسابرسي نداشته باشند و همچنين نبايد با سهامداران يا شركا، مديران و حسابرسان مؤسسات حسابرسي يا شاغل انفرادي قرابت سببي و نسبي داشته باشند.
تبصره 2 (الحاقي 24ˏ02ˏ1402) - كليه اعضاي هيئت عالي نظارت در حين مسئوليت و تا دو سال پس از اتمام مسئوليت در هيئت مذكور نمي توانند به عنوان حسابرس و يا بازرس قانوني شركت ها و يا سهامداران يا شركا، مديران و حسابرسان مؤسسات حسابرسي يا شاغل انفرادي باشند و يا با آنها قرابت سببي و نسبي داشته باشند.
تبصره 3 (الحاقي 24ˏ02ˏ1402) ـ رئيس هيئت ياد شده و اعضاي آن تا تعيين اعضاي جديد به انجام وظيفه ادامه مي دهند.
تبصره 3 (الحاقي 24ˏ02ˏ1402) - نظارت هيئت عالي نظارت جامعه مانع از نظرات ساير اركان براي اعضاي جامعه نيست.
تبصره 6 (الحاقي 24ˏ02ˏ1402) - اعضاي هيئت هاي انتظامي مشمول تبصره (3) ماده (15) اين اساسنامه مي باشند.
تبصره 6 (الحاقي 24ˏ02ˏ1402) - اعضاي هيئت عالي انتظامي يا همسر يا فرزندان وي، داراي نفع شخصي در موضوع مطرح نباشند.
تبصره 7 (الحاقي 24ˏ02ˏ1402) - اعضاي هيئت عالي انتظامي داراي رابطه استخدامي اعم از دائم يا موقت، مشاوره و غيره با مؤسسه حسابرسي نباشند.
مصوب 1378/06/28 هیات وزیران
هیات وزیران در جلسه مورخ 1378/6/28 بنا به پیشنهاد شماره 25897 مورخ 1357/7/30 وزارت امور اقتصادی و دارایی و به استناد تبصره (2) ماده واحده قانون استفاده از خدمات تخصصی و حرفه ای حسابداران ذی صلاح به عنوان حسابداران رسمی - مصوب 1372 -، اساسنامه جامعه حسابداران رسمی ایران را به شرح زیر تصویب نمود:
الف - آییننامه تعیین صلاحیت: آییننامه تعیین صلاحیت حسابداران رسمی و چگونگی انتخاب آنان - موضوع تصویبنامه شماره 9045 /ت13875ه- مورخ 1374/7/23 هیات وزیران.
ب - هیات تشخیص صلاحیت: هیات تشخیص صلاحیت حسابداران رسمی موضوع ماده (1) آییننامه تعیین صلاحیت.
ت (اصلاحی 1390/04/05) - خدمات تخصصی و حرفه ای: خدمات یاد شده به امور ذیل اطلاق میشود:
ث (اصلاحی 1381/07/07) - حسابداران رسمی شاغل و غیرشاغل: آن دسته از حسابداران رسمی که تمام وقت خ. ر. ب. خدمات حسابرسی و بازرسی قانونی و سایر خدمات تخصصی و حرفه ای (موضوع بند (ت) فوق الذکر) تخصیص دهند و دارای مشاغل دیگری اعم از موظف و غیرموظف (به استثنای اعضای هیات علمی دانشگاهها و موسسات آموزش عالی و پژوهشی و سایر مشاغل آموزشی ب. ر. م. استخدامی مربوط) نباشند، حسابدار رسمی شاغل نامیده میشوند و در غیر این صورت حسابدار رسمی غیر شاغل شناخته خواهند شد.
چ (اصلاحی 1390/04/05) - نظارت حرفه ای: نظارت حرفه ای بر فعالیت موسسات حسابرسی و حسابداران رسمی ایران.
ح (اصلاحی 1390/04/05) - موسسه یا موسسات حسابرسی: موسسه یا موسسات حسابرسی عضو جامعه حسابداران رسمی ایران
تبصره (اصلاحی 1390/04/05) - خدمات پنج گانه (مشاوره مدیریت مالی - طراحی و پیاده سازی سیستم مالی - خدمات مالی و حسابداری و مالیاتی - ارزیابی سهام و سهم الشرکه - داوری مالی) و نیز موارد تبصره بند (ت) این ماده برای تنظیم امور حرفه حسابداری و حسابرسی است و مشمول موارد استفاده دولت از خدمات اشخاص تحت عنوان حسابدار رسمی موضوع این قانون نمیباشد. ضمناً حسابدار رسمی نمیتواند به طور همزمان هیچ یک از خدمات سه گانه را به اشخاص حقیقی و حقوقی که مسئولیت حسابداری رسمی موضوع قانون را در آن بر عهده دارد انجام دهد.
ج - ارتباط با موسسات و تشکلهای حرفه ای منطقه ای و بین المللی و در صورت نیاز عضویت در آنها.
ماده 3 - اشخاصی که در اجرای آییننامه تعیین صلاحیت به عنوان حسابدار رسمی انتخاب می گردند ب. ر. م. این اساسنامه عضو جامعه میباشند.
تبصره 2 - موسسات حسابرسی موضوع تبصره (3) قانون، عضو جامعه هستند.
ماده 4 (اصلاحی 1390/04/05) - ارکان جامعه به شرح زیر تعیین میشود:
ماده 5 (اصلاحی 1390/04/05) - اعضای اصلی شورای عالی یازده (11) نفر هستند که از بین اعضای جامعه توسط اعضاء انتخاب میشوند.
ماده 5 - مجمع عمومی از اجتماع اعضای جامعه تشکیل و وظایف و اختیارات آن به عنوان بالاترین رکن جامعه به شرح زیر تعیین میشود:
3 - تعیین حق حضور اعضای شورای عالی بنا به پیشنهاد هیات رئیسه مجمع
4 - تعیین روزنامه کثیرالانتشار برای درج آگهی های رسمی جامعه بنا به پیشنهاد هیات رئیسه مجمع.
تبصره 1 (الحاقی 1390/04/05) - مسئولیت اجرایی برگزاری مجمع عمومی و دعوت اعضا با دبیرکل جامعه است. چنانچه دبیرکل، اعضای مجمع را در موعد مقرر که حداکثر لغایت شهریورماه هر سال خواهد بود، دعوت نکند، رئیس هیات عالی نظارت مجمع عمومی را دعوت می کند.
تبصره 2 (الحاقی 1390/04/05) - دستورالعمل مربوط به نحوه برگزاری مجمع عمومی مشتمل بر طرز تشکیل جلسه و انتخاب هیات رئیسه جلسه، چگونگی اداره جلسه، حد نصاب اعتبار جلسه، طرق اخذ آرا و شیوه نظارت بر برگزاری مجمع عمومی به تصویب وزیر امور اقتصادی و دارائی میرسد.
تبصره 3 (الحاقی 1390/04/05) - صحت انتخابات اعضای شورای عالی بر اساس گزارش هیات عالی نظارت پس از تائید وزیر امور اقتصادی و دارائی معتبر است و احکام عضویت آنان توسط وزیر امور اقتصادی و دارائی صادر میشود.
تبصره 4 - مدت عضویت اعضای شورای عالی سه سال است و انتخاب مجدد آنها در دوره های متوالی مجاز است. اعضای قبلی تا انتخاب اعضای جدید موظف به ادامه کار هستند و در صورت فوت، استعفا یا لغو عنوان حسابدار رسمی آنها، عضو جدید از میان اعضای علی البدل برای مدت باقیمانده جایگزین میشود.
تبصره 5 - سه نفر ناظر به ترتیب ذیل بدون داشتن حق رای در جلسات شورای عالی شرکت خواهند کرد:
1 - یک نفر نماینده به انتخاب وزیر امور اقتصادی و دارایی؛
2 - یک نفر نماینده به انتخاب شورای بورس؛
3 - یک نفر نماینده به انتخاب شورای عالی بانکها.
ماده 6 (اصلاحی 1390/04/05) - تعداد اعضای شورای عالی یازده نفر است که از بین اعضای جامعه توسط مجمع عمومی انتخاب میشوند.
تبصره 1 (الحاقی 1390/04/05) - حداقل چهار نفر از اعضای شورای عالی، شاغل و حداقل چهار نفر، غیرشاغل خواهند بود.
تبصره 2 (الحاقی 1390/04/05) - دستورالعمل مربوط به نحوه برگزاری انتخابات شورای عالی شامل نحوه تشکیل جلسه و انتخابات هیات رئیسه جلسه، نحوه داوطلب شدن برای عضویت در شورای مذکور، چگونگی اداره جلسه، حد نصاب اعتبار جلسه، طرق اخذ آرا و شیوه نظارت بر برگزاری انتخابات، برای اولین دوره با پیشنهاد هیات موسس (موضوع تبصره (2) قانون) به تصویب وزیر امور اقتصادی و دارایی میرسد.
تبصره 3 (الحاقی 1390/04/05) - بعد از تشکیل شورای عالی هرگونه تغییر در دستورالعمل یاد شده بنا به پیشنهاد شورای مذکور و تصویب وزیر امور اقتصادی و دارایی صورت خواهد گرفت.
ماده 7 - شرایط داوطلبان برای عضویت در شورای عالی به شرح زیر تعیین میشود:
تبصره 1 (الحاقی 1390/04/05) - تشخیص انطباق صلاحیت داوطلبان عضویت در شورای عالی با شرایط مذکور در این ماده بر عهده وزیر امور اقتصادی و دارایی است.
تبصره 2 (الحاقی 1390/04/05) - مدت عضویت اعضای شورای عالی سه سال است و انتخاب مجدد آنها به صورت متوالی تنها برای یک دوره بلامانع است و هر عضو در زمان عضویت در جامعه میتواند در مجمع برای سه دوره انتخاب شود. اعضای قبلی تا انتخاب اعضای جدید موظف به ادامه کار هستند و در صورت فوت، استعفا یا لغو عنوان حسابدار رسمی آنها، عضو جدید از میان اعضای علی البدل برای مدت باقیمانده، جایگزین میشود.
تبصره 3 (الحاقی 1390/04/05) - علاوه بر رئیس هیات عالی نظارت و در غیاب وی یکی از اعضای هیات یاد شده، سه نفر نماینده به ترتیب زیر بدون حق رای در جلسات شورای عالی شرکت خواهند کرد:
2 - یک نفر به انتخاب رئیس کل بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران.
3 - یک نفر به انتخاب رئیس سازمان بورس و اوراق بهادار.
تبصره 4 - تعیین حق حضور اعضای شورای عالی بر عهده وزیر امور اقتصادی و دارایی خواهد بود.
ماده 8 (اصلاحی 1402/02/24) - وظایف و اختیارات شورای عالی به شرح زیر تعیین میشود:
1 - انتخاب اعضای هیات مدیره
4 - تصویب صورتهای مالی و گزارش عملکرد سالانه هیات مدیره
5 - تایید صلاحیت اعضای کارگروههای تخصصی با رعایت بند (چ) ماده (17) این اساسنامه
7 - تعیین حقوق و مزایای اعضای هیات مدیره و کارگروه های تخصصی به استثنای کارگروه های پایش (کنترل) کیفیت، آیین رفتار حرفه ای و هیات های انتظامی بدوی.
13 - اعمال نظارت حرفه ای از طریق کارگروههای تخصصی به استثنای کارگروه های پایش (کنترل) کیفیت و آیین رفتار حرفه ای برای پایش (کنترل) وضعیت موسسات حسابرسی و پایش (کنترل) کیفیت کار شاغلین انفرادی
14 - تصمیم گیری در خصوص سایر مواردی که برای ایفای وظایف جامعه لازم است و در این اساسنامه وظایف سایر ارکان جامعه تعیین نشده است با تایید وزارت امور اقتصادی و دارایی
تبصره 2 (الحاقی 1390/04/05) - وزیر امور اقتصادی و دارایی میتواند در موارد زیر نسبت به تجدید انتخابات شورای عالی تصمیم گیری نماید:
الف - در مواردی که صحت انتخابات بر اساس گزارش هیات عالی نظارت تایید نشود.
ب - در صورتی که گزارش سالیانه شورای عالی بر اساس گزارش هیات عالی نظارت در مجمع عمومی سالانه جامعه تصویب نشود.
پ - در مواردی که بر اساس گزارش هیات عالی نظارت، شورای عالی، وظایف تعیین شده در این اساسنامه را انجام نداده یا در انجام آن قصور نموده است.
ماده 9 (اصلاحی 1390/04/05) - تعیین حق حضور اعضای شورای عالی بر عهده وزیر امور اقتصادی و دارایی خواهد بود.
ماده 10 (الحاقی 1390/04/05) - جلسات شورای عالی با حضور حداقل هشت (8) نفر از اعضاء رسمیت می یابد و تصمیمات گرفته شده با آرای حداقل موافق شش (6) نفر از حاضران معتبر است.
ماده 11 (اصلاحی 1390/04/05) - هیات مدیره جامعه مرکب ازسه نفر عضو تمام وقت است که از بین اعضای جامعه توسط شورای عالی برای مدت سه سال انتخاب و با حکم رئیس شورای عالی منصوب میشوند. چنانچه برخی از اعضای هیات مدیره در اثنای مدت یاد شده تغییر یابد، عضو جدید برای مدت باقیمانده انتخاب خواهد شد.
تبصره 1 (اصلاحی 1390/04/05) - چنانچه اعضای هیات مدیره از بین حسابداران رسمی شاغل انتخاب شوند، وضعیت آنها در دوران تصدی مشاغل مذکور، از شاغل به غیرشاغل تبدیل میشود.
تبصره 2 - انتخاب اعضای هیات مدیره از بین اعضای شورای عالی جامعه مجاز نیست.
تبصره 3 (اصلاحی 1390/04/05) - انتخاب مجدد اعضای هیات مدیره ب. ر. م. این اساسنامه برای دوره های بعدی بلامانع است.
ماده 12 (اصلاحی 1390/04/05) - شورای عالی از بین اعضای هیات مدیره، یک نفر را به عنوان رئیس هیات مدیره و دبیرکل جامعه تعیین می کند.
تبصره 1 - رئیس هیات مدیره و دبیرکل جامعه اداره امور اجرایی جامعه را به جز در مواردی که بر عهده ارکان قرار دارد و مسئولیت اجرای مصوبات هیات مدیره را بر عهده خواهد داشت.
تبصره 2 (اصلاحی 1390/04/05) - تغییر هیات مدیره و دبیرکل قبل از انقضای دوره سه ساله با موافقت وزیر امور اقتصادی و دارایی بر عهده شورای عالی است.
تبصره 3 (الحاقی 1390/09/13) - چنانچه براساس گزارش هیات عالی نظارت هر یک از اعضای هیات مدیره در انجام وظایف مقرر در این اساسنامه و آییننامههای مربوط قصور و یا تخلف نماید، وزیر امور اقتصادی و دارایی میتواند لزوم برکناری عضو مذکور از عضویت هیات مدیره جامعه را به رئیس شورای عالی اعلام دارد. شورای یادشده موظف است در اسرع وقت (حداکثر دو هفته) نسبت به تعیین جانشین وی طبق شرایط مقرر در این اساسنامه اقدام نماید. عضویت شخص مورد نظر در هیات مدیره جامعه پس از انقضای مدت یادشده لغو شده تلقی میگردد.
ماده 13 (اصلاحی 1390/04/05) - وظایف و اختیارات هیات مدیره به شرح زیر است:
3 - تهیه و تنظیم و بروزرسانی آییننامه ها و دستورالعمل های موضوع این اساسنامه از جمله آیین اخلاق و رفتار حرفه ای، آییننامه انضباطی و نظارت حرفه ای و آییننامه های مالی، معاملاتی، اداری و استخدامی.
4 - ارجاع دعاوی به داوری و هرگونه صلح و سازش با تصویب شورای عالی و نمایندگی جامعه در طرح و دفاع از دعاوی له و علیه جامعه در مراجع قضایی و شبه قضایی و سایر مراجع قانونی با حق توکیل ب. غ. ولو کراراً.
5 - تهیه و تنظیم بودجه سالانه.
6 - تهیه صورتهای مالی و گزارش فعالیت سالانه هیات مدیره و ارایه آنها به هیات عالی نظارت و شورای عالی.
7 - تشکیل کارگروههای تخصصی و انتخاب اعضای کارگروههای یاد شده پس از تایید صلاحیت توسط شورای عالی.
8 - تهیه آییننامه مربوط به چگونگی تشکیل، وظایف و اختیارات کارگروههای تخصصی.
9 - عزل و نصب کارکنان و تعیین حقوق و مزایای آنها.
10 - تهیه و تنظیم تشکیلات تفصیلی جامعه.
11 - اداره امور مالی، معاملاتی و استخدامی.
12 - پیشنهاد مبلغ ورودیه و حق عضویت ثابت و متغیر اعضاء.
13 - عقد هرگونه قرارداد اعم از خرید، فروش، اجاره، اخذ تسهیلات مالی و هر نوع معامله دیگر در حدود فعالیت و بودجه مصوب جامعه.
14 - افتتاح حسابهای بانکی.
15 - تهیه و تصویب دستورالعملهای مورد نیاز برای اجرای وظایف محول شده.
ماده 14 (اصلاحی 1390/04/05) - جلسات هیات مدیره با حضور اکثریت اعضاء رسمیت می یابد و تصمیمات گرفته شده با رای موافق اکثریت اعضای هیات مدیره معتبر است. آییننامه داخلی هیات مدیره توسط هیات یاد شده تهیه و به تصویب شورای عالی میرسد.
ماده 15 (اصلاحی 1390/04/05) - کارگروههای تخصصی که با عضویت اعضای جامعه تشکیل میشوند مشتمل بر موارد زیر هستند:
8 - سایر کارگروههای مورد نیاز به پیشنهاد هیات مدیره و تصویب شورای عالی.
تبصره (اصلاحی 1382/11/01) - رئیس هیات یاد شده و اعضای آن تا تعیین اعضای جدید به انجام وظیفه ادامه می دهند.
ماده 16 (اصلاحی 1390/04/05) - هیات عالی نظارت مرکب از یک نفر رئیس و دو نفر عضو است که بر اساس شرایط ذیل از بین حسابداران رسمی عضو جامعه توسط وزیر امور اقتصادی و دارایی برای مدت دو سال تعیین میشوند و به صورت تمام وقت انجام وظیفه مینماید و انتخاب مجدد آنها برای دوره های بعدی بلامانع است:
ث - نداشتن محکومیت کیفری موثر یا موجب محرومیت از حقوق اجتماعی.
ث - نداشتن محکومیت کیفری موثر؛
ماده 17 (اصلاحی 1390/04/05) - به منظور حصول اطمینان از رعایت مقررات مربوط و احراز کفایت نظارت حرفه ای، هیات عالی نظارت دارای وظایف ذیل م. ب.:
الف - رسیدگی و اظهارنظر درباره درستی اطلاعات مندرج در گزارش عملکرد سالانه شورای عالی و هیات مدیره.
ب - رسیدگی و اظهارنظر در خصوص صورتهای مالی و گزارش عملکرد سالانه جامعه که توسط هیات مدیره تهیه میشود.
ت - نظارت بر فعالیت های حرفه ای اعضای جامعه حسب مورد با ارجاع وزیر امور اقتصادی و دارایی یا شورای عالی جامعه و یا به تشخیص هیات عالی نظارت.
تبصره 1 (اصلاحی 1402/02/24) - چنانچه هیات عالی نظارت در راستای انجام وظایف خود به مواردی از تخلف توسط اعضای جامعه و همچنین عدم رعایت آییننامه های جامعه برخورد کند، موظف است ظرف ده روز موضوع را حسب مورد به هیات های بدوی یا عالی انتظامی برای رسیدگی و صدور رای ارجاع دهد.
تبصره 2 (الحاقی 1390/04/05) - در صورت امتناع دبیرکل از ارجاع موضوع به هیات های انتظامی ظرف مهلت مقرر، هیات عالی نظارت راساً مراتب را به هیات انتظامی مربوط اعلام و تخلف دبیرکل را به منظور رسیدگی به هیات عالی انتظامی گزارش می نماید.
تبصره 3 (الحاقی 1390/04/05) - درخواست تجدیدنظر در آرای صادره توسط هیات های بدوی انتظامی برای اعضای جامعه، موضوع تبصره (1) این ماده، پس از تایید وزیر امور اقتصادی و دارایی قابل طرح در هیئتهای هم عرض و یا هیات عالی انتظامی م. ب..
ماده 18 (اصلاحی 1390/04/05) - هیات عالی نظارت در صورت لزوم میتواند در اجرای وظایف خود از خدمات حسابداران رسمی - شاغل و غیرشاغل - و موسسات حسابرسی عضو و سایر کارشناسان غیرمالی استفاده کند. ضوابط حق الزحمه اشخاص یاد شده به پیشنهاد هیات عالی نظارت و تصویب وزیر امور اقتصادی و دارایی مشخص میشود.
ماده 19 (اصلاحی 1390/04/05) - حقوق و مزایای رئیس و اعضای هیات عالی نظارت به ترتیب معادل حقوق و مزایای دبیرکل و اعضای هیات مدیره خواهد بود.
تبصره (منسوخ 1390/04/05) - حق الزحمه اعضاء غیرموظف هیات عالی نظارت توسط شورای عالی جامعه تعیین میشود.
ماده 20 (اصلاحی 1390/04/05) - دبیرخانه هیات عالی نظارت زیر نظر رئیس آن اداره میشود. تشکیلات دبیرخانه به پیشنهاد هیات عالی نظارت به تصویب وزیر امور اقتصادی و دارایی میرسد.
ماده 21 (اصلاحی 1390/04/05) - کلیه هزینه های هیات عالی نظارت و هزینه های موضوع مواد (18) و (20) این اساسنامه از محل بودجه جامعه تامین و پرداخت میشود. هیات مدیره موظف است هر سال ضمن بودجه تنظیمی خود، هزینه های هیات عالی نظارت را با نظر هیات یاد شده پیش بینی و در بودجه جامعه منظور و جهت تصویب تقدیم به وزیر امور اقتصادی و دارایی کند.
ماده 22 (اصلاحی 1390/04/05) - هیات مدیره، رئیس هیات مدیره و دبیرکل جامعه، حسابداران رسمی و موسسات حسابرسی عضو مکلفند امکانات و تسهیلات لازم را برای انجام وظایف هیات عالی نظارت فراهم کنند و کلیه اطلاعات، اسناد و مدارک مورد درخواست را در اختیار آنها یا نمایندگانشان قرار دهند.
ماده 23 (اصلاحی 1390/04/05) - هیات عالی نظارت موظف است به طور مستمر گزارش فعالیتهای خود را حسب مورد به وزیر امور اقتصادی و دارایی، شورای عالی ارسال کند.
ماده 24 (اصلاحی 1390/04/05) - آییننامه چگونگی انجام وظایف هیات عالی نظارت توسط هیات یاد شده تهیه و به تصویب وزیر امور اقتصادی و دارایی میرسد.
فصل سوم (اصلاحی 1390/04/05) - موسسه حسابرسی
ماده 25 (اصلاحی 1390/04/05) - موسسه حسابرسی، موسسه ای است که به منظور انجام خدمات حسابرسی، بازرسی قانونی و سایر خدمات تخصصی و حرفه ای مندرج در بند (ت) ماده (1) این اساسنامه، توسط حداقل سه نفر حسابدار رسمی شاغل و بر اساس شرایط زیر تشکیل میشود:
1 - موسسه حسابرسی پس از صدور مجوز تاسیس توسط جامعه، باید بر طبق مقررات به عنوان موسسه انتفاعی غیرتجاری ثبت شود.
2 - در نام هر موسسه حسابرسی باید عبارت «موسسه حسابرسی» و به دنبال نام موسسه، عبارت «حسابداران رسمی» قید شود.
3 - شرکای یک موسسه حسابرسی باید به طور تمام وقت منحصرا در همان موسسه به کار حرفه ای اشتغال داشته باشند. شرکای یاد شده باید حداقل سه سال سابقه کار تمام وقت در سطح مدیر حسابرسی در موسسات عضو جامعه یا سازمان حسابرسی داشته باشند. حسابداران رسمی که سوابق آنها در سطح مدیر حسابرسی کمتر از میزان مقرر در این ماده باشد، میتوانند به صورت استخدام تمام وقت در موسسات حسابرسی، کسری سوابق مذکور را تکمیل نمایند. ضوابط مربوط به احراز شرایط مدیر حسابرسی و استخدام آنها توسط شورای عالی تعیین میگردد.
4 - شرکای موسسه حسابرسی در مقابل فعالیتهای موسسه و اشخاص ثالث مسئولیت تضامنی دارند.
تبصره 1 (اصلاحی 1391/10/20) - فعالیت موسسات حسابرسی شامل ارایه خدمات یاد شده در این ماده و ارزیابی سهام، سهم الشرکه و داوری مالی با رعایت قوانین و مقررات مربوط م. ب. و انجام هرگونه فعالیت دیگر توسط آنها ممنوع است.
تبصره 2(اصلاحی 1394/04/14) - شرط مالکیت خصوصی شرکاء، استثنائاً در مورد حسابرسی مفید راهبر و موسسه حسابرسی وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح (موسسه غیردولتی زیر نظر ستاد کل نیروهای مسلح) مشروط به رعایت کلیه ضوابط دیگر و انجام امور حرفهای از طریق حسابداران رسمی اعمال نخواهد شد.
تبصره 3 (اصلاحی 1397/09/25) - انجام فعالیت کارشناس رسمی دادگستری در رشته مرتبط در مورد اعضای جامعه که کارشناس رسمی دادگستری میباشند از محدودیت خدمت تمام وقت در موسسه حسابرسی موضوع صدر بند (3) این ماده مستثنی م. ب..
تبصره 4 (الحاقی 1390/04/05) - شرکای موسسه، شاغلین انفرادی، شاغلین در موسسات حسابرسی و حسابداران رسمی غیرشاغل، حق هیچگونه مشارکت یا دارا بودن منافعی به طور مستقیم یا غیرمستقیم در موسسه حسابرسی دیگری را که به خدمات تخصصی و حرفه ای یا سایر خدمات مرتبط با موضوع ماده (1) این اساسنامه اشتغال دارند، ندارند.
تبصره 5 (الحاقی 1390/04/05) - انعقاد قرارداد واگذاری کار موضوع بند «ت» ماده (1) این اساسنامه به صورت دست دوم توسط موسسات حسابرسی عضو جامعه و اعضای شاغل انفرادی ممنوع م. ب.. انعقاد اینگونه قراردادها توسط سازمان حسابرسی در چارچوب مفاد اساسنامه قانونی آن با اشخاص حقیقی و حقوقی یاد شده، قرارداد دست اول محسوب میشود.
ماده 26 (اصلاحی 1390/04/05) - اساسنامه هر یک از موسسات حسابرسی با رعایت کلیه موارد پیش بینی شده در اساسنامه نمونه ای که بنا به پیشنهاد هیات مدیره جامعه به تصویب شورای عالی میرسد، تنظیم و پس از تایید دبیرکل جامعه به ثبت خواهند رسید. مرجع ثبت موسسات، تنها موسساتی را به نام «موسسه حسابرسی» ثبت می کند که از جامعه حسابداران رسمی ایران اجازه تصویب دارند.
تبصره (الحاقی 1390/04/05) - صورت های مالی موسسات حسابرسی باید توسط یکی از موسسات حسابرسی دیگر رسیدگی و ظرف چهار ماه پس از پایان سال مالی، توسط موسسه مورد رسیدگی به جامعه تسلیم گردد. انتخاب موسسات به عنوان حسابرس به صورت متقابل و برای بیش از دو سال مالی متوالی مجاز نمیباشد. دستورالعمل حق الزحمه حسابرسی موضوع این تبصره توسط هیات مدیره تهیه و برای اجرا ابلاغ میگردد.
ماده 27 (اصلاحی 1390/04/05) - موسسات حسابرسی موظفند کلیه مقرراتی را که در مورد تشکیل، اداره و نحوه فعالیت موسسات حسابرسی توسط جامعه وضع میشود، رعایت کنند.
تبصره 1 (الحاقی 1390/04/05) - موسسات حسابرسی عضو جامعه و همچنین اعضای شاغل انفرادی موظفند ظرف یک هفته پس از انعقاد قرارداد، اطلاعات مربوط به قراردادهای منعقد شده در ارتباط با فعالیت های موضوع ماده (1) را به ترتیبی که شورای عالی جامعه تعیین می کند، به دبیرخانه جامعه تحویل و رسید دریافت کنند.
تبصره 2 (الحاقی 1390/04/05) - حسابداران رسمی شاغل انفرادی نیز موظفند، مقرراتی که در مورد نحوه فعالیت آنان توسط جامعه وضع میشود، رعایت کنند. اشخاص یاد شده نمی توانند در موسسات حسابرسی اعم از عضو یا غیرعضو جامعه، به عنوان شریک یا تحت استخدام مشغول فعالیت باشند.
تبصره 3 (الحاقی 1390/04/05) - انعقاد قرارداد همکاری حرفه ای بین موسسات حسابرسی عضو جامعه با یکدیگر و موسسات عضو جامعه با موسسات حسابرسی بین المللی تابع آییننامه اجرایی موضوع ماده (28) این اساسنامه خواهد بود.
تبصره 4 (الحاقی 1390/04/05) - در راستای اعمال نظارت حرفه ای، اعضای شاغل انفرادی و موسسات حسابرسی عضو جامعه موظفند یک نسخه از گزارشهای حسابرسی (به صورت کاغذی یا الکترونیکی) خود، از جمله حسابرسی صورتهای مالی، حسابرسی مالیاتی و حسابرسی ویژه و ارزیابی سهام را ظرف یک هفته، پس از تاریخ صدور به صورت مستمر به جامعه ارسال کنند.
تبصره 5 (الحاقی 1390/04/05) - هیات مدیره جامعه مکلف است بانک اطلاعاتی قابل دسترس عموم شامل نام بنگاه اقتصادی، سال مالی، نام حسابرس و بازرس قانونی و اطلاعات کلی و عمومی مربوط به گزارش های مالی قابل انتشار را در سامانه الکترونیکی جامعه مستقر و اطلاعات یاد شده را به روزرسانی نماید، به گونه ای که قابل دسترس برای همه کاربران باشد.
ماده 28 (اصلاحی 1390/04/05) - آییننامه اجرایی این فصل توسط هیات مدیره تهیه و به تصویب شورای عالی جامعه میرسد.
ماده 29 (اصلاحی 1390/04/05) - به منظور اطمینان از ارتقای کیفیت خدمات حرفه ای اعضاء، هماهنگی در روشهای انجام امور حسابرسی و بازرسی قانونی، افزایش کیفیت گزارشهای حسابداران رسمی و موسسات حسابرسی، پیشگیری از رفتار ناسازگار با شوون حرفه ای و ضرورت گذراندن دوره های بازآموزی توسط اعضاء، همچنین رعایت مقررات قانونی مربوط شامل مفاد این اساسنامه و آییننامه ها و دستورالعملهای اجرایی آن، جامعه بر کار حرفه ای حسابداران رسمی و موسسات حسابرسی نظارت مستمر دارد.کارگروههای تخصصی و هیات عالی نظارت میتوانند پرونده ها، اطلاعات و مدارک موسسات حسابرسی و شاغلان انفرادی را در محل استقرار آنها یا در محل جامعه بررسی کنند.
تبصره 1 - نظارت جامعه بر فعالیت حرفه ای اعضاء از طریق کارگروههای تخصصی ذی ربط با نظارت ارکان صلاحیتدار جامعه انجام میگیرد. حسابداران رسمی و موسسات حسابرسی موظفند پرونده ها، اطلاعات و مدارک مورد نیاز را برای بررسی در اختیار کارگروهها قرار دهند. کارگروههای تخصصی یاد شده وظیفه بررسی، رسیدگی، اظهارنظر و ارایه گزارش مقتضی به ارکان ذی صلاح جامعه را انجام خواهند داد.
تبصره 2 - کلیه اطلاعات، مدارک و پرونده های یاد شده در این ماده جزو اسناد طبقه بندی شده تلقی میشود و به صورت امانت در اختیار اعضای کارگروهها و ماموران آنها قرار میگیرد و افشای مطالب آنها منحصراً در مراجع ذی صلاح مجاز است.
ماده 30 (اصلاحی 1390/04/05) - رعایت مقررات جامعه و پیروی از رهنمودها و تذکرات ابلاغ شده از سوی ارکان ذی صلاح جامعه در مورد رفع نارساییهای خدمت حرفه ای اعضاء توسط آنها الزامی است. عدم توجه اعضاء به موارد اعلام شده در این فصل، مستلزم احاله نتیجه رسیدگی به هیاتهای انتظامی است.
ماده 31 (اصلاحی 1390/04/05) - هیات مدیره موظف است حداقل هر سال یک بار بر اساس آییننامه نظارت حرفه ای، چگونگی فعالیت حرفه ای اعضای شاغل را بررسی و نتیجه را در پایگاه اطلاع رسانی جامعه منتشر نماید. این بررسی شامل کنترل وضعیت (در مورد موسسات حسابرسی) و کنترل کیفیت حسابرسی م. ب..
فصل پنجم - هیاتهای انتظامی
ماده 32 (اصلاحی 1390/04/05) - به منظور رسیدگی به تخلفات انتظامی اعضای جامعه از مقررات مربوط، هیاتهای انتظامی بدوی و هیات عالی انتظامی تشکیل میشوند.
تبصره - هیاتهای انتظامی بدوی به تعداد مورد نیاز تشکیل می گردند.
ماده 33 (اصلاحی 1390/04/05) - هر یک از هیاتهای انتظامی بدوی دارای سه عضو اصلی و یک عضو علی البدل است که توسط شورای عالی تعیین و برای مدت سه سال منصوب میشوند. تغییر هر یک از اعضای هیاتهای یاد شده قبل از پایان دوره تصدی آنها منحصراً با تصمیم دو سوم آرای اعضای شورای عالی انجام میشود.
تبصره 1 - عضو علی البدل در غیاب هر یک از اعضای اصلی، به جای آن انجام وظیفه می کند و همان وظایف و اختیارات و مسئولیتهای عضو اصلی را بر عهده دارد.
تبصره 2 - اعضای هیاتهای انتظامی بدوی باید از بین حسابداران رسمی غیرشاغل انتخاب شوند و هیچ یک از آنها نمی توانند در بیش از یک هیات انتظامی عضویت داشته باشند.
تبصره 3 (اصلاحی 1390/04/05) - رئیس هر یک از هیاتهای انتظامی بدوی توسط شورای عالی تعیین میشود.
تبصره 4 - انتخاب مجدد اعضای هیاتهای مذکور بلامانع است.
تبصره 5 - جلسات هیاتها با حضور کلیه اعضاء معتبر است.
ماده 34 (اصلاحی 1390/04/05) - هیات عالی انتظامی مرکب از سه عضو اصلی و سه عضو علی البدل است. هیات یاد شده با ترکیب زیر تشکیل میشود:
1 - یک نفر حسابدار رسمی غیر شاغل به انتخاب شورای عالی جامعه،
2 - یک نفر حسابدار رسمی به انتخاب وزیر امور اقتصادی و دارایی،
تبصره 1 - وزیر امور اقتصادی و دارایی و وزیر دادگستری و شورای عالی جامعه هر کدام یک نفر را برحسب مورد ذی ربط با همان شرایط مقرر در بندهای بالا برای عضو اصلی - به عنوان عضو علی البدل تعیین خواهند نمود.
تبصره 3 - اعضای حسابدار رسمی هیات عالی انتظامی نمی توانند در هیاتهای انتظامی بدوی عضویت داشته باشند.
تبصره 4 - رئیس و نایب رئیس هیات عالی انتظامی توسط وزیر امور اقتصادی و دارایی تعین میشود.
تبصره 5 (الحاقی 1390/04/05) - مدت تصدی اعضای هیات عالی انتظامی (اصلی و علی البدل) سه سال است و انتخاب مجدد آنها بلامانع است. هیات یاد شده تا انتخاب اعضای جدید به کار خود ادامه می دهد.
ماده 35 (اصلاحی 1390/04/05) - اعضای شورای عالی، هیات مدیره، هیات عالی نظارت، کارگروههای تخصصی موضوع ماده (15) این اساسنامه نمی توانند به عضویت هیات عالی انتظامی و هیاتهای انتظامی بدوی درآیند.
ماده 36 (اصلاحی 1390/04/05) - تنبیه های انضباطی اعضاء به شرح زیر است:
تبصره 1 (اصلاحی 1390/04/05) - هیات های انتظامی بدوی با دعوت از متهم و انجام بررسی های لازم رای مقتضی صادر می نمایند. آرای صادر شده توسط هیئتهای انتظامی بدوی در مورد تنبیهات ردیف های (1) و (2) قطعی است و قابل تجدیدنظر نمیباشند.
تبصره 2 - در خصوص تنبیه های انضباطی موضوع ردیفهای (3) تا (6) این ماده پس از صدور رای توسط هیات انتظامی بدوی، مفاد آن توسط دبیرکل به متهم ابلاغ میشود. متهم میتواند ظرف مدت یک ماه از تاریخ ابلاغ، درخواست تجدیدنظر نماید و دفاعیات خود را کتباً به هیات عالی انتظامی تسلیم کند.
تبصره 3 - دبیرکل جامعه نیز میتواند ظرف مهلت مقرر در تبصره (2)، از رای یاد شده تقاضای تجدیدنظر نماید و آن را به طور کتبی به هیات عالی انتظامی تسلیم کند.
تبصره 4 - هیات عالی انتظامی با دعوت از متهم و انجام بررسیهای لازم، رای مقتضی را صادر می کند. این رای در خصوص تنبیه های انضباطی ردیفهای (3) و (4) این ماده قطی و لازم الااجراست و عدم تسلیم به موقع دفاعیه یا عدم حضور متهم در جلسات رسیدگی، مانع از صدور رای نیست. قطعی شدن رای صادره در مورد تنبیه های انضباطی ردیفهای (5) و (6) منوط به تایید وزیر امور اقتصادی و دارایی م. ب.. چنانچه وزیر امور اقتصادی و دارایی رای هیات عالی انتظامی را در موارد یاد شده نقض نماید، موضوع و پرونده مربوط را به هیات تشخیص صلاحیت برای اتخاذ رای نهایی ارجاع می دهد.
تبصره 6 (اصلاحی 1390/04/05) - چنانچه متهم یا دبیرکل جامعه ظرف یک ماه از تاریخ ابلاغ رای، به آرای صادر شده توسط هیات انتظامی بدوی - موضوع تنبیه های ردیفهای (3) تا (6) ماده (36) این اساسنامه - کتباً اعتراض کند، موضوع قابل طرح در مرجع تجدیدنظر است، در غیر این صورت آرای صادره پس از انقضای مهلت یاد شده قطعی و لازم الاجراست. در صورت انجام اعتراض در ظرف مهلت یاد شد پرونده مربوط به هیات عالی انتظامی ارسال خواهد شد.
تبصره 7 (الحاقی 1390/04/05) - هیات های انتظامی موظفند در آرای صادر شده مرتبط با موضوع ردیف های (3) تا (6) این ماده، تکلیف کارهای در جریان عضو متخلف را مشخص نمایند. در صورتی که رای بر تکمیل کارهای در جریان توسط متخلف باشد، دبیرکل جامعه موظف است نظارت خاص بر فرآیند تکمیل کارهای در جریان اعمال نماید.
تبصره 8 (الحاقی 1390/04/05) - دبیرکل جامعه موظف است اساس اشخاصی را که تنبیهات انضباطی موضوع ردیف های (3) تا (6) این ماده در مورد آنها اعمال میشود، بلافاصله و علاوه بر موارد مندرج در قسمت اخیر ماده (58) این اساسنامه از طریق پست سفارشی به اطلاع سازمان امور مالیاتی کشور، سازمان بورس و اوراق بهادار و اشخاص طرف قرارداد عضو متخلف (که قرارداد آنها به جامعه ارسال شده است) برساند.
تبصره 9 (الحاقی 1390/04/05) - چنانچه دبیرکل جامعه، هیات عالی نظارت و هیات عالی انتظامی در راستای انجام وظایف خود و رسیدگی به فعالیت حرفه ای حسابداران رسمی، از وقوع جرم مرتبطی مطلع شوند، موظفند علاوه بر سایر اقدامات مقرر در این اساسنامه، مراتب را از طریق دبیرکل جامعه به مراجع قضایی منعکس نمایند.
ماده 37 (اصلاحی 1390/04/05) - رسیدگی به تخلفات انتظامی اعضای شورای عالی جامعه تنها در صلاحیت هیات عالی انتظامی است و هیات مذکور راساً به آن رسیدگی و رای قطعی و نهایی را صادر می نماید.
ماده 37 مکرر (اصلاحی 1392/04/30) - وزیر امور اقتصادی و دارایی مجاز است در مواردی که مقتضی بداند تخلفات، قصور و اهمال کلیه اعضای جامعه را به هیات ویژه رسیدگی با ترکیب زیر ارجاع نماید:
1 - رئیس هیات عالی نظارت (رئیس هیئت).
2 - یک نفر متخصص در امور مالی و محاسباتی به انتخاب وزیر امور اقتصادی و دارایی.
3 - یک نفر متخصص در رشته حقوق مالی به انتخاب وزیر دادگستری.
هیات یادشده به تخلفات، قصور و اهمال کلیه اعضای جامعه مذکور اعم از اعضای شورای عالی، هیات مدیره موسسه حسابرسی، حسابدار رسمی شریک یا شاغل در موسسه حسابرسی، حسابدار رسمی شاغل انفرادی و حسابدار رسمی غیرشاغل رسیدگی و رای قطعی و نهایی را متناسب با تخلف انجام شده به شرح تنبیههای انضباطی شش گانه مقرر در ماده (36) این اساسنامه صادر می نماید. رای صادره در مورد تنبیه های انضباطی ردیف های (5) و (6) ماده (36) مذکور پس از موافقت وزیر امور اقتصادی و دارایی قابل اجرا است. دستورالعمل نحوه رسیدگی هیات ویژه رسیدگی، تعیین انواع تخلفات انتظامی و تنبیهات متناسب با آن و سایر موارد مربوط به پیشنهاد هیات ویژه یاد شده به تصویب وزیران امور اقتصادی و دارایی و دادگستری میرسد. هیات یاد شده در وزارت امور اقتصادی و دارایی استقرار می یابد.
تبصره 1 (الحاقی 1390/09/13) - در صورتی که به تشخیص هیات ویژه رسیدگی موضوع این ماده بر اثر اقدام یا گزارش خلاف واقع حسابرس عضو جامعه حسابداران رسمی ایران، حقوق عمومی تضییع شده باشد، موضوع توسط رئیس هیات یاد شده همراه با مستندات مربوط برای اعلام به مرجع قضایی صلاحیتدار به وزارت امور اقتصادی و دارایی منعکس میشود.
تبصره 2 (الحاقی 1390/09/13) - هیات ویژه رسیدگی موضوع این ماده و همچنین هیئتهای انتظامی موضوع مواد (33) و (34) این اساسنامه میتوانند تنبیههای انضباطی شش گانه مذکور در ماده (36) این اساسنامه را در مورد موسسه حسابرسی متخلف و شرکای موسسه حسابرسی که طبق بند (4) ماده (25) این اساسنامه در مقابل فعالیتهای موسسه، مسئولیت تضامنی دارند، تواماً اعمال نمایند.
تبصره 3(الحاقی 1392/04/30) - رسیدگی به تخلفات کلیه اعضای جامعه به شرح این ماده و صدور رای توسط هیات های انتظامی بدوی و عالی، نافی صلاحیت هیات ویژه رسیدگی نخواهد بود.
تبصره 4(الحاقی 1392/04/30) - مصوبات خلاف مقررات شورای عالی و هیات مدیره، بنا به گزارش هیات عالی نظارت و تایید هیات ویژه رسیدگی توسط وزیر امور اقتصادی و دارایی ابطال میشوند.
ماده 38 (اصلاحی 1390/04/05) - انصراف اعضاء از عضویت در جامعه، مانع از رسیدگی و اعمال تنبیه های انضباطی عضو متخلف نیست.
ماده 39 (اصلاحی 1390/04/05) - آن دسته از اعضای جامعه که به تنبیه های مقرر در ردیفهای (4)، (5) و (6) ماده (36) این اساسنامه به طور قطعی محکوم میشوند، به ترتیب برای مدت (4) سال، (10) سال و به طور دایم در ارکان جامعه نمی توانند عضویت داشته باشند.
ماده 40 (اصلاحی 1390/04/05) - درخواست پذیرش مجدد اشخاصی که عنوان حسابدار رسمی آنها لغو میشود تا مدت (5) سال در هیات تشخیص صلاحیت قابل طرح نیست.
ماده 41 (اصلاحی 1390/04/05) - آییننامه اجرایی این فصل مشتمل بر نحوه رسیدگی هیاتها، تعیین انواع تخلفات انتظامی متناسب با تنبیهات و سایر موارد مربوط با پیشنهاد شورای عالی و به تصویب مشترک وزرای امور اقتصادی و دارایی و دادگستری خواهد رسید.
ماده 42 (اصلاحی 1390/04/05) - درآمدهای جامعه به شرح زیر است:
تبصره 1 (اصلاحی 1390/04/05) - مبلغ ورودیه و حق عضویت، پس از اعمال نظارت مندرج در مواد (51)، (52) و (53) قابل وصول است.
ماده 43 (اصلاحی 1390/04/05) - هزینه ها و پرداختهای جامعه در چارچوب بودجه مصوب و ب. ر. م. این اساسنامه و آییننامه های مربوط انجام میشود.
ماده 44 (اصلاحی 1390/04/05) - کلیه اسناد و اوراق مالی و تعهدآور، افتتاح حسابهای بانکی و برداشت از آنها مشترکاً با امضای دبیرکل و یکی از اعضای هیات مدیره خواهد بود و در غیاب دبیرکل به امضای مشترک دو نفر از اعضای هیات مدیره - که یکی از آنها توسط دبیرکل معرفی میشود - معتبرمی باشد.
ماده 45 (اصلاحی 1390/04/05) - سال مالی جامعه از تاریخ اول فروردین ماه هر سال شروع و در پایان اسفندماه همان سال خاتمه می یابد. اولین دوره مالی جامعه، از تاریخ تشکیل آن شروع میشود.
ماده 46 (اصلاحی 1390/04/05) - در صورت انحلال جامعه، مازاد دارایی بر بدهی آن، مطابق نظر وزیر امور اقتصادی و دارایی، به موسسات علمی - فرهنگی غیرانتفاعی کشور واگذار میشود.
ماده 47 (اصلاحی 1390/04/05) - هیات مدیره موظف است صورتهای مالی جامعه و گزارش سالانه خود را حداکثر دو ماه پس از پایان سال مالی به هیات عالی نظارت وزیر امور اقتصادی و دارایی ارایه نماید.
ماده 48 (اصلاحی 1390/04/05) - هیات عالی نظارت مکلف است ظرف یک ماه از تاریخ دریافت صورتهای مالی و گزارش هیات مدیره، گزارش رسیدگی خود را مطابق مقررات ردیفهای (الف) و (ب) ماده (17) این اساسنامه، به شورای عالی و وزیر امور اقتصادی و دارایی ارایه کند.
ماده 49 (اصلاحی 1390/04/05) - شورای عالی موظف است حداکثر ظرف مدت یک ماه از تاریخ دریافت گزارش هیات عالی نظارت، در خصوص صورتهای مالی و گزارش هیات مدیره تصمیم گیری کند.
ماده 50 (اصلاحی 1390/04/05) - خلاصه تصمیمات شورای عالی و هیات مدیره باید به نحو مقتضی به اطلاع اعضای جامعه و وزیر امور اقتصادی و دارایی برسد.
ماده 51 (اصلاحی 1390/04/05) - شورای عالی باید موارد ذیل را برای وزیر امور اقتصادی و دارایی ارسال نماید:
الف - آییننامه های موضوع بندهای (3) و (4) ماده (8) این اساسنامه.
ب - مبلغ ورودیه و حق عضویت ثابت و متغیر اعضاء موضوع بند (13) ماده (8) این اساسنامه.
ماده 52 (اصلاحی 1390/04/05) - وزیر امور اقتصادی و دارایی موارد یاد شده در ماده (51) را ظرف حداکثر مدت یک ماه از تاریخ وصول آنها، مورد بررسی قرار داده و موارد مغایرت آنها را با قوانین و مقررات جاری کشور تعیین و با ذکر دلیل به شورای عالی جامعه اعلام می نماید. در صورت نبودن مغایرتهای یاد شده، موضوع عدم مغایرت توسط وزیر ظرف مهلت مذکور برای شورای عالی ارسال میگردد و چنانچه ظرف مهلت مزبور اعلام نظر ننماید، در حکم موافقت وی تلقی خواهد شد و مصوبه شورای عالی قابل اجراست.
ماده 53 (اصلاحی 1390/04/05) - شورای عالی موظف است مغایرتهای اعلامی توسط وزیر امور اقتصادی و دارایی را رفع کند و آن را برای وی جهت بررسی مجدد برابر با ماده (52) ارسال نماید. در هر صورت رفع مغایرتهای یاد شده توسط شورای عالی الزامی است.
ماده 54 (اصلاحی 1390/04/05) - در مواردی که وزیر امور اقتصادی و دارایی در امور مربوط به وظایف و مسئولیتهای اعضای هیات مدیره، اعضای هیاتهای انتظامی، اعضای شورای عالی، اعضای هیات عالی نظارت و یا سایر اعضای جامعه، تخلف مالی، اداری و انتظامی و یا سایر تخلفات حرفه ای مشاهده و یا احراز نماید رسیدگی به امر را به مراجع قانونی ذی صلاح ارجاع و پیگیری خواهد نمود.
ماده 55 (اصلاحی 1390/04/05) - هیات تشخیص صلاحیت بعد از تایید صلاحیت حسابداران رسمی، فهرست آنان را برای صدور کارت شناسایی عکسدار به دبیرکل جامعه به طور کتبی معرفی خواهد کرد.
ماده 56 (اصلاحی 1390/04/05) - حسابداران رسمی باید دارای کارت شناسایی عکسدار باشند. اشتغال هر حسابدار رسمی به خدمات تخصصی و حرفه ای موضوع بند (ت) ماده (1) منوط به دارا بودن پروانه کار صادر شده توسط جامعه است.
تبصره (منسوخ 1390/04/05) - در صورتی که کارت حسابداران رسمی شاغل برابر مقررات به غیرشاغل تبدیل شود، فهرست آنان توسط هیات تشخیص برای دبیرکل جامعه ارسال خواهد شد.
ماده 57 (اصلاحی 1390/04/05) - دبیرکل جامعه موظف است برای هر یک از حسابداران رسمی موضوع ماده (55) کارت شناسایی عکسدار صادر نماید. مدت اعتبار کارت شناسایی و پروانه کار موضوع ماده (56) چهار سال است و هر چهار سال یک بار تمدید میشود.
تبصره 1 (اصلاحی 1390/04/05) - هیات تشخیص صلاحیت مکلف است در اجرای بند (ب) ماده (2) آییننامه تعیین صلاحیت، از جامعه کسب نظر نماید و بر اساس و به استناد آن اقدام نماید.
تبصره 2 (اصلاحی 1390/04/05) - چنانچه با انجام مفاد تبصره (1) این ماده هیات تشخیص صلاحیت اشخاصی از حسابداران رسمی را تایید ننمود، فهرست آنان را به طور کتبی به دبیرکل جامعه اعلام خواهد نمود.
ماده 58 (اصلاحی 1390/04/05) - دبیرکل جامعه در دی ماه هر سال صورت اسامی کلیه حسابداران رسمی را با قید شاغل و غیرشاغل در روزنامه رسمی و حداقل یکی ازروزنامه های کثیرالانتشار منتشر خواهد نمود. اسامی اشخاصی که طی هر سال عنوان حسابدار رسمی آنان لغو یا تعلیق میگردد باید بلافاصله از راههای یاد شده به اطلاع عموم، وزیر امور اقتصادی و دارایی و ارکان جامعه و هیات تشخیص صلاحیت برسد.
تبصره (منسوخ 1390/04/05) - مراجع ذی ربط مقرر در این اساسنامه موظفند مشخصات اعضایی را که عنوان حسابدار رسمی آنان لغو یا تعلیق میشوند و یا به سایر تنبیه های انضباطی محکوم می گردند برای دبیرکل جامعه و هیات تشخیص صلاحیت به طور کتبی ارسال دارند.
ماده 59 (اصلاحی 1390/04/05) - جامعه حسابداران رسمی ایران جامعه ای حرفه ای وغیرسیاسی است و از مجامع حرفه ای موضوع بند (4) ماده (2) قانون مالیاتهای مستقیم - مصوب 1366 - به حساب میآید.
ماده 60 (اصلاحی 1390/04/05) - مسئولیت جبران هرگونه خساراتی که از ارایه خدمات تخصصی و حرفه ای اعضاء به اشخاص ثالث وارد شود بر عهده عضو ذی ربط است. در خصوص موسسات حسابرسی در صورتی که داراییهای موسسه برای جبران خسارات کافی نباشد، شرکای موسسه حسابرسی متضامناً مسئول تادیه مانده خسارات هستند.
ماده 61 (اصلاحی 1390/04/05) - عضویت حسابداران رسمی شاغل به طور غیرموظف در شورای عالی، هیات عالی نظارت، هیات های عالی انتظامی و کارگروههای تخصصی جامعه از مصادیق خدمات تخصصی و حرفه ای موضوع بند (ت) ماده (1) این اساسنامه نیست.
ماده 62 (اصلاحی 1390/04/05) - حسابداران رسمی شاغل در سازمان حسابرسی و یا موسسات حسابرسی و یا در نزد سایر حسابداران رسمی ارایه دهنده خدمات حرفه ای مستقل، مجاز به ارایه خدمات تخصصی و حرفه ای مستقل از سازمان و موسسات و اشخاص یاد شده نیستند و عدم مراعات حکم مذکور، تخلف محسوب میشود.
ماده 63 (اصلاحی 1390/04/05) - سقف مجاز ارایه خدمات تخصصی و حرفه ای توسط اعضا متناسب با سابقه و تجربه حسابداران رسمی و ترکیب و تعداد کارکنان و سایر شرایط آنها و همچنین روش تعیین حق الزحمه خدمات حرفه ای، به موجب آییننامه هایی خواهد بود که با پیشنهاد شورای عالی جامعه به تصویب وزیر امور اقتصادی و دارایی میرسد. آییننامه های مزبور باید متضمن معیارهای لازم برای طبقه بندی حسابداران رسمی شاغل و موسسات حسابرسی عضو جامعه باشد.
ماده 64 (اصلاحی 1390/04/05) - عدم حضور هر یک از اعضای شورای عالی جامعه به دلایل غیرموجه در سه جلسه متوالی - به تشخیص حداقل شش نفر از اعضای شورای عالی - به منزله استعفای آنها از عضویت در رکن مربوط است.
ماده 65 (اصلاحی 1390/04/05) - آن دسته از مفاد آییننامه تعیین صلاحیت که با مقررات این اساسنامه مغایرت دارند ملغی می گردند.
ماده 66 (اصلاحی 1390/04/05) - در صورت لزوم، اساسنامه جامعه به ترتیب ذیل اصلاح خواهد شد:
الف - به پیشنهاد شورای عالی و تایید وزیر امور اقتصادی و دارایی و تصویب هیات وزیران؛ یا
ب - با پیشنهاد وزیر امور اقتصادی و دارایی و تصویب هیات وزیران.
معاون اول رئیس جمهور - حسن حبیبی
دریافت فایل پیدیاف
موارد مرتبط
برای این صفحه موردِ مرتبطی ثبت نشده.
