ضوابط حاکم بر تنظیم پیش نیازهای اعمال قواعد رقابتی در پلتفرم های دیجیتال؛ آسیب شناسی ضوابط سنتی و ارائه راهکارهای نوین (مقاله علمی وزارت علوم)

ضوابط حاکم بر تنظیم پیش نیازهای اعمال قواعد رقابتی در پلتفرم های دیجیتال؛ آسیب شناسی ضوابط سنتی و ارائه راهکارهای نوین (مقاله علمی وزارت علوم) درجه علمی: نشریه علمی (وزارت علوم) نویسندگان: عباسعلی کدخدایی ولی رستمی محمدصادق فراهانی منبع: مطالعات حقوقی دوره 15 پاییز 1402 شماره 3 حوزه‌های تخصصی: حوزه‌های تخصصی حقوق doi: 10.22099/jls.2023.44359.4775 شماره صفحات: ۳۳۷ - ۳۸۲ دریافت مقاله تعداد دانلود : ۴۱۶ آرشیو آرشیو شماره‌ها: ۵۶ سال ۱۴۰۵ (۱) - مطالعات حقوقی دوره 18 بهار 1405 شماره 1 سال ۱۴۰۴ (۴) - مطالعات حقوقی دوره 17 زمستان 1404 شماره 4 - مطالعات حقوقی دوره 17 پاییز 1404 شماره 3 - مطالعات حقوقی دوره 17 تابستان 1404 شماره 2 - مطالعات حقوقی دوره 17 بهار 1404 شماره 1 سال ۱۴۰۳ (۴) - مطالعات حقوقی دوره 16 زمستان 1403 شماره 4 - مطالعات حقوقی دوره 16 پاییز 1403 شماره 3 - مطالعات حقوقی دوره 16 تابستان 1403 شماره 2 - مطالعات حقوقی دوره 16 بهار 1403 شماره 1 سال ۱۴۰۲ (۴) - مطالعات حقوقی دوره 15 زمستان 1402 شماره 4 - مطالعات حقوقی دوره 15 پاییز 1402 شماره 3 - مطالعات حقوقی دوره 15 تابستان 1402 شماره 2 - مطالعات حقوقی دوره 15 بهار 1402 شماره 1 سال ۱۴۰۱ (۴) - مطالعات حقوقی دوره 14 زمستان 1401 شماره 4 - مطالعات حقوقی دوره 14 پاییز 1401 شماره 3 - مطالعات حقوقی دوره 14 تابستان 1401 شماره 2 - مطالعات حقوقی دوره 14 بهار 1401 شماره 1 سال ۱۴۰۰ (۴) - مطالعات حقوقی دوره سیزدهم زمستان 1400 شماره 4 - مطالعات حقوقی دوره سیزدهم پاییز 1400 شماره 3 - مطالعات حقوقی دوره سیزدهم تابستان 1400 شماره 2 - مطالعات حقوقی دوره سیزدهم بهار 1400 شماره 1 سال ۱۳۹۹ (۴) - مطالعات حقوقی دوره دوزادهم زمستان 1399 شماره 4 - مطالعات حقوقی دوره دوزادهم پاییز1399 شماره 3 - مطالعات حقوقی دوره دوزادهم تابستان 1399 شماره 2 - مطالعات حقوقی دوره دوزادهم بهار 1399 شماره 1 سال ۱۳۹۸ (۴) - مطالعات حقوقی دوره یازدهم زمستان 1398 شماره 4 - مطالعات حقوقی دوره یازدهم پاییز 1398 شماره 3 - مطالعات حقوقی دوره یازدهم تابستان 1398 شماره 2 - مطالعات حقوقی دوره یازدهم بهار 1398 شماره 1 سال ۱۳۹۷ (۴) - مطالعات حقوقی دوره دهم زمستان 1397 شماره 4 - مطالعات حقوقی دوره دهم پاییز 1397 شماره 3 - مطالعات حقوقی دوره دهم تابستان 1397 شماره 2 - مطالعات حقوقی دوره دهم بهار 1397 شماره 1 سال ۱۳۹۶ (۴) - مطالعات حقوقی دوره نهم زمستان 1396 شماره 4 - مطالعات حقوقی دوره نهم پاییز 1396 شماره 3 - مطالعات حقوقی دوره نهم تابستان 1396 شماره 2 - مطالعات حقوقی دوره نهم بهار 1396 شماره 1 سال ۱۳۹۵ (۴) - مطالعات حقوقی دوره هشتم زمستان 1395 شماره 4 - مطالعات حقوقی دوره هشتم پاییز 1395 شماره 3 - مطالعات حقوقی دوره هشتم تابستان 1395 شماره 2 - مطالعات حقوقی دوره هشتم بهار 1395 شماره 1 سال ۱۳۹۴ (۴) - مطالعات حقوقی دوره هفتم زمستان 1394 شماره 4 - مطالعات حقوقی دوره هفتم پاییز 1394 شماره 3 - مطالعات حقوقی دوره هفتم تابستان 1394 شماره 2 - مطالعات حقوقی دوره هفتم بهار 1394 شماره 1 سال ۱۳۹۳ (۴) - مطالعات حقوقی دوره ششم زمستان 1393 شماره 4 - مطالعات حقوقی دوره ششم پاییز 1393 شماره 3 - مطالعات حقوقی دوره ششم تابستان 1393 شماره 2 - مطالعات حقوقی دوره ششم بهار 1393 شماره 1 سال ۱۳۹۲ (۳) - مطالعات حقوقی دوره پنجم زمستان 1392 شماره 3 - مطالعات حقوقی دوره پنجم پاییز 1392 شماره 2 - مطالعات حقوقی دوره پنجم بهار و تابستان 1392 شماره 1 سال ۱۳۹۱ (۲) - مطالعات حقوقی دوره چهارم پاییز و زمستان 1391 شماره 2 - مطالعات حقوقی دوره چهارم بهار و تابستان 1391 شماره 1 سال ۱۳۸۹ (۱) - مطالعات حقوقی سال دوم بهار و تابستان 1389 شماره 1 سال ۱۳۸۸ (۱) - مطالعات حقوقی سال اول زمستان 1388 شماره 3 چکیده «تعریف بازار» و «سنجش قدرت بازاری» دو پیش نیاز محوری جهت اعمال هرگونه ضابطه رقابتی در نظام های حقوقی به شمار می روند که تنظیم قواعد مربوط به هر یک از آن ها با گسترش کسب وکارهای پلتفرمی مبتنی بر اینترنت و اثرگذاری بسزای آن ها بر حقوق مصرف کنندگان، ضرورتی مضاعف یافته است. پژوهش پیش رو جهت پاسخ به این پرسش که چالش های تنظیم پیش نیازهای اعمال قواعد رقابتی در پلتفرم های دیجیتال و راهکارهای برون رفت از آن ها چیست، با بهره گیری از مطالعات کتابخانه ای و اتخاذ رویکردی تحلیلی- توصیفی با هدف دستیابی به ضوابط نوین حاکم بر تنظیم پیش نیازهای مذکور در کسب وکارهای پلتفرمی، ضمن احصای ابعاد ناکارآمدی ضوابط سنتی مربوط به تعریف بازار و سنجش قدرت بازاری در حل چالش های نوظهور، به این نتیجه دست یافته است که در حوزه «تعریف بازار» با کاربست فرآیند سه مرحله ای «تعیین وجوه کسب وکار»، «تعیین ماهیت وجه ها» و «تعریف محصول» و در حوزه «سنجش قدرت بازاری» با «تفکیک پلتفرم های مبتنی بر معامله از پلتفرم های مبتنی بر مخاطب در تشخیص سهم بازاری» و نیز «به رسمیت شناختن اقسام نوین موانع ورود در کسب وکارهای پلتفرمی» می توان بر چالش های نوظهور مربوط به پیش نیازهای اعمال قواعد رقابتی در پلتفرم های دیجیتال فائق آمد. Criteria for Regulating Prerequisites of Applying Competition Rules in Digital Platforms: Pathology of Traditional Criteria and Providing New Solutions The application of competition rules in legal systems necessitates defining the market and measuring market power. These two prerequisites form the basis for enforcing competition laws, and their regulation becomes increasingly crucial with the expansion of internet-based platform businesses and their impact on consumer rights. This research addresses the challenges in setting prerequisites for applying competition rules in digital platforms and offers new solutions.The traditional approach to competition analysis involves defining the relevant market and assessing market power. However, the unique characteristics of digital platforms present obstacles in achieving these objectives. To establish rules governing market definition and market power measurement, a three-step process is proposed. Firstly, the traditional rules for market definition and market power measurement in conventional businesses are examined, as they are commonly used in judicial authorities. Secondly, the specific competitive challenges in digital platforms are assessed to identify cases where traditional criteria fall short in providing prerequisites. Finally, new criteria for market definition and market power measurement in digital platforms are proposed.The research reveals that both market definition and market power measurement in platform businesses face significant challenges. Defining the market in digital platforms proves difficult due to the inability to assert that virtual and traditional businesses coexist within the same market. Additionally, the traditional product and market scope determination method (SSNIP test) may not apply to two/multi-modal platforms and platforms offering products with zero prices. Furthermore, traditional indicators for calculating the market area, such as "transportation" and "main area," do not apply to virtual markets with cross-border transactions.Measuring market power in digital platforms presents its own challenges. Relying solely on income as a criterion is inadequate, as it cannot be compared to other factors like the number of active users, volume of traffic, or time spent on the platform. Furthermore, using income to determine market share is not applicable to platforms with zero-priced products. Measuring product demand elasticity using the Lerner index is also hindered by the zero marginal cost of many platforms. Moreover, identifying effective entry barriers specific to digital platforms and devising mechanisms for measuring them presents a challenge not yet addressed by legal systems.To overcome these challenges and provide new criteria for market definition in digital platforms, a three-step process is proposed. The identification of non-linear value chains helps identify platform components. Assessing whether each component constitutes a separate market or a part of the same market relies on their correlation and their contribution to specific services. To address challenges in defining the product and scope, the research suggests using the SSNDQ test (small but significant and stable reduction in quality) instead of the SSNIP test. Criteria such as "service speed," "data protection," "privacy protection," "exchange cost," "negotiation cost," and "search cost" can measure the quality of service provision in digital platforms.For measuring market power in digital platforms, distinguishing between "transaction-based platforms" and "audience-based platforms" is suggested. The "users' payment" criterion, instead of platform income, can determine market share using indicators like the number of users, traffic volume, time spent, and number of visits. Recognizing new structural and strategic entry barriers in digital platforms within relevant laws and regulations is crucial. Evaluating the three-stage process of "possibility of entry," "possibility of competitive influence," and "possibility of limiting market power" in platform markets offers potential solutions to measuring market power in this context. تبلیغات