تصویب‌نامه
اجازه امضای موقت « پروتکل آمادگی، واکنش و همکاری منطقه ای در مبارزه با سوانح آلودگی نفتی الحاقی به کنوانسیون چارچوب حفاظت از محیط زیست دریایی دریای خزر» و پروتکل ارزیابی اثرات زیست
اجازه امضاي موقت « پروتكل آمادگي، واكنش و همكاري منطقه اي در مبارزه با سوانح آلودگي نفتي الحاقي به كنوانسيون چارچوب حفاظت از محيط زيست دريايي درياي خزر» و پروتكل ارزيابي اثرات زيست محيطي فرامرزي الحاقي به كنوانسيون چارچوب حفاظت از محيط زيست دريايي درياي خزر به سازمان حفاظت محيط زيست
مصوب 1389,08,16
با اصلاحات و الحاقات بعدي
هيأت وزيران درجلسه مورخ 1389/8/16 بنا به پيشنهاد شماره 25317-1مورخ 1389/6/23 سازمان حفاظت محيط زيست و در اجراي ماده (2) آيين نامه چگونگي تنظيم و انعقاد توافق هاي بين المللي - مصوب 1371- موافقت نمود:
سازمان حفاظت محيط زيست مجاز است نسبت به امضاي موقت (پروتكل آمادگي، واكنش و همكاري منطقه اي در مبارزه با سوانح آلودگي نفتي الحاقي به كنوانسيون چارچوب حفاظت از محيط زيست دريايي درياي خزر) و (پروتكل ارزيابي اثرات زيست محيطي فرامرزي الحاقي به كنوانسيون چارچوپ حفاظت از محيط زيست دريايي درياي خزر) به شرح پيوست كه تأييد شده به مهر (دفتر هيأت دولت) است، با درج عبارت (منوط به تصويب مقامات داخلي) اقدام و مراحل قانوني را تا تصويب نهايي پيگيري نمايد.
محمدرضا رحيمي - معاون اول رييس جمهور
پروتكل آمادگي ، واكنش و همكاري منطقه اي در مبارزه با سوانح آلودگي نفتي الحاقي به كنوانسيون چارچوب حفاظت از محيط زيست دريايي درياي خزر
مقدمه
دولت هاي ساحلي درياي خزر:
جمهوري آذربايجان- جمهوري اسلامي ايران- جمهوري قزاقستان- فدراسيون روسيه- تركمنستان
كه از اين پس (طرف هاي متعاهد) خوانده مي شوند ،
و عضو كنوانسيون چارچوب حفاظت از محيط زيست دريايي درياي خزر، منعقده در تهران، جمهوري اسلامي ايران، به تاريخ 1382/8/13(4نوامبر2003 ) مي باشند ، كه از اين پس ( كنوانسيون ) خوانده مي شود:
با اعلام تعهد به اجراي مقررات مربوط كنوانسيون:
با تصديق اينكه آلودگي درياي خزر با نفت و سوانح آلودگي نفتي در دريا، محيط زيست دريايي را تهديد مي كند:
با تصديق اينكه در صورت بروز سوانح آلودگي نفتي ناشي از كشتي ها، خطوط لوله، سكوهاي ثابت و شناور، و چاه هاي متروك و منابع آلودگي مستقر در خشكي، اقدامات ويژه اي ضرورت پيدا خواهد كرد:
با عزم به اينكه در صورت بروز سوانح آلودگي نفتي در دريا به منظور كاهش صدمات ناشي از چنين حادثه اي فوري و بطور مؤثر وارد عمل شوند:
با تأكيد بر اهميت آماده سازي واقعي در سطح ملي براي مقابله با سوانح آلودگي نفتي در دريا،
همچنين با تصديق اهميت نهادينه شدن همياري متقابل و همكاري بين المللي بين طرف هاي متعاهد،
همچنين با تأكيد بر اهميت اقداماتي كه به صورت انفرادي و مشترك به منظور به حداقل رساندن خطرات سوانح آلودگي نفتي در درياي خزر صورت گرفته است،
ب. ت. ب. موافقتنامه هاي منطقه اي در ساير مناطق جهان كه هدف آنها مساعدت در مواقع سوانح آلودگي نفتي دريايي است،
با در نظر گرفتن قصد طرف هاي متعاهد مبني بر حفاظت از محيط زيست دريايي و مناطق ساحلي در برابر آلودگي نفتي،
همچنين با در نظر گرفتن كنوانسيون هاي بين المللي مربوط و به ويژه كنوانسيون هاي راجع به آماده سازي، و واكنش نسبت به سوانح آلودگي نفتي و مسؤوليت و جبران خسارت صدمات ناشي از آلودگي:
با ابراز تمايل به توسعه هر چه بيشتر همكاري و كمك متقابل بين طرف هاي متعاهد در مقابله با آلودگي نفتي درياي خزر،
به ترتيب زير موافقت نمودند:
بخش اول – مقررات عمومي
ماده 1 - كاربرد اصطلاحات
از نظر اين پروتكل
الف - «سانحه آلودگي نفتي» از جمله «حوادث آلودگي نفتي» به معني واقعه يا سلسله وقايعي با منشاء يكسان است كه به تخليه نفت منجر شده يا بتواند منجر شود و محيط زيست دريايي يا خطوط ساحلي را تهديد نموده يا بتواند تهديد نمايد و اقدام اضطراري يا واكنش فوري ديگري را ايجاب نمايد،
(
ب) « نفت» به معني نفت به هر شكل از قبيل نفت خام، نفت سوخت، لجن نفت، ضايعات نفت، و فرآورده هاي تصفيه شده مي باشد،
(
پ) «كشتي» به معني شناور از هر نوع، از جمله هواناو (هاورگرافت) ، قايق هاي پرنده (هيدروفويل)، زيردريايي ها، و قايق هايي مي باشد كه يدك كشيده شده يا خود متحرك باشند و در محيط زيست دريايي عمل مي كنند،
(
ت) «واحد فراساحلي» به معني هرگونه سكو يا سازه هاي ساخت دست بشر در در مناطق فراساحل، اعم از تأسيسات يا سازه هاي ثابت يا شناور فراساحلي كه به عمليات كاوش، بهره برداري يا توليد منابع هيدروكربني يا تخليه يا بارگيري اين منابع اختصاص دارند،
(
ث) «بنادر دريايي و تأسيسات مرتبط با نفت» به معني هرگونه، تأسيساتي از جلسه بنادر دريايي، پايانه هاي نفتي، خطوط لوله و هر نوع تأسيسات مرتبط با نفت است كه در معرض خطر سانحه آلودگي نفتي باشد،
(
ج) «مقام صالح ملي» به معني مقام ملي منصوب از سوي هر كدام از طرف هاي متعاهد است كه مسؤوليت آماده سازي و واكنش نسبت به سوانح آلودگي نفتي را عهده دار است و همچنين مسؤول اجرا و تحقق تعهدات مندرج دراين پروتكل مي باشد.
ماده 2 - دامنه شمول
منطقه اي كه اين پروتكل در مورد آن اعمال مي شود، عبارت از محيط زيست دريايي درياي خزر با در نظر گرفتن تغييرات سطح آب آن، اراضي اي كه به علت نزديكي به دريا تأثير پذيرفته اند و آلودگي نفتي دريايي ناشي از منابع مستقر در خشكي مي باشد.
ماده 3 - هدف
هدف اين پروتكل تحقق اقدامات ملي به منظور آمادگي، واكنش و همكاري براي حفاظت از درياي خزر در قبال آلودگي نفتي ناشي از فعاليت هاي مذكور در مواد 8 و 9 كنوانسيون و آلودكي نفتي ناشي از منابع مستقر در خشكي مي باشد.
ماده 4 - مقررات عمومي
1- طرف هاي متعاهد به صورت انفرادي يا مشترك تمام اقدامات براي آمادگي و واكنش نسبت به سوانح آلودگي نفتي را كه براي اجراي اين پروتكل ضرورت دارد، انجام خواهند داد.
2- طرف هاي متعاهد به صورت مشترك دستورالعمل هايي را براي جنبه هاي عملي، عملياتي و فني اقدام مشترك تدوين و وضع خواهند كرد.
3 - طرف هاي متعاهد سازوكاري منطقه اي را ايجاد خواهند كرد. آيين نامه هاي مربوطه به اين ساز وكار در اجلاس طرف هاي متعاهد بررسي و متعاقباً تصويب خواهد شد.
4- از نظر اجراي عملياتي اين پروتكل، يك طرح درياي خزر در زمينه همكاري منطقه اي جهت مبارزه با آلودگي نفتي وضع خواهد شد.
ماده 5 - نظام هاي ملي و طرح هاي اضطراري مقابله با سوانح آلودگي نفتي
1- هر طرف متعاهد نظام ملي واكنش عملياتي نسبت به آلودگي نفتي را برقرار خواهد كرد. اين نظام حداقل شامل تعيين موارد زير خواهد بود:
(الف) مقام صالح ملي با مسؤوليت آمادگي و واكنش نسبت به سوانح آلودگي نفتي،
(ب) نقطه تماس عملياتي ملي با مسؤوليت دريافت و انتقال اطلاعات مربوط به سوانح آلودگي نفتي به گونه مذكور در بند 4ماده 7 اين پروتكل،
(پ) مقام صالح ملي كه از جانب طرف متعاهد اختيار درخواست كمك يا تصميم به ارائه كمك درخواست شده را داشته با شد.
2- هر طرف متعاهد يك طرح اضطراري ملي را براي آمادگي و واكنش نسبت به سوانح آلودگي نفتي تهيه و اجرا خواهد كرد. طرح اضطراري ملي، از جمله، شامل موارد زير خواهد بود:
(الف) شرح سازمان اداري مربوط به آماده سازي و مقابله با سوانح آلودگي نفتي، و مسؤوليت هاي هر كدام از مقام هاي تشكيل دهنده آن،
(ب) شناسايي منابع احتمالي تخليه نفت،
(پ) فهرست اقلام تجهيزات و منابع انساني كه براي مقابله با سوانح آلودگي نفتي در دسترس خواهند بود،
(ت) تعيين امكانات نگهداري موقت و دفع نهايي نفت گرد آوري شده.
3- هر طرف متعاهد در صورت لزوم با همكاري نهادهاي صنايع نفت و كشتيراني، مقامات بندري و ساير نهادهاي ذي ربط، حداقل تجهيزات از قبل نصب شده لازم براي مقابله مؤثر با تخليه نفت را تهيه كرده و در شرايط عملياتي نگاه خواهد داشت. تعداد اين تجهيزات بايد متناسب با خطر آلودگي باشد.
4- هر طرف متعاهد، به صورت انفرادي يا در چارچوب همكاري دوجانبه يا چندجانبه، برنامه هايي را براي تمرين و آموزش كاركنان به منظور بهبود وضعيت آمادگي نهادهاي مسؤول مقابله با سوانح آلود گي نفتي تدوين خواهد كرد.
ماده 6 - اشاعه و تبادل اطلاعات
هر طرف متعاهد متعهد مي شود اطلاعات زير را بطور مستقيم يا از طريق سازوكار منطقه اي در اختيار ساير طرف هاي متعاهد قرار دهد:
(الف) اطلاعات مذكور در بندهاي 1 و2 ماده 5 اين پروتكل،
(ب) اطلاعات مربوط به راه هاي جديد جلوگيري از آلودگي دريا با نفت و اقدامات جديد مؤثر براي مقابله با آلودگي، از جمله نتايج برنامه هاي پژوهشي،
(پ) اطلاعات مربوط به سوانح عمده آلودگي نفتي.
ماده -7 نظامنامه هاي گزارش آلودگي
1- هر طرف متعاهد اطمينان حاصل خواهد نمود كه اشخاصي كه مسؤوليت كشتي هاي حامل پرچم آن را برعهده دارند اطلاعات مربوط به هر واقعه اضطراري در كشتي خود كه با تخليه، رهاسازي يا نشت نفت همراه است يا هرگونه تخليه، رهاسازي يا نشت احتمالي نفت را بدون تأخير به اطلاع مقامات ملي ذي ربط برساند.
2 - هر طرف متعاهد دستورالعمل هايي را براي اشخاص مسؤول واحدهاي فراساحلي، بنادر دريايي و تأسيسات مربوط مرتبط با نفت صادر خواهد كرد تا به موجب آن مقام هاي ملي را بدون تأخير از هر گونه واقعه اي كه ناشي از فعاليت هاي آنها در ارتباط با تخليه، رهاسازي ، يا نشت نفت يا هرگونه احتمال تخليه، رهاسازي يا نشت نفت است، مطلع سازند.
3 - هر طرف متعاهد دستورالعمل هايي براي:
(الف) فرماند هان يا ساير اشخاص مسؤول كشتي هاي عامل پرچم خود،
(ب) كشتي ها و هواپيماهاي تجسس دريايي فرد،
(ب) خلبانان هواپيماهاي كشوري خود، و
(ت) اشخاص مسؤول واحدهاي فراساحلي، بنادر دريايي و تسهيلات مرتبط با نفت خود،
صادر خواهد كرد تا بدون تأخير هرگونه حادثه مشاهده شده در دريا، بنادر دريايي يا تسهيلات مرتبط با نفت را كه به نشت نفت مي انجامد را به مقام هاي صالح ملي گزارش نمايند و همچنين وجود هرگونه لكه نفتي شناور را گزارش كنند.
4- هر طرف متعاهد در صورت اطلاع از هر سانحه آلودگي نفتي، از جمله هرگونه اطلاعات دريافتي طبق بندهاي 1 تا 3فوق را فوري از جمله از طريق سازوكار منطقه اي، مراتب بروز حادثه و اقدامات انجام شده و در دست اقدام را به طرف هاي متعاهدي كه احتمال مي رود از اين حادثه آسيب ببيند اعلام خواهد نمود.
ماده 8 - اقدام هاي عملياتي
1 - هر طرف متعاهد ذي ربط در راستاي نظام هاي ملي آمادگي و واكنش نسبت به نشت نفت، متعهد مي شود كه در صورت بروز نشت نفت اقدام هاي زير را بعمل آورد:
(الف) ارزيابي هاي ضروري در خصوص ماهيت، گستره و پيامدهاي احتمالي سانحه آلودگي نفتي يا، حسب مورد، نوع و مقدار تقريبي نفت و جهت و سرعت گسترش نشت نفت،
(ب) هر اقدام عملي ممكن به منظور پيشگيري، كاهش و تا حد امكان، محو آثار سانحه آلودگي نفتي،
(پ) نظارت بر آلودگي نفتي و مطلع ساختن ساير طرف هاي متعاهد از تحولات مربوط به سانحه آلودگي نفتي و اقداماتي كه بعمل آمده يا برنامه ريزي شده است،
(ت) تشويق و حمايت از اجراي برنامه درياي خزر براي همكاري منطقه اي جهت مقابله با آلودگي نفتي در موارد اضطراري.
2- هنگامي كه اقدام هايي براي مقابله با آلودگي ناشي از موارد اضطراري بعمل مي آيد كليه تدابير ممكن جهت حفظ وارد زير بعمل خواهد آمد،
(الف) جان انسان ها،
(ب) كشتي يا واحد فراساحلي، در صورتي كه كشتي يا واحد فراساحلي در يك حادثه آلودگي نفتي درگير باشد ، ضمن رعايت ضرورت پيشگيري يا به حداقل رساندن آسيب به محيط زيست.
هر طرف متعاهد كه اقدام مزبور را اتخاذ مي كند، سازمان بين المللي دريانوردي را مستقيماً يا از طريق ساز وكار منطقه اي مطلع خواهد نمود.
ماده 9 - طرح هاي اضطراري آلودگي نفتي
در كشتي ها، واحدهاي فراساحلي، بنادر دريايي و تأسيسات مرتبط با نفت
1- هر طرف متعاهد اقدام هاي لازم را بعمل خواهد آورد تا اطمينان حاصل نمايد كه كشتي هاي حامل پرچم آن طرح اضطراري آلودگي نفتي را به گونه اي كه مطابق مقررات مربوط بين المللي مورد نياز است، همراه داشته باشد.1
2 - هر طرف متعاهد فرماندهان كشتي هاي حامل پرچم خود را موظف خواهد كرد كه در صورت بروز سانحه آلودگي نفتي از نظامنامه هاي مندرج در طرح اضطراري تبعيت كرده و به ويژه اطلاعات دقيق راجع به كشتي و محموله آن كه با اقداماتي كه قرار است به موجب ماده 8 اين پروتكل اتخاذ شود مرتبط است، را به اطلاع مقام هاي صالح ملي برساند و با اين مقامات همكاري نمايند.
3 - هر طرف متعاهد از:
(الف) مسؤولان واحدهاي فراساحلي،
(ب) مقام ها يا مسؤولان بنادر دريايي،
(پ) مسؤولان تأسيسات مرتبط با نفت،
خواهد خواست كه طرح هاي اضطراري آلودگي نفتي را تهيه نمايد كه با نظام ملي وضع شده به موجب ماده 5 اين پروتكل هماهنگ شده و طبق نظامنامه هاي وضع شده توسط مقام صالح ملي به تأييد رسيده باشد.
ماده 10 - كمك
1- طرف متعاهدي كه براي مقابله با يك سانحه آلودگي نفتي يا تهديد ناشي از چنين آلودگي نفتي نياز به كمك داشته باشد، مي تواند از ساير طرف هاي متعاهد درخواست كمك نمايد. طرف متعاهد درخواست كننده كمك، نوع مساعدت مورد درخواست، كه ممكن است شامل مشاوره كارشناسي، كاركنان متخصص و گروه هاي ضربت، تجهيزات، محصولات كشتي و هواپيما باشد را مشخص خواهد نمود. طرف هاي متعاهدي كه به موجب اين ماده از آنها درخواست كمك شده است، حداكثر مساعي خود را بعمل خواهند آورد تا جايي كه امكانات آنها اجازه مي دهد اين كمك را ارائه دهند.
2 - هر طرف متعاهد تدابير حقوقي و اداري لازم را براي تسهيل موارد ذيل بكار خواهند بست:
(الف) كشتي ها، هواپيماها و ساير انواع وسايل حمل و نقلي كه در امر واكنش نسبت به سانحه آلودگي نفتي مشاركت داشته يا به حمل كالاها، مواد و تجهيزات مورد نياز براي مقابله با اين سوانح مي پردازند، بتوانند به قلمرو آنها وارد شده، از آن قلمرو استفاده كرده و از آن خارج شوند،
(ب) ورود ، تردد و خروج سريع كاركنان، كالاها، مواد و تجهيزات موضوع جزء (الف) در قلمرو خود.
ماده 11 - بازپرداخت هزينه هاي كمك
1- طرف هاي متعاهد هزينه هاي اقدام هاي مربوط خود در مقابله آلودگي طبق بندهاي 2،3 و 4 اين ماده را متقبل خواهند شد مگر در صورتي كه قبل از بروز سانحه آلودگي نفتي موافقتنامه اي دو جانبه يا چندجانبه در خصوص ترتيبات مالي حاكم بر اقدامات طرف هاي متعاهد براي مقابله با سوانح آلودگي نفتي منعقد شده باشد.
2- اقدام هاي يك طرف متعاهد براي كمك به طرف متعاهد ديگر جهت مقابله با يك سانحه آلودگي نفتي به موجب درخواست كتبي از سوي طرف متعاهد دريافت كننده كمك صورت خواهد گرفت.
3- طرف درخواست كننده كمك هزينه فعاليت هاي ارايه كمك براي مقابله با سوانح نشت نفت را كه هر طرف متعاهد بنا به درخواست طرف متعاهد ديگر تقبل مي كند، جبران خواهد نمود. چنانچه در خواست كمك لغو گردد، طرف متعاهد درخواست كننده، هزينه هايي را كه از قبل توسط طرف متعاهد كمك كننده صورت گرفته يا تعهد شده است، تقبل خواهد كرد.
4- چنانچه يك طرف متعاهد به ابتكار خود براي ارائه كمك اقدام كرده باشد و در صورتي كه طرف متعاهد ديگر نسبت به آن اعتراض ننمايد، طرف متعاهد ارائه دهنده كمك، هزينه اقدام هاي خود را تقبل خواهد نمود.
5- اصول مذكور در بندهاي 2،3و 4 اين ماده در صورتي اعمال مي شود كه طرف هاي متعاهد ذي ربط در هر مورد خاص به گونه ديگري توافق ننموده باشند.
6- هزينه هاي اقدام هاي صورت گرفته از سوي يك طرف متعاهد بنا به درخواست طرف متعاهد ديگر طبق قوانين ملي طرف متعاهد كمك كننده در مورد بازپرداخت اين قبيل هزينه ها ، به گونه اي منصفانه محاسبه خواهد شد، مگر آنكه طرف ها به گونه ديگري توافق كرده باشند.
7- در صورت اقتضاء، طرف متعاهد درخواست كننده و ارائه دهنده كمك براي طرح دعوي جبران خسارت همكاري خواهند نمود. به اين منظور، آنها نظام هاي حقوقي موجود در زمينه مسؤوليت و جبران خسارت صدمات ناشي از آلودگي را به گونه مقتضي مد نظر قرار خواهند داد. هرگاه دعوي مطرح شده، جبران كامل هزينه هاي وارده در عمليات كمك را تجوير ننمايد، طرف متعاهد در خواست كننده مي تواند از طرف متعاهد كننده درخواست نمايد كه از درخواست بازپرداخت مازاد هزينه ها منصرف شود يا ميزان هزينه ها و محاسبه شده طبق بند 6 اين ماده را كاهش دهد. طرف مذكور همچنين مي تواند خواستار تعويق بازپرداخت اين قبيل هزينه ها شود.
8- مفاد اين ماده به گونه اي تفسير نخواهد شد كه به حقوق طرف هاي متعاهد براي استرداد هزينه هاي اقدام هاي انجام شده در مقابله با سوانح آلودگي نفتي يا تهديد ناشي از چنين سوانحي از طرف هاي ثالث، به موجب قوانين ملي خود و معاهدات بين المللي كه طرف هاي متعاهد درآن عضويت دارند خدشه اي وارد نمايد مي توانند. طرف هاي متعاهد مي توانند براي استرداد هزينه هاي صورت گرفته در اقدامات خود، همكاري نمايند و كمك متقابل ارائه نمايند.
بخش دوم - ترتيبات سازماني
ماده 2 1 - مقررات سازماني
1- از نظر اين پروتكل و طبق بند 10 ماده 22 كنوانسيون، اجلاس طرف هاي متعاهد از جمله، مبادرت به اقدام هاي ذيل خواهد نمود:
(الف) نظارت بر اجراي اين پروتكل،
(ب) نظارت بر محتواي اين پروتكل،
(پ) بررسي و تصويب هرگونه اصلاحيه اين پروتكل يا پيوست هاي آن:
(ت) بررسي گزارش هايي كه توسط دبيرخانه راجع به موضوعات مربوط به اجراي اين پروتكل تهيه شده است،
(ث) در صورت اقتضاء، مطالبه خدمات مالي و فني مؤسسات علمي و نهادهاي بين المللي مربوط براي اهداف اين پروتكل،
(ج) در صورت لزوم، ايجاد نهادهاي فرعي كه براي اجراي اين پروتكل لازم به نظر مي رسند:
(
چ) اجراي وظايف موضوع بند 3 ماده 4 اين پروتكل،
(
ح) بررسي راهبردها، طرح هاي اقدام و برنامه هاي مربوط به اجراي اين پروتكل،
(
خ) انجام ساير وظايفي كه براي اجراي اين پروتكل ممكن است، لازم باشد.
2- از نظر اين پروتكل و طبق بند 4 ماده 23 كنوانسيون، دبيرخانه، از جمله،:
(الف) اطلاعيه ها و ساير اطلاعات دريافت شده طبق مفاد اين پروتكل را تهيه و در اختيار طرف هاي متعاهد قرار خواهد داد،
(ب) گزارش هاي مربوط به موضوعات مرتبط با اجراي اين پروتكل را تهيه و ارسال خواهد نمود،
(پ) درخواست هاي طرف هاي متعاهد و اطلاعات دريافت شده از آنها را بررسي نموده و با طرف هاي مذكور در خصوص موضوعات مرتبط با اجراي اين پروتكل مشورت خواهد كرد،
(ت) ترتيبات لازم براي تأمين كمك ها و توصيه هاي فني براي اجراي مؤثر اين پروتكل را، در صورت درخواست هر طرف متعاهد، به انجام خواهد رساند،
(ث) در صورت اقتضاء، با سازمان ها و برنامه هاي منطقه اي و بين المللي ذي ربط همكاري خواهد نمود،
(ج) ساير وظايفي كه ممكن است توسط اجلاس طرف هاي متعاهد تعيين گردد، را به انجام برساند.
ماده 13 - وظايف سازوكار منطقه اي
1- سازوكار منطقه اي به طرف هاي متعاهد در واكنش فوري و مؤثر در برابر سوانح آلودگي نفتي كمك خواهدكرد.
2- وظايف سازوكار منطقه اي شامل موارد زير خواهد بود:
(الف) برقراري روابط كاري نزديك با مقام صالح ملي طرف هاي متعاهد و، در صورت لزوم، با سازمان ها و نهادهاي ذي ربط بين المللي و منطقه اي دولتي و غيردولتي مرتبط با مواد آلودگي نفتي،
(ب) هماهنگي فعاليت هاي منطقه اي مرتبط با همكاري فني، آموزش، تمرين ها و ارائه خدمات كارشناسي در موارد اضطراري و كمك به فعاليت هاي ملي در اين زمينه ها،
(پ) جمع آوري و اشاعه اطلاعات مربوط به سوانح آلودگي نفتي (فهرست ها، نظرات كارشناسي، گزارش هاي سوانح، پيشرفت هاي فني براي بهبود طرح هاي اضطراري، و غيره)،
(ت) تهيه رويه هاي نظام مند براي تبادل اطلاعات و داده هاي مربوط به سوانح آلودگي نفتي،
(ث) اقدام به عنوان كانوني براي تبادل اطلاعات در خصوص فنون جستجوي سوانح آلودگي نفتي در درياي خزر:
(ج) ارائه پيشنهاد در خصوص روزآمد كردن طرح درياي خزر در خصوص همكاري منطقه اي در مقابله با آلودگي نفتي در موارد اضطراري،
(چ) اجراي ساير وظايفي كه ممكن است از سوي اجلاس طرف هاي متعاهد مقرر گردد.
بخش سوم - اجرا و رعايت
ماده 14 - تأمين بودجه پروتكل
1- به منظور تحقق اهداف اين پروتكل، طرف هاي متعاهد اطمينان حاصل خواهند نمود كه منابع مالي براي تدوين و اجراي برنامه ها، پروژه ها و اقدامات مربوط در دسترس مي باشند، به اين منظور، طرف هاي متعاهد:
(الف) منابع مالي داخلي قابل دسترسي را تعهد خواهد نمود،
(ب) تدارك منابع مالي از منابع و ساز و كارهاي تأمين بودجه دوجانبه يا چندجانبه ، از جمله كمك ها و وام ها، را تشويق خواهند كرد،
(پ) به جستجوي روش ها و مشوق هاي مبتكرانه براي تدارك و هدايت منابع، از جمله منابع بنيادها، نهادهاي دولتي كشورهاي ديگر، سازمان هاي بين المللي، سازمان هاي غير دولتي، و نهادهاي بخش خصوصي خواهند پرداخت.
2- مقررات مالي كنوانسيون، با اعمال تغييرات لازم، در مورد اين كنوانسيون اعمال خواهد شد، مگر آنكه اجلاس طرف هاي متعاهد به گونه ديگري مقرر نمايد.
ماده -15ارتباط با كنوانسيون
آيين كار و قواعد مالي كه به موجب بند 9 (پ) ماده 22 كنوانسيون به تصويب رسيده باشد، به اين پروتكل نيز تسري خواهد يافت مگر آنكه طرف هاي متعاهد تصميم ديگري اتخاذ كرده باشند.
ماده 16 - حل و فصل اختلافات
هرگونه اختلاف بين طرف هاي متعاهد در ارتباط با اجرا يا تفسير مفاد اين پروتكل، به موجب ماده 30 كنوانسيون حل و فصل خواهد شد.
ماده -17 تصويب و لازم الاجرا شدن پروتكل
1- اين پروتكل با تصميم به اتفاق آراي طرف هاي متعاهد طي اجلاس طرف هاي متعاهد تصويب خواهد شد.
2- اين پروتكل از تاريخ .... تا ...... در شهر...... فقط براي امضاي دولت هاي ساحلي درياي خزر مفتوح مي باشد .
3- اين پروتكل منوط به تنفيذ، پذيرش يا تصويب دولت هاي ساحلي درياي خزر خواهد بود، و از تاريخي كه پروتكل براي امضاء بسته مي شود، براي الحاق هر يك از دولت هاي ساحلي درياي خزر مفتوح خواهد بود.
4- اسناد تنفيذ، پذيرش ، تصويب يا الحاق نزد امين اسناد كنوانسيون توديع خواهد شد.
5- اين پروتكل در نودمين روز پس از تاريخ توديع سند تنفيذ، پذيرش، تصويب يا الحاق توسط تمامي دولت هاي ساحلي درياي خزر لازم الاجراء خواهد شد.
ماده 18 - تصويب اصلاحات و پيوست هاي پروتكل و اصلاحات پيوست ها
هر يك از طرف هاي متعاهد مي تواند اصلاح اين پروتكل يا افزودن پيوست هايي به آن يا اصلاح پيوست هاي آن را پيشنهاد نمايد اين اصلاحات و پيوست ها توسط طرف هاي متعاهد تصويب و طبق مواد24، 25و 34 كنوانسيون لازم الاجرا خواهند شد.
بخش چهارم - مقررات نهايي
ماده 19 - تأثير پروتكل بر قوانين ملي
مفاد اين پروتكل بر حق طرف هاي متعاهد براي اتخاذ تدبير شديدتر ملي براي اجراي اين پروتكل خدشه وارد نمي سازد.
ماده 20 - ارتباط با ساير موافقتنامه هاي بين المللي
هيچيك از مفاد اين پروتكل به حقوق و تعهدات طرف هاي متعاهد به موجب ساير موافقتنامه ها لطمه اي وارد نمي سازد.
ماده 21 - قيد تحديد تعهد
هيچ گونه قيد تحديد تعهدي را نمي توان براي اين پروتكل در نظر گرفت .
ماده 22 - متون معتبر
متون آذري ، انگليسي، فارسي ، قزاقي ، روسي و تركمني اين پروتكل داراي اعتبار يكسان مي باشد در صورت بروز اختلاف در تفسير يا اجراي اين پروتكل ، متن انگليسي ملاك خواهد بود .
ماده 23 - امين اسناد
امين اسناد اين پروتكل ، همان امين اسناد كنوانسيون خواهد بود .
ماده 24 - ارتباط با مذاكرات راجع به وضعيت حقوقي درياي خزر
هيچ گونه تفسيري از اين پروتكل براي پيش قضاوت در مورد نتايج مذاكرات مربوط به وضعيت نهايي رژيم حقوقي درياي خزر جايز نيست.
درتأييد مراتب فوق ، امضاءكنندگان زير كه بطور مقتضي بدين منظور مجاز شده اند، اين پروتكل را امضاء نمودند،
اين پروتكل در شهر در روز ماه سال تنظيم گرديد .
پروتكل ارزيابي اثرات زيست محيطي فرامرزي الحاقي به كنوانسيون چارچوب حفاظت از محيط زيست دريايي درياي خزر
مقدمه
دولت هاي ساحلي درياي خزر : جمهوري آذربايجان – جمهوري اسلامي ايران – جمهوري قزاقستان – فدارسيون روسيه – تركمنستان
ازاين پس طرف هاي متعاهد خوانده مي شوند ،
و عضو كنوانسيون چارچوب حفاظت محيط زيست دريايي درياي خزر ، منعقده در تهران ، جمهوري اسلامي ايران به تاريخ 13/8/1382 ( 4 نوامبر 2003) مي باشند ،
با تأكيد مجدد بر عزم خود به اجراي مواد 7، 17و 18 كنوانسيون چارچوب حفاظت از محيط زيست دريايي درياي خزر ،
با عزم به افزايش تفاهم و همكاري منطقه اي بين طرف هاي متعاهد در حفاظت از محيط زيست دريايي درياي خزر ،
با تصديق اين كه ارزيابي اثرات زيست محيطي در مراحل اوليه تصميم گيري در مورد فعاليت هاي پيشنهادي موجب ارتقاء اجراي اصول توسعه پايدار مي گردد ،
باعنايت به اهميت دسترسي به اطلاعات و مشاركت عمومي درتصميم گيري درمسائل زيست محيطي، به ترتيب زير موافقت نمودند:
ماده 1 - كاربرد اصطلاحات
از نظر اين پروتكل:
(الف) ‹طرف مبداء› به معني طرف (هاي) متعاهد اين پروتكل است كه فعاليت پيشنهادي فهرست شده در پيوست (1) اين پروتكل در قلمرو تحت صلاحيت آن (ها) به اجرا در مي آيد ،
(ب) ‹ طرف تأثيرپذير› به معني طرف ( هاي) متعاهد اين پروتكل است كه احتمال مي رود از اثرات فرامرزي فعاليت پيشنهادي آسيب ببيند، منطقه دريايي كه در آن طرف هاي متعاهد ممكن است به عنوان طرف تأثير پذير شناخته شوند بر حسب وضعيت نهايي رژيم حقوقي درياي خزر تعيين خواهد شد.
(پ) ‹طرف هاي ذي ربط› به معني طرف مبداء و طرف تأثيرپذير در فرايند ارزيابي اثرات زيست محيطي موضوع اين پروتكل مي باشد،
(ت) ‹ ارزيابي اثرات زيست محيطي (اي.آي.ا) › به مفهوم فرايند ملي ارزيابي احتمال تأثيرگذاري فعاليت پيشنهادي بر محيط زيست مي باشد،
(ث) ‹ فعاليت پيشنهادي› به مفهوم هر فعاليت يا تغيير عمده در يك فعاليت است كه به موجب تصميم مقام صالح طبق فرايند ملي ارزيابي اثرات زيست محيطي صورت مي پذيرد،
(ج) ‹ اثرات› به معني هرگونه اثر ناشي از اجراي فعاليت پيشنهادي برمحيط زيست دريايي درياي خزر از جمله گياهان ، جانوران ، خاك ، هواي اتمسفري ، آب، آب و هوا، منظره ، بناهاي تاريخي ويا هرگونه تعامل بين اين عوامل مي باشد، اثرات همچنين شامل تأثير برسلامت و ايمني انساني، ميراث فرهنگي، شرايط اجتماعي - اقتصادي و هرگونه شرايط ديگري كه از تغييرات در عوامل مذكور حادث شود مي باشد،
(چ) ‹تأثير فرامرزي › به مفهوم هرگونه تأثير ناشي از اجراي فعاليت هاي پيشنهادي از سوي طرف مبداء بر طرف متعاهد ديگر مي باشد،
(ح) ‹ عموم › به معني يك يا چند شخص حقيقي يا حقوقي مي باشد ،
(خ) ‹ مقام صالح› به مفهوم مقام (هاي) منصوب شده از سوي يك طرف متعاهد براي اجراي وظايف مذكور در اين پروتكل مي باشد ،
(
د) ‹ نقطه تماس اطلاع رساني› به مفهوم نقطه يا نقاط تماسي است كه از سوي هريك از طرف هاي مشخص شده و به اطلاع ساير طرف هاي متعاهد و دبيرخانه رسانده شده باشند و مسؤوليت دريافت اطلاعيه و حصول اطمينان از اطلاع يافتن مقام صالح راعهده دار مي باشند،
(
ذ) ‹ پشتيبان پروژه› به مفهوم آغازگر ، ازجمله مقام دولتي است كه مجوز فعاليت پيشنهادي را بر طبق نظامنامه ملي به اجرا در مي آورد ،
(
ر) ‹ اجلاس طرف هاي متعاهد › به مفهوم نهاد موضوع ماده 22 كنوانسيون مي باشد ،
(
ز) ‹دبيرخانه› به مفهوم نهاد موضوع ماده 23 كنوانسيون مي باشد .
ماده 2 - هدف
هدف از اين پروتكل پيشگيري ، كاهش و مهار آلودگي محيط زيست دريايي اراضي آسيب پذير به علت نزديكي به دريا و نيز حفاظت از تنوع زيستي آن و ارتقاء استفاده معقول از منابع طبيعي و حمايت از سلامت انساني از طريق اجراي مؤثر و شفاف نظامنامه هاي ارزيابي اثرات زيست محيطي هرنوع فعاليت پيشنهادي در قالبي فرامرزي است كه ممكن است موجب اثرات چشمگير زيست محيطي فرامرزي برمحيط زيست دريايي و همچنين اراضي اي شود كه به علت نزديكي با دريا دچار آسيب مي شوند .
ماده 3 - دامنه شمول
طبق ماده 3 كنوانسيون ، اين پروتكل نسبت به محيط زيست دريايي درياي خرز با در نظر گرفتن تغييرات سطح آب آن و آلودگي ناشي از منابع مستقر در خشكي اعمال مي گردد .
ماده 4 - مقررات عمومي
1.هريك از طرف هاي متعاهد تدابير حقوقي و اداري و ساير اقدامات لازم را به منظور اجراي مفاد اين پروتكل، از جمله در زمينه فعاليت هاي پيشنهادي مندرج در پيوست 1 كه احتمال مي رود موجب اثرات مهم فرامرزي تعيين شده طبق معيارهاي مذكور در پيوست (2) اين پروتكل گردد، براي ايجاد فرايند ارزيابي اثرات زيست محيطي به عمل خواهند آورند تا امكان مشاركت عمومي و تهيه اسناد ارزيابي اثرات زيست محيطي مذكور در پيوست (3) اين پروتكل فراهم گردد.
2.هريك از طرف هاي متعاهد اطمينان حاصل خواهد نمود كه قبل از اتخاذ هرگونه تصميم در خصوص صدور اجازه يا اجراي فعاليت هاي پيشنهادي مذكور در پيوست (1) اين پروتكل كه احتمال مي رود موجب اثرات مهم فرامرزي گردد ، فعاليت پيشنهادي مشمول فرايند ارزيابي اثرات زيست محيطي به موجب اين پروتكل مي باشد.
3.هريك از طرف هاي متعاهد نقطه تماس اطلاع رساني خ. ر. ب. ساير طرف هاي متعاهد و دبيرخانه اعلام خواهد نمود. دبيرخانه اطلاعات مربوط به نقاط تماس اطلاع رساني را به روش الكترونيكي يا ساير روش هاي مناسب در دسترس طرف هاي متعاهد قرار خواهد داد .
4.طرف هاي ذي ربط مشاركت مؤثر عمومي در فرايند ارزيابي اثرات زيست محيطي فعاليت هاي پيشنهادي به موجب اين پروتكل را از مراحل اوليه فرايند ارزيابي تضمين خواهند نمود .
5- به موجب اين پروتكل، طرف هاي ذي ربط فرصت هاي برابر براي مشاركت عمومي در طرف مبداء و مشاركت عمومي در طرف تأثيرپذير در فرايند هاي ارزيابي اثرات زيست محيطي نسبت به فعاليت هاي پيشنهادي را تضمين خواهند نمود، و كمك ها و توصيه هاي لازم را در اختيار عموم قرار خواهند داد.
6- مفاد اين پروتكل به حق طرف هاي متعاهد براي اجراي قوانين و مقررات ملي يا موازين اداري در راستاي منافع امنيت ملي خدشه اي وارد نخواهد كرد .
7- مفاد اين پروتكل به حق طرف هاي متعاهد براي حفظ يا ارائه تدابير اضافي درارتباط با موضوعات مندرج در اين پروتكل خدشه اي وارد نخواهد كرد .
8- مفاد اين پروتكل به تعهدات طرف هاي متعاهد به موجب حقوق بين الملل درخصوص ارزيابي اثرات زيست محيطي در چارچوب فرامرزي لطمه وارد نمي كند.
ماده 5 - اطلاعيه
1.در مورد فعاليت پيشنهادي مندرج در پيوست (1) اين پروتكل ، مقام صالح طرف مبداء به محض اطلاع از فعاليت هاي پيشنهادي كه احتمال مي رود موجب اثرات مهم فرامرزي گردد ، از طريق نقطه تماس اطلاع رساني ، مراتب را به همه طرف هاي متعاهدي كه بالقوه طرف تأثيرپذير قلمداد مي شوند و نيز دبيرخانه جهت مطلع كردن ساير طرف هاي متعاهد، اعلام خواهد نمود .
2.اين اطلاعيه از جمله شامل موارد زير خواهد بود:
(الف) اطلاعات مربوط به فعاليت پيشنهادي، از جمله هرگونه اطلاعات موجود در زمان صدور اطلاعيه در مورد اثرات احتمالي فرامرزي و ويژگي هاي تصميمات احتمالي در مورد فعاليت پيشنهادي،
(ب) چارچوب زماني معقول براي تسليم پاسخ كشور تأثيرپذير به اطلاعيه ، كه اين چارچوب زماني از 30 روز از زمان دريافت اطلاعيه به زمان هاي انگليسي و روسي به گونه پيش بيني شده در بند 3 ماده 5 اين پروتكل كمتر نخواهد بود،
(پ) اطلاعات مربوط به فرايند ارزيابي اثرات زيست محيطي مورد نظر، از جمله جدول زماني مراحل بعدي فرايند ارزيابي اثرات زيست محيطي ، بويژه مراحل موضوع مواد 6، 7و 8 اين پروتكل .
3.كشور مبداء ، اسناد اطلاعيه را به زبان رسمي خود به همراه ترجمه انگليسي يا روسي ارائه خواهد نمود. دبيرخانه ترجمه اسناد اطلاعيه را در صورت اقتضاء به انگليسي يا روسي برعهده خواهد داشت.
4.مقام صالح طرف مبداء اطمينان حاصل خواهد نمود كه نقطه تماس اطلاع رساني طرف تأثيرپذير و دبيرخانه ، اطلاعيه را دريافت نموده باشند.
5.مقام صالح طرف تأثيرپذير ظرف مهلت زماني تعيين شده در اطلاعيه به مقام صالح طرف مبداء پاسخ خواهد داد و دبيرخانه را از قصد خود براي مشاركت يا عدم مشاركت در فرايند ارزيابي اثرات زيست محيطي فعاليت پيشنهادي آگاه خواهد كرد .
6.چنانچه طرف تأثيرپذير اعلام نمايد كه قصد مشاركت در فرايند اثرات زيست محيطي فعاليت پيشنهادي را ندارد ، يا طي مهلت زماني مذكور در اطلاعيه پاسخ ندهد ، مفاد بند هاي 7و8 اين ماده و مواد 6 تا 11 اين پروتكل به استثناي تعهد طرف مبداء مبني بر ارسال اسناد ارزيابي اثرات زيست محيطي به دبيرخانه ، به موجب جزء (ب) بند 3 ماده (7) اين پروتكل اعمال نخواهد شد.
7.چنانچه طرف تأثيرپذير قصد مشاركت خود در فرايند ارزيابي اثرات زيست محيطي فعاليت پيشنهادي را اعلام نمايد، طرف تأثير پذير در پاسخ خود به اطلاعيه يا بلافاصله پس از آن موارد زير را در اختيار طرف مبدأ قرار خواهد داد:
(الف) اطلاعات مربوط به فرايند مشورتي عمومي در طرف تأثيرپذير،
(ب) در صورت لزوم، درخواست درج موضوعات خاص در تحقيقات ارزيابي اثرات زيست محيطي،
(پ) خلاصه اي از اطلاعات موجود در خصوص مسائل مطرح شده در جزء (ب) .
8- بنا به درخواست طرف مبداء ، طرف تأثيرپذير هرگونه اطلاعات مربوط به محيط زيست بالقوه در معرض آسيب كه به طور معقول قابل تهيه است را چنانچه اين اطلاعات براي تهيه اسناد ارزيابي اثرات زيست محيطي ضروري باشد، ارائه خواهد نمود.
9- هرگاه يك طرف متعاهد نگراني هاي معقولي داشته باشد دال بر اين كه از اثرات مهم زيست محيطي فرامرزي يك فعاليت پيشنهادي آسيب خواهد ديد و در صورتي كه اطلاعيه در اين خصوص بر اساس بند (1) اين ماده صادر نشده باشد، طرف مبداء بنا به درخواست طرف متعاهد مذكور اطلاعات كافي براي تصميم گيري در خصوص مشاركت در فرايند ارزيابي اثرات زيست محيطي در اختيار طرف مذكور قرار خواهد داد .
ماده 6 - ارتباطات بين طرف هاي ذي ربط
1 - مقام هاي صالح طرف هاي ذي ربط در خصوص موارد زير مشورت و توافق خواهند نمود:
(الف) شكل و زبان (هاي) اسناد ارزيابي اثرات زيست محيطي، ازجمله هرگونه اطلاعاتي كه قرار است براي مشورت ها و بررسي عمومي توسط مقام صالح طرف تأثير پذير ارائه گردد،
2.جزئيات ترتيبات مربوط به ارتباطات بين طرف هاي ذي ربط از جمله نقش مقام هاي صالح طرف هاي ذي ربط پشتيبان پروژه،
(پ) چارچوب زماني بررسي اسناد ارزيابي اثرات زيست محيطي توسط طرف تأثيرپذير كه اين مدت از 90 روز بيشتر نخواهد بود.
2- طرف هاي ذي ربط مي توانند، در صورت اقتضاء در خصوص روش هاي تعامل براي انجام وظايف موضوع اين پروتكل توافق نمايند.
ماده 7 - تهيه و ارسال پيش نويس اسناد ارزيابي اثرات زيست محيطي
1.تحقيقات ارزيابي زيست محيطي طبق قوانين و رويه هاي ملي طرف مبداء انجام شده و تا حد امكان به هر موضوعي كه از سوي طرف تأثيرپذير به موجب بند 7 ماده 5 اين پروتكل مطرح مي شود خواهد پرداخت.
2.طرف مبداء اطمينان حاصل خواهد نمود كه پشتيبان پروژه پيش نويسي از اسناد ارزيابي اثرات زيست محيطي را به منظور مشورت ها و بررسي عمومي توسط مقام صالح طرف تأثيرپذير تهيه خواهد نمود . پيش نويس اسناد ارزيابي اثرات زيست محيطي به شكل و زباني (زبان هايي) تنظيم خواهدشد كه طرف هاي ذي ربط به موجب بند 1 ماده (6) اين پروتكل در مورد آن به توافق رسيده باشند و حداقل شامل محتواي موارد مذكور در پيوست (3) اين پروتكل به علاوه اطلاعات درخواست شده از سوي طرف تأثيرپذير به موجب بند 1 ماده (6) اين پروتكل خواهد بود.
3.طرف مبداء پيش نويس اسناد ارزيابي اثرات زيست محيطي را براي مقامات زير ارسال خواهد نمود:
(الف) مقام صالح طرف تأثيرپذير ،
(ب) دبيرخانه به منظور آنكه اين اطلاعات را حسب درخواست در اختيار هر يك از طرف هاي متعاهد قراردهد .
ماده 8 - بررسي اسناد ارزيابي اثرات زيست محيطي و مشورت هاي عمومي
1.طرف هاي ذي ربط اطمينان حاصل خواهند نمود كه در مناطقي كه احتمال بروز آسيب وجود دارد، عموم همانگونه كه در بند 1 ماده (6) اين پروتكل توافق شده است نسبت به موارد زير مطلع گردند:
(الف) فعاليت پيشنهادي،
(ب) در دسترس بودن پيش نويس اسناد ارزيابي اثرات زيست محيطي،
(پ) فرصت و فرايند مشورت هاي عمومي از طريق اعلاميه هاي عمومي يا روش هاي مناسب ديگر .
2- طرف هاي ذي ربط اطمينان حاصل خواهند نمود كه پيش نويس اسناد ارزيابي اثرات زيست محيطي در دسترس عموم بوده و به آساني قابل تهيه باشد. نسخه مكتوب اين اسناد در مكان هايي كه عموم به آن دسترسي دارند موجود خواهد بود.
3- طرف هاي ذي ربط اطمينان حاصل خواهند نمود كه در مناطقي كه احتمال بروز آسيب وجود دارد عموم از اين فرصت برخوردار باشند كه نظر خود در مورد فعاليت پيشنهادي را به مقام هاي صالح طرف هاي ذي ربط اعلام نمايند. اين نظرات به مقام صالح طرف مبداء يا حسب توافق بعمل آمده در جزء (ب) بند 1 ماده (6) اين پروتكل ارسال خواهد شد.
4- مقام صالح طرف تأثيرپذير پيش نويس اسناد ارزيابي اثرات زيست محيطي را طي مدت زمان تعيين شده توسط مبداء به موجب جزء (پ) بند 1 ماده (6) اين پروتكل بررسي كرده و نسبت به آن اظهارنظر خواهد نمود و نظرات خود را براي مقام صالح طرف مبداء ارسال خواهد كرد .
5- طرف مبداء اطمينان حاصل خواهد كردكه پشتيبان پروژه:
(الف) نظرات دريافت شده را خلاصه نموده و، در صورت لزوم ، ترجمه نمايد،
(ب) درصورت نياز، تحقيقات بيشتر به عمل آورد،
(پ) نظرات دريافت شده از عموم و مقامات صالح طرف هاي تأثيرپذير را در اسناد نهايي ارزيابي اثرات زيست محيطي خواهد گنجاند و توضيح خواهد داد كه اين نظرات به چه نحو مد نظر قرار گرفته اند .
ماده 9 - مشورت هاي طرف هاي ذي ربط
1.بنا به درخواست طرف تأثيرپذير و پيش از اتخاذ هرگونه تصميم در خصوص فعاليت پيشنهادي، طرف مبداء با طرف تأثيرپذير از جمله در خصوص تدابيري جهت كاهش اثرات بالقوه فرامرزي مشورت خواهد كرد.
2.درابتداي اين مشورت ها طرف هاي ذي ربط در مورد چارچوب زماني معقول براي مدت زمان اين مشورت ها توافق خواهند نمود .
ماده 10 - تصميم نهايي در خصوص اجراي فعاليت پيشنهادي
1.مقام صالح طرف مبداء هنگام بررسي اسناد نهايي ارزيابي اثرات زيست محيطي و اتخاذ تصميم نهايي در خصوص فعاليت پيشنهادي، نظرات دريافت شده به موجب ماده (8) اين پروتكل را مدنظر قرارخواهد داد.
2.مقام صالح طرف مبداء تصميم نهايي در خصوص فعاليت پيشنهادي را به همراه علل و ملاحظاتي كه اين تصميم برآنها استواراست، ازجمله اطلاعات مربوط به اينكه نظرات دريافت شده چگونه مدنظر قرارگرفته اند، در اختيار مقام صالح طرف تأثيرپذير و دبيرخانه قرار خواهد داد.
3.طرف هاي ذي ربط اطمينان حاصل خواهند نمود كه اطلاعات مربوط به تصميم نهايي مربوط به فعاليت پيشنهادي و اطلاعات مربوط به نحوه در نظرگرفته شدن نظرات دريافت شده، در اختيار اشخاصي كه نظر خ. ر. ب. موجب بند 3 ماده (8) اين پروتكل اعلام نموده بودند قرار خواهد گرفت .
ماده 11 - تجزيه و تحليل پس از پروژه
1.بادر نظر گرفتن تأثيرات مهم فرامرزي احتمالي فعاليت كه ارزيابي اثرات زيست محيطي آن براساس اين پروتكل به انجام رسيده است، طرف هاي ذي ربط بنابه درخواست هريك از طرف ها تعيين خواهند كرد كه تجزيه و تحليل پس از پروژه، كه شامل نظارت، نيز مي شود، تا چه اندازه به اجرا در آيد.
2.هرگونه تجزيه و تحليل پس از پروژه با در نظر گرفتن اهداف زير اجرا خواهد شد:
(الف) نظارت بر رعايت شرايط مقرردر مجوز يا تأييديه فعاليت و مؤثر بودن اقدامات جبراني،
(ب) بررسي يك اثر از لحاظ مديريت صحيح و به منظور فائق آمدن بر ابهامات،
(پ) تعيين صحت پيش بيني هاي قبلي به منظور انتقال تجزيه به فعاليت هاي مشابه آتي.
3- چنانچه در نتيجه ي تجزيه و تحليل پس از پروژه ، هريك از طرف هاي متعاهد اين پروتكل دلايل معقول دال بر وجود اثرات مخرب مهم فرامرزي ارائه نمايد، يا عواملي كشف گردد كه ممكن است منجر به چنين اثراتي شود، طرف مذكور بلافاصله مراتب را به اطلاع ساير طرف هاي ذي ربط اين پروتكل و دبيرخانه خواهد رساند. در اين صورت، طرف هاي ذي ربط بلافاصله به مشورت خواهند پرداخت و اقدامات ضروري را براي از ميان برداشتن يا كاهش اين اثرات به عمل خواهند آورد.
ماده 12 - گزارش دهي
هركدام از طرف هاي متعاهد گزارشي از اجراي مفاد اين پروتكل را به شكل و در فواصل زماني تعيين شده در اجلاس طرف هاي متعاهد به دبيرخانه ارائه خواهد نمود.
ماده 13 - مقررات سازماني
1.از نظر اين پروتكل و طبق بند 10 ماده 22 كنوانسيون ، اجلاس طرف هاي متعاهد از جمله مواردزير را انجام خواهد داد:
(الف) نظارت بر اجراي اين پروتكل،
(ب) نظارت بر محتواي اين پروتكل،
(پ) بررسي و تصويب پيوست هاي اين پروتكل،
(ت) بررسي و تصويب هرگونه اصلاحيه اين پروتكل يا پيوست هاي آن،
(ث) بررسي گزارش هايي كه توسط دبيرخانه راجع به موضوعات مربوط به اين پروتكل ارائه مي شود،
(ج) درصورت لزوم ، ايجاد نهادهاي فرعي براي اجراي اين پروتكل،
(چ) درصورت اقتضاء مطالبه خدمات مالي و فني مؤسسات علمي و نهادهاي بين المللي مربوط براي اهداف اين پروتكل،
(
ح) انجام ساير وظايفي كه براي اجراي اين پروتكل لازم است .
2- طبق بند 4 ماده 23 كنوانسيون، دبيرخانه از جمله عهده دار موارد زير خواهد بود:
(الف) اطلاعات مربوط به نقاط تماس اطلاع رساني كليه دولت هاي ساحلي درياي خزررا به شيوه الكترونيكي يا روش هاي مناسب ديگر، در دسترس طرف هاي متعاهد قرار دهد،
2.اطلاعات دريافتي از كشورهاي مبداء در اجراي اين پروتكل، شامل موارد زير، را دريافت و به شيوه الكترونيكي يا روش هاي مناسب ديگر در دسترس قراردهد،
(اول) اطلاعيه هاي مربوط به فعاليت هاي پيشنهادي موضوع بند 3 ماده (5) اين پروتكل،
(دوم) اسناد ارزيابي اثرات زيست محيطي ارائه شده توسط كشور مبداء موضوع بند 3 ماده 7 اين پروتكل،
(سوم) تصميم نهايي اتخاذ شده در خصوص فعاليت پيشنهادي به همراه دلائل و ملاحظاتي كه تصميم مذكور به استناد آنها اتخاذ شده است ، ازجمله اطلاعات مربوط به نحوه ي مدنظر قرار دادن نظرات دريافت شده به موجب بند 2 ماده (10) اين پروتكل.
(پ) تهيه و ارسال گزارش هاي مربوط به اجراي اين پروتكل،
(ت) بررسي درخواست ها و اطلاعات دريافتي از طرف هاي متعاهد و مشورت با آنها درخصوص موضوعات مربوط به اجراي مفاد اين پروتكل،
(ث) تا حد امكان ، ترغيب تبادل اطلاعات و همكاري بين طرف هاي متعاهد و مساعدت به طرف هاي متعاهد جهت اجراي مفاد اين پروتكل،
(ج) ايجاد ترتيبات لازم براي تأمين كمك ها و توصيه هاي فني براي اجراي مؤثر اين پروتكل ، در صورت درخواست هر طرف متعاهد،
(چ) درصورت اقتضاء، همكاري با سازمان ها و برنامه هاي منطقه اي و بين المللي ذي ربط،
(ح) انجام ساير وظايفي كه ممكن است توسط اجلاس طرف هاي متعاهد تعيين گردد.
ماده 14 - تأمين بودجه
1.به منظور تحقق اهداف اين پروتكل ، طرف هاي متعاهد تا حد امكان تأمين منابع مالي براي تدوين و اجراي برنامه ها، پروژه ها و اقدامات مربوط را تضمين خواهند كرد. به اين منظور، طرف هاي متعاهد:
(الف) منابع مالي داخلي براي اين اهداف را تعهد خواهند نمود،
(ب) تدارك منابع مالي از منابع و سازوكارهاي دوجانبه ياچند جانبه، از جمله كمك ها و وام ها ، را تشويق خواهند كرد،
(پ) به جستجوي روش ها و مشوق هاي مبتكرانه براي تدارك و هدايت منابع، از جمله منابع بنيادها، نهادهاي دولتي كشورهاي ديگر، سازمان هاي بين اللملي، سازمان هاي غيردولتي، و نهادهاي بخش خصوصي، خواهند پرداخت.
2- مقررات مالي كنوانسيون، با اعمال اصلاحات لازم ، در مورد اين كنوانسيون اعمال خواهد شد ، مگر آنكه اجلاس طرف هاي متعاهد به گونه ديگري مقرر نمايد.
3- تأمين مالي كليه فعاليت هاي موضوع اين پروتكل و اجراي آن ها از طريق اختصاص بودجه توسط طرف هاي متعاهد و ساير منابعي صورت خواهد گرفت كه با قوانين داخلي مطابقت داشته باشد.
ماده 15 - حل و فصل اختلافات
هرگونه اختلاف بين طرف هاي متعاهد در ارتباط با اجرا يا تفسير مفاد اين پروتكل ، به موجب ماده 30 كنوانسيون حل و فصل خواهد شد.
ماده 16 - تصويب و لازم الاجرا شدن پروتكل
1.اين پروتكل با تصميم به اتفاق آراي طرف هاي متعاهد طي اجلاس طرف هاي متعاهد تصويب خواهد شد.
2.اين پروتكل از تاريخ ..... تا ........در شهر .........فقط براي امضاي دولت هاي ساحلي درياي خزر مفتوح مي باشد.
3.اين پروتكل منوط به تنفيذ ، پذيرش يا تصويب دولت هاي ساحلي درياي خزر خواهد بود، و از تاريخي كه پروتكل براي امضاء بسته مي شود، براي الحاق هريك از دولت هاي ساحلي درياي خزر مفتوح خواهد بود .
4.اسناد تنفيذ ، پذيزش ، تصويب يا الحاق نزد امين اسناد كنوانسيون توديع خواهد شد .
5.اين پروتكل در نودمين روز پس از تاريخ توديع سند تنفيذ ، پذيرش ، تصويب يا الحاق توسط تمامي دولت هاي ساحلي درياي خزرلازم الاجراء خواهد شد .
ماده 17 - تصويب اصلاحات و پيوست هاي پروتكل و اصلاحات پيوست ها
هريك از طرف هاي متعاهد مي توانند اصلاح اين پروتكل يا افزودن پيوست هايي به آن يا اصلاح پيوست هاي آن را پيشنهاد نمايد . اين اصلاحات و پيوست ها توسط طرف هاي متعاهد تصويب و طبق مواد 24، 25و 34 كنوانسيون لازم الاجرا خواهند شد .
ماده 18 - تأثير پروتكل بر قوانين ملي
مفاد اين پروتكل برحق طرف هاي متعاهد براي اتخاذ تدبير شديدتر ملي براي اجراي اين پروتكل خدشه وارد نمي سازد.
ماده 19 - ارتباط با ساير موافقتنامه هاي بين المللي
هيچيك از مفاد اين پروتكل به حقوق و تعهدات طرف هاي متعاهد به موجب ساير موافقتنامه ها لطمه اي وارد نمي سازد .
ماده 20 - قيد تحديد تعهد
هيچ گونه قيد تحديد تعهدي را نمي توان براي اين پروتكل در نظر گرفت .
ماده 21 - امين اسناد
امين اسناد اين پروتكل ، همان امين اسناد كنوانسيون خواهد بود .
ماده 22 - متون معتبر
متون آذري ، انگليسي ، فارسي ، قزاقي ، روسي و تركمني اين پروتكل داراي اعتبار يكسان مي باشد. در صورت بروز اختلاف در تفسير يا اجراي اين پروتكل ، متن انگليسي ملاك خواهد بود .
ماده 23 - ارتباط با مذاكرات راجع به وضعيت حقوقي درياي خزر
هيچ يك از مفاد اين پروتكل به گونه اي تفسير نخواهد شد كه پيش قضاوت در مورد نتايج مذاكرات مربوط به وضعيت نهايي رژيم حقوقي درياي خزر باشد .
درتأييد مراتب فوق، امضاءكنندگان زير كه بطور مقتضي بدين منظور مجاز شده اند ، اين پروتكل را امضاء نمودند .
اين پروتكل در شهر .....در روز ......(ماه) ..............سال ...........تنظيم گرديد .
پيوست 1- فهرست فعاليت ها
1.پالايشگاه هاي نفت خام ( به استثناي مؤسساتي كه صرفاً به توليد روان كننده ها از نفت خام مي پردازند) و تأسيساتي كه روزانه 500 تن يا بيشتر زغال سنگ يا شن هاي قيردار براي توليد مواد گازي و ميعانات مصرف مي كنند .
2.
(الف) نيروگاه هاي حرارتي يا ساير تأسيسات سوختي كه ميزان خروجي آنها 300 مگاوات يا بيش از آن باشد،
(ب) نيروگاه هاي هسته اي يا ساير راكتورهاي هسته اي، از جمله فعاليت هاي اوراق كردن يا برچيدن اين قبيل نيروگاه ها يا راكتورها ( به استثناي تأسيسات تحقيقاتي براي توليد و تبديل مواد شكافت پذير و غني كه حداكثر قدرت آن از يك كيلو وات بار حرارتي مستمر تجاوز ننمايد).
3- تأسيساتي كه صرفاً براي توليد يا غني سازي سوخت هاي اتمي ، بازفراوري يا انبار كردن سوخت هاي هسته اي تحت تشعشع، و دفع و فراوري زباله هاي راديو اكتيو طراحي شده اند.
4- تأسيسات عمده ي گداخت آهن و فولاد ريخته گري و توليد فلزات غير آهني.
5- تأسيسات استخراج آزبست و فراوري و تبديل آزبست و محصولات حاوي آزبست : محصولات سيمان حاوي آزبست، كه توليد سالانه آن بيش از 20000 تن محصول نهايي باشد مواد سايشي كه توليد سالانه آن بيش از 50 تن محصول نهايي باشد، و ساير موادي كه سالانه بيش از 200 تن آزبست مصرف مي كنند .
6- تأسيسات يكپارچه شيميايي و پتروشيمي.
7- احداث ، بازسازي و/ يا تعريض بزرگراه ، آزاد راه و خطوط آهن راه دور ، از جمله احداث پل هاي مهم مرتبط با اين راه ها و فرودگاه ها كه طول باند اصلي آنها 100، 2 متر يا بيشتر باشد .
8- خطوط اصلي انتقال نفت ، گاز ، فرآوردهاي نفتي يا شيميايي.
9- بنادر تجاري و آبراه هاي درون سرزميني و بنادر مورد استفاده براي تردد در آبراه هاي درون سرزميني كه عبور شناور هاي با ظرفيت بيش از 1.350 تن را امكان پذير مي سازد .
10- تأسيسات دفع پسماند از طريق سوزاندن ، فرآوردهاي شيميايي و دفن زباله ها.
11- سد ها و مخازن آبي بزرگ.
12- فعاليت هاي استخراج آب هاي زير زميني يا تغذيه مصنوعي آب هاي زير زميني كه حجم سالانه برداشت يا تغذيه آبي آن 10ميليون متر مكعب يا بيشتر باشد .
13- توليد خمير كاغذ، كاغذ و تخته با ظرفيت 200 تن مواد خشك شده در معرض هوا يا بيشتر.
14- معادن مهم ، معدن كاوي، و استخراج سنگ هاي معدن فلزي و زغال سنگ در محل.
15- توليد فراساحلي مواد هيدروكربن ، استخراج نفت و گاز طبيعي براي مقاصد تجاري كه ميزان استخراج آن از 500 تن در روز در مورد نفت و 500000 متر مكعب در مورد گاز فراتر رود .
16- تأسيسات عمده ذخيره سازي نفت، و فرآورده هاي پتروشيمي و شيميايي.
17- جنگل زدايي در مناطق وسيع.
18- (الف) تأسيسات انتقال منابع آب بين حوزه هاي آبريز رودخانه اي كه هدف از اين انتقال پيشگيري از كمبودهاي احتمالي آب باشد و ميزان آب انتقال يافته از 100 ميليون متر مكعب در سال فراتر رود،
(ب) در ساير موارد، تأسيسات انتقال منابع آب بين حوزه هاي مختلف آبريز رودخانه اي كه ميانگين چندساله جريان آب در حوزه اي كه از آن آب برداشت مي شود از 2000 متر مكعب در سال فراتر رفته و ميزان آب انتقال يافته از 5 درصد اين مقدار جريان آب بيشتر باشد .
در هر دو مورد ، انتقال آب آشاميدني لوله كشي شده مستثني مي باشد .
19- كارخانجات تصيفه آب هاي زايد با ظرفيت معادل جمعيتي بيش از 150000 نفر .
20- تأسيسات توليدات ميكروبي شناسي و زيست فناوري و نيز رها سازي موجودات زنده اي (ارگانيسم هايي) كه از لحاظ ژنتيك تغيير يافته اند .
21- احياي اراضي، از جمله ساخت جزاير، زباله هاي خشكي متصل به ساحل و آبسنگ هاي مصنوعي.
نكات مربوط به ضميمه 1
1.ازلحاظ اين پروتكل هر گاه تمام سوخت هاي هسته اي و ساير عناصر آلوده به راديو اكتيو از محل تأسيسات به طور دائم خارج شده باشند، اين قبيل تأسيسات، نيروگاه هسته اي و ساير راكتورهاي هسته اي محسوب نمي شوند .
2- از نظر اين پروتكل،
- «آزادراه» به معني جاده اي است كه بطور خاص براي رفت و آمد موتوري طراحي شده، و املاك واقع در مجاورت بزرگراه به آن دسترسي ندارند، و:
(الف) مسيرهاي رفت و برگشت آن از يكديگر مجزا بوده و با خط جداكننده، يا در موارد استثنايي به روش هاي ديگر، از هم جدا شده باشند، مگر در نقاط خاص يا بصورت موقت،
(ب) هيچ جاده ، راه آهن ، مسير تراموا يا معبر عابر پياده اي بطور هم سطح آن را قطع ننمايد،
(پ) بطور خاص به عنوان آزادراه علامتگذاري شده باشد.
- «بزرگراه» به معني جاده مورد استفاده حمل ونقل موتوري است كه دسترسي به آن صرفاً در تقاطع هاي كنترل شده صورت مي گيرد و به ويژه ايستادن و توقف در مسيرهاي رفت و برگشت آن ممنوع باشد.
3- از نظر اين پروتكل، «فرودگاه» به معني فرودگاهي است كه با تعريف مندرج در كنوانسيون شيكاگو مورخ 1944 ( 1323) موجد سازمان بين المللي هواپيمايي كشوري (ضميمه 14) مطابقت داشته باشد .
پيوست 2- فهرست معيارهايي براي كمك به تعيين اثرات مهم فرامرزي
طرف هاي ذي ربط مي توانند در احراز اينكه فعاليتي احتمالاً اثرات مخرب فرامرزي مهمي دارد، يك يا چند مورد از معيارهاي زير رامد نظر قرار دهند:
(الف) اندازه: فعاليت هاي پيشنهادي كه براي اين فعاليت بزرگ محسوب مي شوند،
(ب) مكان: فعاليت هاي پيشنهادي كه در منطقه اي كه از لحاظ زيست محيطي حساس بوده يا اهميت داشته باشند (نظير باتلاق هاي تعريف شده به موجب كنوانسيون رامسر، پارك هاي ملي، ذخاير طبيعي مكان هاي داراي اهميت علمي ويژه، يا مكان هاي واجد اهميت باستان شناسي، فرهنگي يا تاريخي) قرار داشته يا به چنين منطقه اي نزديك شود، همچنين فعاليتهاي پيشنهادي واقع در مكان هايي كه ويژگي هاي عمليات عمراني پيشنهادي احتمالاً موجب اثرات مهمي بر جمعيت شود،
(پ) اثرات : فعاليت هاي پيشنهادي كه بطور خاص اثرات پيچيده و بالقوه مخربي از جمله فعاليت هايي كه موجب اثرات مهم برانسان ها، يا گونه ها يا موجودات زنده (ارگانسيم هاي) ارزشمند مي شوند فعاليت هايي كه كاربرد بالفعل يا بالقوه از يك منطقه تحت تأثير را تهديد مي نمايند و فعاليت هايي كه موجب افزايش بارگيري مي شوند به نحوي كه ظرفيت دفع محيط زيست جوابگوي آن نباشد.
پيوست 3- حداقل محتواي اسناد ارزيابي اثرات زيست محيطي
طبق ماده 6 پرو تكل، اطلاعات مندرج در پيش نويس ارزيابي اثرات زيست محيطي حداقل شامل موارد زير خواهدبود:
(الف) توصيف فعاليت پيشنهادي و اهداف آن،
(ب) در صورت اقتضاء توصيف جايگزين هاي منطقي ( به عنوان مثال جايگزين هاي مكاني يا فناورانه) براي فعاليت پيشنهادي و همچنين گزينه كنار گذاشتن فعاليت،
(پ) توصيف محيطي كه احتمال مي رود در نتيجه فعاليت هاي پيشنهادي به طور جدي آسيب ببيند و جايگزين هاي آن،
(ت) توصيف اثرات زيست محيطي احتمالي فعاليت پيشنهادي، جايگزين ها و برآورد اهميت آن،
(ث) توصيف اقدامات جبراني به منظور به حداقل رساندن اثرات منفي زيست محيطي،
(ج) شرح روشن روش هاي پيشگيرانه و فرض هاي اوليه و نيز اطلاعات زيست محيطي مربوط مورد استفاده،
(چ) شناسايي شكاف هاي موجود در دانسته ها و ابهاماتي كه در جمع آوري اطلاعات مورد نياز مشاهده شده است،
(ح) در صورت اقتضاء طرح كلي برنامه هاي نظارت و مديريت و هرگونه طرح مربوط به تجزيه و تحليل پس از پروژه،
(
خ) خلاصه غير فني، از جمله در صورت اقتضاء گزارش تصويري ( نقشه ، نمودار ، و غيره ) .
مصوب 1389/08/16 هیات وزیران
هیات وزیران درجلسه مورخ 1389/08/16 بنا به پیشنهاد شماره 25317-1مورخ 1389/06/23 سازمان حفاظت محیط زیست و در اجرای ماده (2) آیین‌نامه چگونگی تنظیم و انعقاد توافق های بین المللی - مصوب 1371- موافقت نمود:
سازمان حفاظت محیط زیست مجاز است نسبت به امضای موقت (پروتکل آمادگی، واکنش و همکاری منطقه ای در مبارزه با سوانح آلودگی نفتی الحاقی به کنوانسیون چارچوب حفاظت از محیط زیست دریایی دریای خزر) و (پروتکل ارزیابی اثرات زیست محیطی فرامرزی الحاقی به کنوانسیون چارچوپ حفاظت از محیط زیست دریایی دریای خزر) به شرح پیوست که تایید شده به مهر (دفتر هیات دولت) است، با درج عبارت (منوط به تصویب مقامات داخلی) اقدام و مراحل قانونی را تا تصویب نهایی پیگیری نماید.
محمدرضا رحیمی - معاون اول رئیس جمهور
و عضو کنوانسیون چارچوب حفاظت از محیط زیست دریایی دریای خزر، منعقده در تهران، جمهوری اسلامی ایران، به تاریخ 1382/08/13(4نوامبر2003 ) می‌باشند، که از این پس (کنوانسیون) خوانده می‌شود:
با عزم به اینکه در صورت بروز سوانح آلودگی نفتی در دریا به منظور کاهش صدمات ناشی از چنین حادثه ای فوری و به طور موثر وارد عمل شوند:
با تاکید بر اهمیت آماده سازی واقعی در سطح ملی برای مقابله با سوانح آلودگی نفتی در دریا،
همچنین با تاکید بر اهمیت اقداماتی که به صورت انفرادی و مشترک به منظور به حداقل رساندن خطرات سوانح آلودگی نفتی در دریای خزر صورت گرفته است،
همچنین با در نظر گرفتن کنوانسیون های بین المللی مربوط و به ویژه کنوانسیون های راجع به آماده سازی، و واکنش نسبت به سوانح آلودگی نفتی و مسئولیت و جبران خسارت صدمات ناشی از آلودگی:
(پ) «کشتی» به معنی شناور از هر نوع، از جمله هواناو (هاورگرافت)، قایق های پرنده (هیدروفویل)، زیردریایی ها، و قایق هایی م. ب. که یدک کشیده شده یا خود متحرک باشند و در محیط زیست دریایی عمل می کنند،
(ت) «واحد فراساحلی» به معنی هرگونه سکو یا سازه های ساخت دست بشر در در مناطق فراساحل، اعم از تاسیسات یا سازه های ثابت یا شناور فراساحلی که به عملیات کاوش، بهره برداری یا تولید منابع هیدروکربنی یا تخلیه یا بارگیری این منابع اختصاص دارند،
(ث) «بنادر دریایی و تاسیسات مرتبط با نفت» به معنی هرگونه، تاسیساتی از جلسه بنادر دریایی، پایانه های نفتی، خطوط لوله و هر نوع تاسیسات مرتبط با نفت است که در معرض خطر سانحه آلودگی نفتی باشد،
(ج) «مقام صالح ملی» به معنی مقام ملی منصوب از سوی هر کدام از طرف های متعاهد است که مسئولیت آماده سازی و واکنش نسبت به سوانح آلودگی نفتی را عهده دار است و همچنین مسئول اجرا و تحقق تعهدات مندرج دراین پروتکل م. ب..
منطقه ای که این پروتکل در مورد آن اعمال می‌شود، عبارت از محیط زیست دریایی دریای خزر با در نظر گرفتن تغییرات سطح آب آن، اراضی ای که به علت نزدیکی به دریا تاثیر پذیرفته اند و آلودگی نفتی دریایی ناشی از منابع مستقر در خشکی م. ب..
هدف این پروتکل تحقق اقدامات ملی به منظور آمادگی، واکنش و همکاری برای حفاظت از دریای خزر در قبال آلودگی نفتی ناشی از فعالیت های مذکور در مواد 8 و 9 کنوانسیون و آلودکی نفتی ناشی از منابع مستقر در خشکی م. ب..
(الف) مقام صالح ملی با مسئولیت آمادگی و واکنش نسبت به سوانح آلودگی نفتی،
(ب) نقطه تماس عملیاتی ملی با مسئولیت دریافت و انتقال اطلاعات مربوط به سوانح آلودگی نفتی به گونه مذکور در بند 4ماده 7 این پروتکل،
(الف) شرح سازمان اداری مربوط به آماده سازی و مقابله با سوانح آلودگی نفتی، و مسئولیت های هر کدام از مقام های تشکیل دهنده آن،
3- هر طرف متعاهد در صورت لزوم با همکاری نهادهای صنایع نفت و کشتیرانی، مقامات بندری و سایر نهادهای ذی ربط، حداقل تجهیزات از قبل نصب شده لازم برای مقابله موثر با تخلیه نفت را تهیه کرده و در شرایط عملیاتی نگاه خواهد داشت. تعداد این تجهیزات باید متناسب با خطر آلودگی باشد.
4- هر طرف متعاهد، به صورت انفرادی یا در چارچوب همکاری دوجانبه یا چندجانبه، برنامه هایی را برای تمرین و آموزش کارکنان به منظور بهبود وضعیت آمادگی نهادهای مسئول مقابله با سوانح آلود گی نفتی تدوین خواهد کرد.
هر طرف متعاهد متعهد می‌شود اطلاعات زیر را به طور مستقیم یا از طریق سازوکار منطقه ای در اختیار سایر طرف های متعاهد قرار دهد:
(ب) اطلاعات مربوط به راه های جدید جلوگیری از آلودگی دریا با نفت و اقدامات جدید موثر برای مقابله با آلودگی، از جمله نتایج برنامه های پژوهشی،
1- هر طرف متعاهد اطمینان حاصل خواهد نمود که اشخاصی که مسئولیت کشتی های حامل پرچم آن را برعهده دارند اطلاعات مربوط به هر واقعه اضطراری در کشتی خود که با تخلیه، رهاسازی یا نشت نفت همراه است یا هرگونه تخلیه، رهاسازی یا نشت احتمالی نفت را بدون تاخیر به اطلاع مقامات ملی ذی ربط برساند.
2 - هر طرف متعاهد دستورالعمل هایی را برای اشخاص مسئول واحدهای فراساحلی، بنادر دریایی و تاسیسات مربوط مرتبط با نفت صادر خواهد کرد تا به موجب آن مقام های ملی را بدون تاخیر از هر گونه واقعه ای که ناشی از فعالیت های آنها در ارتباط با تخلیه، رهاسازی، یا نشت نفت یا هرگونه احتمال تخلیه، رهاسازی یا نشت نفت است، مطلع سازند.
(الف) فرماند هان یا سایر اشخاص مسئول کشتی های عامل پرچم خود،
(ت) اشخاص مسئول واحدهای فراساحلی، بنادر دریایی و تسهیلات مرتبط با نفت خود،
صادر خواهد کرد تا بدون تاخیر هرگونه حادثه مشاهده شده در دریا، بنادر دریایی یا تسهیلات مرتبط با نفت را که به نشت نفت می انجامد را به مقام های صالح ملی گزارش نمایند و همچنین وجود هرگونه لکه نفتی شناور را گزارش کنند.
1 - هر طرف متعاهد ذی ربط در راستای نظام های ملی آمادگی و واکنش نسبت به نشت نفت، متعهد می‌شود که در صورت بروز نشت نفت اقدام های زیر را به عمل آورد:
(پ) نظارت بر آلودگی نفتی و مطلع ساختن سایر طرف های متعاهد از تحولات مربوط به سانحه آلودگی نفتی و اقداماتی که به عمل آمده یا برنامه ریزی شده است،
2- هنگامی که اقدام هایی برای مقابله با آلودگی ناشی از موارد اضطراری به عمل می‌آید کلیه تدابیر ممکن جهت حفظ وارد زیر به عمل خواهد آمد،
در کشتی ها، واحدهای فراساحلی، بنادر دریایی و تاسیسات مرتبط با نفت
1- هر طرف متعاهد اقدام های لازم را به عمل خواهد آورد تا اطمینان حاصل نماید که کشتی های حامل پرچم آن طرح اضطراری آلودگی نفتی را به گونه ای که مطابق مقررات مربوط بین المللی مورد نیاز است، همراه داشته باشد.1
(الف) مسئولان واحدهای فراساحلی،
(ب) مقام ها یا مسئولان بنادر دریایی،
(پ) مسئولان تاسیسات مرتبط با نفت،
خواهد خواست که طرح های اضطراری آلودگی نفتی را تهیه نماید که با نظام ملی وضع شده به موجب ماده 5 این پروتکل هماهنگ شده و طبق نظامنامه های وضع شده توسط مقام صالح ملی به تایید رسیده باشد.
1- طرف متعاهدی که برای مقابله با یک سانحه آلودگی نفتی یا تهدید ناشی از چنین آلودگی نفتی نیاز به کمک داشته باشد، می‌تواند از سایر طرف های متعاهد درخواست کمک نماید. طرف متعاهد درخواست کننده کمک، نوع مساعدت مورد درخواست، که ممکن است شامل مشاوره کارشناسی، کارکنان متخصص و گروه های ضربت، تجهیزات، محصولات کشتی و هواپیما باشد را مشخص خواهد نمود. طرف های متعاهدی که به موجب این ماده از آنها درخواست کمک شده است، حداکثر مساعی خ. ر. ب. عمل خواهند آورد تا جایی که امکانات آنها اجازه می دهد این کمک را ارائه دهند.
2 - هر طرف متعاهد تدابیر حقوقی و اداری لازم را برای تسهیل موارد ذیل به کار خواهند بست:
7- در صورت اقتضاء، طرف متعاهد درخواست کننده و ارائه دهنده کمک برای طرح دعوی جبران خسارت همکاری خواهند نمود. به این منظور، آنها نظام های حقوقی موجود در زمینه مسئولیت و جبران خسارت صدمات ناشی از آلودگی را به گونه مقتضی مد نظر قرار خواهند داد. هرگاه دعوی مطرح شده، جبران کامل هزینه های وارده در عملیات کمک را تجویر ننماید، طرف متعاهد در خواست کننده می‌تواند از طرف متعاهد کننده درخواست نماید که از درخواست بازپرداخت مازاد هزینه ها منصرف شود یا میزان هزینه ها و محاسبه شده طبق بند 6 این ماده را کاهش دهد. طرف مذکور همچنین می‌تواند خواستار تعویق بازپرداخت این قبیل هزینه ها شود.
(ث) در صورت اقتضاء، مطالبه خدمات مالی و فنی موسسات علمی و نهادهای بین المللی مربوط برای اهداف این پروتکل،
(ت) ترتیبات لازم برای تامین کمک ها و توصیه های فنی برای اجرای موثر این پروتکل را، در صورت درخواست هر طرف متعاهد، به انجام خواهد رساند،
1- سازوکار منطقه ای به طرف های متعاهد در واکنش فوری و موثر در برابر سوانح آلودگی نفتی کمک خواهدکرد.
ماده 14 - تامین بودجه پروتکل
(ب) تدارک منابع مالی از منابع و ساز و کارهای تامین بودجه دوجانبه یا چندجانبه، از جمله کمک ها و وام ها، را تشویق خواهند کرد،
2- این پروتکل از تاریخ. ... تا. ..... در شهر...... فقط برای امضای دولت های ساحلی دریای خزر مفتوح م. ب..
3- این پروتکل منوط به تنفیذ، پذیرش یا تصویب دولت های ساحلی دریای خزر خواهد بود، و از تاریخی که پروتکل برای امضا بسته می‌شود، برای الحاق هر یک از دولت های ساحلی دریای خزر مفتوح خواهد بود.
ماده 19 - تاثیر پروتکل بر قوانین ملی
متون آذری، انگلیسی، فارسی، قزاقی، روسی و ترکمنی این پروتکل دارای اعتبار یکسان م. ب. در صورت بروز اختلاف در تفسیر یا اجرای این پروتکل، متن انگلیسی ملاک خواهد بود.
درتایید مراتب فوق، امضاءکنندگان زیر که به طور مقتضی بدین منظور مجاز شده اند، این پروتکل را امضا نمودند،
و عضو کنوانسیون چارچوب حفاظت محیط زیست دریایی دریای خزر، منعقده در تهران، جمهوری اسلامی ایران به تاریخ 1382/8/13 (4 نوامبر 2003) می‌باشند،
با تاکید مجدد بر عزم خود به اجرای مواد 7، 17و 18 کنوانسیون چارچوب حفاظت از محیط زیست دریایی دریای خزر،
(ب) ‹ طرف تاثیرپذیر› به معنی طرف (های) متعاهد این پروتکل است که احتمال می رود از اثرات فرامرزی فعالیت پیشنهادی آسیب ببیند، منطقه دریایی که در آن طرف های متعاهد ممکن است به عنوان طرف تاثیر پذیر شناخته شوند بر حسب وضعیت نهایی رژیم حقوقی دریای خزر تعیین خواهد شد.
(پ) ‹طرف های ذی ربط› به معنی طرف مبداء و طرف تاثیرپذیر در فرایند ارزیابی اثرات زیست محیطی موضوع این پروتکل می‌باشد،
(ت) ‹ ارزیابی اثرات زیست محیطی (ای.آی.ا) › به مفهوم فرایند ملی ارزیابی احتمال تاثیرگذاری فعالیت پیشنهادی بر محیط زیست می‌باشد،
(ج) ‹ اثرات› به معنی هرگونه اثر ناشی از اجرای فعالیت پیشنهادی برمحیط زیست دریایی دریای خزر از جمله گیاهان، جانوران، خاک، هوای اتمسفری، آب، آب و هوا، منظره، بناهای تاریخی ویا هرگونه تعامل بین این عوامل می‌باشد، اثرات همچنین شامل تاثیر برسلامت و ایمنی انسانی، میراث فرهنگی، شرایط اجتماعی - اقتصادی و هرگونه شرایط دیگری که از تغییرات در عوامل مذکور حادث شود می‌باشد،
(چ) ‹تاثیر فرامرزی › به مفهوم هرگونه تاثیر ناشی از اجرای فعالیت های پیشنهادی از سوی طرف مبداء بر طرف متعاهد دیگر می‌باشد،
(
د) ‹ نقطه تماس اطلاع رسانی› به مفهوم نقطه یا نقاط تماسی است که از سوی هریک از طرف های مشخص شده و به اطلاع سایر طرف های متعاهد و دبیرخانه رسانده شده باشند و مسئولیت دریافت اطلاعیه و حصول اطمینان از اطلاع یافتن مقام صالح راعهده دار می‌باشند،
(ز) ‹دبیرخانه› به مفهوم نهاد موضوع ماده 23 کنوانسیون م. ب..
هدف از این پروتکل پیشگیری، کاهش و مهار آلودگی محیط زیست دریایی اراضی آسیب پذیر به علت نزدیکی به دریا و نیز حفاظت از تنوع زیستی آن و ارتقاء استفاده معقول از منابع طبیعی و حمایت از سلامت انسانی از طریق اجرای موثر و شفاف نظامنامه های ارزیابی اثرات زیست محیطی هرنوع فعالیت پیشنهادی در قالبی فرامرزی است که ممکن است موجب اثرات چشمگیر زیست محیطی فرامرزی برمحیط زیست دریایی و همچنین اراضی ای شود که به علت نزدیکی با دریا دچار آسیب می‌شوند.
2.هریک از طرف های متعاهد اطمینان حاصل خواهد نمود که قبل از اتخاذ هرگونه تصمیم در خصوص صدور اجازه یا اجرای فعالیت های پیشنهادی مذکور در پیوست (1) این پروتکل که احتمال می رود موجب اثرات مهم فرامرزی گردد، فعالیت پیشنهادی مشمول فرایند ارزیابی اثرات زیست محیطی به موجب این پروتکل م. ب..
4.طرف های ذی ربط مشارکت موثر عمومی در فرایند ارزیابی اثرات زیست محیطی فعالیت های پیشنهادی به موجب این پروتکل را از مراحل اولیه فرایند ارزیابی تضمین خواهند نمود.
5- به موجب این پروتکل، طرف های ذی ربط فرصت های برابر برای مشارکت عمومی در طرف مبداء و مشارکت عمومی در طرف تاثیرپذیر در فرایند های ارزیابی اثرات زیست محیطی نسبت به فعالیت های پیشنهادی را تضمین خواهند نمود، و کمک ها و توصیه های لازم را در اختیار عموم قرار خواهند داد.
1.در مورد فعالیت پیشنهادی مندرج در پیوست (1) این پروتکل، مقام صالح طرف مبداء به محض اطلاع از فعالیت های پیشنهادی که احتمال می رود موجب اثرات مهم فرامرزی گردد، از طریق نقطه تماس اطلاع رسانی، مراتب را به همه طرف های متعاهدی که بالقوه طرف تاثیرپذیر قلمداد می‌شوند و نیز دبیرخانه جهت مطلع کردن سایر طرف های متعاهد، اعلام خواهد نمود.
(ب) چارچوب زمانی معقول برای تسلیم پاسخ کشور تاثیرپذیر به اطلاعیه، که این چارچوب زمانی از 30 روز از زمان دریافت اطلاعیه به زمان های انگلیسی و روسی به گونه پیش بینی شده در بند 3 ماده 5 این پروتکل کمتر نخواهد بود،
4.مقام صالح طرف مبداء اطمینان حاصل خواهد نمود که نقطه تماس اطلاع رسانی طرف تاثیرپذیر و دبیرخانه، اطلاعیه را دریافت نموده باشند.
5.مقام صالح طرف تاثیرپذیر ظرف مهلت زمانی تعیین شده در اطلاعیه به مقام صالح طرف مبداء پاسخ خواهد داد و دبیرخانه را از قصد خود برای مشارکت یا عدم مشارکت در فرایند ارزیابی اثرات زیست محیطی فعالیت پیشنهادی آگاه خواهد کرد.
6.چنانچه طرف تاثیرپذیر اعلام نماید که قصد مشارکت در فرایند اثرات زیست محیطی فعالیت پیشنهادی را ندارد، یا طی مهلت زمانی مذکور در اطلاعیه پاسخ ندهد، مفاد بند های 7و8 این ماده و مواد 6 تا 11 این پروتکل به استثنای تعهد طرف مبداء مبنی بر ارسال اسناد ارزیابی اثرات زیست محیطی به دبیرخانه، به موجب جزء (ب) بند 3 ماده (7) این پروتکل اعمال نخواهد شد.
7.چنانچه طرف تاثیرپذیر قصد مشارکت خود در فرایند ارزیابی اثرات زیست محیطی فعالیت پیشنهادی را اعلام نماید، طرف تاثیر پذیر در پاسخ خود به اطلاعیه یا بلافاصله پس از آن موارد زیر را در اختیار طرف مبدا قرار خواهد داد:
(الف) اطلاعات مربوط به فرایند مشورتی عمومی در طرف تاثیرپذیر،
8- بنا به درخواست طرف مبداء، طرف تاثیرپذیر هرگونه اطلاعات مربوط به محیط زیست بالقوه در معرض آسیب که به طور معقول قابل تهیه است را چنانچه این اطلاعات برای تهیه اسناد ارزیابی اثرات زیست محیطی ضروری باشد، ارائه خواهد نمود.
(الف) شکل و زبان (های) اسناد ارزیابی اثرات زیست محیطی، از جمله هرگونه اطلاعاتی که قرار است برای مشورت ها و بررسی عمومی توسط مقام صالح طرف تاثیر پذیر ارائه گردد،
(پ) چارچوب زمانی بررسی اسناد ارزیابی اثرات زیست محیطی توسط طرف تاثیرپذیر که این مدت از 90 روز بیشتر نخواهد بود.
1.تحقیقات ارزیابی زیست محیطی طبق قوانین و رویه های ملی طرف مبداء انجام شده و تا حد امکان به هر موضوعی که از سوی طرف تاثیرپذیر به موجب بند 7 ماده 5 این پروتکل مطرح می‌شود خواهد پرداخت.
2.طرف مبداء اطمینان حاصل خواهد نمود که پشتیبان پروژه پیش نویسی از اسناد ارزیابی اثرات زیست محیطی را به منظور مشورت ها و بررسی عمومی توسط مقام صالح طرف تاثیرپذیر تهیه خواهد نمود. پیش نویس اسناد ارزیابی اثرات زیست محیطی به شکل و زبانی (زبان هایی) تنظیم خواهدشد که طرف های ذی ربط به موجب بند 1 ماده (6) این پروتکل در مورد آن به توافق رسیده باشند و حداقل شامل محتوای موارد مذکور در پیوست (3) این پروتکل به علاوه اطلاعات درخواست شده از سوی طرف تاثیرپذیر به موجب بند 1 ماده (6) این پروتکل خواهد بود.
(الف) مقام صالح طرف تاثیرپذیر،
3- طرف های ذی ربط اطمینان حاصل خواهند نمود که در مناطقی که احتمال بروز آسیب وجود دارد عموم از این فرصت برخوردار باشند که نظر خود در مورد فعالیت پیشنهادی را به مقام های صالح طرف های ذی ربط اعلام نمایند. این نظرات به مقام صالح طرف مبداء یا حسب توافق به عمل آمده در جزء (ب) بند 1 ماده (6) این پروتکل ارسال خواهد شد.
4- مقام صالح طرف تاثیرپذیر پیش نویس اسناد ارزیابی اثرات زیست محیطی را طی مدت زمان تعیین شده توسط مبداء به موجب جزء (پ) بند 1 ماده (6) این پروتکل بررسی کرده و نسبت به آن اظهارنظر خواهد نمود و نظرات خود را برای مقام صالح طرف مبداء ارسال خواهد کرد.
(پ) نظرات دریافت شده از عموم و مقامات صالح طرف های تاثیرپذیر را در اسناد نهایی ارزیابی اثرات زیست محیطی خواهد گنجاند و توضیح خواهد داد که این نظرات به چه نحو مد نظر قرار گرفته اند.
1.بنا به درخواست طرف تاثیرپذیر و پیش از اتخاذ هرگونه تصمیم در خصوص فعالیت پیشنهادی، طرف مبداء با طرف تاثیرپذیر از جمله در خصوص تدابیری جهت کاهش اثرات بالقوه فرامرزی مشورت خواهد کرد.
2.مقام صالح طرف مبداء تصمیم نهایی در خصوص فعالیت پیشنهادی را به همراه علل و ملاحظاتی که این تصمیم برآنها استواراست، از جمله اطلاعات مربوط به اینکه نظرات دریافت شده چگونه مدنظر قرارگرفته اند، در اختیار مقام صالح طرف تاثیرپذیر و دبیرخانه قرار خواهد داد.
1.بادر نظر گرفتن تاثیرات مهم فرامرزی احتمالی فعالیت که ارزیابی اثرات زیست محیطی آن براساس این پروتکل به انجام رسیده است، طرف های ذی ربط بنابه درخواست هریک از طرف ها تعیین خواهند کرد که تجزیه و تحلیل پس از پروژه، که شامل نظارت، نیز می‌شود، تا چه اندازه به اجرا در آید.
(الف) نظارت بر رعایت شرایط مقرردر مجوز یا تاییدیه فعالیت و موثر بودن اقدامات جبرانی،
(چ) درصورت اقتضاء مطالبه خدمات مالی و فنی موسسات علمی و نهادهای بین المللی مربوط برای اهداف این پروتکل،
(ج) ایجاد ترتیبات لازم برای تامین کمک ها و توصیه های فنی برای اجرای موثر این پروتکل، در صورت درخواست هر طرف متعاهد،
ماده 14 - تامین بودجه
1.به منظور تحقق اهداف این پروتکل، طرف های متعاهد تا حد امکان تامین منابع مالی برای تدوین و اجرای برنامه ها، پروژه ها و اقدامات مربوط را تضمین خواهند کرد. به این منظور، طرف های متعاهد:
3- تامین مالی کلیه فعالیت های موضوع این پروتکل و اجرای آن ها از طریق اختصاص بودجه توسط طرف های متعاهد و سایر منابعی صورت خواهد گرفت که با قوانین داخلی مطابقت داشته باشد.
ماده 18 - تاثیر پروتکل بر قوانین ملی
1.پالایشگاه های نفت خام (به استثنای موسساتی که صرفاً به تولید روان کننده ها از نفت خام می پردازند) و تاسیساتی که روزانه 500 تن یا بیشتر زغال سنگ یا شن های قیردار برای تولید مواد گازی و میعانات مصرف می کنند.
(الف) نیروگاه های حرارتی یا سایر تاسیسات سوختی که میزان خروجی آنها 300 مگاوات یا بیش از آن باشد،
(ب) نیروگاه های هسته ای یا سایر راکتورهای هسته ای، از جمله فعالیت های اوراق کردن یا برچیدن این قبیل نیروگاه ها یا راکتورها (به استثنای تاسیسات تحقیقاتی برای تولید و تبدیل مواد شکافت پذیر و غنی که حداکثر قدرت آن از یک کیلو وات بار حرارتی مستمر تجاوز ننماید).
3- تاسیساتی که صرفاً برای تولید یا غنی سازی سوخت های اتمی، بازفراوری یا انبار کردن سوخت های هسته ای تحت تشعشع، و دفع و فراوری زباله های رادیو اکتیو طراحی شده اند.
4- تاسیسات عمده ی گداخت آهن و فولاد ریخته گری و تولید فلزات غیر آهنی.
5- تاسیسات استخراج آزبست و فراوری و تبدیل آزبست و محصولات حاوی آزبست: محصولات سیمان حاوی آزبست، که تولید سالانه آن بیش از 20000 تن محصول نهایی باشد مواد سایشی که تولید سالانه آن بیش از 50 تن محصول نهایی باشد، و سایر موادی که سالانه بیش از 200 تن آزبست مصرف می کنند.
6- تاسیسات یکپارچه شیمیایی و پتروشیمی.
10- تاسیسات دفع پسماند از طریق سوزاندن، فرآوردهای شیمیایی و دفن زباله ها.
16- تاسیسات عمده ذخیره سازی نفت، و فرآورده های پتروشیمی و شیمیایی.
18- (الف) تاسیسات انتقال منابع آب بین حوزه های آبریز رودخانه ای که هدف از این انتقال پیشگیری از کمبودهای احتمالی آب باشد و میزان آب انتقال یافته از 100 میلیون متر مکعب در سال فراتر رود،
(ب) در سایر موارد، تاسیسات انتقال منابع آب بین حوزه های مختلف آبریز رودخانه ای که میانگین چندساله جریان آب در حوزه ای که از آن آب برداشت می‌شود از 2000 متر مکعب در سال فراتر رفته و میزان آب انتقال یافته از 5 درصد این مقدار جریان آب بیشتر باشد.
در هر دو مورد، انتقال آب آشامیدنی لوله کشی شده مستثنی م. ب..
20- تاسیسات تولیدات میکروبی شناسی و زیست فناوری و نیز رها سازی موجودات زنده ای (ارگانیسم هایی) که از لحاظ ژنتیک تغییر یافته اند.
21- احیای اراضی، از جمله ساخت جزایر، زباله های خشکی متصل به ساحل و آبه سنگ های مصنوعی.
1.ازلحاظ این پروتکل هر گاه تمام سوخت های هسته ای و سایر عناصر آلوده به رادیو اکتیو از محل تاسیسات به طور دائم خارج شده باشند، این قبیل تاسیسات، نیروگاه هسته ای و سایر راکتورهای هسته ای محسوب نمی شوند.
- «آزادراه» به معنی جاده ای است که به طور خاص برای رفت و آمد موتوری طراحی شده، و املاک واقع در مجاورت بزرگراه به آن دسترسی ندارند، و:
(الف) مسیرهای رفت و برگشت آن از یکدیگر مجزا بوده و با خط جداکننده، یا در موارد استثنایی به روش های دیگر، از هم جدا شده باشند، مگر در نقاط خاص یا به صورت موقت،
(ب) هیچ جاده، راه آهن، مسیر تراموا یا معبر عابر پیاده ای به طور هم سطح آن را قطع ننماید،
(پ) به طور خاص به عنوان آزادراه علامتگذاری شده باشد.
(پ) اثرات: فعالیت های پیشنهادی که به طور خاص اثرات پیچیده و بالقوه مخربی از جمله فعالیت هایی که موجب اثرات مهم برانسان ها، یا گونه ها یا موجودات زنده (ارگانسیم های) ارزشمند می‌شوند فعالیت هایی که کاربرد بالفعل یا بالقوه از یک منطقه تحت تاثیر را تهدید می نمایند و فعالیت هایی که موجب افزایش بارگیری می‌شوند به نحوی که ظرفیت دفع محیط زیست جوابگوی آن نباشد.
دریافت فایل پی‌دی‌اف
موارد مرتبط
برای این صفحه موردِ مرتبطی ثبت نشده.