تصویبنامه
تعیین و رعایت الزامی مقررات مربوط به پی و پی سازی از مجموعه ضوابط و مقررات ساختمانی کشور با اصلاحات و الحاقات بعدی
تعيين و رعايت الزامي مقررات مربوط به پي و پي سازي از مجموعه ضوابط و مقررات ساختماني كشور
مصوب 1369,03,21
با اصلاحات و الحاقات بعدي
اكثريت وزراي عضو كميسيون امور زيربنائي و صنعت هيأت دولت در جلسه مورخ ۱۳۶۹ /۳ / ۲۱ ب. ت. ب. اختيارات تفويضي موضوع تصويبنامه شماره ۹۳۶۴۸/ ت ۹۱۱ مورخ ۲۳/۱۰/۱۳۶۸ هيأت وزيران ، بنا به پيشنهاد وزارت مسكن و شهرسازي و وزارت كشور و به استناد ماده ( ۱۳ ) قانون نظام معماري و ساختماني مصوب ۱۳۵۲ تصويب نمودند.
مقررات مربوط به « پي وپي سازي » از مجموعه ضوابط و مقررات ساختماني كشور به شرح پيوست تعيين مي گردد و رعايت آن در طراحي و اجراي ساختمانهائي كه در حوزه شمول اين مقررات قرار دارند ، الزامي است .
۲ -وزارت مسكن و شهرسازي موظف است ظرف (
۳ ) ماه از تاريخ ابلاغ اين تصويبنامه فهرست تفصيلي انواع ساختمانهاي عمومي و مخاطره آميز و فرم كنترل اجراي مقررات مربوط به « پي وپي سازي » را تهيه و به شهرداريهاي سراسر كشور ابلاغ نمايد.
۳ - در اجراي ماده ( ۱۴ ) قانون نظام معماري و ساختماني ، شهرداريها مكلفند بعد از ( ۳ ) ماه از تاريخ ابلاغ اين تصويبنامه مشخصات فني پي هاي ساختمانهاي مشمول آن را براساس مقررات مربوط به « پي وپي سازي » در پروانه هاي ساختماني درج نموده و مالكان و مهندسان طراح و محاسب را مكلف نمايند همراه با نقشه هاي تسليمي ، فرم كنترل اجراي مقررات مزبور را امضاء و به ضميمه آن ارائه نمايند.
اين تصويبنامه در تاريخ 3 /5 /1369 به تأييد مقام محترم رياست جمهوري رسيده است .
معاون اول رئيس جمهور - حسن حبيبي
مبحث «پي و پي سازي» از مجموعه مباحث مقررات ساختماني كشور
۷- كليات:
۷- مقدمه: اين مبحث شامل مقررات مربوط به اجراي پي ساختمانها بوده و شامل بخشها و فصول ذيل ميباشد:
-بخش (۰): تعاريف كلي و واژهها.
توضيحات مربوط به بخش(۰)
-بخش (۱): بررسي ژئوتكنيكي و شناسائي خاكها
توضيحات مربوط به بخش(۱)
-بخش(۲): شالودهها(پيهاي سطحي)
توضيحات مربوط به بخش(۲)
مقررات بخشهاي ۵،۴،۳ كه بترتيب مربوط به پي هاي عميق و پي هاي نيمه عميق و پي هاي ويژه خواهد بود و توضيحات مربوط به هر يك پس از تدوين و تصويب به بخشهاي موجود ضميمه خواهد گرديد در متن مقررات حاضر هر جا كه دستورالعمل يا آئيننامه دفترچه مشخصات فني ديگر ارجاع داده شده مراد مداركي است كه توسط مراجع داخلي مسئول تدوين شده يا ميشوند و مادام كه چنين مداركي توسط مراجع مسئول داخلي تدوين نشدهاند استفاده كنندگان ميتوانند به تشخيص و مسئوليت خود وبه ساير مدارك معتبر رجوع نمايند.
۷ -۰-۱-حوزه شمول:
رعايت كلية مقررات بخشهاي ۱ و ۲ در طرحي و اجراي ساختمانهاي مشروحه ذيل الزامي است:
الف – كليه ساختمانهاي دولتي و متعلق به نهادهاي انقلاب اسلامي شامل ساختمانهائيكه توسط دستگاههاي اجرائي،شركتها و سازمانهاي دولتي،نهادهاي انقلاب اسلامي و سازمانها و مؤسسات و شركتهاي كه شمول مقررات عمومي وبر آنها مستلزم و ذكر نام است و يا توسط بخش خصوصي براي واگذاري به دولت ونهادهاي انقلاب اسلامي ساخته ميشوند.
ب – كلية ساختمانهاي غير دولتي عمومي.
ج – كلية ساختمانهاي غير دولتي مخاطرهآميز كه در آنها مواد اشتعالزا يا قابل انفجار يا تشعشعزا نگهداري ميشود يا مورد استفادة وسيع قرار ميگيرد.
- در طراحي و اجراي ساير ساختمانهاي واقع در محدودة شهرهائي كه از طرف وزارت مسكن و شهرسازي براساس ------تبصره (۲) و ماده (۶) اصلاحي قانون نظام معماري و ساختماني اعلام شده يا ميشوند صرفاً رعايت بخش دوم مقررات مربوط به «پي و پي سازي» الزامي است و متناسب با توسعة امكانات فني در كشور با اعلام مشترك وزارتخانههاي مسكن و شهرسازي و كشور، رعايت بخش اول در شهرهاي موضوع تبصره فوق نيز الزامي ميگردد.
۷ -۰-۲-تعاريف كلي و واژهها:
مجموعه بخشهائي از سازه و خاك در تماس با آن،كه انتقال بار بين سازه و زمين،از طريق آن صورت ميپذيرد.« پي (۱) نام دارد.
بطور كلي ميتوان پي ها را به چهار گروه عمده تقسيم كرد:
- پي هاي سطحي(۲)يا شالودهها
- پي هاي عميق،(۳)مانند پيهاي شمعي
- پيهاي نيمه عميق،(
۴) مانند پيهاي چاهي.
- پيهاي ويژه،(۰)مانند پيهاي با صندوقه(۶)و مهار(۷).
۷ -۰-۲-۱ پيهاي سطحي با شالودهها:
شالودهها پيهائي هستند كه در عمق كم و نزديك سطح زمين اجراء ميشوند و بارهاي سازه را به زمين منتقل ميكنند.
شالودهها بر سه نوعاند:
- شالودههاي منفرد (۸).
- شالودههاي نواري (۹).
- شالودههاي گسترده(۱۰).
شالوده ممكن است سنگي،بتني يا بتن آرمه باشد.
آنچه معمولا در زير ساختمان و بر روي پيهاي عميق اجرا ميشود و بارهاي سازه را به پي عميق منتقل ميكند نيز شالوده است.
تبصره - واژه شالوده منفرد جايگزين واژه پي تكي يا پاشنه تكي،شالوده نواري جايگزين پاشنه پيوسته و شالوده گسترده جايگزين راديه ژنرال و پي گسترده است.
۷ -۰-۲-۲- پيهاي عميق:
آن دسته از پيها را كه نسبت عمق آنها به كوچكترين بعد افقيشان از ۶ تجاوز كند ، پيهاي عميق مينامند.
انواع پيهاي شمعي،ديواركها(۱۱) و ديوارهاي جداكننده (۱۲) از جمله پيهاي عميقاند.
پيهاي عميق معمولا به وسيله يك سازه ميانجي كه شالوده ناميده ميشود بارهاي سازه را ميگيرند و به زمين منتقل ميكنند.
۷ -۰-۲-۳- پي هاي نيمه عميق:
پيهاي نيمه عميق ، مانند پيهاي چاهي،حد فاصل شالودهها و پيهاي شمعي را تشكيل ميدهند.نحو محاسبه اين گونه پيها بيشتر شبيه محاسبه شالودهها است.
۷ -۰-۲-۴-پيهاي ويژه:
پيهاي ويژه،مانند پيهاي با صندوقه،مهارها،ستونهاي شني (۱۳) و غيره،با سه گونه قبلي پيها تفاوت زيادي دارند و براي انتقال بارهاي سازه به زمين،ممكن است با بهرهگيري از فشار،كشش يا اصطكاك كار كنند.
ميتوان به منظور عموميت بخشيدن به مساله انتقال نيرو بين سازه خاك اطراف،پوششهاي تونلها را هم از جمله پيهاي ويژه به حساب آورد.با اين ديد سازههاي نگهبان،مانند سپرهاي فلزي،ديوارهاي جداكننده و غيره نيز پي ويژه به حساب ميآيند.
۷ -۰-۲-
۵- پي سازي:
اتخاذ تدابير لازم و اجراي در خور آنها به منظور تأمين پايداري هرنوع ساختمانها براي به وجود آوردن تعادل مناسب بين بنا و زمين در تماس با آن پيسازي نام دارد.
شالودههاي منفرد كه نزديك به هم باشند،ميتوانند به يكديگر پيوسته شوند و به صورت «شالوده مركب» كار كنند.
شالودههاي نواري ممكن است زير ستون و يا زير ديوار باشند.شالودههاي گسترده به دو صورت،بدون تير و با تير طرح و اجراء ميشوند.
۷ -۱- بررسي ژئوتكنيكي و شناسائي خاكها:
۷ -۱-۱- هدف:
هدف از اين كار تعريف آن دسته از شرايط فني است كه بررسيهاي ژئوتكنيكي و شناسايي خاكهاي مربوط به يك طرح ساختماني بايد در محدوده آنها به عمل آيد.
۷ -۱-۲- محدوده يا دامنه كاربرد:
اين مقررات در تمامي حالات مربوط به بررسيهاي ژئوتكنيكي و شناساييهاي محلهايي كه بنايي در آن احداث خواهد شد،كاربرد دارد.
۷ -۱-۳- تعاريف:
۷ -۱-۳-۱- بررسي ژئوتكنيكي(۱)
بررسيهاي ژئوتكنيكي لايههاي زمين و آبهاي زيرزميني را به عنوان عوامل دخيل در پايداري و رفتار مناسب ابنيه موقتي و دائمي مورد مطالعه قرار ميدهد.
اين بررسيها به منظور ارائه دادههاي مربوط به رفتار خاك،كه در طراحي و ساخت بناها لازم ميآيد،صورت ميگيرد.همچنين اثرات بنا بر محيط اطراف را نيز همين بررسيها مشخص ميكنند.
۷ -۱-۳-۲- شناسائي خاكها:(۲)
براي اينكه عوامل مختلف(از قبيل حفرهها،مسير قنوات،چاههاي فاضلاب و ...)،تشكيلات زمين شناسي احجام و خاك مورد نظر در طرح به حد كفايت شناخته شوند.بايد با به كار گرفتن وسايل و امكانات لازم،از خاكها شناسايي به عمل آيد.
۷ -۱-۳-۳- مهندسي ژئوتكنيك:
مهندس … يا حقوقي كه در مكانيك خاك و مهندسي و طراحي پيها تخصص و تبحر داشته باشد.
به لحاظ اهداف شناسايي،ترجيح دارد اين مهندس …(راه و ساختمان) با تخصص مكانيك خاك و مهندسي پي باشد.
اين مهندس،مشاور فني طرح در زمينههاي زير خواهد بود:
- تعريف و تدوين برنامه يا برنامههاي شناسايي،
- نظارت و كنترل اجراي شناسايها،
- تفسير نتايج حاصل از شناساييها.
- طراحي پيها و ارائه نحوه اجراي آنها به گونه سازگار با بناي مورد نظر،و نيز شرايط به كارگيري آن بنا،
- بررسي اثرات اجراي كارهاي ساختماني بر محيط ژئوتكنيكي اطراف.
- طراحي ابنيه خاكي،نظير خاكريزها،خاكبرداريها و نظاير آن و ارائه نحوه اجراي مناسب آنها.
۷ -۱-۳-۴- حفار:
حفار،مجري چيرهدستي است كه برنامههاي شناسايي در محل را اجرا ميكند و مسئوليت اجراي صحيح عمليات مربوط به شناسايي و به كارگيري لوازم و دستگاههاي مناسب براي اين كار با اوست تا شناسائي،همان گونه به عمل آيد كه مهندس … آن را برنامهريزي كرده است.
۷ -۱-۳-۵- آزمايشگاه:
آزمايشگاه عبارت است از آزمايشگاه مكانيك خاك واجد شرايط و مجهز،كه آزمايشهاي مورد نظر مهندس … بر روي نمونههاي برداشت شده در شناسايي محلي در آنجا انجام شود.
۷ -۱-۳-
۶- گستره ژئوتكنيكي حفاظتي:
گستره ژئوتكنيكي حفاظتي،منطقهاي است كه مسايل زير بايد در ارتباط با محدوده آن مورد توجه قرار گيرد:
- پايداري زمين و ابنيه موجود از يك سو،
- پايداري بناهايي كه بايد احداث شود(در طي كار و پس از اتمام آن) از سوي ديگر،
- اندر كنش دو رديف فوق و اشكالات احتمالي.
۷ -۱-۴- محتواي بررسي ژئوتكنيكي:
۷ -۱-۴-۱- بررسي مقدماتي:
قبل از انجام شناسايي خاكها به طور اخص،لازم است با انجام موارد زير اطلاعاتي مقدماتي به دست آيد:
۱- بررسي مشخصات اصلي طرح:
۲- بازديد مفصل از محل طرح:
۳- كسب اطلاع از اشخاص و بررسي (۳) مداركي كه ممكن است اطلاعاتي را (مثلا درباره محيط اطراف و همچنين نوع پي ساختمانهاي موجود در محل و مجاورت نزديك آن)در مورد محل به دست دهد.
۴- تدوين گزارشي تحليلي،شامل تعريف يك برنامه شناسايي متناسب با محل و طرح.
۷ -۱-۴-۲- شناسائي زمين زير پي(۴):
شناسايي زمين زير پي كه برنامه آن را مهندس … شامل تعدادي گمانه،به منظور مشخص شدن بي شبهه موارد زير،باشد:
- تشكيلات زمين شناسي لايههاي زمين،و موقعيت فضايي عوامل مختلف (از قبيل حفرهها،مسير قنوات،چاههاي فاضلاب و...)
- تشخيص نوع زمين شناسي و فيزيكي- مكانيكي لايههاي خاك تحت اثر ميدان تنشهاي حاصل از بنا،در داخل گستره ژئوتكنيكي تحت حفاظت.
اين گمانه زنيها از حفاريها، آزمايشهاي در محل و برداشت نمونه به منظور بررسي و تحليل در آزمايشگاه تشكيل شده است.
ژرفاي گمانهها بايد بيشتر از ژرفايي باشد كه پيها بر آن اثر ميگذارند و تغيير شكلهاي حاصل،امكان بروز اختلالاتي در پايداري بنا را فراهم ميآورد.
مستقل از خطرات وجود ناهنجاريهاي طبيعي يا مصنوعي(حفره و غار،مناطق سست و تراكم از دست داده،مناطق ريزشي يا خاكريزهاي دستي و غيره)، ژرفاي گمانهها بايد از ژرفاي سطوح لغزش محتمل بيشتر باشد.منظور از سطوح لغزش محتمل،سطوح لغزشي است كه در اثر تغييرات موقتي يا دائمي پستي و بلنديهاي طبيعي و شرايط هيدروليكي منطقه امكان فعال شدن داشته باشند.
۷ -۱-۴-۳- تجزيه و تحليل و جمع بندي بررسي مقدماتي و شناسائي:
تحليل عوامل حاصل در طول بررسي مقدماتي و مرحله شناسايي خاكها،به يك جمع بندي كلي،شامل مراتب زير منجر ميشود:
۱-تهيه برشها و نيمرخهاي زمين شناسي و ژئوتكنيكي،مطابق با نتايج گمانه زنيها و آزمايشها،كه معرف موقعيت فضايي و ابعاد مختلف و تشكيلات شناسايي شده باشد:
۲- دستيابي به مشخصات مختلف خاكها،كه براي تدوين طرح و انجام محاسبات مربوط به آن لازماند:
۳- شناخت جريانهاي مختلف آبهاي زيرزميني و سفرههاي آب:
۴- بررسي حساسيت لايههاي سطحي خاك در برابر يخبندان:
۵- چگونگي خورندگي خاكها و آبها در برخورد با مصالح ساختماني پيش بيني شده در طرح:
۶- بررسي رفتار خاكها در برابر بارهاي ديناميكي(زلزله،دستگاههاي لرزنده و غيره)،در صورت لزوم:
۷ -۱-۴-۴- تفسير نتايج به منظور تدوين طرح و اجراي آن:
تفسير در ارتباط با موارد زير به عمل ميآيد:
۱- اجراي عمليات خاكي.
۲- پايداري شيروانيهاي موقتي يا دائمي و پايداري ابنيه نگهبان.
۳- زهكشي،پايين آوردن سطح سفره آبهاي زيرزميني و ناتراواكردن ابنيه زير زميني.
۴- روشهاي اجراي پيهاي ساختمانها،در بردارنده
- نوع و تراز تكيه پيهاي ممكن:
- تنشهاي مجاز توصيه شده:
- تخمين تقريبي نشستهاي كل و نامساوي:
۵- به طور كلي،كليه نكات مربوط به اندركنش خاك و سازه.
۷ -۲- شالودهها(پيهاي سطحي):
۷ -۲-۱-مقررات:
۷ -۲-۱-۱- محدوده كاربرد و موضوع:
اين مقررات بايد در عمليات اجرايي مربوط به شالودهها(پيهاي سطحي)بتني و يا بتن آرمه اعم از شالودههاي منفرد،شالودههاي نواري،شالودههاي گسترده و يا تودههاي بتني نيمه عميق(چاههاي كوتاه)مراعات شود(۱).
هرگاه نسبت عرض يك پي به ارتفاع آن كمتر از يك ششم باشد و ژرفاي پي از ۳ متر تجاوز كند،آن پي راعميق ميخوانند . بررسي پيهاي عميق موضوع بخش جداگانهايست(۲).
اين مقررات پيهاي برخي از بناهاي خاص را،كه از قواعد ويژه پيروي ميكنند، شامل نميشود(۳).
اين مقررات ضابطههايي را مشخص ميكند كه به عنوان يك مبناي كمينه رعايت آنها براي سازنده اجباري است.
۷ -۲-۲- گودبرداريهاي لازم براي اجراي شالودهها:
۷ -۲-۲-۱- گودبرداريهاي لازم براي اجراي شالودهها:
الف – ضوابط كلي اجراي گودبرداري.
گودبرداري براي پي به عمليات خاكياي گفته ميشود كه با هدف احداث گودهايي كه بخشهاي در تماس مستقيم با زمين ساختمانها در آن قرار ميگيرد،انجام ميپذيرد.
اين گودبرداريها بايد براساس معيارهاي مربوط به انجام عمليات خاكي صورت گيرند كه خود،موضوع مقررات ديگري است(۴).
ب- ضوابط ويژه اجرا:
۷ -۲-۲-۱- حفاظت كف گودها
كف گودها مربوط به شالوده ساختمانها بايد هر چه كمتر در معرض اثرات جوي و محيطي قرار داشته باشد(۵).
۷ -۲-۲-۲- آمايش(آماده سازي)
اگر كف گود،براي اجراي شالوده پيش بيني شده،نا مناسب تشخيص داده شود،لازم است براساس شرايط مندرج در دستورالعمل مربوط،نسبت به انجام عمليات تكميلي آمادهسازي آن اقدام شود(۶).
۷ -۲-۲-۳- گودبرداري در مجاورت آب
اجراي شالودهها بايد بعد از سالم سازي و خشكانيدن كف گود صورت گيرد. سالم سازي كف گود با روشهاي مناسب،از قبيل آب كشي و زهكشي،عملي است.
در حالت آب كشي و تخليه بايد به منظور احتراز از بروز مشكلات زير،پيشگيريهاي لازم بعمل آيد:
- تهديد پايداري شيروانيهاي گود و ابنيه مجاور،
- بالا آمدن كف گود در اثر فشار آب،به ويژه بعد از توقف تلمبه زني.
۷ -۲-۲-۴- پيشگيريهاي مربوط به يخبندان
اگر كف گود غرقات شده باشد و اين غرقات يخ زده باشد،و يا اگر در گوشه و كنار گود قطعات يخزدگي وجود داشته باشد،بايد بتن ريزي شالوده بعد از ذوب يخها،و يا تخريب كامل آنها و روبرداري و پاكيزه كردن جاهايي كه در معرض يخبندان قرار داشتهاند،انجام شود.
۷ -۲-۲-۵- پيشگيريهاي مربوط به ورود آب به گود و ديگر عوامل تخريب گود
بايد تمهيدات لازم براي اجتناب از آب شستگي و تخريب ناشي از آن به هنگام اجراي شالودهها به عمل آيد تا پايداري به هيچ عنوان دستخوش نقصان نشود.
7 -2-2-6- احتياطات مربوط به پايداري بناهاي موجود
گودهايي كه در مجاورت بناهاي موجود ايجاد ميشوند نبايد به هيچ عنوان پايداري اين بناها را،چه در مرحله موقت اجرا و چه در مرحله نهايي،دچار نقصان يا اشكال كنند.
۷ -۲-۳- نكات مربوط به اجراي شالودهها:
شالودههاي ساختمانها بايد ب. ت. ب. معيارها و دستورالعملهاي «دفترچه مشخصات فني» مربوط را به اجراي كارهاي بتني و همچنين مقررات زير احداث شوند.
۷ -۲-۳-۱- بتن پاكيزگي
اجراي يك لايه بتن پاكيزگي در زير تمامي شالودههاي بتن آرمه كه در مجاورت سطح زيرين خود آرماتور دارند،الزامي است.
بتن پاكيزگي خطرآلوده شدن بتن سازهاي رابههنگامانجامعمليات بتنريزي مرتفع مينمايد.
ضخامت لايه بتن پاكيزگي بههيچعنوان نبايد كمتراز۵ سانتيمتر باشد.
۷ -۲-۳-۲-عيارهاي كمينه بتن شالودهها
عيارهايمندرج درزير به سيمانهاي متداول مربوط ميشوند:
الف- براي بتن پاكيزگي و بتن درشت، عيار كمينه، ۱۵۰ كيلوگرم سيمان در متر مكعب بتن است.
ب- بتن شالودههاي غير مسلح : براي شالودههاي با بتن غير مسلح در زير ديوارهاي باربر يا ستونها ، عيار كمينه، ۲۰۰ كيلو گرم سيمان در متر مكعب بتن است. در حالت اجراي بتن داخل آب ، بايد عيار كمينه سيمان به ۳۰۰ كيلو گرم در مترمكعب بتن افزايش داده شود.
ج- براي بتن شالودههاي نواري كه فقط آرماتور كلاف دارند ، بايد عيار كمينه، ۲۵۰ كيلو گرم سيمان در مترمكعب بتن در حالت بتن ريزي در خشكي و ۳۵۰ كيلو گرمسيمان در مترمكعب در شرايط بتن ريزي در خشكي و ۳۵۰ كيلوگرم كيلوگرم سيمان در مترمكعب در شرايط بتن ريزي در داخل آب باشد.عيارهاي كمينه ياد شده براي تأمين حفاظت كافي آرماتورها در برابر خوردگي لازم است.
د – براي بتن شالودههاي بتن آرمه،عيار كمينه،۳۰۰ كيلوگرم سيمان در مترمكعب بتن در حالت بتن ريزي در خشكي و ۴۰۰ كيلوگرم سيمان در مترمكعب بتن در شرايط بتن ريزي در داخل آب است.
۷ -۲-۳-۳- بتن ريزي شالودهها
بتن ريزي شالودهها ميتواند در صورت وجود شرايط پايداري براي ديوارههاي گود بدون قالببندي و با رعايت ساير مقررات فني مربوط به بتن ريزي در مجاورت خاك انجام شود.
در حالت خاص بتن ريزي در آب،لازم است روشي انتخاب شود كه مانع شسته شدن بتن تا زمان گيرش باشد(
۷).
۷ -۲-۳-۴-حالت محيطهاي خورنده
لازم است به منظور مشخص شدن شدت خورندگي محيط،در زمان مناسب نمونهبرداري و آزمايش بر روي خاك محل به عمل آيد.نتيجه اين كار بايد در شرايط پيش بيني شده در دفترچه مشخصات ويژه منظور شود(
۸ )
توضيحات مربوط به بخش تعاريف از مبحث پي و پي سازي(۰-۷)
(F): معادل انگليسي
(F): معادل فرانسه
توضيحات مربوط به بررسي ژئوتكنيكي و شناسائي خاكها(۷-۱)
۱- بررسي ژئوتكنيكي كه به مهندس … به پيشرفت مطالعات طرح كلي بنا ممكن است شامل چند مرحله باشد،توصيه ميشود كه اين بررسي از مرحله انتخاب محل آغاز شود تا اطلاعات لازم مربوط به نحوه طراحي در اختيار مهندس ….همچنين توصيه ميشود كه اين بررسي،حداقل تا اجراي پيها ادامه يابد تا مطابقت فرضيات به عمل آمده و الگوهاي محاسباتي با نتايج حاصل از رويت شرايط واقعي زمين،مورد كنترل قرار گيرد.
۲- بر حسب برنامه بررسي ژئوتكنيكي،شناسايي ممكن است شام چند مرحله باشد و در حين اجرا نيز ب. ت. ب. نتايج حاصل،دستخوش تغييراتي شود.
۳- از جمله دستگاههايي كه ميتوانند در اين باره مورد سؤال قرار گيرند عبارتاند از:
- شهرداريها و دفاتر فني استانداريها
- سازمان هواشناسي
- ادارات مسكن و شهرسازي
- ادارات راه و ترابري
- سازمان زمين شناسي كشور
- آزمايشگاه مكانيك خاك
مدارك مورد بررسي هم ميتواند به شرح زير باشد:
- نقشههاي ترازبندي محلي و عكسهاي هوايي
- نقشههاي زمين شناسي
- نقشههاي ويژه از قبيل منطقهبندي زلزله،يخبندان و غيره
۴- منظور از گمانهزني،كليه عملياتي است كه در سطح زمين و در لايههاي زير آن به منظور ممكن ساختن شناسايي عوامل مختلف(از قبيل حفرهها،مسير قنوات،چاههاي فاضلاب و غيره...)و تشكيلات زمين شناسي محل انجام ميگيرد،تعداد اين گمانهها تابع عوامل زير است:
- گستردگي محيط ژئوتكنيكي تحت حفاظت و ناهمگني زمين در اعماق:
- حساسيت سازههاي مورد احداث نسبت به نشستهاي نامساوي.
تفسير صحيح نتايج آزمايشهاي در محل،معمولا نيازمند بررسي عميق نتايج يك حفاري معرف،به همراه بررسيهاي لازم درباره نمونههاي نشاندهنده تشكيلات مختلف زيرزميني است.
در مورد پيهاي عميق(شمعها)،لازم است ژرفاي شناسايي،دست كم ۷ برابر قطر شمع،كه در هر صورت نبايد از ۵ متر كمتر باشد،پائينتر از تراز نوك شمعها ادامه يابد.در نظر گرفتن اثرات ناشي از گروههاي شمع ممكن است ژرفاي شناسايي را باز هم بيشتر كند.
توضيحات مربوط به بخش مقررات شالودهها از مبحث پيها(۷-۲-۱)
۱- لازم به يادآوري است كه اثر آب بر قسمتهاي زيرسفره بناها،و از آن جمله شالودههاي گسترده،در مبحث عمليات گودبرداري و زيربندي مطرح ميشود.
۲- عرض،ارتفاع و ژرفاي پي در حالات مختلف در اشكال زير نمايانده شده است:
۳- به عنوان مثال،طراحي پي دودكشها،منابع آب و نظاير آنها تابع مقررات ويژه مربوط به خود ميباشد.
۴- نحوه و روش اجراي عمليات گودبرداري مربوط به پيها را بايد،در صورت لزوم، به هنگام طراحي ساختمان مورد بررسي قرار داد و مشخص كد.
۵- ريخن بتن پاكيزگي يا بتن شالوده بايد به مجرد اتمام عمليات گودبرداري صورت گيرد.پارهاي از خاكها،مانند مارنها،كه در زمان پايان عمليات گودبرداري مقاومتي كافي و مناسب دارند،نسبت به عوامل جوي حساسيت نشان ميدهند و در اثر ريزش آب باران بر آنها بعد از چند ساعت گل شده و كاملا سست ميشوند.برخي خاكهاي ديگر،مانند شيستها،خاصيت تورقي دارند و در مجاورت هوا پوسته پوسته شده و از جدارهاي گود جدا ميشوند.رسها و مارنها و لايهاي خشكيده نيز از جدارهاي گودجدا ميشوند.به منظور پيشگيري از مشكل فوق و جلوگيري از در معرض هوا قرار گرفتن زمينهاي قابل تورم،ميتوان روي قسمتهاي گودبرداري شده را با ملات ماسه و سيماناندود كرد و يا با ورق كلفتي از پلياتيلن متناسب با شرايط سطح زمين،روي آن را پوشاند.
۶- تمامي عواملي كه در كف گود به آن برخورد ميشود مانند سنگها،شالودههاي قديمي و بطور كلي هر گونه عدسي زمين مقاوم كه احتمال تشكيل نقاط سخت موضعي را در زير شالودههاي گسترده و شالودههاي نواري پديد ميآورند بايد تا عمقي مناسب برداشته شوند تا از ناهماهنگي در زير شالوده اجتناب شود.راهحلهاي مناسب ديگري هم ميتوانند به كار گرفته شوند.
تمامي بخشها و عدسيهاي با قابليت تراكم بيشتر از زمين طبيعي مجموعه را بايد در شرايط يكسان بهسازي يا جايگزين كرد تا زمين پي از همگني كافي برخوردار شود.خاك جايگزين را،در صورت لزوم و ب. ت. ب. نوع آن،بايد متراكم كرد تا معيارهاي كلي باربري نقصان نيابد.راهحل ديگر،جايگزيني بخشهاي برداشتهشده با بتن كم عيار است .شرايط كار را بايد مهندس … كند.
۷- معمولا بتنريزي در زير آب به وسيله لوله انجام ميگيرد.
۸- لازم است،به ويژه در موارد زير،شرايط و نحوه كاربرد مشخص باشد:
- انتخاب نوع سيمان.
- عيار كمينه سيمان و ديگر عوامل تشكيل دهنده بتن:
- مواد افزودني احتمالي در بتن:
- حفاظتهاي پيش بيني شده و شرايط به كارگيري آن.
مصوب 1369/03/21 کمیسیون امور زیر بنایی و صنعت هیات دولت
اکثریت وزرای عضو کمیسیون امور زیربنائی و صنعت هیات دولت در جلسه مورخ 1369 /3 / 21 ب. ت. ب. اختیارات تفویضی موضوع تصویبنامه شماره 93648/ ت 911 مورخ 1368/10/23 هیات وزیران، بنا به پیشنهاد وزارت مسکن و شهرسازی و وزارت کشور و به استناد ماده (13) قانون نظام معماری و ساختمانی مصوب 1352 تصویب نمودند.
مقررات مربوط به « پی وپی سازی » از مجموعه ضوابط و مقررات ساختمانی کشور به شرح پیوست تعیین میگردد و رعایت آن در طراحی و اجرای ساختانهائی که در حوزه شمول این مقررات قرار دارند، الزامی است.
2 -وزارت مسکن و شهرسازی موظف است ظرف (3) ماه از تاریخ ابلاغ این تصویبنامه فهرست تفصیلی انواع ساختانهای عمومی و مخاطره آمیز و فرم کنترل اجرای مقررات مربوط به « پی وپی سازی » را تهیه و به شهرداریهای سراسر کشور ابلاغ نماید.
3 - در اجرای ماده (14) قانون نظام معماری و ساختمانی، شهرداریها مکلفند بعد از (3) ماه از تاریخ ابلاغ این تصویبنامه مشخصات فنی پی های ساختانهای مشمول آن را براساس مقررات مربوط به « پی وپی سازی » در پروانه های ساختمانی درج نموده و مالکان و مهندسان طراح و محاسب را مکلف نمایند همراه با نقشه های تسلیمی، فرم کنترل اجرای مقررات مزبور را امضا و به ضمیمه آن ارائه نمایند.
این تصویبنامه در تاریخ 1369/5/3 به تایید مقام محترم ریاست جمهوری رسیده است.
7- مقدمه: این مبحث شامل مقررات مربوط به اجرای پی ساختانها بوده و شامل بخشها و فصول ذیل م. ب.:
مقررات بخشهای 5،4،3 که به ترتیب مربوط به پی های عمیق و پی های نیمه عمیق و پی های ویژه خواهد بود و توضیحات مربوط به هر یک پس از تدوین و تصویب به بخشهای موجود ضمیمه خواهد گردید در متن مقررات حاضر هر جا که دستورالعمل یا آییننامه دفترچه مشخصات فنی دیگر ارجاع داده شده مراد مدارکی است که توسط مراجع داخلی مسئول تدوین شده یا میشوند و مادام که چنین مدارکی توسط مراجع مسئول داخلی تدوین نشدهاند استفاده کنندگان میتوانند به تشخیص و مسئولیت خود وبه سایر مدارک معتبر رجوع نمایند.
رعایت کلیه مقررات بخشهای 1 و 2 در طرحی و اجرای ساختانهای مشروحه ذیل الزامی است:
الف - کلیه ساختانهای دولتی و متعلق به نهادهای انقلاب اسلامی شامل ساختانهائیکه توسط دستگاههای اجرایی،شرکتها و سازمانهای دولتی،نهادهای انقلاب اسلامی و سازمانها و موسسات و شرکتهای که شمول مقررات عمومی وبر آنها مستلزم و ذکر نام است و یا توسط بخش خصوصی برای واگذاری به دولت ونهادهای انقلاب اسلامی ساخته میشوند.
ب - کلیه ساختانهای غیر دولتی عمومی.
ج - کلیه ساختانهای غیر دولتی مخاطرهآمیز که در آنها مواد اشتعالزا یا قابل انفجار یا تشعشعزا نگهداری میشود یا مورد استفاده وسیع قرار میگیرد.
- در طراحی و اجرای سایر ساختانهای واقع در محدوده شهرهائی که از طرف وزارت مسکن و شهرسازی براساس ------تبصره (2) و ماده (6) اصلاحی قانون نظام معماری و ساختمانی اعلام شده یا میشوند صرفاً رعایت بخش دوم مقررات مربوط به «پی و پی سازی» الزامی است و متناسب با توسعه امکانات فنی در کشور با اعلام مشترک وزارتخانههای مسکن و شهرسازی و کشور، رعایت بخش اول در شهرهای موضوع تبصره فوق نیز الزامی میگردد.
به طور کلی میتوان پی ها را به چهار گروه عمده تقسیم کرد:
اتخاذ تدابیر لازم و اجرای در خور آنها به منظور تامین پایداری هرنوع ساختانها برای به وجود آوردن تعادل مناسب بین بنا و زمین در تماس با آن پیسازی نام دارد.
به لحاظ اهداف شناسایی،ترجیح دارد این مهندس، یک مهندس …(راه و ساختمان) با تخصص مکانیک خاک و مهندسی پی باشد.
3- کسب اطلاع از اشخاص و بررسی (3) مدارکی که ممکن است اطلاعاتی را (مثلا درباره محیط اطراف و همچنین نوع پی ساختانهای موجود در محل و مجاورت نزدیک آن)در مورد محل به دست دهد.
4- روشهای اجرای پیهای ساختانها،در بردارنده
گودبرداری برای پی به عملیات خاکیای گفته میشود که با هدف احداث گودهایی که بخشهای در تماس مستقیم با زمین ساختانها در آن قرار میگیرد،انجام میپذیرد.
کف گودها مربوط به شالوده ساختانها باید هر چه کمتر در معرض اثرات جوی و محیطی قرار داشته باشد(5).
در حالت آب کشی و تخلیه باید به منظور احتراز از بروز مشکلات زیر،پیشگیریهای لازم به عمل آید:
شالودههای ساختانها باید ب. ت. ب. معیارها و دستورالعملهای «دفترچه مشخصات فنی» مربوط را به اجرای کارهای بتنی و همچنین مقررات زیر احداث شوند.
ج- برای بتن شالودههای نواری که فقط آرماتور کلاف دارند، باید عیار کمینه، 250 کیلو گرم سیمان در مترمکعب بتن در حالت بتن ریزی در خشکی و 350 کیلو گرمسیمان در مترمکعب در شرایط بتن ریزی در خشکی و 350 کیلوگرم کیلوگرم سیمان در مترمکعب در شرایط بتن ریزی در داخل آب باشد.عیارهای کمینه یاد شده برای تامین حفاظت کافی آرماتورها در برابر خوردگی لازم است.
3- از جمله دستگاههایی که میتوانند در این باره مورد سوال قرار گیرند عبارتاند از:
3- به عنوان مثال،طراحی پی دودکشها،منابع آب و نظایر آنها تابع مقررات ویژه مربوط به خود م. ب..
6- تمامی عواملی که در کف گود به آن برخورد میشود مانند سنگها،شالودههای قدیمی و به طور کلی هر گونه عدسی زمین مقاوم که احتمال تشکیل نقاط سخت موضعی را در زیر شالودههای گسترده و شالودههای نواری پدید میآورند باید تا عمقی مناسب برداشته شوند تا از ناهماهنگی در زیر شالوده اجتناب شود.راهحلهای مناسب دیگری هم میتوانند به کار گرفته شوند.
دریافت فایل پیدیاف
کمیسیون امور زیربنایی و صنعت هیات دولت
موارد مرتبط
برای این صفحه موردِ مرتبطی ثبت نشده.
