نامشخص
طرح جامع امداد و نجات کشور با اصلاحات و الحاقات بعدی
هيئت وزيران در جلسه مورخ 17/1/1382 بنا به پيشنهاد شماره 212ـ17 مورخ 17/12/1379 جمعيت هلال احمر جمهوري اسلامي ايران و به استناد ماده (44) قانون برنامه سوم توسعه اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي جمهوري اسلامي ايران ـ مصوب 1379ـ طرح جامع امداد و نجات كشور را به شرح زير تصويب نمود:
طرح جامع امداد و نجات كشور
مصوب 1382,01,17
با اصلاحات و الحاقات بعدي
فصل اول ـ كليات
ماده 1 ـ تعاريف و مفاهيم زير در اين طرح در معاني مشروح مربوط بكار ميروند:
1 ـ بحران: حوادثي است كه در اثر رخدادها و عملكردهاي طبيعي و انساني بهطور ناگهاني به وجود ميآيد، مشقت و سختي را به يك مجموعه يا جامعه انساني تحميل ميكند و برطرف كردن آن نياز به اقدامات اضطراري، فوري و فوقالعاده دارد.
2 ـ بحران ملي: بحراني است كه مقابله با آن خارج از توان مجموعه مديريت بحران و امكانات يك استان باشد. ساير موارد به عنوان بحران استاني يا محلي محسوب ميشود.
تبصره ـ نوع بحران از حيث ملي، منطقه اي يا محلي بودن، براساس پيشنهاد استاندار استان مربوط و تأييد رييس ستاد حوادث و سوانح غيرمترقبه كشور مشخص ميشود.
3 ـ مديريت بحران: فرايند عملكرد و برنامه ريزي مقامات دولتي و دستگاههاي اجرايي دولتي و عمومياست كه با مشاهده، تجزيه و تحليل بحرانها، به صورت يكپارچه، جامع و هماهنگ با استفاده از ابزارهاي موجود تلاش ميكنند از بحرانها پيشگيري نمايند يا در صورت بروز آنها در جهت كاهش آثار، آمادگي لازم، امدادرساني سريع و بهبود اوضاع تا سطح وضعيت عادي تلاش نمايند.
4 ـ مديريت مخاطرات (ريسك): فرايندي است كه سطح تحمل يك خطر مشخص را در جامعه شناسايي ميكند و اين اطلاعات را در جهت تصميم گيري براي اقدامات مربوط به كاهش اثرات مخاطرات و مقابله با آنها به كار ميبرد. اين فرايند ب. ت. ب. منافع و هزينههاي كاهش مخاطرات انجام ميگيرد.
5 ـ امداد و نجات: عمليات امداد و نجات به عنوان بخش عمدة مرحلة مقابله شامل جستجو، نجات، ارايه كمكهاي اوليه، انتقال مجروحان تا نزديكترين و اولين مركز درماني، تغذيه اضطراري، تأمين سرپناه اضطراري، تخليه جمعيتها، تأمين امكانات اوليه و دريافت و توزيع كمكهاي مردمي و اقلام اهدايي سازمانهاي غيردولتي داخلي،خارجي و بينالمللي است.
ماده 2 ـ موضوع فعاليتها و مجموعه اقدامات مشمول اين طرح عبارتند از:
1ـ پيش گيري: مجموعه اقداماتي است كه پيش، هنگام و پس از وقوع بحران با هدف جلوگيري از وقوع مخاطرات يا كاهش آثار زيان بار آن انجام ميشود.
2ـ آمادگي: مجموعه اقداماتي است كه توانايي جامعه ـ دولت و مردم ـ را در انجام مراحل مختلف مديريت بحران افزايش ميدهد. آمادگي شامل جمع آوري اطلاعات، پژوهش، برنامهريزي، ايجاد ساختارهاي مديريتي، آموزش، تأمين منابع، تمرين و مانور است. آموزش شامل آموزشهاي همگاني،تخصصي،نهادهاي مدني، صنايع و حرف،رسانههاي گروهي و صدا و سيما است.
3ـ مقابله: ارايه خدمات اضطراري به دنبال وقوع بحران است با هدف نجات جان و مال انسانها، تأمين رفاه نسبي براي آنها و جلوگيري از گسترش خسارات. مقابله شامل امداد و نجات، بهداشت، درمان، تأمين امنيت، ترابري، ارتباطات، تدفين، دفع مواد زايد جامد، دفع فاضلاب، مهار آتش، كنترل مواد خطرناك، سوخت رساني، اطلاع رساني و هشدار است.
4ـ بازسازي: بازگرداندن شرايط يك منطقة آسيب ديده پس از بحران به شرايط عادي با درنظر گرفتن ويژگيهاي توسعه پايدار و كليه ضوابط ايمني است.
ماده 3 ـ هدف از تصويب طرح جامع امداد و نجات عبارت است از: سازماندهي و هم پيوسته كردن كليه عناصر و عوامل مديريت بحران، استفاده از تماميامكانات ملي، استاني و نيروهاي مردمي، هدايت كليه كمكهاي دولتي و غيردولتي داخلي و خارجي به منظور پيش گيري و كاهش آثار بلاياي طبيعي، ارايه حداكثر خدمات امداد و نجات سازمان يافته، تقليل تلفات انساني و اقتصادي، جبران و بازسازي و بازگرداندن شرايط زندگي به وضعيت اوليه قبل از بحران، ايجاد آمادگي لازم در مردم و تعيين دقيق نقش و وظايف دستگاههاي اجرايي براي مقابله با بحران.
ماده 4 ـ راهكارهاي اساسي عبارتند از :
1ـ انجام مطالعات و تحقيقات به منظور بهره برداري لازم از اصول و دستاوردهاي علمي، تخصصي و تجربي داخل كشور و كشورهاي مختلف جهان و انتقال روشهاي پيشرفته مديريت بحران به نظام قانونگذاري، برنامه ريزي و اجرايي كشور.
2ـ اجراي برنامههاي ملي و منطقه اي و سرمايه گذاري لازم در مراحل مختلف مديريت بحران با اولويت پيش گيري و كاهش آثار بلاياي طبيعي.
3ـ سازماندهي، هماهنگي و به كارگيري كليه دستگاههاي اجرايي دولتي و غيردولتي، تحت برنامهريزي و مديريت منسجم و تعيين شرح وظايف تفصيلي آنها در بحرانها.
4ـ جلب مشاركت و همكاريهاي مردمياز طريق آموزش عمومي، ايجاد آمادگي، هدايت كمكهاي مردمي به نحو مطلوب و توزيع آنها بين آسيب ديدگان، سازماندهي و آموزش نيروهاي داوطلب در شبكه مديريت بحران.
5ـ استفاده صحيح و بهينه از كليه امكانات دولتي و غيردولتي به منظور ارايه حداكثر خدمات در بحرانها.
6ـ پشتيبانيهاي لازم قواي سه گانه، وزارتخانهها، نهادها و نيروهاي مسلح ـ به ويژه نيروي مقاومت بسيج ـ در بالاترين سطح ممكن.
فصل دوم ـ ستاد حوادث و سوانح غير مترقبه كشور و ستادهاي تابع آن
ماده 5 ـ به منظور سياستگذاري كلي، برنامه ريزي ملي و نظارت عاليه بر امر مديريت بحران كشور ستاد حوادث و سوانح غيرمترقبه كشور ـ كه در اين طرح ستاد ناميده ميشود ـ تشكيل ميگردد.
تبصره ـ از زمان تصويب اين طرح كليه مسؤوليتها و اختيارات ستاد حوادث غيرمترقبه كشور و ديگر نهادها و مجامع موازي به ستاد منتقل ميشود.
ماده 6(اصلاحي 19ˏ07ˏ1383) ـ اعضاي ستاد عبارتند از:
1ـ وزير كشور (رييس).
2ـ وزير بهداشت، درمان و آموزش پزشكي.
3ـ وزير پست و تلگراف و تلفن.
4ـ وزير آموزش و پرورش.
5ـ وزير دفاع و پشتيباني نيروهاي مسلح.
6ـ وزير راه و ترابري.
7ـ وزير نيرو.
8ـ وزير مسكن و شهرسازي.
9ـ وزير جهاد كشاورزي.
10ـ وزير فرهنگ و ارشاد اسلامي.
11ـ وزير امور اقتصادي و دارايي.
12ـ وزير امور خارجه.
13ـ وزير علوم،تحقيقات و فناوري.
14ـ رييس سازمان مديريت و برنامه ريزي كشور.
15ـ رييس جمعيت هلال احمر جمهوري اسلامي ايران.
16ـ فرمانده نيروي مقاومت بسيج.
17ـ رييس سازمان صدا و سيماي جمهوري اسلامي ايران.
18ـ رييس ستاد كل نيروهاي مسلح.
19 ـ رييس سازمان شهرداريهاي كشور.
20 ـ فرمانده نيروي انتظاميجمهوري اسلامي ايران.
21ـ رييس بنياد مسكن انقلاب اسلامي.
22ـ رئيس سازمان هواشناسي كشور.
23ـ رييس سازمان حفاظت محيط زيست.
تبصره ـ در صورت عدم امكان حضور هر يك از اعضا ( به استثناي رييس ستاد) معاون ذيربط ميتواند با هماهنگي دبيرخانه ستاد در جلسات شركت نمايد.
ماده 7 ـ وظايف و اختيارات ستاد عبارت است از:
1ـ سياستگذاري و تعيين راهبردهاي جامع در زمينه مديريت بحران.
2ـ برنامه ريزي ملي جهت اجراي نظام مديريت بحران.
3ـ سازماندهي براي استفاده از منابع موجود.
4ـ هماهنگ نمودن وظايف، اختيارات و مسؤوليتهاي كليه بخشها، واحدها و تشكيلات دولتي و غيردولتي در امر مديريت بحران.
5ـ سازماندهي و برنامه ريزي جهت استفاده از مشاركتهاي مردمي درخصوص بحرانها.
6ـ تهيه پيش نويس لوايح قانوني، مقررات و مصوبات دولتي در ارتباط با مديريت بحران، جهت ارايه به
هيئت وزيران از طريق وزير كشور.
7ـ ايجاد هماهنگي و مشاركت در تهيه برنامههاي توسعه پايدار براساس ملاحظات مديريت بحران.
8ـ نظارت و ارزشيابي برنامههاي مديريت بحران در تشكيلات دولتي، غيردولتي و مشاركتهاي مردمي و ارايه راهكارهاي مناسب جهت رفع نواقص و كاستيها.
9ـ بررسي و تصويب پيشنهادهاي كارگروههاي زيرمجموعه ستاد.
10ـ تصويب درخواست كمكهاي خارجي.
11ـ اعلام وضعيت بحرانهاي ملي و استاني.
12ـ پي گيري و پيش بيني تأمين اعتبارات و امكانات مالي موردنياز مديريت بحران كشور.
تبصره ـ در هنگام بروز بحران، كليه وزارتخانهها، مؤسسات دولتي و نيروهاي نظامي و انتظاميموظفند با رعايت سلسله مراتب فرماندهي بنا به اعلام رييس يا جانشين رييس ستاد با كليه امكانات و نيروي انساني در عمليات مقابله با بحران شركت نمايند.
ماده 8 ـ ستاد سالي چهار جلسه عادي و در شرايط اضطراري بنا به پيشنهاد رييس ستاد، به تعداد موردنياز جلسه فوقالعاده تشكيل ميدهد.
ماده 9 ـ به منظور ايجاد هماهنگي پشتيباني، تصميم سازي، پي گيري عمليات اجرايي ستاد و ايجاد واحدهاي تخصصي و اداري وابسته، دبيرخانه ستاد در وزارت كشور تشكيل ميشود.
تبصره ـ تشكيلات دبيرخانه به پيشنهاد وزارت كشور و تأييد سازمان مديريت و برنامه ريزي كشور، با رعايت قوانين و مقررات مربوط تدوين ميشود.
ماده 10 ـ وظايف دبيرخانه ستاد عبارت است از:
1ـ انجام فرايند تصميم سازي و پشتيباني.
2ـ انجام امور مطالعاتي، تحقيقاتي و پژوهشي كاربردي به منظور پشتيباني كارشناسي ستاد از طريق مجامع و مراكز ذيربط.
3ـ برقراري ارتباط با مراكز علمي، تحقيقاتي و اجرايي در داخل و خارج از كشور.
4ـ مديريت شبكه اطلاعات مديريت بحران (شامل سيستم اطلاع رساني و هشدار).
5ـ طراحي و راه اندازي شبكه اطلاع رساني مناسب به منظور ايجاد ارتباط ميان سازماني و اطلاعرساني به عموم مردم درخصوص بحرانها.
6ـ مديريت امور مالي ستاد در چهارچوب اعتبارات و برنامههاي مصوب.
7ـ نظارت بر طرحهاي پژوهشي كارگروههاي تابع.
8ـ ايجاد هماهنگي بين ستاد حوادث و سوانح غيرمترقبه استانها و سازمانهاي مسؤول امور تخصصي مديريت بحران و ارزيابي فعاليت آنها زيرنظر ستاد.
9ـ پشتيباني تشكيل جلسات ستاد و كارگروه ملي آمادگي.
10ـ ابلاغ تصميمات، دستورالعملها و صورت جلسات و انجام كليه امور اداري لازم.
11ـ پي گيري اجراي مصوبات ستاد و كارگروه ملي آمادگي.
12ـ برقراري ارتباط بين اعضاي ستاد و سازمانهاي مسؤول و همكار امور مديريت بحران به منظور تبادل اطلاعات و هماهنگي.
13ـ بررسي نيازهاي اعتباري ستادهاي حوادث و سوانح غيرمترقبه استانها در مراحل چهارگانه بحران و پيگيري تأمين و توزيع آن براساس سياستها و برنامههاي مصوب ستاد.
14ـ پي گيري برگزاري سمينارها و گشتهاي علمي، آموزشي و پژوهشي مرتبط با مديريت بحران.
15ـ انتشار پوستر، بروشور، نشريه، جزوه و كتاب به منظور افزايش آگاهيهاي عمومي و گسترش فرهنگ ايمني و دانش مديريت بحران پس از اخذ مجوزهاي لازم.
ماده 11 ـ به منظور سياستگذاري استاني و اجراي مصوبات ستاد در سطح استانها، هماهنگي امور اجرايي و تصميم گيري مناسب، ستاد حوادث و سوانح غيرمترقبه استان ـ كه در اين طرح «ستاد استان» ناميده ميشود ـ در مركز هر يك از استانهاي كشور زيرنظر ستاد تشكيل ميشود.
ماده 12(اصلاحي 26ˏ01ˏ1383) ـ اعضاي ستاد استان عبارتند از:
1ـ استاندار (رييس).
2ـ مديرعامل جمعيت هلال احمر استان.
3ـ رييس دانشگاه علوم پزشكي و خدمات بهداشتي و درماني استان.
4ـ مديرعامل شركت مخابرات استان.
5ـ مديرعامل شركت آب و فاضلاب استان.
6ـ مديرعامل شركت برق منطقه اي استان.
7ـ رييس سازمان مديريت و برنامه ريزي استان.
8ـ فرمانده ارشد سپاه در منطقه.
9ـ فرمانده ارشد ارتش در منطقه.
10ـ فرمانده نيروي مقاومت بسيج در استان.
11ـ رييس سازمان بازرگاني استان.
12ـ مدير كل صدا و سيماي مركز استان.
13ـ رييس سازمان مسكن و شهرسازي استان.
14ـ مدير كل راه و ترابري استان.
15ـ رييس سازمان جهاد كشاورزي استان.
16ـ رييس شوراي اسلامي استان و در غياب وي رييس شوراي اسلاميشهر مركز استان.
17ـ مدير كل سازمان بهزيستي استان .
18ـ مدير كل امور اقتصادي و دارايي استان.
19ـ مدير كل فرهنگ و ارشاد اسلامي استان.
20ـ مدير كل دادگستري استان.
21ـ رييس سازمان آموزش و پرورش استان.
22ـ شهردار شهر مركز استان.
23ـ رييس بنياد مسكن انقلاب اسلامي استان.
24ـ مديركل حفاظت محيط زيست استان .
25 ـ رييس سازمان شهرداريهاي استان .
26ـ فرمانده ناحيه انتظامي استان.
27 ـ مدير كل هواشناسي استان.
تبصره ـ بنا به ضرورت، رييس ستاد ميتواند از ساير افراد براي شركت در جلسات دعوت نمايد.
ماده 13 ـ وظايف و اختيارات ستاد استان عبارت است از:
1ـ سياست گذاري در زمينه مديريت بحران استان با تبعيت از سياستهاي ملي.
2ـ هماهنگي و نظارت بر فعاليت ستادهاي حوادث و سوانح غيرمترقبه شهرستانها.
3ـ مديريت بحران بحرانهاي استاني در مراحل پيشگيري، مقابله و بازسازي با همكاري ستادهاي شهرستانها و سازمانهاي مسؤول امور تخصصي مديريت بحران.
4ـ اعمال جنبههاي پيش گيري (پيش، هنگام و پس از بروز بحران) در ابعاد استاني با همكاري ستادهاي شهرستانها و سازمانهاي مسؤول امور تخصصي مديريت بحران.
5ـ مديريت مرحله آمادگي مديريت بحران ملي از طريق ارجاع جنبههاي آمادگي به كارگروه آمادگي استان، موضوع ماده (25) اين طرح، پشتيباني و هدايت فعاليت كارگروه آمادگي استان و ابلاغ مصوبات آن كارگروه به سازمانهاي ذيربط.
6ـ توزيع اعتبارات و امكانات استاني موردنياز مديريت بحران استان.
7ـ درخواست اعلام وضعيت بحران ملي يا منطقه اي از ستاد.
8ـ اعلام وضعيت بحران استاني.
تبصره ـ در هنگام بروز بحران، كليه ادارات، موسسات دولتي و نيروهاي نظامي و انتظامياستان موظفند با رعايت سلسله مراتب فرماندهي بنا به اعلام رييس يا جانشين رييس ستاد استان با كليه امكانات و نيروي انساني در عمليات مقابله با بحران شركت نمايند.
ماده 14 ـ ستاد استان در شرايط عادي حداقل هر سه ماه يك بار و در شرايط اضطراري بنا به پيشنهاد رييس ستاد استان به تعداد مورد نياز جلسه فوق العاده تشكيل ميدهد.
ماده 15 ـ دبيرخانه ستاد استان در استانداري مربوط تشكيل ميشود.
ماده 16 ـ به منظور تحقق بخشيدن به سياستهاي تعيين شده توسط ستاد و تصميمات ستاد استان و اعمال مديريت بحران در شهرستانها، ستاد حوادث و سوانح غيرمترقبه شهرستان ـ كه در اين طرح «ستاد شهرستان» ناميده ميشود ـ در كليه شهرستانهاي كشور تشكيل ميگردد.
ماده 17(اصلاحي 26ˏ01ˏ1383) ـ اعضاي ستاد شهرستان عبارتند از:
1ـ فرماندار (رييس).
2ـ رييس شعبه جمعيت هلال احمر.
3ـ شهردار شهر مركز شهرستان.
4ـ رييس شوراي شهر مركز شهرستان.
5ـ فرمانده منطقه انتظامي در شهرستان.
6ـ فرمانده ناحيه مقاومت بسيج در شهرستان.
7ـ رييس شبكه بهداشت و درمان شهرستان.
8ـ رييس اداره مخابرات شهرستان.
9ـ رييس اداره برق شهرستان.
10ـ رييس اداره آب و فاضلاب شهرستان.
11ـ نماينده سازمان مسكن و شهرسازي استان.
12ـ رييس اداره جهاد كشاورزي شهرستان.
13ـ رييس اداره راه و ترابري شهرستان.
14ـ رييس اداره بازرگاني شهرستان.
15ـ رييس اداره ثبت اسناد و املاك شهرستان.
16ـ نماينده شركت گاز شهرستان.
17ـ رييس دادگستري شهرستان.
18ـ رييس سازمان تبليغات اسلامي شهرستان .
19ـ رئيس اداره هواشناسي شهرستان.
20ـ رئيس اداره فرهنگ و ارشاد اسلامي شهرستان.
ماده 18 ـ رييس ستاد شهرستان ميتواند با دعوت از ساير سازمانها و دستگاهها حسب مورد، نسبت به تشكيل كارگروههاي تخصصي موردنياز اقدام نمايد.
ماده 19 ـ وظايف، اختيارات و تكاليف ستاد شهرستان عبارتند از:
1ـ مديريت بحران بحرانهاي شهرستاني در مراحل پيشگيري، مقابله و بازسازي با همكاري سازمانهاي مسؤول امور تخصصي مديريت بحران.
2ـ اعمال جنبههاي پيش گيري (پيش، هنگام و پس از بروز بحران) در ابعاد شهرستاني با همكاري سازمانهاي مسؤول امور تخصصي مديريت بحران.
3ـ توزيع اعتبارات و امكانات شهرستاني موردنياز مديريت بحران شهرستان.
4ـ درخواست اعلام وضعيت بحران استاني از ستاد استان.
5ـ اعلام وضعيت بحران شهرستاني.
تبصره 1 ـ كليه فعاليتهاي ستاد شهرستان زيرنظر ستاد استان صورت ميگيرد.
تبصره 2 ـ در هنگام بروز بحران، كليه ادارات و نهادهاي دولتي و غيردولتي و نيروهاي نظامي و انتظامي موظفند با رعايت سلسله مراتب فرماندهي بنا به اعلام رييس ستاد شهرستان با كليه امكانات و نيروي انساني در عمليات مقابله با بحران شركت نمايند.
ماده 20 ـ ستاد شهرستان در شرايط عادي حداقل هر سه ماه يك بار و در شرايط اضطراري بنا به پيشنهاد رييس ستاد شهرستان به تعداد مورد نياز جلسه فوق العاده تشكيل ميدهد.
فصل سوم ـ كارگروه ملي آمادگي و كارگروههاي آمادگي استان
ماده 21 ـ به منظور مديريت و پي گيري مجموعه اقدامات آمادگي موضوع بند (2) ماده (2) اين طرح، كارگروه ملي آمادگي زيرنظر ستاد با تركيب زير تشكيل ميشود:
1ـ معاون هماهنگي امور عمراني وزير كشور (رييس).
2ـ معاون وزير نيرو.
3ـ معاون وزير جهاد كشاورزي.
4ـ معاون وزير بهداشت، درمان و آموزش پزشكي.
5ـ معاون وزير راه و ترابري.
6ـ معاون وزير مسكن و شهرسازي.
7ـ معاون وزير بازرگاني.
8ـ معاون وزير علوم،تحقيقات وفناوري.
9ـ معاون رييس سازمان مديريت و برنامه ريزي كشور.
10ـ جانشين فرمانده نيروي مقاومت بسيج.
11ـ دبير كل جمعيت هلال احمر جمهوري اسلامي ايران.
12ـ رييس سازمان هواشناسي كشور.
13ـ معاون رييس سازمان حفاظت محيط زيست.
14ـ رييس موسسه ژئوفيزيك دانشگاه تهران.
15ـ رييس پژوهشگاه زلزله شناسي.
ماده 22 ـ رييس كارگروه ملي آمادگي ميتواند برحسب مورد از افراد كارشناس ذيربط جهت شركت در جلسات كارگروه، دعوت به عمل آورد.
ماده 23 ـ وظايف و اختيارات كارگروه ملي آمادگي عبارتند از:
1ـ هماهنگي و نظارت بر عملكرد كارگروههاي تخصصي.
2ـ بررسي طرحها و پيشنهادات واصله از كارگروههاي تخصصي و تلفيق و هماهنگي با طرحها و پيشنهادات ساير كارگروهها با رعايت سياستهاي ستاد.
3ـ پشتيباني، هماهنگي، نظارت و سياستگذاري فعاليتهاي كارگروههاي آمادگي استانها.
4ـ مشاركت در تهيه برنامههاي توسعه پايدار براساس ملاحظات مديريت بحران.
5ـ تهيه و تلفيق برنامههاي كلي مديريت بحران در سطوح مختلف.
6ـ تهيه پيش نويس لوايح در زمينه مديريت بحران كشور و ارايه به ستاد.
7ـ برنامه ريزي، ارزيابي و تصويب طرحهاي آموزشي و پژوهشي در رابطه با حوادث و بلاياي طبيعي در سطوح مختلف كشور.
8ـ نظارت و برنامه ريزي براي برگزاري مانورها و بازنگري در برنامهها و دستورالعملهاي مربوط.
9ـ برنامه ريزي جهت فراهم كردن زمينه انتقال دانش و فناوري مربوط به مديريت بحران به مراجع ذيربط.
10ـ بررسي و برآورد اعتبار مورد نياز براي فعاليتهاي كارگروه و پيشنهادآن به ستاد.
ماده 24 ـ كارگروه ملي آمادگي سالي چهار بار جلسه عادي خواهد داشت و در صورت نياز بنا به تشخيص رييس كارگروه، جلسه فوق العاده تشكيل ميشود.
ماده 25 ـ به منظور هماهنگي و پي گيري اقدامات آمادگي، «كارگروه آمادگي استان» زير نظر ستاد استان تشكيل ميشود.
ماده 26 ـ اعضاي كارگروه آمادگي استان عبارتند از:
1ـ معاون امور عمراني استاندار (رييس كارگروه).
2ـ رييس سازمان مديريت و برنامه ريزي استان.
3ـ رييس سازمان جهاد كشاورزي استان.
4ـ مدير كل راه و ترابري استان.
5ـ رييس سازمان بازرگاني استان.
6ـ مديرعامل جمعيت هلال احمر استان.
7ـ رييس دانشگاه علوم پزشكي و خدمات بهداشتي درماني استان.
8ـ رييس سازمان مسكن و شهرسازي استان.
9ـ مديركل هواشناسي استان.
10ـ مديركل حفاظت محيط زيست استان.
11ـ رييس سازمان جنگلها و مراتع استان.
12ـ مديرعامل سازمان آب منطقه اي استان.
13ـ مديرعامل شركت برق منطقه اي استان.
14ـ بالاترين مقام مسؤول شركت پخش فراوردههاي نفتي در استان.
15ـ مديرعامل شركت گاز استان.
16ـ فرمانده منطقه مقاومت بسيج استان.
17ـ فرمانده ناحيه انتظامي استان.
ماده 27 ـ كارگروه ملي آمادگي با همكاري كارگروههاي تخصصي آن موظف است حداكثر ظرف مدت شش ماه پس از ابلاغ اين طرح، برنامههاي مورد نياز خود را با عنايت به شرح وظايف و تكاليف مربوط، تهيه و به تصويب ستاد برساند و متعاقب آن در چارچوب برنامههاي توسعه كشور، برنامه جامع خود را تنظيم و در مقاطع مربوط به ستاد ارايه نمايد.
ماده 28 ـ مديريت و فرماندهي مراحل ديگر مديريت بحران (شامل پيش گيري، مقابله و بازسازي) مستقيماً توسط ستاد اعمال ميشود و فرماندهي امور تخصصي آن بر عهدة سازمانهاي مسؤول كارگروههاي تخصصي است.
فصل چهارم ـ كارگروههاي تخصصي
ماده 29 ـ كارگروه ملي آمادگي با همكاري سه گروه كارگروه به شرح زير وظايف خود را انجام ميدهد:
1ـ كار گروههاي تخصصي عملياتي: مرحله آمادگي امور تخصصي مديريت بحران را انجام ميدهند.
2ـ كار گروههاي تخصصي پيشگيري و مديريت مخاطرات: برنامه ريزيها و هماهنگيهاي لا زم براي فعاليتهاي پيشگيري و مديريت مخاطرات را انجام ميدهد به بررسي مخاطرات عمده تهديد كننده كشور و ويژگيهاي آنها ميپردازند.
3ـ كارگروههاي تخصصي آموزش: به انجام برنامه ريزيها و هماهنگيهاي لازم براي آموزش تخصصي و همگاني مديريت بحران در چهارمرحله آن و ارتقاي سطح آمادگي جامعه در برابر بحرانها ميپردازند.
ماده 30 ـ وظايف كلي كارگروههاي تخصصي كارگروه ملي آمادگي عبارتند از:
1ـ همكاري در جمع آوري اطلاعات در زمينه تخصصي مربوط.
2ـ هدايت پژوهشهاي تخصصي موردنياز مديريت بحران.
3ـ تهيه برنامههاي مورد نياز مراحل چهارگانه مديريت بحران در زمينه تخصصي مربوط جهت ارايه به مراجع مربوط.
4ـ هماهنگي جهت ايجاد ساختارهاي مديريتي موردنياز در مراحل مختلف مديريت بحران در زمينههاي تخصصي مربوط.
5ـ تهيه برنامههاي آموزشي و هدايت آنها در زمينه تخصصي مربوط.
6ـ برنامه ريزي تأمين منابع مديريت بحران در زمينه تخصصي مربوط.
7ـ تهيه برنامههاي تمرين و مانور و نظارت بر انجام آنها در زمينه تخصصي مربوط.
8ـ ارايه نظر كارشناسي به كارگروه ملي آمادگي و ستاد.
ماده 31 ـ وظايف كارگروههاي تخصصي پيشگيري و مديريت مخاطرات عبارت است از:
1 ـ ساماندهي فعاليتهاي مرتبط با پيشگيري و كاهش اثرات بحرانها.
2 ـ ساماندهي فعاليتهاي مرتبط با پيشگيري و مديريت مخاطرات .
3 ـ شناسايي مخاطرات جامعه و اولويت بندي آنها.
4 ـ تعيين معيارها و استانداردهاي ايمني در تماميامور عمراني كشور و برقراري ساز و كارهايي جهت الزام بكارگيري آنها.
ماده 32 ـ وظايف كارگروههاي تخصصي آموزش عبارت است از:
1ـ شناسايي و تعيين گروههاي آموزش جو و اولويت بندي آنها .
2ـ تعيين و ارايه مطالب آموزشي براي گروههاي مختلف ب. ت. ب. شرايط علمي و كاري آنها.
3ـ ارايه آموزشهاي تخصصي با استفاده از تجربيات اساتيد و صاحبنظران امر مديريت بحران در كشور.
4ـ ساماندهي آموزش مراكز دولتي و غير دولتي در جهت ارايه آموزشهاي مرتبط در زمينه مراحل چهارگانه مديريت بحران.
5ـ استفاده از شيوههاي گوناگون آموزش در زمانها و مكانهاي مناسب.
6ـ ايجاد زمينه جلب مشاركت مردمي در چهار مرحله بحران با آموزشهاي ارايه شده.
7ـ مشاركت دادن فعال تماميسازمانهاي دخيل در امر آموزش مديريت بحران .
ماده 33 ـ علاوه بر سازمانهاي مسؤول امور مديريت بحران كشورـ مندرج در ماده(6) اين طرح، وزارتخانهها و سازمانهاي زير نيز موظفند در زمينه مسايل آموزشي مديريت بحران با ستاد همكاري نمايند:
1 ـ وزارت آموزش و پرورش از طريق :
الف ـ گنجاندن آموزشهاي مستقيم و غير مستقيم آشنايي با بلاياي طبيعي شايع ايران، ايمني و مديريت بحران در كتب درسي و انتشارات كمك آموزشي دورههاي مختلف تحصيلي .
ب ـ گنجاندن اصول و مفاهيم ايمني و مديريت بحران در فعاليتهاي فوق برنامه.
پ ـ برگزاري مانورهاي سالانه در مدارس كشور با هماهنگي ستاد
ت ـ تشكيل شوراهاي ايمني در مدارس كشور با هماهنگي ستاد براي ساماندهي آموزش همگاني دانشآموزان.
ث ـ موظف نمودن واحد تأليفات كتب درسي براي اجباري نمودن مطالعه مطالب مربوط به حوادث غير مترقبه و بلاياي طبيعي در كتب درسي
2 ـ وزارت علوم، تحقيقات و فناوري از طريق:
الف ـ موظف نمودن تمام دانشگاههاي كشور براي آموزش همگاني مطالب مربوط به حوادث غير مترقبه و بلاياي طبيعي در زمينه مراحل چهارگانه بحران.
ب ـ گنجاندن اصول ايمني, مديريت بحران و آشنايي با بلاياي طبيعي شايع ايران در برنامه درسي رشتههاي مختلف.
پ ـ ايجاد و تداوم دورههاي دانشگاهي مربوط به شناخت مخاطرات، ايمني و مديريت بحران.
ت ـ گنجاندن اصول و مفاهيم ايمني و مديريت بحران در نشريات دانشگاهي .
ث ـ گنجاندن اصول و مفاهيم ايمني و مديريت بحران در فعاليتهاي فوق برنامه .
ج ـ برگزاري مانورهاي سالانه در دانشگاههاي كشور با هماهنگي ستاد.
چ ـ ايجاد شرايط مناسب براي انتقال اطلاعات تخصصي تر درباره آمادگي در برابر بلا ياي طبيعي ميباشد، به خصوص مقاوم سازي ساختمانها ( به ويژه براي دانشجويان رشتههاي مهندسي عمران، راه و ساختمان، شهرسازي).
3 ـ وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي از طريق:
الف ـ صدور خارج از نوبت مجوز به كتب و نشريات مرتبط با امور ايمني و مديريت بحران.
ب ـ حمايت از فيلمها، نمايشها، كتب و نشريات مرتبط با امور ايمني و مديريت بحران .
پ ـ گنجاندن موضوع ايمني در جشنوارههاي فيلم، تئاتر و مراسم كتاب و نمايشگاههاي ملي و بينالمللي سال.
ت ـ اولويت دادن و گنجاندن موضوع ايمني در سياستهاي تبليغي.
4 ـ سازمان صدا و سيماي جمهوري اسلامي ايران از طريق:
الف ـ ارايه آموزشهاي عمومي و تخصصي مديريت بحران از طريق راديو و تلويزيون .
ب ـ گنجاندن اصول و مفاهيم ايمني و مديريت بحران در فيلمها و نمايشها.
پ ـ گنجاندن اصول و مفاهيم ايمني و مديريت بحران در مسابقات.
ت ـ ارايه اخبار بحرانها و تحليل آنها براساس اصول مديريت بحران.
ث ـ ارايه تجربيات جهاني مديريت بحران توسط گزارش و فيلم.
5 ـ وزارت كار و امور اجتماعي از طريق:
الف ـ گنجاندن اصول و مفاهيم ايمني و مديريت بحران در آموزشهاي فني و حرفهاي .
ب ـ گنجاندن اصول و مفاهيم ايمني و مديريت بحران به ويژه در زمينه آمادگي و مقابله در برابر زلزله و مواد شيميايي محيط كار در دورههاي بازآموزي و آموزش ضمن خدمت كارگران.
6 ـ نيروهاي نظامي و انتظامي و بسيج از طريق:
الف ـ گنجاندن اصول و مفاهيم ايمني و مديريت بحران در آموزش نظاميسربازان وظيفه .
ب ـ گنجاندن اصول و مفاهيم ايمني و مديريت بحران در آموزش نظامي درجه داران و افسران.
پ ـ گنجاندن اصول و مفاهيم ايمني و مديريت بحران در دورههاي بازآموزي درجه داران و افسران.
7 ـ سازمان بهزيستي كشور از طريق:
الف ـ گسترش آموزش همگاني در خصوص بحرانها در سطح مهد كودكها و ساير مؤسسات تحت پوشش خود، ب. ت. ب. سطح فراگيري آنها.
ب ـ گسترش آموزشهاي ضمن خدمت تخصصي مديريت بحران براي كاركنان.
ماده 34 ـ كارگروههاي تخصصي عملياتي عبارتند از:
1ـ كارگروه تخصصي امداد و نجات، با مسؤوليت جمعيت هلال احمر جمهوري اسلامي ايران.
2ـ كارگروه تخصصي بهداشت و درمان، با مسؤوليت وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي.
3ـ كارگروه تخصصي حمل و نقل، با مسؤوليت وزارت راه و ترابري.
4ـ كارگروه تخصصي مخابرات و ارتباطات، با مسؤوليت وزارت پست و تلگراف و تلفن .
5ـ كارگروه تخصصي آوار و تدفين، با مسؤوليت وزارت كشور ( سازمان شهرداريهاي كشور ).
6ـ كارگروه تخصصي آتش نشاني و مواد خطرناك، بامسؤوليت وزارت كشور ( ستاد هماهنگي امور ايمني وآتش نشاني).
7ـ كارگروه تخصصي سوخت رساني و مواد نفتي، با مسؤوليت وزارت نفت.
8ـكارگروه تخصصي امنيت و انتظامات، با مسؤوليت وزارت كشور.
9ـ كارگروه تخصصي مديريت برق، آب و فاضلاب، با مسؤوليت وزارت نيرو.
10ـ كارگروه تخصصي تأمين مسكن، با مسؤوليت وزارت مسكن و شهرسازي .
11ـ كارگروه تخصصي كشاورزي و دامداري، با مسؤوليت وزارت جهاد كشاورزي.
12ـ كارگروه تخصصي صنعت و معدن، با مسؤوليت وزارت صنايع و معادن.
ماده 35 ـ كارگروههاي تخصصي پيشگيري و مديريت مخاطرات عبارتند از:
1ـ كارگروه تخصصي زلزله و لغزش لايههاي زمين، با مسؤوليت وزارت مسكن و شهرسازي.
2ـ كارگروه تخصصي آفات، امراض نباتي و سرمازدگي، با مسؤوليت وزارت جهاد كشاورزي.
3ـ كارگروه تخصصي احياي مراتع و مقابله با خشكسالي، با مسؤوليت وزارت جهاد كشاورزي .
4ـ كارگروه تخصصي سيل و طغيان رودخانه، با مسؤوليت وزارت نيرو.
5 ـ كارگروه تخصصي آلودگي هوا، با مسؤوليت سازمان حفاظت محيط زيست.
6 ـ كارگروه تخصصي بلاياي جوي، با مسؤوليت سازمان هواشناسي كشور .
ماده 36 ـ كارگروههاي تخصصي آموزش عبارتند از:
1 ـ كارگروه آموزش همگاني با مسؤوليت جمعيت هلال احمر.
2 ـ كارگروه آموزش تخصصي با مسؤوليت وزارت علوم، تحقيقات و فناوري.
3 ـ كارگروه آموزش مدارس با مسؤوليت وزارت آموزش و پرورش.
4 ـ كارگروه آموزش رسانههاي گروهي با مسؤوليت وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي.
5 ـ كارگروه آموزش صدا و سيما با مسؤوليت صدا و سيماي جمهوري اسلامي ايران .
ماده 37 ـ مسؤولان هماهنگي كارگروههاي تخصصي عملياتي، كارگروههاي پيشگيري و مديريت مخاطرات و كارگروههاي آموزش بنا به پيشنهاد رييس كار گروه ملي آمادگي و تصويب ستاد تعيين ميشوند.
ماده 38 ـ مديريت عمليات هر كارگروه تخصصي، بر عهده سازمان مسؤول آن امور زير نظر ستاد است.
ماده 39 ـ اعضا، آييننامه داخلي و شرح وظايف كارگروههاي تخصصي حداكثر تا دوماه پس از ابلاغ اين طرح به پيشنهاد مسؤول هر كارگروه تخصصي و تأييد كارگروه ملي آمادگي و تصويب ستاد تعيين و تدوين ميشود.
ماده 40 ـ كارگروههاي تخصصي كارگروه ملي آمادگي هر دو ماه يك بار جلسه عادي خواهند داشت و در صورت درخواست رييس كارگروه، جلسه فوقالعاده تشكيل ميشود.
ماده 41 ـ كارگروههاي تخصصي عملياتي استان همانند كارگروههاي تخصصي زيرمجموعه كارگروه ملي آمادگي ـ مطابق مادة (29) اين طرح ـ با شركت مسؤولان استاني زير نظر كارگروه ملي آمادگي تشكيل ميشود.
تبصره ـ كارگروههاي تخصصي مديريت مخاطرات در هر استان، متناسب با انواع و فراواني مخاطرات موجود در همان استان تشكيل ميشود. ضرورت تشكيل هر يك از كارگروههاي تخصصي مديريت مخاطرات و اعضاي آن توسط كارگروه آمادگي استان تعيين ميگردد.
ماده 42 ـ رييس ستاد شهرستان ميتواند با دعوت از ساير سازمانها و دستگاهها حسب مورد نسبت به تشكيل كارگروههاي تخصصي مورد نياز اقدام نمايد.
ماده 43 ـ ب. ت. ب. تواناييهاي جمعيت هلال احمر جمهوري اسلامي ايران، كارگروه تخصصي امداد و نجات كه به عنوان يكي از كارگروههاي تخصصي عملياتي با مسؤوليت جمعيت هلال احمر جمهوري اسلامي ايران زيرنظر كميتة ملي آمادگي، تشكيل شده است فرماندهي و هدايت عمليات امداد و نجات (به عنوان بخشي از عمليات مقابله) را بر عهده دارد.
ماده 44 ـ وظايف و اختيارات كارگروه تخصصي امداد و نجات عبارت است از:
1ـ اجراي مصوبات ستاد.
2ـ تهيه شرح خدمات تماميسازمانها و بخشهاي ذيربط در امر امداد و نجات.
3ـ برنامه ريزي و ايجاد هماهنگي لازم به منظور جلوگيري از تداخل مسؤوليتها و انجام كارهاي موازي و تكراري در زمينه امداد و نجات.
4ـ تهيه دستورالعملهاي لازم براي آمادگي در زمينه امداد و نجات براساس سياستهاي مصوب ستاد.
5ـ برنامه ريزي جهت تهيه و تأمين وسايل موردنياز اسكان موقت، تغذيه و بهداشت آسيب ديدگان.
6ـ برنامه ريزي در مورد برآورد اوليه تلفات و خسارات.
7ـ برنامه ريزي جهت آموزشهاي ويژه موردنياز سازمانهاي ذيربط در امر امداد و نجات.
8ـ برنامه ريزي جهت تهيه و تأمين وسايل و تجهيزات امداد و نجات.
9ـ برنامه ريزي جهت شناسايي منابع كمكهاي غيردولتي داخلي و خارجي و جلب و جذب اين كمكها در بحرانها.
10ـ پشتيباني، هماهنگي و نظارت بر عملكرد كارگروههاي تخصصي امداد و نجات استان.
تبصره ـ كليه سازمانها و دستگاهها در هنگام بروز بحران، به درخواست جمعيت هلال احمر جمهوري اسلامي ايران موظف به همكاري كامل در ارتباط با امر امداد و نجات هستند و جمعيت هلال احمر جمهوري اسلامي ايران موظف است گزارش همكاري يا عدم همكاري احتمالي را به رييس ستاد ارايه نمايد.
فصل پنجم ـ ساير مقررات
ماده 45 ـ سازمان صدا و سيماي جمهوري اسلامي ايران موظف است كليه مواد آموزشي و دستورالعملهاي لازم درخصوص مديريت بحران و ساير مواردي را كه باعث ارتقاي فرهنگ ايمني در جامعه ميشود و به تصويب كارگروه ملي آمادگي و كارگروههاي آمادگي استاني رسيده است، پخش نمايد.
ماده 46 ـ جذب، هدايت و توزيع اعانات و كمكهاي غيردولتي داخلي و خارجي اعم از اموال منقول و غيرمنقول و وجوه نقدي بر عهده جمعيت هلال احمر جمهوري اسلامي ايران است. جذب، هدايت و توزيع امكانات و كمكهاي دولتي داخلي و خارجي اعم از منقول و غيرمنقول و وجوه نقدي بر عهده دبيرخانه ستاد است.
هرگونه دخل و تصرف، استفاده، توزيع و تصاحب كمكهاي ياد شده توسط ساير اشخاص حقيقي و حقوقي، ممنوع است.
ماده 47 ـ سازمان مديريت و برنامه ريزي كشور موظف است در بودجه سنواتي كشور سالانه رديف خاصي را متناسب با مراحل مختلف مديريت بحران كشور، پيشبيني نمايد و آن را در اختيار ستاد قرار دهد، دبيرخانه ستاد براساس سياستها و دستورالعملهاي ستاد، بودجه ياد شده را توزيع و هزينه مينمايد.
ماده 48 ـ شوراهاي برنامه ريزي و توسعه استانها موظفند هر سال قسمتي از اعتبارات استاني خود را طبق پيشنهاد ستاد استان، به منظور انجام وظايف و برنامههاي پيشبيني شده در برنامههاي مراحل مختلف مديريت بحران (پيشگيري، آمادگي، مقابله و بازسازي) تخصيص داده و به دبيرخانه ستاد استان ابلاغ نمايند. ستاد استان, نحوه مصرف اين بودجه را مشخص مينمايد.
ماده 49 ـ مسؤولان كليه ادارات، سازمانها و دستگاههاي اجرايي موظفند هنگام بروز بحران بلافاصله امكانات و تجهيزات و اماكن در اختيار خود را بنا به درخواست رييس ستاد استان جهت پيش گيري از گسترش خسارات جاني و مالي در اختيار ستاد استان گذاشته و گزارش كار خود را جهت انجام اقدامات بعدي به مسوولان بالا تر ارايه نمايند.
ماده 50 ـ كليه واحدهاي توليدي اعم از بهداشتي، درماني، غذايي، دارويي، سوختي و پوشاك موظفند در شرايط مقابله با بحران بنا به درخواست ستاد استان، توليدات خود را با دريافت وجه آن در اختيار سازمانهاي مربوط قرار دهند.
ماده 51 ـ هنگام وقوع بحران كليه سازمانهاي حمل و نقل عمومي و خصوصي، دارندگان وسايل نقليه اعم از زميني، هوايي، دريايي و ريلي موظفند خدمات موردنياز ستاد استان را بهدرخواست ستاد ياد شده تا اعلام رفع نياز در اختيار مسوولان مربوط قرار دهند. بديهي است حقالزحمه و خسارات وارد شده و اجرت خدمات بخش خصوصي براساس عرف متداول پرداخت ميشود.
ماده 52 ـ كليه دارندگان مشاغل آزاد، صاحبان حرف، متوليان خدمات عمومي و متخصصان رشتههاي مختلف موظفند به هنگام بروز بحران، به درخواست مسوولان مربوط، خدمات خود را جهت انجام علميات مقابله در اختيار سازمانهاي مسؤول امر مديريت بحران قرار دهند. هزينه خدمات مربوط در صورت مطالبه توسط سازمانهاي مسؤول بنا بر عرف روز پرداخت ميشود.
ماده 53 ـ طرح مديريت بحران شهر تهران مصوب هشتمين جلسه كارگروه كاهش آثار بلاياي طبيعي مورخ 8/3/1380 تا زمان تصميم گيري ستاد لازم الاجرا خواهد بود.
ماده 54 ـ صاحبان يا مسؤولان كليه مجتمعها يا اماكني كه حداقل يكي از شرايط زير را دارند، بايد طبق استانداردهاي تعيين شده توسط ستاد، گروه مديريت بحران به منظور پيگيري كليه مسايل مربوط به مراحل مديريت بحران آن محل تشكيل دهند:
1ـ دست كم بيست وپنج (25) نفر ساكن يا كارمند داشته باشند.
2ـ دست كم در ساعاتي از روز پيش از بيست و پنج (25) نفر مراجعه كننده داشته باشند.
3ـ دست كم شش (6) طبقه داشته باشند.
4ـ در صورتي كه آسيب به سازه يا عملكرد آن محل براي ساكنان مناطق مجاور ايجاد خطر كند.
تبصره ـ در مناطق شهري، شهرداريها و در مناطق غير شهري دبيرخانههاي ستاد شهرستانها مسؤول پيگيري اجراي اين ماده هستند.
ماده 55 ـ دبيرخانه ستاد موظف است با همكاري بيمه مركزي ايران، گسترش بيمه حوادث در كشور را پيگيري نمايد.
بيمه حوادث شامل تأمين مالي بخشي از مراحل مقابله و بازسازي مديريت بحران است.
تبصره 1 ـ كارگروه ملي آمادگي موظف است دستورالعمل مربوط به انواع بيمههاي حوادث، تخفيف يا يارانههاي مربوط و نيز اجباري كردن موارد لازم را تهيه و به روز كند.
ماده 56 ـ وزارت امور اقتصادي و دارايي موظف است شرايطي را فراهم كند. كه تا پايان سال 1383، امكان تحت پوشش بيمه حوادث قرار گرفتن حداقل پنجاه درصد صنايع دستي، ابنيه عمومي، تأسيسات شهري و روستايي، ساختمانهاي مسكوني، تجاري و صنعتي ميسر شود.
تبصره 1 ـ وزارت امور اقتصادي و دارايي موظف است شرايط لازم را به نحوي فراهم كند كه تا پايان سال 1388، امكان اجباري كردن بيمه حوادث در سطح عمومي فراهم گردد.
تبصره 2 ـ در مورد بيمه محصولات كشاورزي و داميب. ت. ب. قانون تأسيس صندوق بيمه محصولات كشاورزي ـ مصوب 1362ـ اين مسؤوليت متوجه وزير جهاد كشاورزي خواهد بود.
ماده 57 ـ سازمان شهرداريهاي كشور در چارچوب اهداف سازماني در جهت پشتيبانيهاي مالي، فني، اجرايي و مديريتي از شهرداريها و سازمانهاي وابسته و براي ارتقاي توان مالي شهرداريها در امر مقابله و بازسازي حوادث، صندوق بيمه حوادث را طبق آييننامه اي كه به تصويب شوراي آن سازمان خواهد رسيد ايجاد مينمايد.
معاون اول رييس جمهور – محمد رضا عارف
مصوب 1382/01/17 هیات وزیران
هیات وزیران در جلسه مورخ 1382/1/17 بنا به پیشنهاد شماره 212-17 مورخ 1379/12/17 جمعیت هلال احمر جمهوری اسلامی ایران و به استناد ماده (44) قانون برنامه سوم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران - مصوب 1379- طرح جامع امداد و نجات کشور را به شرح زیر تصویب نمود:
ماده 1 - تعاریف و مفاهیم زیر در این طرح در معانی مشروح مربوط به کار میروند:
1 - بحران: حوادثی است که در اثر رخدادها و عملکردهای طبیعی و انسانی بهطور ناگهانی به وجود میآید، مشقت و سختی را به یک مجموعه یا جامعه انسانی تحمیل میکند و برطرف کردن آن نیاز به اقدامات اضطراری، فوری و فوقالعاده دارد.
2 - بحران ملی: بحرانی است که مقابله با آن خارج از توان مجموعه مدیریت بحران و امکانات یک استان باشد. سایر موارد به عنوان بحران استانی یا محلی محسوب میشود.
تبصره - نوع بحران از حیث ملی، منطقه ای یا محلی بودن، براساس پیشنهاد استاندار استان مربوط و تایید رئیس ستاد حوادث و سوانح غیرمترقبه کشور مشخص میشود.
3 - مدیریت بحران: فرایند عملکرد و برنامه ریزی مقامات دولتی و دستگاههای اجرایی دولتی و عمومیاست که با مشاهده، تجزیه و تحلیل بحرانها، به صورت یکپارچه، جامع و هماهنگ با استفاده از ابزارهای موجود تلاش میکنند از بحرانها پیشگیری نمایند یا در صورت بروز آنها در جهت کاهش آثار، آمادگی لازم، امدادرسانی سریع و بهبود اوضاع تا سطح وضعیت عادی تلاش نمایند.
4 - مدیریت مخاطرات (ریسک): فرایندی است که سطح تحمل یک خطر مشخص را در جامعه شناسایی میکند و این اطلاعات را در جهت تصمیم گیری برای اقدامات مربوط به کاهش اثرات مخاطرات و مقابله با آنها به کار میبرد. این فرایند ب. ت. ب. منافع و هزینههای کاهش مخاطرات انجام میگیرد.
5 - امداد و نجات: عملیات امداد و نجات به عنوان بخش عمده مرحله مقابله شامل جستجو، نجات، ارایه کمکهای اولیه، انتقال مجروحان تا نزدیکترین و اولین مرکز درمانی، تغذیه اضطراری، تامین سرپناه اضطراری، تخلیه جمعیتها، تامین امکانات اولیه و دریافت و توزیع کمکهای مردمی و اقلام اهدایی سازمانهای غیردولتی داخلی،خارجی و بینالمللی است.
ماده 2 - موضوع فعالیتها و مجموعه اقدامات مشمول این طرح عبارتند از:
1- پیش گیری: مجموعه اقداماتی است که پیش، هنگام و پس از وقوع بحران با هدف جلوگیری از وقوع مخاطرات یا کاهش آثار زیان بار آن انجام میشود.
2- آمادگی: مجموعه اقداماتی است که توانایی جامعه - دولت و مردم - را در انجام مراحل مختلف مدیریت بحران افزایش میدهد. آمادگی شامل جمع آوری اطلاعات، پژوهش، برنامهریزی، ایجاد ساختارهای مدیریتی، آموزش، تامین منابع، تمرین و مانور است. آموزش شامل آموزشهای همگانی،تخصصی،نهادهای مدنی، صنایع و حرف،رسانههای گروهی و صدا و سیما است.
3- مقابله: ارایه خدمات اضطراری به دنبال وقوع بحران است با هدف نجات جان و مال انسانها، تامین رفاه نسبی برای آنها و جلوگیری از گسترش خسارات. مقابله شامل امداد و نجات، بهداشت، درمان، تامین امنیت، ترابری، ارتباطات، تدفین، دفع مواد زاید جامد، دفع فاضلاب، مهار آتش، کنترل مواد خطرناک، سوخت رسانی، اطلاع رسانی و هشدار است.
4- بازسازی: بازگرداندن شرایط یک منطقه آسیب دیده پس از بحران به شرایط عادی با درنظر گرفتن ویژگیهای توسعه پایدار و کلیه ضوابط ایمنی است.
ماده 3 - هدف از تصویب طرح جامع امداد و نجات عبارت است از: سازماندهی و هم پیوسته کردن کلیه عناصر و عوامل مدیریت بحران، استفاده از تمامیامکانات ملی، استانی و نیروهای مردمی، هدایت کلیه کمکهای دولتی و غیردولتی داخلی و خارجی به منظور پیش گیری و کاهش آثار بلایای طبیعی، ارایه حداکثر خدمات امداد و نجات سازمان یافته، تقلیل تلفات انسانی و اقتصادی، جبران و بازسازی و بازگرداندن شرایط زندگی به وضعیت اولیه قبل از بحران، ایجاد آمادگی لازم در مردم و تعیین دقیق نقش و وظایف دستگاههای اجرایی برای مقابله با بحران.
ماده 4 - راهکارهای اساسی عبارتند از:
1- انجام مطالعات و تحقیقات به منظور بهره برداری لازم از اصول و دستاوردهای علمی، تخصصی و تجربی داخل کشور و کشورهای مختلف جهان و انتقال روشهای پیشرفته مدیریت بحران به نظام قانونگذاری، برنامه ریزی و اجرایی کشور.
2- اجرای برنامههای ملی و منطقه ای و سرمایه گذاری لازم در مراحل مختلف مدیریت بحران با اولویت پیش گیری و کاهش آثار بلایای طبیعی.
3- سازماندهی، هماهنگی و به کارگیری کلیه دستگاههای اجرایی دولتی و غیردولتی، تحت برنامهریزی و مدیریت منسجم و تعیین شرح وظایف تفصیلی آنها در بحرانها.
4- جلب مشارکت و همکاریهای مردمیاز طریق آموزش عمومی، ایجاد آمادگی، هدایت کمکهای مردمی به نحو مطلوب و توزیع آنها بین آسیب دیدگان، سازماندهی و آموزش نیروهای داوطلب در شبکه مدیریت بحران.
5- استفاده صحیح و بهینه از کلیه امکانات دولتی و غیردولتی به منظور ارایه حداکثر خدمات در بحرانها.
6- پشتیبانیهای لازم قوای سه گانه، وزارتخانهها، نهادها و نیروهای مسلح - به ویژه نیروی مقاومت بسیج - در بالاترین سطح ممکن.
فصل دوم - ستاد حوادث و سوانح غیر مترقبه کشور و ستادهای تابع آن
ماده 5 - به منظور سیاستگذاری کلی، برنامه ریزی ملی و نظارت عالیه بر امر مدیریت بحران کشور ستاد حوادث و سوانح غیرمترقبه کشور - که در این طرح ستاد نامیده میشود - تشکیل میگردد.
تبصره - از زمان تصویب این طرح کلیه مسوولیتها و اختیارات ستاد حوادث غیرمترقبه کشور و دیگر نهادها و مجامع موازی به ستاد منتقل میشود.
ماده 6(اصلاحی 1383/07/19) - اعضای ستاد عبارتند از:
2- وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی.
3- وزیر پست و تلگراف و تلفن.
4- وزیر آموزش و پرورش.
5- وزیر دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح.
6- وزیر راه و ترابری.
8- وزیر مسکن و شهرسازی.
9- وزیر جهاد کشاورزی.
10- وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی.
11- وزیر امور اقتصادی و دارایی.
12- وزیر امور خارجه.
13- وزیر علوم،تحقیقات و فناوری.
14- رئیس سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور.
15- رئیس جمعیت هلال احمر جمهوری اسلامی ایران.
16- فرمانده نیروی مقاومت بسیج.
17- رئیس سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران.
18- رئیس ستاد کل نیروهای مسلح.
19 - رئیس سازمان شهرداریهای کشور.
20 - فرمانده نیروی انتظامیجمهوری اسلامی ایران.
21- رئیس بنیاد مسکن انقلاب اسلامی.
22- رئیس سازمان هواشناسی کشور.
23- رئیس سازمان حفاظت محیط زیست.
تبصره - در صورت عدم امکان حضور هر یک از اعضا (به استثنای رئیس ستاد) معاون ذیربط میتواند با هماهنگی دبیرخانه ستاد در جلسات شرکت نماید.
ماده 7 - وظایف و اختیارات ستاد عبارت است از:
1- سیاستگذاری و تعیین راهبردهای جامع در زمینه مدیریت بحران.
2- برنامه ریزی ملی جهت اجرای نظام مدیریت بحران.
3- سازماندهی برای استفاده از منابع موجود.
4- هماهنگ نمودن وظایف، اختیارات و مسوولیتهای کلیه بخشها، واحدها و تشکیلات دولتی و غیردولتی در امر مدیریت بحران.
5- سازماندهی و برنامه ریزی جهت استفاده از مشارکتهای مردمی در خصوص بحرانها.
6- تهیه پیش نویس لوایح قانونی، مقررات و مصوبات دولتی در ارتباط با مدیریت بحران، جهت ارایه به
هیات وزیران از طریق وزیر کشور.
7- ایجاد هماهنگی و مشارکت در تهیه برنامههای توسعه پایدار براساس ملاحظات مدیریت بحران.
8- نظارت و ارزشیابی برنامههای مدیریت بحران در تشکیلات دولتی، غیردولتی و مشارکتهای مردمی و ارایه راهکارهای مناسب جهت رفع نواقص و کاستیها.
9- بررسی و تصویب پیشنهادهای کارگروههای زیرمجموعه ستاد.
10- تصویب درخواست کمکهای خارجی.
11- اعلام وضعیت بحرانهای ملی و استانی.
12- پیگیری و پیش بینی تامین اعتبارات و امکانات مالی موردنیاز مدیریت بحران کشور.
تبصره - در هنگام بروز بحران، کلیه وزارتخانهها، موسسات دولتی و نیروهای نظامی و انتظامیموظفند با رعایت سلسله مراتب فرماندهی بنا به اعلام رئیس یا جانشین رئیس ستاد با کلیه امکانات و نیروی انسانی در عملیات مقابله با بحران شرکت نمایند.
ماده 8 - ستاد سالی چهار جلسه عادی و در شرایط اضطراری بنا به پیشنهاد رئیس ستاد، به تعداد موردنیاز جلسه فوقالعاده تشکیل میدهد.
ماده 9 - به منظور ایجاد هماهنگی پشتیبانی، تصمیم سازی، پیگیری عملیات اجرایی ستاد و ایجاد واحدهای تخصصی و اداری وابسته، دبیرخانه ستاد در وزارت کشور تشکیل میشود.
تبصره - تشکیلات دبیرخانه به پیشنهاد وزارت کشور و تایید سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور، با رعایت قوانین و مقررات مربوط تدوین میشود.
ماده 10 - وظایف دبیرخانه ستاد عبارت است از:
1- انجام فرایند تصمیم سازی و پشتیبانی.
2- انجام امور مطالعاتی، تحقیقاتی و پژوهشی کاربردی به منظور پشتیبانی کارشناسی ستاد از طریق مجامع و مراکز ذیربط.
3- برقراری ارتباط با مراکز علمی، تحقیقاتی و اجرایی در داخل و خارج از کشور.
4- مدیریت شبکه اطلاعات مدیریت بحران (شامل سیستم اطلاع رسانی و هشدار).
5- طراحی و راه اندازی شبکه اطلاع رسانی مناسب به منظور ایجاد ارتباط میان سازمانی و اطلاعرسانی به عموم مردم در خصوص بحرانها.
6- مدیریت امور مالی ستاد در چهارچوب اعتبارات و برنامههای مصوب.
7- نظارت بر طرحهای پژوهشی کارگروههای تابع.
8- ایجاد هماهنگی بین ستاد حوادث و سوانح غیرمترقبه استانها و سازمانهای مسوول امور تخصصی مدیریت بحران و ارزیابی فعالیت آنها زیرنظر ستاد.
9- پشتیبانی تشکیل جلسات ستاد و کارگروه ملی آمادگی.
10- ابلاغ تصمیمات، دستورالعملها و صورت جلسات و انجام کلیه امور اداری لازم.
11- پیگیری اجرای مصوبات ستاد و کارگروه ملی آمادگی.
12- برقراری ارتباط بین اعضای ستاد و سازمانهای مسوول و همکار امور مدیریت بحران به منظور تبادل اطلاعات و هماهنگی.
13- بررسی نیازهای اعتباری ستادهای حوادث و سوانح غیرمترقبه استانها در مراحل چهارگانه بحران و پیگیری تامین و توزیع آن براساس سیاستها و برنامههای مصوب ستاد.
14- پیگیری برگزاری سمینارها و گشتهای علمی، آموزشی و پژوهشی مرتبط با مدیریت بحران.
15- انتشار پوستر، بروشور، نشریه، جزوه و کتاب به منظور افزایش آگاهیهای عمومی و گسترش فرهنگ ایمنی و دانش مدیریت بحران پس از اخذ مجوزهای لازم.
ماده 11 - به منظور سیاستگذاری استانی و اجرای مصوبات ستاد در سطح استانها، هماهنگی امور اجرایی و تصمیم گیری مناسب، ستاد حوادث و سوانح غیرمترقبه استان - که در این طرح «ستاد استان» نامیده میشود - در مرکز هر یک از استانهای کشور زیرنظر ستاد تشکیل میشود.
ماده 12(اصلاحی 1383/01/26) - اعضای ستاد استان عبارتند از:
2- مدیرعامل جمعیت هلال احمر استان.
3- رئیس دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی و درمانی استان.
4- مدیرعامل شرکت مخابرات استان.
5- مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب استان.
6- مدیرعامل شرکت برق منطقه ای استان.
7- رئیس سازمان مدیریت و برنامه ریزی استان.
8- فرمانده ارشد سپاه در منطقه.
9- فرمانده ارشد ارتش در منطقه.
10- فرمانده نیروی مقاومت بسیج در استان.
11- رئیس سازمان بازرگانی استان.
12- مدیر کل صدا و سیمای مرکز استان.
13- رئیس سازمان مسکن و شهرسازی استان.
14- مدیر کل راه و ترابری استان.
15- رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان.
16- رئیس شورای اسلامی استان و در غیاب وی رئیس شورای اسلامیشهر مرکز استان.
17- مدیر کل سازمان بهزیستی استان.
18- مدیر کل امور اقتصادی و دارایی استان.
19- مدیر کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان.
20- مدیر کل دادگستری استان.
21- رئیس سازمان آموزش و پرورش استان.
22- شهردار شهر مرکز استان.
23- رئیس بنیاد مسکن انقلاب اسلامی استان.
24- مدیرکل حفاظت محیط زیست استان.
25 - رئیس سازمان شهرداریهای استان.
26- فرمانده ناحیه انتظامی استان.
27 - مدیر کل هواشناسی استان.
تبصره - بنا به ضرورت، رئیس ستاد میتواند از سایر افراد برای شرکت در جلسات دعوت نماید.
ماده 13 - وظایف و اختیارات ستاد استان عبارت است از:
1- سیاست گذاری در زمینه مدیریت بحران استان با تبعیت از سیاستهای ملی.
2- هماهنگی و نظارت بر فعالیت ستادهای حوادث و سوانح غیرمترقبه شهرستانها.
3- مدیریت بحران بحرانهای استانی در مراحل پیشگیری، مقابله و بازسازی با همکاری ستادهای شهرستانها و سازمانهای مسوول امور تخصصی مدیریت بحران.
4- اعمال جنبههای پیش گیری (پیش، هنگام و پس از بروز بحران) در ابعاد استانی با همکاری ستادهای شهرستانها و سازمانهای مسوول امور تخصصی مدیریت بحران.
5- مدیریت مرحله آمادگی مدیریت بحران ملی از طریق ارجاع جنبههای آمادگی به کارگروه آمادگی استان، موضوع ماده (25) این طرح، پشتیبانی و هدایت فعالیت کارگروه آمادگی استان و ابلاغ مصوبات آن کارگروه به سازمانهای ذیربط.
6- توزیع اعتبارات و امکانات استانی موردنیاز مدیریت بحران استان.
7- درخواست اعلام وضعیت بحران ملی یا منطقه ای از ستاد.
8- اعلام وضعیت بحران استانی.
تبصره - در هنگام بروز بحران، کلیه ادارات، موسسات دولتی و نیروهای نظامی و انتظامیاستان موظفند با رعایت سلسله مراتب فرماندهی بنا به اعلام رئیس یا جانشین رئیس ستاد استان با کلیه امکانات و نیروی انسانی در عملیات مقابله با بحران شرکت نمایند.
ماده 14 - ستاد استان در شرایط عادی حداقل هر سه ماه یک بار و در شرایط اضطراری بنا به پیشنهاد رئیس ستاد استان به تعداد مورد نیاز جلسه فوق العاده تشکیل میدهد.
ماده 15 - دبیرخانه ستاد استان در استانداری مربوط تشکیل میشود.
ماده 16 - به منظور تحقق بخشیدن به سیاستهای تعیین شده توسط ستاد و تصمیمات ستاد استان و اعمال مدیریت بحران در شهرستانها، ستاد حوادث و سوانح غیرمترقبه شهرستان - که در این طرح «ستاد شهرستان» نامیده میشود - در کلیه شهرستانهای کشور تشکیل میگردد.
ماده 17(اصلاحی 1383/01/26) - اعضای ستاد شهرستان عبارتند از:
2- رئیس شعبه جمعیت هلال احمر.
3- شهردار شهر مرکز شهرستان.
4- رئیس شورای شهر مرکز شهرستان.
5- فرمانده منطقه انتظامی در شهرستان.
6- فرمانده ناحیه مقاومت بسیج در شهرستان.
7- رئیس شبکه بهداشت و درمان شهرستان.
8- رئیس اداره مخابرات شهرستان.
9- رئیس اداره برق شهرستان.
10- رئیس اداره آب و فاضلاب شهرستان.
11- نماینده سازمان مسکن و شهرسازی استان.
12- رئیس اداره جهاد کشاورزی شهرستان.
13- رئیس اداره راه و ترابری شهرستان.
14- رئیس اداره بازرگانی شهرستان.
15- رئیس اداره ثبت اسناد و املاک شهرستان.
16- نماینده شرکت گاز شهرستان.
17- رئیس دادگستری شهرستان.
18- رئیس سازمان تبلیغات اسلامی شهرستان.
19- رئیس اداره هواشناسی شهرستان.
20- رئیس اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی شهرستان.
ماده 18 - رئیس ستاد شهرستان میتواند با دعوت از سایر سازمانها و دستگاهها حسب مورد، نسبت به تشکیل کارگروههای تخصصی موردنیاز اقدام نماید.
ماده 19 - وظایف، اختیارات و تکالیف ستاد شهرستان عبارتند از:
1- مدیریت بحران بحرانهای شهرستانی در مراحل پیشگیری، مقابله و بازسازی با همکاری سازمانهای مسوول امور تخصصی مدیریت بحران.
2- اعمال جنبههای پیش گیری (پیش، هنگام و پس از بروز بحران) در ابعاد شهرستانی با همکاری سازمانهای مسوول امور تخصصی مدیریت بحران.
3- توزیع اعتبارات و امکانات شهرستانی موردنیاز مدیریت بحران شهرستان.
4- درخواست اعلام وضعیت بحران استانی از ستاد استان.
5- اعلام وضعیت بحران شهرستانی.
تبصره 1 - کلیه فعالیتهای ستاد شهرستان زیرنظر ستاد استان صورت میگیرد.
تبصره 2 - در هنگام بروز بحران، کلیه ادارات و نهادهای دولتی و غیردولتی و نیروهای نظامی و انتظامی موظفند با رعایت سلسله مراتب فرماندهی بنا به اعلام رئیس ستاد شهرستان با کلیه امکانات و نیروی انسانی در عملیات مقابله با بحران شرکت نمایند.
ماده 20 - ستاد شهرستان در شرایط عادی حداقل هر سه ماه یک بار و در شرایط اضطراری بنا به پیشنهاد رئیس ستاد شهرستان به تعداد مورد نیاز جلسه فوق العاده تشکیل میدهد.
فصل سوم - کارگروه ملی آمادگی و کارگروههای آمادگی استان
ماده 21 - به منظور مدیریت و پیگیری مجموعه اقدامات آمادگی موضوع بند (2) ماده (2) این طرح، کارگروه ملی آمادگی زیرنظر ستاد با ترکیب زیر تشکیل میشود:
1- معاون هماهنگی امور عمرانی وزیر کشور (رئیس).
3- معاون وزیر جهاد کشاورزی.
4- معاون وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی.
5- معاون وزیر راه و ترابری.
6- معاون وزیر مسکن و شهرسازی.
7- معاون وزیر بازرگانی.
8- معاون وزیر علوم،تحقیقات وفناوری.
9- معاون رئیس سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور.
10- جانشین فرمانده نیروی مقاومت بسیج.
11- دبیر کل جمعیت هلال احمر جمهوری اسلامی ایران.
12- رئیس سازمان هواشناسی کشور.
13- معاون رئیس سازمان حفاظت محیط زیست.
14- رئیس موسسه ژئوفیزیک دانشگاه تهران.
15- رئیس پژوهشگاه زلزله شناسی.
ماده 22 - رئیس کارگروه ملی آمادگی میتواند برحسب مورد از افراد کارشناس ذیربط جهت شرکت در جلسات کارگروه، دعوت به عمل آورد.
ماده 23 - وظایف و اختیارات کارگروه ملی آمادگی عبارتند از:
1- هماهنگی و نظارت بر عملکرد کارگروههای تخصصی.
2- بررسی طرحها و پیشنهادات واصله از کارگروههای تخصصی و تلفیق و هماهنگی با طرحها و پیشنهادات سایر کارگروهها با رعایت سیاستهای ستاد.
3- پشتیبانی، هماهنگی، نظارت و سیاستگذاری فعالیتهای کارگروههای آمادگی استانها.
4- مشارکت در تهیه برنامههای توسعه پایدار براساس ملاحظات مدیریت بحران.
5- تهیه و تلفیق برنامههای کلی مدیریت بحران در سطوح مختلف.
6- تهیه پیش نویس لوایح در زمینه مدیریت بحران کشور و ارایه به ستاد.
7- برنامه ریزی، ارزیابی و تصویب طرحهای آموزشی و پژوهشی در رابطه با حوادث و بلایای طبیعی در سطوح مختلف کشور.
8- نظارت و برنامه ریزی برای برگزاری مانورها و بازنگری در برنامهها و دستورالعملهای مربوط.
9- برنامه ریزی جهت فراهم کردن زمینه انتقال دانش و فناوری مربوط به مدیریت بحران به مراجع ذیربط.
10- بررسی و برآورد اعتبار مورد نیاز برای فعالیتهای کارگروه و پیشنهادآن به ستاد.
ماده 24 - کارگروه ملی آمادگی سالی چهار بار جلسه عادی خواهد داشت و در صورت نیاز بنا به تشخیص رئیس کارگروه، جلسه فوق العاده تشکیل میشود.
ماده 25 - به منظور هماهنگی و پیگیری اقدامات آمادگی، «کارگروه آمادگی استان» زیر نظر ستاد استان تشکیل میشود.
ماده 26 - اعضای کارگروه آمادگی استان عبارتند از:
1- معاون امور عمرانی استاندار (رئیس کارگروه).
2- رئیس سازمان مدیریت و برنامه ریزی استان.
3- رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان.
4- مدیر کل راه و ترابری استان.
5- رئیس سازمان بازرگانی استان.
6- مدیرعامل جمعیت هلال احمر استان.
7- رئیس دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی استان.
8- رئیس سازمان مسکن و شهرسازی استان.
9- مدیرکل هواشناسی استان.
10- مدیرکل حفاظت محیط زیست استان.
11- رئیس سازمان جنگلها و مراتع استان.
12- مدیرعامل سازمان آب منطقه ای استان.
13- مدیرعامل شرکت برق منطقه ای استان.
14- بالاترین مقام مسوول شرکت پخش فراوردههای نفتی در استان.
15- مدیرعامل شرکت گاز استان.
16- فرمانده منطقه مقاومت بسیج استان.
17- فرمانده ناحیه انتظامی استان.
ماده 27 - کارگروه ملی آمادگی با همکاری کارگروههای تخصصی آن موظف است حداکثر ظرف مدت شش ماه پس از ابلاغ این طرح، برنامههای مورد نیاز خود را با عنایت به شرح وظایف و تکالیف مربوط، تهیه و به تصویب ستاد برساند و متعاقب آن در چارچوب برنامههای توسعه کشور، برنامه جامع خود را تنظیم و در مقاطع مربوط به ستاد ارایه نماید.
ماده 28 - مدیریت و فرماندهی مراحل دیگر مدیریت بحران (شامل پیش گیری، مقابله و بازسازی) مستقیماً توسط ستاد اعمال میشود و فرماندهی امور تخصصی آن بر عهده سازمانهای مسوول کارگروههای تخصصی است.
فصل چهارم - کارگروههای تخصصی
ماده 29 - کارگروه ملی آمادگی با همکاری سه گروه کارگروه به شرح زیر وظایف خود را انجام میدهد:
1- کار گروههای تخصصی عملیاتی: مرحله آمادگی امور تخصصی مدیریت بحران را انجام میدهند.
2- کار گروههای تخصصی پیشگیری و مدیریت مخاطرات: برنامه ریزیها و هماهنگیهای لا زم برای فعالیتهای پیشگیری و مدیریت مخاطرات را انجام میدهد به بررسی مخاطرات عمده تهدید کننده کشور و ویژگیهای آنها میپردازند.
3- کارگروههای تخصصی آموزش: به انجام برنامه ریزیها و هماهنگیهای لازم برای آموزش تخصصی و همگانی مدیریت بحران در چهارمرحله آن و ارتقای سطح آمادگی جامعه در برابر بحرانها میپردازند.
ماده 30 - وظایف کلی کارگروههای تخصصی کارگروه ملی آمادگی عبارتند از:
1- همکاری در جمع آوری اطلاعات در زمینه تخصصی مربوط.
2- هدایت پژوهشهای تخصصی موردنیاز مدیریت بحران.
3- تهیه برنامههای مورد نیاز مراحل چهارگانه مدیریت بحران در زمینه تخصصی مربوط جهت ارایه به مراجع مربوط.
4- هماهنگی جهت ایجاد ساختارهای مدیریتی موردنیاز در مراحل مختلف مدیریت بحران در زمینههای تخصصی مربوط.
5- تهیه برنامههای آموزشی و هدایت آنها در زمینه تخصصی مربوط.
6- برنامه ریزی تامین منابع مدیریت بحران در زمینه تخصصی مربوط.
7- تهیه برنامههای تمرین و مانور و نظارت بر انجام آنها در زمینه تخصصی مربوط.
8- ارایه نظر کارشناسی به کارگروه ملی آمادگی و ستاد.
ماده 31 - وظایف کارگروههای تخصصی پیشگیری و مدیریت مخاطرات عبارت است از:
1 - ساماندهی فعالیتهای مرتبط با پیشگیری و کاهش اثرات بحرانها.
2 - ساماندهی فعالیتهای مرتبط با پیشگیری و مدیریت مخاطرات.
3 - شناسایی مخاطرات جامعه و اولویت بندی آنها.
4 - تعیین معیارها و استانداردهای ایمنی در تمامیامور عمرانی کشور و برقراری ساز و کارهایی جهت الزام بکارگیری آنها.
ماده 32 - وظایف کارگروههای تخصصی آموزش عبارت است از:
1- شناسایی و تعیین گروههای آموزش جو و اولویت بندی آنها.
2- تعیین و ارایه مطالب آموزشی برای گروههای مختلف ب. ت. ب. شرایط علمی و کاری آنها.
3- ارایه آموزشهای تخصصی با استفاده از تجربیات اساتید و صاحبه نظران امر مدیریت بحران در کشور.
4- ساماندهی آموزش مراکز دولتی و غیر دولتی در جهت ارایه آموزشهای مرتبط در زمینه مراحل چهارگانه مدیریت بحران.
5- استفاده از شیوههای گوناگون آموزش در زمانها و مکانهای مناسب.
6- ایجاد زمینه جلب مشارکت مردمی در چهار مرحله بحران با آموزشهای ارایه شده.
7- مشارکت دادن فعال تمامیسازمانهای دخیل در امر آموزش مدیریت بحران.
ماده 33 - علاوه بر سازمانهای مسوول امور مدیریت بحران کشور- مندرج در ماده(6) این طرح، وزارتخانهها و سازمانهای زیر نیز موظفند در زمینه مسایل آموزشی مدیریت بحران با ستاد همکاری نمایند:
1 - وزارت آموزش و پرورش از طریق:
الف - گنجاندن آموزشهای مستقیم و غیر مستقیم آشنایی با بلایای طبیعی شایع ایران، ایمنی و مدیریت بحران در کتب درسی و انتشارات کمک آموزشی دورههای مختلف تحصیلی.
ب - گنجاندن اصول و مفاهیم ایمنی و مدیریت بحران در فعالیتهای فوق برنامه.
پ - برگزاری مانورهای سالانه در مدارس کشور با هماهنگی ستاد
ت - تشکیل شوراهای ایمنی در مدارس کشور با هماهنگی ستاد برای ساماندهی آموزش همگانی دانشآموزان.
ث - موظف نمودن واحد تالیفات کتب درسی برای اجباری نمودن مطالعه مطالب مربوط به حوادث غیر مترقبه و بلایای طبیعی در کتب درسی
2 - وزارت علوم، تحقیقات و فناوری از طریق:
الف - موظف نمودن تمام دانشگاههای کشور برای آموزش همگانی مطالب مربوط به حوادث غیر مترقبه و بلایای طبیعی در زمینه مراحل چهارگانه بحران.
ب - گنجاندن اصول ایمنی, مدیریت بحران و آشنایی با بلایای طبیعی شایع ایران در برنامه درسی رشتههای مختلف.
پ - ایجاد و تداوم دورههای دانشگاهی مربوط به شناخت مخاطرات، ایمنی و مدیریت بحران.
ت - گنجاندن اصول و مفاهیم ایمنی و مدیریت بحران در نشریات دانشگاهی.
ث - گنجاندن اصول و مفاهیم ایمنی و مدیریت بحران در فعالیتهای فوق برنامه.
ج - برگزاری مانورهای سالانه در دانشگاههای کشور با هماهنگی ستاد.
چ - ایجاد شرایط مناسب برای انتقال اطلاعات تخصصی تر درباره آمادگی در برابر بلا یای طبیعی میباشد، به خصوص مقاوم سازی ساختانها (به ویژه برای دانشجویان رشتههای مهندسی عمران، راه و ساختمان، شهرسازی).
3 - وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی از طریق:
الف - صدور خارج از نوبت مجوز به کتب و نشریات مرتبط با امور ایمنی و مدیریت بحران.
ب - حمایت از فیلمها، نمایشها، کتب و نشریات مرتبط با امور ایمنی و مدیریت بحران.
پ - گنجاندن موضوع ایمنی در جشنوارههای فیلم، تئاتر و مراسم کتاب و نمایشگاههای ملی و بینالمللی سال.
ت - اولویت دادن و گنجاندن موضوع ایمنی در سیاستهای تبلیغی.
4 - سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران از طریق:
الف - ارایه آموزشهای عمومی و تخصصی مدیریت بحران از طریق رادیو و تلویزیون.
ب - گنجاندن اصول و مفاهیم ایمنی و مدیریت بحران در فیلمها و نمایشها.
پ - گنجاندن اصول و مفاهیم ایمنی و مدیریت بحران در مسابقات.
ت - ارایه اخبار بحرانها و تحلیل آنها براساس اصول مدیریت بحران.
ث - ارایه تجربیات جهانی مدیریت بحران توسط گزارش و فیلم.
5 - وزارت کار و امور اجتماعی از طریق:
الف - گنجاندن اصول و مفاهیم ایمنی و مدیریت بحران در آموزشهای فنی و حرفهای.
ب - گنجاندن اصول و مفاهیم ایمنی و مدیریت بحران به ویژه در زمینه آمادگی و مقابله در برابر زلزله و مواد شیمیایی محیط کار در دورههای بازآموزی و آموزش ضمن خدمت کارگران.
6 - نیروهای نظامی و انتظامی و بسیج از طریق:
الف - گنجاندن اصول و مفاهیم ایمنی و مدیریت بحران در آموزش نظامیسربازان وظیفه.
ب - گنجاندن اصول و مفاهیم ایمنی و مدیریت بحران در آموزش نظامی درجه داران و افسران.
پ - گنجاندن اصول و مفاهیم ایمنی و مدیریت بحران در دورههای بازآموزی درجه داران و افسران.
7 - سازمان بهزیستی کشور از طریق:
الف - گسترش آموزش همگانی در خصوص بحرانها در سطح مهد کودکها و سایر موسسات تحت پوشش خود، ب. ت. ب. سطح فراگیری آنها.
ب - گسترش آموزشهای ضمن خدمت تخصصی مدیریت بحران برای کارکنان.
ماده 34 - کارگروههای تخصصی عملیاتی عبارتند از:
1- کارگروه تخصصی امداد و نجات، با مسوولیت جمعیت هلال احمر جمهوری اسلامی ایران.
2- کارگروه تخصصی بهداشت و درمان، با مسوولیت وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی.
3- کارگروه تخصصی حمل و نقل، با مسوولیت وزارت راه و ترابری.
4- کارگروه تخصصی مخابرات و ارتباطات، با مسوولیت وزارت پست و تلگراف و تلفن.
5- کارگروه تخصصی آوار و تدفین، با مسوولیت وزارت کشور (سازمان شهرداریهای کشور).
6- کارگروه تخصصی آتش نشانی و مواد خطرناک، بامسوولیت وزارت کشور (ستاد هماهنگی امور ایمنی وآتش نشانی).
7- کارگروه تخصصی سوخت رسانی و مواد نفتی، با مسوولیت وزارت نفت.
8-کارگروه تخصصی امنیت و انتظامات، با مسوولیت وزارت کشور.
9- کارگروه تخصصی مدیریت برق، آب و فاضلاب، با مسوولیت وزارت نیرو.
10- کارگروه تخصصی تامین مسکن، با مسوولیت وزارت مسکن و شهرسازی.
11- کارگروه تخصصی کشاورزی و دامداری، با مسوولیت وزارت جهاد کشاورزی.
12- کارگروه تخصصی صنعت و معدن، با مسوولیت وزارت صنایع و معادن.
ماده 35 - کارگروههای تخصصی پیشگیری و مدیریت مخاطرات عبارتند از:
1- کارگروه تخصصی زلزله و لغزش لایههای زمین، با مسوولیت وزارت مسکن و شهرسازی.
2- کارگروه تخصصی آفات، امراض نباتی و سرمازدگی، با مسوولیت وزارت جهاد کشاورزی.
3- کارگروه تخصصی احیای مراتع و مقابله با خشکسالی، با مسوولیت وزارت جهاد کشاورزی.
4- کارگروه تخصصی سیل و طغیان رودخانه، با مسوولیت وزارت نیرو.
5 - کارگروه تخصصی آلودگی هوا، با مسوولیت سازمان حفاظت محیط زیست.
6 - کارگروه تخصصی بلایای جوی، با مسوولیت سازمان هواشناسی کشور.
ماده 36 - کارگروههای تخصصی آموزش عبارتند از:
1 - کارگروه آموزش همگانی با مسوولیت جمعیت هلال احمر.
2 - کارگروه آموزش تخصصی با مسوولیت وزارت علوم، تحقیقات و فناوری.
3 - کارگروه آموزش مدارس با مسوولیت وزارت آموزش و پرورش.
4 - کارگروه آموزش رسانههای گروهی با مسوولیت وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی.
5 - کارگروه آموزش صدا و سیما با مسوولیت صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران.
ماده 37 - مسوولان هماهنگی کارگروههای تخصصی عملیاتی، کارگروههای پیشگیری و مدیریت مخاطرات و کارگروههای آموزش بنا به پیشنهاد رئیس کار گروه ملی آمادگی و تصویب ستاد تعیین میشوند.
ماده 38 - مدیریت عملیات هر کارگروه تخصصی، بر عهده سازمان مسوول آن امور زیر نظر ستاد است.
ماده 39 - اعضا، آییننامه داخلی و شرح وظایف کارگروههای تخصصی حداکثر تا دوماه پس از ابلاغ این طرح به پیشنهاد مسوول هر کارگروه تخصصی و تایید کارگروه ملی آمادگی و تصویب ستاد تعیین و تدوین میشود.
ماده 40 - کارگروههای تخصصی کارگروه ملی آمادگی هر دو ماه یک بار جلسه عادی خواهند داشت و در صورت درخواست رئیس کارگروه، جلسه فوقالعاده تشکیل میشود.
ماده 41 - کارگروههای تخصصی عملیاتی استان همانند کارگروههای تخصصی زیرمجموعه کارگروه ملی آمادگی - مطابق ماده (29) این طرح - با شرکت مسوولان استانی زیر نظر کارگروه ملی آمادگی تشکیل میشود.
تبصره - کارگروههای تخصصی مدیریت مخاطرات در هر استان، متناسب با انواع و فراوانی مخاطرات موجود در همان استان تشکیل میشود. ضرورت تشکیل هر یک از کارگروههای تخصصی مدیریت مخاطرات و اعضای آن توسط کارگروه آمادگی استان تعیین میگردد.
ماده 42 - رئیس ستاد شهرستان میتواند با دعوت از سایر سازمانها و دستگاهها حسب مورد نسبت به تشکیل کارگروههای تخصصی مورد نیاز اقدام نماید.
ماده 43 - ب. ت. ب. تواناییهای جمعیت هلال احمر جمهوری اسلامی ایران، کارگروه تخصصی امداد و نجات که به عنوان یکی از کارگروههای تخصصی عملیاتی با مسوولیت جمعیت هلال احمر جمهوری اسلامی ایران زیرنظر کمیته ملی آمادگی، تشکیل شده است فرماندهی و هدایت عملیات امداد و نجات (به عنوان بخشی از عملیات مقابله) را بر عهده دارد.
ماده 44 - وظایف و اختیارات کارگروه تخصصی امداد و نجات عبارت است از:
1- اجرای مصوبات ستاد.
2- تهیه شرح خدمات تمامیسازمانها و بخشهای ذیربط در امر امداد و نجات.
3- برنامه ریزی و ایجاد هماهنگی لازم به منظور جلوگیری از تداخل مسوولیتها و انجام کارهای موازی و تکراری در زمینه امداد و نجات.
4- تهیه دستورالعملهای لازم برای آمادگی در زمینه امداد و نجات براساس سیاستهای مصوب ستاد.
5- برنامه ریزی جهت تهیه و تامین وسایل موردنیاز اسکان موقت، تغذیه و بهداشت آسیب دیدگان.
6- برنامه ریزی در مورد برآورد اولیه تلفات و خسارات.
7- برنامه ریزی جهت آموزشهای ویژه موردنیاز سازمانهای ذیربط در امر امداد و نجات.
8- برنامه ریزی جهت تهیه و تامین وسایل و تجهیزات امداد و نجات.
9- برنامه ریزی جهت شناسایی منابع کمکهای غیردولتی داخلی و خارجی و جلب و جذب این کمکها در بحرانها.
10- پشتیبانی، هماهنگی و نظارت بر عملکرد کارگروههای تخصصی امداد و نجات استان.
تبصره - کلیه سازمانها و دستگاهها در هنگام بروز بحران، به درخواست جمعیت هلال احمر جمهوری اسلامی ایران موظف به همکاری کامل در ارتباط با امر امداد و نجات هستند و جمعیت هلال احمر جمهوری اسلامی ایران موظف است گزارش همکاری یا عدم همکاری احتمالی را به رئیس ستاد ارایه نماید.
فصل پنجم - سایر مقررات
ماده 45 - سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران موظف است کلیه مواد آموزشی و دستورالعملهای لازم در خصوص مدیریت بحران و سایر مواردی را که باعث ارتقای فرهنگ ایمنی در جامعه میشود و به تصویب کارگروه ملی آمادگی و کارگروههای آمادگی استانی رسیده است، پخش نماید.
ماده 46 - جذب، هدایت و توزیع اعانات و کمکهای غیردولتی داخلی و خارجی اعم از اموال منقول و غیرمنقول و وجوه نقدی بر عهده جمعیت هلال احمر جمهوری اسلامی ایران است. جذب، هدایت و توزیع امکانات و کمکهای دولتی داخلی و خارجی اعم از منقول و غیرمنقول و وجوه نقدی بر عهده دبیرخانه ستاد است.
ماده 47 - سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور موظف است در بودجه سنواتی کشور سالانه ردیف خاصی را متناسب با مراحل مختلف مدیریت بحران کشور، پیشبینی نماید و آن را در اختیار ستاد قرار دهد، دبیرخانه ستاد براساس سیاستها و دستورالعملهای ستاد، بودجه یاد شده را توزیع و هزینه مینماید.
ماده 48 - شوراهای برنامه ریزی و توسعه استانها موظفند هر سال قسمتی از اعتبارات استانی خود را طبق پیشنهاد ستاد استان، به منظور انجام وظایف و برنامههای پیشبینی شده در برنامههای مراحل مختلف مدیریت بحران (پیشگیری، آمادگی، مقابله و بازسازی) تخصیص داده و به دبیرخانه ستاد استان ابلاغ نمایند. ستاد استان, نحوه مصرف این بودجه را مشخص مینماید.
ماده 49 - مسوولان کلیه ادارات، سازمانها و دستگاههای اجرایی موظفند هنگام بروز بحران بلافاصله امکانات و تجهیزات و اماکن در اختیار خود را بنا به درخواست رئیس ستاد استان جهت پیش گیری از گسترش خسارات جانی و مالی در اختیار ستاد استان گذاشته و گزارش کار خود را جهت انجام اقدامات بعدی به مسوولان بالا تر ارایه نمایند.
ماده 50 - کلیه واحدهای تولیدی اعم از بهداشتی، درمانی، غذایی، دارویی، سوختی و پوشاک موظفند در شرایط مقابله با بحران بنا به درخواست ستاد استان، تولیدات خود را با دریافت وجه آن در اختیار سازمانهای مربوط قرار دهند.
ماده 51 - هنگام وقوع بحران کلیه سازمانهای حمل و نقل عمومی و خصوصی، دارندگان وسایل نقلیه اعم از زمینی، هوایی، دریایی و ریلی موظفند خدمات موردنیاز ستاد استان را بهدرخواست ستاد یاد شده تا اعلام رفع نیاز در اختیار مسوولان مربوط قرار دهند. بدیهی است حقالزحمه و خسارات وارد شده و اجرت خدمات بخش خصوصی براساس عرف متداول پرداخت میشود.
ماده 52 - کلیه دارندگان مشاغل آزاد، صاحبان حرف، متولیان خدمات عمومی و متخصصان رشتههای مختلف موظفند به هنگام بروز بحران، به درخواست مسوولان مربوط، خدمات خود را جهت انجام علمیات مقابله در اختیار سازمانهای مسوول امر مدیریت بحران قرار دهند. هزینه خدمات مربوط در صورت مطالبه توسط سازمانهای مسوول بنا بر عرف روز پرداخت میشود.
ماده 53 - طرح مدیریت بحران شهر تهران مصوب هشتمین جلسه کارگروه کاهش آثار بلایای طبیعی مورخ 1380/3/8 تا زمان تصمیم گیری ستاد لازم الاجرا خواهد بود.
ماده 54 - صاحبان یا مسوولان کلیه مجتمعها یا اماکنی که حداقل یکی از شرایط زیر را دارند، باید طبق استانداردهای تعیین شده توسط ستاد، گروه مدیریت بحران به منظور پیگیری کلیه مسایل مربوط به مراحل مدیریت بحران آن محل تشکیل دهند:
1- دست کم بیست وپنج (25) نفر ساکن یا کارمند داشته باشند.
2- دست کم در ساعاتی از روز پیش از بیست و پنج (25) نفر مراجعه کننده داشته باشند.
3- دست کم شش (6) طبقه داشته باشند.
4- در صورتی که آسیب به سازه یا عملکرد آن محل برای ساکنان مناطق مجاور ایجاد خطر کند.
تبصره - در مناطق شهری، شهرداریها و در مناطق غیر شهری دبیرخانههای ستاد شهرستانها مسوول پیگیری اجرای این ماده هستند.
ماده 55 - دبیرخانه ستاد موظف است با همکاری بیمه مرکزی ایران، گسترش بیمه حوادث در کشور را پیگیری نماید.
بیمه حوادث شامل تامین مالی بخشی از مراحل مقابله و بازسازی مدیریت بحران است.
تبصره 1 - کارگروه ملی آمادگی موظف است دستورالعمل مربوط به انواع بیمههای حوادث، تخفیف یا یارانههای مربوط و نیز اجباری کردن موارد لازم را تهیه و به روز کند.
ماده 56 - وزارت امور اقتصادی و دارایی موظف است شرایطی را فراهم کند. که تا پایان سال 1383، امکان تحت پوشش بیمه حوادث قرار گرفتن حداقل پنجاه درصد صنایع دستی، ابنیه عمومی، تاسیسات شهری و روستایی، ساختانهای مسکونی، تجاری و صنعتی میسر شود.
تبصره 1 - وزارت امور اقتصادی و دارایی موظف است شرایط لازم را به نحوی فراهم کند که تا پایان سال 1388، امکان اجباری کردن بیمه حوادث در سطح عمومی فراهم گردد.
تبصره 2 - در مورد بیمه محصولات کشاورزی و دامیب. ت. ب. قانون تاسیس صندوق بیمه محصولات کشاورزی - مصوب 1362- این مسوولیت متوجه وزیر جهاد کشاورزی خواهد بود.
ماده 57 - سازمان شهرداریهای کشور در چارچوب اهداف سازمانی در جهت پشتیبانیهای مالی، فنی، اجرایی و مدیریتی از شهرداریها و سازمانهای وابسته و برای ارتقای توان مالی شهرداریها در امر مقابله و بازسازی حوادث، صندوق بیمه حوادث را طبق آییننامه ای که به تصویب شورای آن سازمان خواهد رسید ایجاد مینماید.
معاون اول رئیس جمهور - محمد رضا عارف
دریافت فایل پیدیاف
موارد مرتبط
برای این صفحه موردِ مرتبطی ثبت نشده.
