شیوه نامه مراقبت موقت از کودکان و نوجوانان بی سرپرست و بدسرپرست با اصلاحات و الحاقات بعدی

شيوه نامه مراقبت موقت از كودكان و نوجوانان بي سرپرست و بدسرپرست مصوب 1402,05,25 با اصلاحات و الحاقات بعدي مقدمه در اجراي ماده ١٣ الحاقي به آيين نامه اجرايي قانون حمايت از كودكان و نوجوانان بي سرپرست و بدسرپرست مصوب 1402/01/20 هيئت وزيران و به منظور تعيين ضوابط و فرآيندهاي مربوط به احراز صلاحيت مؤسسات مراقبت خانواده محور و خانواده هاي داوطلب، نحوة سپردن كودك و نوجوان به خانوادة واجد شرايط، تعيين اصول و استانداردهاي مراقبت و نظارت بر نحوه عملكرد مؤسسات و مراقبت در خانواده، «شيوه نامة مراقبت موقت از كودكان و نوجوانان بي سرپرست و بدسرپرست» به شرح زير ابلاغ مي شود: فصل اول ـ كليات مبحث اول : تعاريف ماده ١ ـ اصطلاحات و عبارات به كار رفته در اين شيوه نامه به شرح زير تعريف مي شود: ١ ـ قانون: قانون حمايت از كودكان و نوجوانان بي سرپرست و بدسرپرست مصوب 1392/08/06 ٢ ـ آيين نامه اجرايي: آيين نامه اجرايي قانون حمايت از كودكان و نوجوانان بي سرپرست و بدسرپرست مصوب 1394/04/20 با اصلاحات بعدي ٣ ـ سازمان: سازمان بهزيستي كشور ۴ ـ بهزيستي استان: اداره كل بهزيستي استان ۵ ـ بهزيستي شهرستان: اداره بهزيستي شهرستان 6 ـ مؤسسه: شخص حقوقي اعم از مركز، انجمن يا مؤسسه كه در اجراي ماده 36 قانون، داراي پروانه تأسيس از سازمان بوده و موضوع فعاليت آن حمايت و مراقبت از كودكان و نوجوانان بي سرپرست و بدسرپرست مي باشد. 7 ـ مؤسسه مراقبتي: مؤسسه اي كه طبق ماده 36 قانون، با مجوز سازمان تأسيس و عهده دار نگهداري شبانه روزي كودكان و نوجوانان بي سرپرست و بدسرپرست با تفكيك جنس، سن يا وضعيت سلامت در محيط مشترك مي باشد. 8 - مؤسسه مراقبت خانواده محور: مؤسسه اي كه طبق ماده 36 قانون، با مجوز سازمان تأسيس و مديريت و نظارت بر نگهداري و مراقبت از كودكان و نوجوانان بي سرپرست و بدسرپرست را در خانواده ها بر عهده دارد. 9 - كودك و نوجوان: هر فرد تا ١٨ سال تمام شمسي موضوع بندهاي الف، ب، ج و د ماده ٨ قانون. 10 - كودك و نوجوان داراي شرايط ويژه: كودك و نوجواني كه به جهت داشتن معلوليت، ابتلا به بيماري هاي نيازمند پيگيري درمان كه هر سال از سوي سازمان تعيين مي شوند، بروز حادثه يا آسيب براي وي، سابقه مصرف مواد اعتيادآور يا موارد خاص ديگر با تشخيص كارگروه استان، در شرايط ويژه قرار گرفته و نيازمند خدمات ويژة حمايتي است. ١١ ـ خانواده زيستي: پدر و مادري كه كودك و نوجوان از آنان متولد شده است؛ اعم از اينكه از نظر ژنتيكي به آنان منسوب باشد يا حاصل لقاح مصنوعي موضوع قانون نحوه اهداي جنين به زوجين نابارور مصوّب 1382/04/29 باشد. جد پدري يا وصي منصوب از ناحيه ولي قهري در مواردي كه به موجب قانون، جايگزين پدر يا والدين مي شوند، در حكم خانواده زيستي هستند. ١٢ ـ خانواده ميزبان: خانواده اي كه كودك و نوجوان را بهزيستي رأساً يا از طريق مؤسسه مراقبت خانواده محور و در قالب مراقبت موقت به آن مي سپارد. ١٣ ـ خانواده جايگزين: خانواده اي كه كودك و نوجوان با تصميم دادگاه صالح، در قالب سرپرستي (فرزندخواندگي)، قيمومت يا امين موقت به آن سپرده مي شود. 14 - مركز نگهداري: مركز دولتي يا غيردولتي تحت نظارت بهزيستي مانند مركز مداخله در بحران، مركز شبه خانواده، مركز توانبخشي و خانه سلامت كه كودكان و نوجوانان به تفكيك جنس، سن و يا وضعيت سلامت تا زمان بازپيوند، سپردن به خانواده ميزبان، يا واگذاري به خانواده جايگزين در آن نگهداري مي شوند. 15 - مراقبت موقت: نگهداري و پرورش كودك و نوجوان در خانواده ميزبان از زمان سپرده شدن تا بازپيوند يا واگذاري به خانواده ديگر يا سپردن به مركز نگهداري. 16 - راهنماي مراقبت: مجموعه مدوّن و جامع از اصول، استانداردها و اقدامات لازم براي تربيت و توانمندسازي كودك و نوجوان كه توسط سازمان بهزيستي تدوين و منتشر شده است. ١٧ ـ برنامه مراقبت: برنامه اي كه بر اساس راهنماي مراقبت ب. ت. ب. نيازهاي فردي هر كودك و نوجوان حسب مورد توسط كارشناس بهزيستي يا مددكار اجتماعي مؤسسه مراقبت خانواده محور و با همكاري خانواده ميزبان تهيه مي شود. ١٨ ـ بازپيوند: فرايند بازگرداندن كودك و نوجوان تحت مراقبت موقت به خانواده زيستي. ١٩ ـ كارگروه استان: كارگروه مراقبت از كودكان و نوجوانان در اداره كل بهزيستي استان كه به رياست مديركل استان، دبيري معاون سلامت اجتماعي استان و عضويت كارشناس مسئول مراقبت فرزندان در خانواده جايگزين و فرزندخواندگي، كارشناس مسئول مراقبت و توانمندسازي كودك و نوجوان در مراكز نگهداري و فرزندان مستقل، كارشناس حقوقي، رئيس اداره حراست استان و حسب مورد ساير اشخاص حقيقي و حقوقي مرتبط تشكيل مي شود. ٢٠ ـ كارگروه شهرستان: كارگروه مراقبت از كودكان و نوجوانان در اداره بهزيستي شهرستان كه از رئيس اداره بهزيستي شهرستان، معاون اجتماعي يا كارشناس مسئول امور اجتماعي و كارشناس امور اجتماعي تشكيل مي شود. ماده ٢ ـ تمامي كودكان و نوجوانان تا ١٨ سال تمام شمسي موضوع ماده ٨ قانون كه به تصميم مرجع قضايي صالح، نگهداري آنان به بهزيستي سپرده شده است، مشمول اين شيوه نامه مي باشند. مبحث دوم : اهداف و اصول ماده ٣ ـ هدف از مراقبت موقت، تأمين شرايط بهتر براي رشد و تربيت كودك و نوجوان در خانواده و بهبود فرايند بازپيوند يا واگذاري سرپرستي وي به خانواده جايگزين مي باشد. ماده ۴ ـ در راستاي اصل عدم تبعيض نسبت به كودك و نوجوان، رعايت موارد زير الزامي است: ١ ـ تمامي كودكان و نوجوانان بايد خدمات برابر و بدون تبعيض ناروا از حيث جنس، رنگ، نژاد، زبان، مذهب، سلامت، مليت، قوميت، وضعيت خانوادگي و نظاير آن دريافت كنند. ٢ ـ كودكان و نوجوانان براي تشخيص نابرابري هايي كه منجر به افزايش آسيب پذيري آنان و كاهش دسترسي به فرصت هاي برابر مي شود واتخاذ موضع مناسب در برابر آنها، بايد آموزش ببينند. ٣ ـ كودكان و نوجواناني كه به جهت شرايط ويژه، از خدمات و فرصت ها محروم شده اند، بايد مورد حمايت ويژه قرار گيرند تا در موقعيت برابر با ديگر كودكان و نوجوانان قرار گيرند. ماده ۵ ـ در راستاي اصل مصالح عاليه كودك و نوجوان، رعايت موارد زير الزامي است: ١ ـ آثار و پيامدهاي تصميمات و مداخلات تخصصي بر سرنوشت كودك و نوجوان وضعيت وي در نظر گرفته شده و به گونه اي تصميم گيري شود كه داراي كمترين عواقب منفي بر وضعيت كودك و نوجوان باشد. ٢ ـ تفاهم، تعامل و همكاري نزديك با ساير متخصصان در بهزيستي و كارشناسان و مددكاران ساير دستگاههاي اجرايي و نهادهاي مردمي و مؤسسات، جهت اتخاذ بهترين تصميم براي كودك و نوجوان وجود داشته باشد. ٣ ـ در انتخاب خدمات حمايتي، هماهنگي و همسويي و عدم تناقض آنها مورد توجه باشد. ۴ ـ احترام به استقلال ديدگاهها و خواسته هاي كودك و نوجوان و ايجاد توازن بين آنها و مصالح عاليه وي الزامي است. ۵ ـ اولويت بخشي به مصالح عاليه كودك و نوجوان، بايد در حد مقدور با جلب نظر كودك و نوجوان و يا توجيه وي صورت پذيرد. ماده ۶ ـ در راستاي اصل توجه به رشد و تكامل كودك و نوجوان، رعايت موارد زير الزامي است: ١ ـ سطح رشد و تكامل كودك و نوجوان از حيث جسمي، عقلي، شناختي، رفتاري، اخلاقي، عاطفي و اجتماعي براي دريافت و درك اطلاعات مربوط به مراقبت ها و فهم فوايد و عواقب آن، انتخاب و تصميم گيري آگاهانه و داوطلبانه در مورد نوع مراقبت و مداخله بررسي، احراز و به رسميت شناخته شود. ٢ ـ هرگونه مراقبت و مداخله، ارائه اطلاعات و خدمات و كسب رضايت كودك و نوجوان با سطح رشد و تكامل وي مناسب سازي شود. ٣ ـ زمينه رشد و تكامل كودك و نوجوان، خصوصاً كودك و نوجوان داراي شرايط ويژه، فراهم و نيازهاي آنان تأمين شود. ماده ٧ ـ در راستاي اصل مشاركت كودك و نوجوان، رعايت موارد زير الزامي است: ١ ـ ارائه اطلاعات و خدمات به كودك و نوجوان، با رعايت ملاحظات فرهنگي و اجتماعي و مناسب سازي روش هاي ارتباطي و بهره گيري ازابزارهاي مناسب صوتي، تصويري، بازي، اسباب بازي و امثال آنها انجام شود. ٢ ـ مشاركت آگاهانه و داوطلبانه هر كودك و نوجوان ب. ت. ب. سطح رشد و تكامل و مهارت هاي كلامي و زمينه اجتماعي و فرهنگي اش جلب شود. ٣ ـ در مواردي كه امكان به كارگيري ديدگاه و نظرات كودك و نوجوان وجود ندارد، با ادبيات و روش مناسب به وي توضيح داده شود. ۴ ـ كودك و نوجوان داراي توانايي برقراري ارتباط بايد به يك نفر كارشناس مرتبط سازمان بهزيستي و يا مددكار اجتماعي مؤسسه دسترسي مناسب داشته باشد و بتواند نظرات، نيازها و مسائلش را با او در ميان بگذارد. ماده ٨ ـ در راستاي اصل مشاركت خانواده در مراقبت از كودك و نوجوان، رعايت موارد زير الزامي است: ١ ـ تمركز اصلي بر توان افزايي خانواده براي نگهداري و مراقبت از كودك و نوجوانان در بستر خانواده باشد. ٢ ـ احساس امنيت و اعتماد به خانواده را در كودك و نوجوان بازيابي و از قراردادن كودك و خانواده در برابر هم خودداري شود. ٣ ـ والدين و سرپرستان را در والدگري مثبت، بهبود رابطه با كودك و نوجوان و تقويت مهارتهاي اساسي زندگي براي عملكرد سالم خانواده ياري كرد. ۴ ـ مشاركت خانواده در مداخلات و فرآيند درماني جهت التيام آسيب و رفع خطر ناشي از سوء رفتار و بي توجهي و سهل انگاري، ارتقاي رشد و تكامل طفل و نوجوان و ملاحظات تخصصي مددكاري جلب شود. ۵ ـ ارتباط با خانواده همراه با ايجاد فضاي امن و همدلانه، بدون پيش داوري، توام با پذيرش صادقانه و احترام به آنان، ايجاد انگيزش در خانواده، درك مشكلات و شرايطي كه بر والدگري آنان تأثير گذاشته و شرح دقيق هدف و فرايند مداخله باشد. ماده ٩ ـ در راستاي اصل محرمانگي و حفظ حريم خصوصي كودك و نوجوان، رعايت موارد زير الزامي است: ١ ـ با كودك و نوجوان تا حد امكان به تنهايي و جدا از اعضاي خانواده و در فضايي دوستدار كودك مصاحبه شود. ٢ ـ به هنگام مشاوره يا معاينه كودك و نوجوان فقط افراد ضروري در اتاق حضور داشته باشند. ٣ ـ جمع آوري اطلاعات صرفاً در راستاي، مصالح عاليه كودك و نوجوان و تأمين حقوق وي باشد و حسب ضرورت اين اهداف براي كودك و نوجوان توضيح داده شود. ۴ ـ در تعاملات حضوري و غيرحضوري از دادن هرگونه اطلاعات به اشخاص غيرمرتبط خودداري شود. ديگر كودكان و نوجوانان وهمچنين كاركنان غيرمرتبط با كودك و نوجوان نيز نبايد در جريان اطلاعات كودك و نوجوان قرار گيرند. ۵ ـ تحقيقات و بازديد از منزل به صورت غيرمحسوس و بدون جلب توجه باشد، مگر در مواردي كه رعايت مصالح كودك و نوجوان و حمايت از وي در برابر وضعيت هاي مخاطره آميز ايجاب كند. ۶ ـ اطلاعات جمع آوري شده در مورد كودك و نوجوان بايد با راهكارهاي «امنيت داده» مانند استفاده از رمز عبور، نگهداري شود. ٧ ـ در مواردي كه به موجب قانون اطلاعات به اشخاص ذيصلاح ارائه مي گردد، بايد دقت شود كه اطلاعات به چه اشخاص و مراجعي واگذار مي شود و ميزان ارائه اطلاعات بر حسب ضرورت و نياز باشد. ٨ ـ گفتگو در مورد كودك و نوجوان يا ارائه اطلاعات وي نبايد در اماكن عمومي يا هر مكاني صورت پذيرد كه موجب افشاي اطلاعات كودك و نوجوان و نقض اصل رازداري شود. فصل دوم ـ مؤسسات مراقبت خانواده محور مبحث اول : احراز صلاحيت و صدور مجوز فعاليت ماده 10 ـ بررسي صلاحيتّ مؤسسه و شايستگي مديران و كاركنان آن براي ارائه خدمات به كودكان و نوجوانان و خانواده ميزبان و سنجش توانايي آنان در انجام اختيارات، مسئوليت ها و وظايف، با كارگروه استان است. اين كارگروه پس از حصول اطمينان در مورد صلاحيت مؤسسه و شايستگي كاركنان آن، نسبت به احراز و تأييد صلاحيت مؤسسه مراقبت خانواده محور اقدام مي نمايد. ماده ١١ ـ شايستگي مسئول فني، مددكاران اجتماعي و روانشناسان مؤسسه، از طريق مصاحبه توسط كارگروه استان بررسي مي شود. نتيجه مصاحبه اعم از پذيرش، رد يا اعطاي مهلت جهت ارتقاء شايستگي ها مي باشد. ماده ١٢ ـ فعاليت مؤسسه در شهرهاي مختلف، مستلزم وجود نمايندگي مستقر در آن شهرستان و اخذ مجوز فعاليت از بهزيستي استان است. ماده 13 ـ مديران مؤسسات خيريه داراي مجوز تأسيس و فعاليت در زمينه مراقبت از كودكان و نوجوانان بر اساس بند 13 ماده 26 قانون تنظيم بخشي از مقررات مالي دولت مصوب 1380/11/28 و يا جزء 8 بند «پ» ماده 57 قانون احكام دائمي مصوب 1396/01/16 از سازمان، در صورتي كه در بخش اهداف اساسنامه مؤسسه «مراقبت خانواده محور از كودكان و نوجوانان» ثبت شده باشد، مي توانند از بهزيستي استان مجوز فعاليت مؤسسه مراقبت خانواده محور را درخواست نمايند. ماده 14 ـ مؤسسات موضوع ماده ٨ مي توانند ظرف شش ماه از تاريخ تصويب اين شيوه نامه، پس از اخذ تأييديه از بهزيستي استان به عنوان مؤسسة مراقبت خانواده محور فعاليتّ خود را آغاز و ظرف مدت سه ماه از تاريخ اخذ تأييديه نسبت به اصلاح اساسنامه و اخذ مجوز فعاليت وفق ماده ١٣ اقدام كنند. ماده 15 ـ وظايف مؤسسه خانواده محور به شرح زير است: ١ ـ شناسايي، مصاحبه و مددكاري اوليه خانواده هاي داوطلب ميزباني ٢ ـ آموزش تخصصي كودك و نوجوان و خانواده ميزبان طبق سرفصل ها، روش ها و محتواي آموزشي مورد تأييد دفتر مراقبت و توانمندسازي كودكان و نوجوانان ٣ ـ انجام امور مددكاري تخصصي در راستاي بازپيوند يا واگذاري كودك و نوجوان به خانواده جايگزين، تحت نظارت بهزيستي ۴ ـ مشاركت در تدوين برنامه مراقبت كودك و نوجوان ۵ ـ پيگيري پوشش هاي بيمه اي مناسب براي كودك و نوجوان و خانواده ۶ ـ حمايت مادي براي تأمين بخشي از مخارج كودك و نوجوان به درخواست خانواده ميزبان واجد شرايط ٧ ـ نظارت بر مراقبت از كودك و نوجوان در خانواده ميزبان ٨ ـ ثبت اطلاعات و گزارش هاي مورد نياز در سامانه هاي مرتبط مبحث دوم : نظارت و ارزيابي مؤسسه ماده 16 ـ نظارت و ارزيابي مؤسسه مراقبت خانواده محور، به صورت دوره اي و موردي توسط مديران و كارشناسان مرتبط بهزيستي شهرستان، استان و كشور انجام مي شود. مدير و كارشناس مرتبط بهزيستي مي توانند هر زمان، مؤسسه مراقبت خانواده محور را ازحيث نحوة اداره، فرايندها و رويه هاي جاري و رعايت قوانين، مقررات و ضوابط نظارت و ارزيابي نمايند. اشخاص مذكور بايد مدارك شناسايي را در زمان بازديد به همراه داشته و در صورت درخواست ارائه نمايند. ماده ١٧ ـ به منظور نظارت و ارزيابي مؤسسه، مدير يا كارشناس مرتبط بهزيستي مي تواند: ١ ـ به هر محل ارائه خدمت به كودكان و نوجوانان يا خانواده هاي ميزبان، وارد و نسبت به بازرسي هر بخشي از آن اقدام نمايد. ٢ ـ با كودك و نوجوان و خانواده ميزبان در مورد عملكرد مؤسسه، در محل مناسب و با شيوه هاي مناسب مصاحبه نمايد. ٣ ـ هرگونه سند يا سوابق مرتبط با كودك و نوجوان و خانواده ميزبان را بررسي نمايد. ماده ١٨ ـ مدير و كارشناس مرتبط بهزيستي براي نظارت دقيق و جامع، مي توانند از تخصص و يا همراهي كارشناسان ديگر حوزه هاي بهزيستي و در صورت ضرورت اشخاص متخصص معتمد بهزيستي بهره گيرند. ماده ١٩ ـ كارشناس مرتبط بهزيستي، پس از نظارت و ارزيابي، نتايج ارزيابي شامل چالش ها و راهكارهاي پيشنهادي را به مؤسسه ابلاغ و به همراه متن گزارش در سامانه مربوط بارگذاري مي نمايد. ماده ٢٠ ـ در صورتي كه گزارش نظارت و ارزيابي متضمن نقض قوانين و مقررات ضوابط يا ايرادي در نحوة اداره، فرايندها و يا رويه هاي مؤسسه مراقبت خانواده محور باشد، رييس بهزيستي شهرستان، مبادرت به صدور تذكر كتبي با تعيين مهلت جهت رفع نقص يا ايراد به صاحب امتياز مؤسسه مي كند و در صورت عدم اصلاح، موضوع را به مديركل استان گزارش مي نمايد. مديركل استان خطاب به مدير مؤسسه، اخطار كتبي با قيد زمان براي اصلاح، صادر مي كند. چنانچه در موضوع واحد دو اخطار كتبي در فاصله دو هفته صادر شده و مؤسسه نسبت به اصلاح آن اقدام ننمايد، مديركل استان پرونده را جهت تعيين تكليف نهايي به سازمان ارجاع مي نمايد. در صورتي كه موضوع اخطار ارتكاب جرم توسط مؤسسه باشد، چنانچه تداوم فعاليت مؤسسه به مصلحت كودكان و نوجوانان نباشد، مديركل استان نسبت به تعطيل موقتّ فعّاليتّ آن مؤسسه اقدام و در اسرع وقت گزارش آن را به سازمان اعلام مي نمايد. ماده ٢١ ـ هرگاه فردي از مديران و كاركنان مؤسسه متهّم به ارتكاب جرمي باشد، از طريق مديركل استان به مرجع قضايي معرفي مي شود. در صورتي كه ادامه فعاليت متهّم متضمن ورود آسيب يا ايراد جرمي به كودكان و نوجوانان باشد، تا زمان تعيين تكليف متهم توسط مرجع قضايي، مديركل استان با صدور اخطار، دستور تعليق وي را به مؤسسه اعلام مي نمايد. ماده ٢٢ ـ به منظور ارتقاي كيفيت خدمات مؤسسات، سازمان با همكاري دبيرخانه مرجع ملي حقوق كودك، نظام پايش و رتبه بندي مؤسسات مذكور را ظرف مدت يك سال از تاريخ ابلاغ اين شيوه نامه، تهيه مي نمايد تا پس از تصويب در شوراي مرجع ملي اجرا شود. فصل سوم ـ خانواده ميزبان مبحث اول : شناسايي ماده ٢٣ ـ سازمان ظرف يك ماه از تاريخ ابلاغ اين شيوه نامه، سامانه ملي فرزندخواندگي را به سامانه ملي فرزندپذيري به تفكيك سرپرستي (فرزندخواندگي)، قيمومت، امين موقت و مراقبت موقت تغيير مي دهد و راهنماي استفاده از سامانه را از طريق آن در دسترس عموم قرار ميدهد. ماده 24 ـ سازمان به منظور فرهنگ سازي و ارتقاء دانش و آگاهي هاي عمومي در مورد روش هاي مراقبت، به ويژه مراقبت موقت و چگونگي فرايند آن، محتواهاي آموزشي چندرسانه اي را تهيه و از طريق سامانه و رسانه هاي گروهي به اطلاع عموم مي رساند. ماده 25 ـ بهزيستي استان ها در طول سال از طريق رسانه هاي گروهي، مبادرت به فراخون عمومي جهت شناسايي خانواده هاي داوطلب ميزباني مي نمايد، تا با احراز صلاحيت و آموزش و آماده سازي آنان، پيش از ورود كودك و نوجوان به مراكز نگهداري، زمينه مراقبت موقت آنان در خانواده فراهم شود. ماده 26 ـ مؤسسات مراقبت خانواده محور مي توانند تحت نظارت سازمان، با رعايت اصول مربوط به حريم خصوصي و درج مجوز مؤسسه از سازمان بهزيستي، در سامانه خود، رسانه هاي گروهي و صدا و سيما نسبت به شناسايي خانواده هاي داوطلب ميزباني و جلب مشاركت هاي مردمي اقدام كنند. مبحث دوم : احراز صلاحيت ماده ٢٧ ـ زن و شوهري كه به صورت قانوني و دائم ازدواج كرده و حداقل يكي از آنها به سن سي سال رسيده باشند و دختران و زنان بدون شوهر بالاي سي سال مي توانند براي مراقبت موقت داوطلب شوند. به متقاضيان بالاي 50 سال ترجيحاً كودكان بالاي ٢ سال معرفي مي شود. ماده ٢٨ ـ شرايط خانواده ميزبان به شرح زير است: ١ ـ ايمان و تقيدّ به انجام واجبات و ترك محرمات ٢ ـ نداشتن محكوميت مؤثر كيفري با شرايط مندرج در قانون مجازات اسلامي ٣ ـ داشتن اقامت در ايران ۴ ـ داشتن سلامت جسمي و رواني و توانايي عملي و مهارت لازم در مراقبت و تربيت كودك و نوجوان با تأييد پزشك معتمد سازمان ۵ ـ داشتن تمكنّ مالي مناسب براي پرورش و رفاه نسبي كودك و نوجوان ۶ ـ عدم استعمال مشروبات الكلي و عدم اعتياد به مواد مخدّر و روانگردان ٧ ـ حسن شهرت به اخلاق، عدالت و امانتداري ٨ ـ استحكام خانواده و حسن رفتار اعضاي خانواده نسبت به يكديگر ٩ ـ داشتن فاصله سني مناسب با كودك و نوجوان ١٠ ـ دارا بودن حداقل مدرك ديپلم يكي از زوجين و نيز دختران و زنان بدون شوهر ماده ٢٩ ـ زوجين، دختران و زنان غيرايراني واجد شرايط در صورت اشتراك تابعيت با كودك و نوجوان و داشتن مجوز اقامت در ايران ميتوانند مراقبت موقت از كودكان و نوجوانان غيرايراني را بر عهده گيرند. در مواردي كه متقاضي داراي اشتراك تابعيت با كودك و نوجوان غيرايراني وجود نداشته باشد يا در صورت وجود متقاضي ايراني و غيرايراني در صورتي كه متقاضي ايراني به تشخيص كارگروه شهرستان، توانمندي بيشتري در مراقبت از كودك و نوجوان داشته باشد و سپردن وي بر خلاف مصلحت كودك و نوجوان غيرايراني نباشد، وي را ميتوان به خانواده ايراني متقاضي سپرد. ماده 30 ـ در مواردي كه كودك و نوجوان بي تابعيتّ باشد، وفق بند 1 ماده 976 قانون مدني، احكام اتباع ايراني در مورد وي اعمال مي شود. ماده ٣١ ـ كليه متقاضيان ميزباني، بايد در سامانه ملي فرزندپذيري ثبت نام و كاربرگ هاي ضروري را تكميل و اسناد و مدارك زير را در سامانه بارگذاري نمايند: ١ ـ مدارك هويتي شامل كليه صفحات شناسنامه و كارت ملي اعضاي خانواده براي متقاضيان ايراني و مدارك تابعيتي براي متقاضيان غيرايراني ٢ ـ سند ازدواج براي زوجين ٣ ـ اسناد محل سكونت ۴ ـ مدرك تحصيلي ۵ ـ گواهي عدم سوء پيشينه مؤثر كيفري كليه اعضاي خانواده ۶ ـ اسناد مربوط به اشتغال و استطاعت مالي ٧ ـ سند خوداظهاري سلامت ٨ ـ گزارش مبني بر سلامت جسم و روان فرد كه از سوي پزشكان معتمد سازمان صادر شده باشد. ٩ ـ مجوز اقامت اتباع غيرايراني ١٠ ـ ارائه شناسه كاربري سامانه ثنا ماده ٣٢ ـ كارشناس مرتبط بهزيستي شهرستان ضمن انطباق تصوير مدارك بارگذاري شده با اصل آن و انجام مصاحبه اوليهّ زمان بازديد را تعيين مي نمايد. ماده ٣٣ ـ بازديد از منزل متقاضي و تحقيق ميداني حداكثر ظرف يك ماه از تاريخ تكميل ثبت نام توسط كارشناس بهزيستي انجام مي شود. در مواردي كه شناسايي خانواده توسط مؤسسه مراقبت خانواده محور انجام شده است، بازديد با همراهي مددكار اجتماعي مؤسسه مذكور انجام مي شود. ماده 34 ـ مصاحبه با متقاضي توسط كارگروه شهرستان انجام مي شود. در مواردي كه شناسايي خانواده توسط مؤسسه مراقبت خانواده محور انجام شده، حضور مددكار اجتماعي مؤسسه يا مسئول فني مؤسسه مراقبت خانواده محور ضروري است. صورت جلسه مصاحبه پس از تنظيم و امضاي حاضران در پايان جلسه در سامانه درج مي شود. ماده 35 ـ احراز صلاحيت اوليه خانواده ميزبان با كارگروه شهرستان مي باشد. بعد از تأييد خانواده ميزبان در بار اول، نياز به بررسي و تأييد مجدّد در دفعات بعد وجود ندارد، مگر آن كه كارگروه شهرستان از طريق بررسي گزارش هاي پايش و ارزيابي خانواده ميزبان يا بر اساس اطلاعات ديگر، احراز مجدّد صلاحيت خانواده را ضروري تشخيص دهد. ماده 36 ـ تأييد نهايي متقاضي توسط كارگروه استاني انجام مي شود. مصاحبه با متقاضياني كه در مركز استان ساكن نيستند، ترجيحاً به صورت برخط و تصويري با حضور در محل بهزيستي شهرستان صورت مي پذيرد. ماده ٣٧ ـ رد درخواست مانع طرح درخواست مجدد داوطلب نيست. همچنين متقاضي ميتواند ظرف يك ماه از رد درخواست، نسبت به تصميم كارگروه شهرستان در بهزيستي استان اعتراض و موضوع را پيگيري نمايد. ماده ٣٨ ـ به منظور ارزيابي شرايط و توانمندي خانواده ميزبان و تعيين خانواده هاي اولويت دار، كاربرگ بازبينه (چك ليست) ظرف يك ماه از تاريخ تصويب اين شيوه نامه توسط دفتر مراقبت و توانمندسازي كودكان و نوجوانان بهزيستي تهيه و در اختيار بهزيستي استان و مؤسسات مراقبت خانواده محور قرار مي گيرد. مبحث سوم : آموزش و آماده سازي ماده ٣٩ ـ خانواده ميزبان بايد در برنامه هاي آموزشي، تربيتي، مشاوره و كارگاه هاي مربوطه در مراكز تعيين شده شركت نمايند. ماده 40 ـ آموزش هاي ضروري ويژه كودك و نوجوان در خانواده ميزبان به شرح زير است: ١ ـ خودمراقبتي جسمي و رواني ٢ ـ آشنايي با حقوق فردي و تكاليف شرعي در خانواده متناسب با سن و جنسيت ٣ ـ مهارت هاي ارتباطي ماده 41 ـ بهزيستي استان راسا يا توسط مؤسسات نسبت به آموزش رايگان خانواده ميزبان طبق سرفصل هاي زير اقدام و در صورت موفقيت آنان گواهي آموزشي صاًدر مي نمايد: ١ ـ آموزش هاي عمومي، شامل: 1 ـ 1 ـ آموزش هاي روان شناسي، از قبيل آشنايي با مراحل رشد كودك و نوجوان، آشنايي با مسائل مربوط به بلوغ (براي خانواده هاي ميزبان نوجوانان)، آشنايي با اختلالات شايع رفتاري و عاطفي كودك و نوجوان و چگونگي مواجهه با آن، مهارتهاي ارتباطي با كودك و نوجوان (مادر و پدر و يا فرزندان زيستي) 1 ـ 2 ـ آموزش هاي حقوقي؛ شامل حقوق كودك و قوانين و مقررات مربوط به مراقبت از كودك و نوجوان 1 ـ 3 ـ آموزشهاي بهداشت، سلامت و ايمني؛ از قبيل بهداشت و ايمني كودك و نوجوان (تغذيه، خواب، واكسيناسيون و...)، آشنايي باعلايم بيماري هاي عفوني شايع رده هاي سني كودك و نوجوان، كمك هاي اوليه و فوريت هاي پزشكي در رابطه با حوادث و بيماري هاي كودكان و نوجوانان، روش ها و مهارت هاي مراقبت جسمي، رواني و اجتماعي از كودك و نوجوان در سنين مختلف ٢ ـ آموزش هاي تخصصي متناسب با بيماري يا شرايط خاص كودك و نوجوان ماده 42 ـ محتواي آموزشي توسط دفتر مراقبت و توانمندسازي كودكان و نوجوانان بهزيستي تهيه و پس از ارزيابي اثربخشي به روزرساني مي شود و علاوه بر ابلاغ به ادارات كل استاني، براي بهره مندي هر چه بيشتر خانواده ها در قالب فيلم و محتواي الكترونيكي در اختيار آنان قرار داده مي شود. ماده 43 ـ در هنگام سپردن كودك و نوجوان مميز به خانواده ميزبان، بايد موقت بودن اقامت وي در خانوادة ميزبان به وي توضيح داده شود. فصل چهارم ـ سپردن كودك و نوجوان به خانواده ميزبان مبحث اول : اقدامات مددكاري ماده ۴۴ ـ سازمان، پايگاه اطلاعات كودكان و نوجوانان را به گونه اي كه هر يك داراي صفحه اختصاصي باشند و اطلاعات ضروري كودك و نوجوان در آن ثبت شده باشد، ظرف سه ماه از تاريخ تصويب اين شيوه نامه راه اندازي مي كند و با داده آمايي پرونده هاي پيشين، اطلاعات آنان را نيز وارد اين سامانه مي كند. اطلاعات اين سامانه با رعايت ملاحظات مربوط به سطوح دسترسي و حفظ حريم خصوصي كودكان با مؤسسات و خانواده ميزبان به اشتراك گذاشته مي شود. تا زمان راه اندازي سامانه، فرايندهاي مربوطه به صورت غيرالكترونيكي صورت مي پذيرد. ماده 45 ـ مراقبت موقت كليه كودكان و نوجوانان موضوع ماده 8 قانون و ماده 3 قانون حمايت از اطفال و نوجوانان مصوب 23/ 02/ 1399 كه مسئوليت نگهداري آنان از سوي دادسرا يا دادگاه به سازمان بهزيستي سپرده شده است، اعم از آنكه در مراكز نگهداري يا محيط هاي ديگري نگهداري شوند، را ميتوان تا زمان تعيين تكليف قطعي آنان در مرجع قضايي به خانواده ميزبان سپرد. ماده ۴۶ ـ پس از پذيرش كودك و نوجوان در بهزيستي، وضعيت سلامت جسم و روان، تحصيلات و خانواده كودك و نوجوان به طور كامل بررسي و در گزارش كارشناس بهزيستي درج مي شود. ماده 47 ـ اقدامات جامع مددكاري براي مراقبت موقت كودكان و نوجوانان واجد شرايط واگذاري به خانواده ميزبان بايد حداكثر ظرف يكماه از تاريخ پذيرش توسط اداره بهزيستي شهرستان تكميل شود. ماده 48 ـ اداره بهزيستي شهرستان مي تواند از طريق مؤسسه مراقبت خانواده محور نسبت به سپردن كودكان و نوجوانان به خانواده ميزبان اقدام نمايد و با نظارت بر وضعيت نگهداري و مراقبت كودك و نوجوان در خانواده ميزبان از وي حمايت كند. ماده 49 ـ شرايط و وضعيت خانواده و اشخاصي كه با خانواده ميزبان زندگي مي كنند، بايد با شرايط و وضعيت كودك و نوجواني كه به خانواده ميزبان سپرده مي شود، تطابق داشته باشد. پس از بررسي و تهيه گزارش و ارائه پيشنهاد مؤسسه يا كارشناس شهرستان، تأييد تطابق شرايط با كارگروه شهرستان مي باشد. ماده 50 ـ سپردن كودك و نوجوان به خانواده ميزبان با تنظيم صورتجلسه و پس از انجام اقدامات تخصصي براي برقراري ارتباط مطلوب خانواده با كودك و نوجوان حداكثر ظرف مدت يك هفته انجام مي شود. در هنگام سپردن كودك و نوجوان برنامه مراقبت به خانواده ميزبان تحويل مي گردد. ماده 51 ـ بهزيستي شهرستان بايد زمينه ملاقات كودك و نوجوان را با خانواده زيستي در شرايط مناسب فراهم نمايد، مگر آنكه مرجع قضايي منعي در اين مورد مقرر نموده باشد. ماده 52 ـ سپردن سه كودك و نوجوان به خانواده ميزبان به صورت همزمان امكان پذير است. واگذاري بيش از اين تعداد، در مورد خواهران و برادران زيستي يا كودكان داراي شرايط ويژه بلامانع است. ماده 53 ـ حفظ و نگهداري مدارك خانواده ميزبان، صورتجلسه تحويل كودك و نوجوان به خانواده ميزبان، گزارش هاي بازديد مددكاري اجتماعي و اقدامات جامع مددكاري اجتماعي بهزيستي در بازپيوند كودك و نوجوان يا واگذاري به خانواده جايگزين در طول مدت اقامت كودك و نوجوان نزد خانواده ميزبان و اطلاعات مربوط به مؤسسه و مسئوليت حفاظت از كليه مستندات پرونده اجتماعي و پزشكي كودك و نوجوان با بهزيستي شهرستان مي باشد. ماده ۵۴ ـ كارگروه شهرستان در صورت نياز، معرفي نامة خانواده ميزبان براي ارائه به مركز درماني، مدرسه و ساير مراجع را جهت امور مراقبتي كودك و نوجوان صادر و در اختيار خانوادة ميزبان قرار مي دهد. مبحث دوم : وظايف و مسئوليت هاي خانواده ميزبان ماده ۵۵ ـ خانواده ميزبان بايد ب. ت. ب. منابع و امكاناتي كه در اختيار دارد، كرامت و حقوق كودك و نوجوان را رعايت، شرايط رفاه و تربيت وي اعم از مسكن، تغذيه، پوشاك، آموزش، بهداشت و درمان را تأمين و زمينة كشف و شكوفايي استعدادها، شكل گيري هويت موفق فردي و رشد جسمي، رواني، اخلاقي، اجتماعي و فرهنگي وي را فراهم كند. ماده ۵۶ ـ خانواده ميزبان بايد هرگونه تغيير محل اقامت يا مسافرت را در سامانه فرزندپذيري درج يا در اولين فرصت به بهزيستي محل تحويل كودك و نوجوان اعلام نمايد. در موارد تغيير اقامتگاه، پس از بازديد و تأييد منزل جديد توسط بهزيستي، مجوز جابجايي كودك و نوجوان صادر مي شود. ماده 57 ـ خانواده ميزبان بايد در فضاي واقعي يا مجازي از كودك و نوجوان مراقبت نمايد و در صورت مواجهه با هرگونه مورد مشكوك، وضعيت مخاطره آميز، حوادث خاص نظير فوت، بيماري شديد، ناهنجاري هاي رفتاري و مشكلات عاطفي در مورد كودك و نوجوان، آن را فوراً به كارشناس بهزيستي يا مددكار اجتماعي مؤسسه مراقبت خانواده محور مربوط اطلاع دهد و موضوع را در سامانه ثبت كند. ماده 58 ـ خانواده ميزبان بايد از هرگونه افشاي مشخصات و اطلاعات كودك و نوجوان در فضاي مجازي يا از هرگونه به كارگيري تصاوير وي در رسانه هاي اجتماعي، براي كسب درآمد خودداري نمايد. ماده 59 ـ علاوه بر موارد قبل خانواده ميزبان بايد نسبت به انجام موارد زير نيز متعهد باشد: ١ ـ در اجراي برنامه مراقبت ويژه از كودك و نوجوان اهتمام داشته باشد. ٢ ـ با كارشناس يا مددكار در خصوص پايش و ارزيابي وضعيت كودك و نوجوان همكاري لازم را داشته باشد. ٣ ـ گزارش هفتگي از وضعيت كودك و نوجوان را در صفحه اختصاصي كودك و نوجوان بارگذاري و تا راه اندازي اين سامانه، از طريق اعلام شده توسط بهزيستي، اعلام نمايد. ۴ ـ در بازپيوند يا واگذاري كودك و نوجوان به خانوادة جايگزين يا ملاقات وي با خانواده زيستي با بهزيستي همكاري كامل داشته باشند. مبحث سوم : پايش و ارزيابي وضعيت كودك و نوجوان ماده 60 ـ نظارت و ارزيابي وضعيت كودك و نوجوان در خانواده ميزبان، به صورت دوره اي و موردي توسط مددكار اجتماعي مؤسسه مراقبت خانواده محور، مديران و كارشناسان مرتبط بهزيستي شهرستان، استان و كشور انجام مي شود. ماده 61 ـ دوره هاي بازديد در ماه اول به صورت هفته اي يك بار، ماه دوم به صورت دو هفته يكبار و ماه سوم به بعد به صورت هر ماه يكبار است. ماده 62 ـ در هر بازديد بايد در فضاي خصوصي و مناسب با كودك بالاي سه سال ارتباط مؤثر برقرار شود. ماده 63 ـ گزارش عملكرد بهزيستي شهرستان مبني بر تعداد و كيفيت بازديد، موارد بازپيوند يا واگذاري به خانواده جايگزين، به صورت فصلي توسط رئيس بهزيستي شهرستان به بهزيستي استان و دفتر مراقبت و توانمندسازي كودكان و نوجوانان بهزيستي ارسال مي گردد. ماده ۶۴ ـ در صورتي كه برابر نظارت هاي انجام شده يا بنا به درخواست خانواده ميزبان مشخص شود ادامة مراقبت از كودك و نوجوان در خانوادة ميزبان نيازمند مداخلات تخصصي و ارائه طرح كمكي است، بنا به تصميم كميتة شهرستان، طرح كمكي در مورد كودك و نوجوان اجرا مي شود. طرح كمكي شامل ارائه خدمات مشاوره، مددكاري، مراقبت كوتاه مدت از كودك و نوجوان در مركز نگهداري يا مراكز درماني و پرداخت كمك هزينه مراقبت يا هزينه هاي درماني مي باشد. ماده ۶۵ ـ سازمان مي تواند اعمال بخشي از نظارت موضوع شيوه نامه را از طريق سامانه هوشمند و فن آوري هاي نوين انجام دهد. ماده ۶۶ ـ در صورتي كه مطابق مراقبت ها مشخص شود خانواده ميزبان، در مورد كودك و نوجوان بي توجهي و سهل انگاري نموده يا در مورد وي مرتكب سوء رفتار يا جرم ديگري شده است، رئيس بهزيستي شهرستان ضمن اطلاع رساني به مديركل استان و لغو فوري ميزباني و خروج كودك و نوجوان از آن خانواده، نسبت به معرفي فرد خاطي به دادستان نيز اقدام مي نمايد. مبحث چهارم : امور مالي ماده 67 ـ اصل بر تبرعّي بودن مراقبت موقتّ و تأمين هزينه ها از سوي خانواده ميزبان است. با اين وصف به كودك و نوجوان داراي شرايط ويژه، در صورت درخواست خانواده ميزبان، حمايت مالي مستمر يا غيرمستمر پرداخت مي گردد. ماده 68 ـ بهزيستي مي تواند در راستاي انجام وظايف محوله در اين شيوه نامه نسبت به پرداخت كمك هزينه به خانواده ميزبان و مؤسسه مراقبت خانواده محور در قالب دستورالعمل جامع مالي سازمان بهزيستي اقدام نمايد. فصل پنجم ـ پايان بخشيدن به مراقبت موقت مبحث اول : لغو مراقبت موقت ماده 69 ـ در موارد زير كميتة شهرستان مي تواند در مورد مراقبت موقت بازنگري و مراقبت از كودك و نوجوان را به خانواده ديگر بسپارد يا كودك و نوجوان را به مركز نگهداري منتقل كند: ١ ـ در صورتي كه طبق گزارش كارشناس بهزيستي يا مددكار مؤسسه مراقبت خانواده محور يا از طريق نظارت هاي انجام شده يا به هر طريق ديگر مشخص شود، ادامة حضور كودك در خانواده ميزبان به مصلحت وي نيست؛ ٢ ـ در صورتي كه سلامت جسمي و رواني كودك و نوجوان در معرض خطر باشد يا كودك و نوجوان به هر شكلي طرد شده باشد يا مورد بي توجهي و سهل انگاري يا سوء رفتار قرار گرفته باشد؛ ٣ ـ در صورتي كه خانوادة ميزبان شرايط تعيين شده اين شيوه نامه را از دست بدهد؛ ۴ ـ چنانچه حضور كودك و نوجوان در خانواده ميزبان، موجب بروز ناسازگاري شديد ميان اعضاي خانواده گردد؛ ۵ ـ در صورتي كه خانواده يا كودك و نوجوان مايل به ادامة مراقبت موقت نباشد. ماده ٧٠ ـ بازگشت كودك و نوجوان به مركز نگهداري يا سپردن آن به خانواده ميزبان ديگر با قيد دقيق تاريخ و زمان بازگشت و علت آن در صفحه اختصاصي كودك و نوجوان در سامانه انجام مي شود. ماده ٧١ ـ چنانچه به هر دليل كودك و نوجوان قبل از اتمام دوره مراقبت موقت به مركز نگهداري بازگردد، كارگروه شهرستان ضمن بررسي موضوع و تعيين تكليف در اين خصوص، گزارش آن را ظرف مدت حداكثر يك ماه به كارگروه استان اعلام مي نمايد. مبحث دوم : بازپيوند يا واگذاري كودك و نوجوان به خانواده جايگزين ماده ٧٢ ـ در اثناي دورة مراقبت موقت، جز مواردي كه والد يا والدين وي مرتكب سوء رفتار شديد يا جرايم موضوع مواد ١٠، ١١، ١٢ و ١٣ قانون حمايت از اطفال و نوجوانان نسبت به كودك و نوجوان شده اند يا وي را طرد كرده اند يا كودك و نوجوان بيش از دو بار در بهزيستي پذيرش شده است، اولويت با بازپيوند كودك و نوجوان به خانواده زيستي مي باشد. در غير اين صورت اقدامات لازم جهت واگذاري كودك و نوجوان به خانواده جايگزين انجام مي شود. ماده ٧٣ ـ چنانچه جهت انجام بازپيوند، شركت تمام يا برخي اعضاي خانواده زيستي در دوره هاي آموزشي، تربيتي و مشاوره از سوي كارگروه شهرستان، ضروري تشخيص داده شود، شخص يا اشخاص مذكور جهت شركت رايگان در اين دوره ها معرفي و پس از اخذ گواهينامه موفقيت، بازپيوند انجام مي شود. ماده 74 ـ ارتباط خانواده ميزبان با خانواده زيستي كودك و نوجوان در صورت تمايل خانواده ميزبان و پس از تأييد كارگروه هاي شهرستان و استان جهت حمايت مادي و غيرمادي با هدف تداوم بازپيوند بلامانع مي باشد. ماده 75 ـ در صورت عدم امكان بازپيوند و تمايل خانواده ميزبان و مصلحت كودك و نوجوان و نيز تأييد كارگروه شهرستان، تغيير وضعيت خانواده ميزبان به خانواده جايگزين با طي مراحل قانوني بلامانع است. در صورت وجود خانواده جايگزين متقاضي ديگر و در شرايط مساوي، خانواده ميزبان از اولويت واگذاري برخوردار است. اين شيوه نامه در 75 ماده در تاريخ 1402/05/25 به تصويب وزير دادگستري و رييس مرجع ملي حقوق كودك رسيده و پس از ابلاغ لازم الاجرا مي باشد. وزير دادگستري ـ اميرحسين رحيمي مصوب 1402/05/25 وزیر دادگستری و رئیس مرجع ملی حقوق کودک در اجرای ماده 13 الحاقی به آیین‌نامه اجرایی قانون حمایت از کودکان و نوجوانان بی‌سرپرست و بدسرپرست مصوب 1402/01/20 هیئت وزیران و به منظور تعیین ضوابط و فرآیندهای مربوط به احراز صلاحیت موسسات مراقبت خانواده محور و خانواده‌های داوطلب، نحوه سپردن کودک و نوجوان به خانواده واجد شرایط، تعیین اصول و استانداردهای مراقبت و نظارت بر نحوه عملکرد موسسات و مراقبت در خانواده، «شیوه‌نامه مراقبت موقت از کودکان و نوجوانان بی‌سرپرست و بدسرپرست » به شرح زیر ابلاغ می‌شود: 1- قانون: قانون حمایت از کودکان و نوجوانان بی‌سرپرست و بدسرپرست مصوب 1392/08/06 2- آیین‌نامه اجرایی: آیین‌نامه اجرایی قانون حمایت از کودکان و نوجوانان بی‌سرپرست و بدسرپرست مصوب 1394/04/20 با اصلاحات بعدی 3- سازمان: سازمان بهزیستی کشور 4- بهزیستی استان: اداره کل بهزیستی استان 5 - بهزیستی شهرستان: اداره بهزیستی شهرستان 6 - موسسه: شخص حقوقی اعم از مرکز، انجمن یا موسسه که در اجرای ماده 36 قانون، دارای پروانه تأسیس از سازمان بوده و موضوع فعالیت آن حمایت و مراقبت از کودکان و نوجوانان بی‌سرپرست و بدسرپرست م. ب.. 7- موسسه مراقبتی: موسسه‌ای که طبق ماده 36 قانون، با مجوز سازمان تأسیس و عهده‌دار نگهداری شبانه‌روزی کودکان و نوجوانان بی‌سرپرست و بدسرپرست با تفکیک جنس، سن یا وضعیت سلامت در محیط مشترک م. ب.. 8 - موسسه مراقبت خانواده محور: موسسه‌ای که طبق ماده 36 قانون، با مجوز سازمان تأسیس و مدیریت و نظارت بر نگهداری و مراقبت از کودکان و نوجوانان بی‌سرپرست و بدسرپرست را در خانواده‌ها بر عهده دارد. 11- خانواده زیستی: پدر و مادری که کودک و نوجوان از آنان متولد شدهاست؛ اعم از این که از نظر ژنتیکی به آنان منسوب باشد یا حاصل لقاح مصنوعی موضوع قانون نحوه اهدای جنین به زوجین نابارور مصوّب 1382/04/29 باشد. جد پدری یا وصی منصوب از ناحیه ولی قهری در مواردی که به موجب قانون، جایگزین پدر یا والدین میشوند، در حکم خانواده زیستی هستند. 12- خانواده میزبان: خانواده‌‌ای که کودک و نوجوان را بهزیستی رأساً یا از طریق موسسه مراقبت خانواده محور و در قالب مراقبت موقت به آن می‌سپارد. 13 - خانواده جایگزین: خانواده‌ای که کودک و نوجوان با تصمیم دادگاه صالح، در قالب سرپرستی (فرزندخواندگی)، قیمومت یا امین موقت به آن سپرده می‌شود. 17- برنامه مراقبت: برنامه‌ای که بر اساس راهنمای مراقبت با توجه به نیازهای فردی هر کودک و نوجوان حسب مورد توسط کارشناس بهزیستی یا مددکار اجتماعی موسسه مراقبت خانواده محور و با همکاری خانواده میزبان تهیه می‌شود. 18- بازپیوند: فرایند بازگرداندن کودک و نوجوان تحت مراقبت موقت به خانواده زیستی. 19 - کارگروه استان: کارگروه مراقبت ازکودکان و نوجوانان در اداره کل بهزیستی استان که به ریاست مدیرکل استان، دبیری معاون سلامت اجتماعی استان و عضویت کارشناس مسئول مراقبت فرزندان در خانواده جایگزین و فرزندخواندگی، کارشناس مسئول مراقبت و توانمندسازی کودک و نوجوان در مراکز نگهداری و فرزندان مستقل، کارشناس حقوقی، رئیس اداره حراست استان و حسب مورد سایر اشخاص حقیقی و حقوقی مرتبط تشکیل می‌شود. 20- کارگروه شهرستان: کارگروه مراقبت از کودکان و نوجوانان در اداره بهزیستی شهرستان که از رئیس اداره بهزیستی شهرستان، معاون اجتماعی یا کارشناس مسئول امور اجتماعی و کارشناس امور اجتماعی تشکیل می‌شود. هدف از مراقبت موقت، تأمین شرایط بهتر برای رشد و تربیت کودک و نوجوان در خانواده و بهبود فرایند بازپیوند یا واگذاری سرپرستی وی به خانواده جایگزین م. ب.. 1- تمامی کودکان و نوجوانان باید خدمات برابر و بدون تبعیض ناروا از حیث جنس، رنگ، نژاد، زبان، مذهب، سلامت، ملیت، قومیت، وضعیت خانوادگی و نظایر آن دریافت کنند. 2- کودکان و نوجوانان برای تشخیص نابرابری‌هایی که منجر به افزایش آسیب‌پذیری آنان و کاهش دسترسی به فرصت‌های برابر می‌شود و اتخاذ موضع مناسب در برابر آنها، باید آموزش ببینند. 3- کودکان و نوجوانانی که به جهت شرایط ویژه، از خدمات و فرصت‌ها محروم شده‌اند، باید مورد حمایت ویژه قرار گیرند تا در موقعیت برابر با دیگر کودکان و نوجوانان قرار گیرند. 1- آثار و پیامدهای تصمیمات و مداخلات تخصصی بر سرنوشت کودک و نوجوان و وضعیت وی در نظر گرفته شده و به گونهای تصمیمگیری شود که دارای کمترین عواقب منفی بر وضعیت کودک و نوجوان باشد. 2- تفاهم، تعامل و همکاری نزدیک با سایر متخصصان در بهزیستی و کارشناسان و مددکاران سایر دستگاههای اجرایی و نهادهای مردمی و موسسات، جهت اتخاذ بهترین تصمیم برای کودک و نوجوان وجود داشته باشد. 3- در انتخاب خدمات حمایتی، هماهنگی و همسویی و عدم تناقض آنها مورد توجه باشد. 4- احترام به استقلال دیدگاهها و خواستههای کودک و نوجوان و ایجاد توازن بین آنها و مصالح عالیه وی الزامی است. 5 - اولویت بخشی به مصالح عالیه کودک و نوجوان، باید در حد مقدور با جلب نظر کودک و نوجوان و یا توجیه وی صورت پذیرد. 1- سطح رشد و تکامل کودک و نوجوان از حیث جسمی، عقلی، شناختی، رفتاری، اخلاقی، عاطفی و اجتماعی برای دریافت و درک اطلاعات مربوط به مراقبتها و فهم فواید و عواقب آن، انتخاب و تصمیمگیری آگاهانه و داوطلبانه در مورد نوع مراقبت و مداخله بررسی، احراز و به رسمیت شناخته شود. 2 - هرگونه مراقبت و مداخله، ارائه اطلاعات و خدمات و کسب رضایت کودک و نوجوان با سطح رشد و تکامل وی مناسب سازی شود. 3- زمینه رشد و تکامل کودک و نوجوان، خصوصاً کودک و نوجوان دارای شرایط ویژه، فراهم و نیازهای آنان تأمین شود. 1- ارائه اطلاعات و خدمات به کودک و نوجوان، با رعایت ملاحظات فرهنگی و اجتماعی و مناسب سازی روش‌ها ی ارتباطی و بهره‌گیری از ابزارهای مناسب صوتی، تصویری، بازی، اسباب بازی و امثال آنها انجام شود. 2- مشارکت آگاهانه و داوطلبانه هر کودک و نوجوان ب. ت. ب. سطح رشد و تکامل و مهارت‌های کلامی و زمینه اجتماعی و فرهنگیاش جلب شود. 3- در مواردی که امکان بهکارگیری دیدگاه و نظرات کودک و نوجوان وجود ندارد، با ادبیات و روش مناسب به وی توضیح دادهشود. 4- کودک و نوجوان دارای توانایی برقراری ارتباط باید به یک نفرکارشناس مرتبط سازمان بهزیستی و یا مددکار اجتماعی موسسه دسترسی مناسب داشته باشد و بتواند نظرات، نیازها و مسائلش را با او در میان بگذارد. 1- تمرکز اصلی بر توانافزایی خانواده برای نگهداری و مراقبت از کودک و نوجوانان در بستر خانواده باشد. 2- احساس امنیت و اعتماد به خانواده را در کودک و نوجوان بازیابی و از قراردادن کودک و خانواده در برابر هم خودداری شود. 3 - والدین و سرپرستان را در والدگری مثبت، بهبود رابطه با کودک و نوجوان و تقویت مهارت‌های اساسی زندگی برای عملکرد سالم خانواده یاری کرد. 4- مشارکت خانواده در مداخلات و فرآیند درمانی جهت التیام آسیب و رفع خطر ناشی از سوء رفتار و بیتوجهی و سهل انگاری، ارتقای رشد و تکامل طفل و نوجوان و ملاحظات تخصصی مددکاری جلب شود. 5 - ارتباط با خانواده همراه با ایجاد فضای امن و همدلانه، بدون پیش داوری، توام با پذیرش صادقانه و احترام به آنان، ایجاد انگیزش در خانواده، درک مشکلات و شرایطی که بر والدگری آنان تأثیر گذاشته و شرح دقیق هدف و فرایند مداخله باشد. 1- با کودک و نوجوان تا حد امکان به تنهایی و جدا از اعضای خانواده و در فضایی دوستدار کودک مصاحبه شود. 2- به هنگام مشاوره یا معاینه کودک و نوجوان فقط افراد ضروری در اتاق حضور داشته باشند. 3- جمعآوری اطلاعات صرفاً در راستای، مصالح عالیه کودک و نوجوان و تأمین حقوق وی باشد و حسب ضرورت این اهداف برای کودک و نوجوان توضیح داده شود. 4 - در تعاملات حضوری و غیرحضوری از دادن هرگونه اطلاعات به اشخاص غیر مرتبط خودداری شود. دیگر کودکان و نوجوانان و همچنین کارکنان غیرمرتبط با کودک و نوجوان نیز نباید در جریان اطلاعات کودک و نوجوان قرار گیرند. 5 - تحقیقات و بازدید از منزل به صورت غیرمحسوس و بدون جلب توجه باشد، مگر در مواردی که رعایت مصالح کودک و نوجوان و حمایت از وی در برابر وضعیتهای مخاطرهآمیز ایجاب کند. 6 - اطلاعات جمعآوری شده در مورد کودک و نوجوان باید با راهکارهای «امنیت داده» مانند استفاده از رمز عبور، نگهداری شود. 7- در مواردی که به موجب قانون اطلاعات به اشخاص ذیصلاح ارائه میگردد، باید دقت شود که اطلاعات به چه اشخاص و مراجعی واگذار می‌شود و میزان ارائه اطلاعات برحسب ضرورت و نیاز باشد. 8 - گفتگو در مورد کودک و نوجوان یا ارائه اطلاعات وی نباید در اماکن عمومی و یا هر مکانی صورت پذیرد که موجب افشای اطلاعات کودک و نوجوان و نقض اصل رازداری شود. فصل دوم - موسسات مراقبت خانواده محور بررسی صلاحیّت موسسه و شایستگی مدیران و کارکنان آن برای ارائه خدمات به کودکان و نوجوانان و خانواده میزبان و سنجش توانایی آنان در انجام اختیارات، مسئولیت‌ها و وظایف، با کارگروه استان است. این کارگروه پس از حصول اطمینان در مورد صلاحیت موسسه و شایستگی کارکنان آن، نسبت به احراز و تأیید صلاحیت موسسه مراقبت خانواده محور اقدام می‌نماید. شایستگی مسئول فنی، مددکاران اجتماعی و روانشناسان موسسه، از طریق مصاحبه توسط کارگروه استان بررسی می‌شود. نتیجه مصاحبه اعم از پذیرش، رد یا اعطای مهلت جهت ارتقاء شایستگی‌ها م. ب.. فعالیت موسسه در شهرهای مختلف، مستلزم وجود نمایندگی مستقر در آن شهرستان و اخذ مجوز فعالیت از بهزیستی استان است. مدیران ‌موسسات خیریه دارای مجوز تأسیس و فعالیت در زمینه مراقبت از کودکان و نوجوانان بر اساس بند13 ماده 26 قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت مصوب 1380/11/27 و یا جزء 8 بند «پ» ماده 57 قانون احکام دائمی مصوب 1396/01/16 از سازمان، در صورتیکه در بخش اهداف اساسنامه موسسه «مراقبت خانواده محور از کودکان و نوجوانان» ثبت شده باشد، میتوانند از بهزیستی استان مجوز فعالیت موسسه مراقبت خانواده محور را درخواست نمایند. موسسات موضوع ماده 8 میتوانند ظرف ششماه از تاریخ تصویب این شیوه‌نامه، پس از اخذ تأییدیه از بهزیستی استان به عنوان موسسه مراقبت خانواده محور فعالیّت خود را آغاز و ظرف مدت سه ماه از تاریخ اخذ تأییدیه نسبت به اصلاح اساسنامه و اخذ مجوز فعالیت وفق ماده 13 اقدام کنند. وظایف موسسه خانواده محور به شرح زیر است: 1- شناسایی، مصاحبه و مددکاری اولیه خانواده‌های داوطلب میزبانی 2- آموزش تخصصی کودک و نوجوان و خانواده میزبان طبق سرفصل‌ها، روش‌ها و محتوای آموزشی مورد تأیید دفتر مراقبت و توانمندسازی کودکان و نوجوانان 3- انجام امور مددکاری تخصصی در راستای بازپیوند یا واگذاری کودک و نوجوان به خانواده جایگزین، تحت نظارت بهزیستی 4- مشارکت در تدوین برنامه مراقبت کودک و نوجوان 5 - پیگیری پوشش‌های بیمه‌ای مناسب برای کودک و نوجوان و خانواده 6 - حمایت مادی برای تأمین بخشی از مخارج کودک و نوجوان به درخواست خانواده میزبان واجد شرایط 7- نظارت بر مراقبت از کودک و نوجوان در خانواده میزبان 8 - ثبت اطلاعات و گزارشهای مورد نیاز در سامانه‌های مرتبط مبحث دوم : نظارت و ارزیابی موسسه نظارت و ارزیابی موسسه مراقبت خانواده محور، به صورت دورهای و موردی توسط مدیران و کارشناسان مرتبط بهزیستی شهرستان، استان و کشور انجام می‌شود. مدیر و کارشناس مرتبط بهزیستی میتوانند هر زمان، موسسه مراقبت خانواده محور را از حیث نحوه اداره، فرایندها و رویههای جاری و رعایت قوانین، مقررات و ضوابط نظارت و ارزیابی نمایند. اشخاص مذکور باید مدارک شناسایی را در زمان بازدید به همراه داشته و در صورت درخواست ارائه نمایند. به منظور نظارت و ارزیابی موسسه، مدیر یا کارشناس مرتبط بهزیستی میتواند: 1- به هر محل ارائه خدمت به کودکان و نوجوانان یا خانواده‌های میزبان، وارد و نسبت به بازرسی هر بخشی از آن اقدام نماید. 2- با کودک و نوجوان و خانواده میزبان در مورد عملکرد موسسه، در محل مناسب و با شیوههای مناسب مصاحبه نماید. 3- هرگونه سند یا سوابق مرتبط با کودک و نوجوان و خانواده میزبان را بررسی نماید. کارشناس مرتبط بهزیستی، پس از نظارت و ارزیابی، نتایج ارزیابی شامل چالش‌ها و راهکارهای پیشنهادی را به موسسه ابلاغ و به همراه متن گزارش در سامانه مربوط بارگذاری می‌نماید. در صورتی که گزارش نظارت و ارزیابی متضمن نقض قوانین و مقررات و ضوابط یا ایرادی در نحوه اداره، فرایندها و یا رویه‌های موسسه مراقبت خانواد محور باشد، رییس بهزیستی شهرستان، مبادرت به صدور تذکر کتبی با تعیین مهلت جهت رفع نقص یا ایراد به صاحب امتیاز موسسه می‌کند و در صورت عدم اصلاح، موضوع را به مدیرکل استان گزارش می‌نماید. مدیرکل استان خطاب به مدیر موسسه، اخطارکتبی با قید زمان برای اصلاح، صادرمی‌کند. چنانچه در موضوع واحد دو اخطار کتبی در فاصله دو هفته صادر شده و موسسه نسبت به اصلاح آن اقدام ننماید، مدیرکل استان پرونده را جهت تعیین تکلیف نهایی به سازمان ارجاع می‌نماید. در صورتیکه موضوع اخطار ارتکاب جرم توسط موسسه باشد، چنانچه تداوم فعالیت موسسه به مصلحت کودکان و نوجوانان نباشد، مدیرکل استان نسبت به تعطیل موقّت فعّالیّت آن موسسه اقدام و در اسرع وقت گزارش آن را به سازمان اعلام می‌نماید. هرگاه فردی از مدیران و کارکنان موسسه متّهم به ارتکاب جرمی باشد، از طریق مدیرکل استان به مرجع قضایی معرفی می‌شود. در صورتی که ادامه فعالیت متّهم متضمن ورود آسیب یا ایراد جرمی به کودکان و نوجوانان باشد، تا زمان تعیین تکلیف متهم توسط مرجع قضایی، مدیرکل استان با صدور اخطار، دستور تعلیق وی را به موسسه اعلام می‌نماید. به منظور ارتقای کیفیت خدمات موسسات، سازمان با همکاری دبیرخانه مرجع ملی حقوق کودک، نظام پایش و رتبه‌بندی موسسات مذکور را ظرف مدت یک سال از تاریخ ابلاغ این شیوه‌نامه، تهیه می‌نماید تا پس از تصویب در شورای مرجع ملی اجرا شود. فصل سوم - خانواده میزبان موسسات مراقبت خانواده محور میتوانند تحت نظارت سازمان، با رعایت اصول مربوط به حریم خصوصی و درج مجوز موسسه از سازمان بهزیستی، در سامانه خود، رسانه‌های گروهی و صدا و سیما نسبت به شناسایی خانواده‌های داوطلب میزبانی و جلب مشارکت‌های مردمی اقدام کنند. 1- ایمان و تقیّد به انجام واجبات و ترک محرمات 2- نداشتن محکومیت موثرکیفری با شرایط مندرج در قانون مجازات اسلامی 3- داشتن اقامت در ایران 4- داشتن سلامت جسمی و روانی و توانایی عملی و مهارت لازم در مراقبت و تربیت کودک و نوجوان با تأیید پزشک معتمد سازمان 5 - داشتن تمکّن مالی مناسب برای پرورش و رفاه نسبی کودک و نوجوان 6 - عدم استعمال مشروبات الکلی و عدم اعتیاد به مواد مخدّر و روان‌گردان 7- حسن شهرت به اخلاق، عدالت و امانتداری 8 - استحکام خانواده و حسن رفتار اعضای خانواده نسبت به یکدیگر 9- داشتن فاصله سنی مناسب با کودک و نوجوان 10- دارا بودن حداقل مدرک دیپلم یکی از زوجین و نیز دختران و زنان بدون شوهر 1- مدارک هویتی شامل کلیه صفحات شناسنامه و کارت ملی اعضای خانواده برای متقاضیان ایرانی و مدارک تابعیتی برای متقاضیان غیرایرانی 2- سند ازدواج برای زوجین 5 - گواهی عدم سوء پیشینه موثر کیفری کلیه اعضای خانواده 6 - اسناد مربوط به اشتغال و استطاعت مالی 7- سند خوداظهاری سلامت 8 - گزارش مبنی بر سلامت جسم و روان فرد که از سوی پزشکان معتمد سازمان صادر شدهباشد. 9- مجوز اقامت اتباع غیرایرانی 10- ارائه شناسه کاربری سامانه ثنا بازدید از منزل متقاضی و تحقیق میدانی حداکثر ظرف یک ماه از تاریخ تکمیل ثبت نام توسط کارشناس بهزیستی انجام می‌شود. در مواردی که شناسایی خانواده توسط موسسه مراقبت خانواده محور انجام شده است، بازدید با همراهی مددکار اجتماعی موسسه مذکور انجام می‌شود. مصاحبه با متقاضی توسط کارگروه شهرستان انجام می‌شود. در مواردی که شناسایی خانواده توسط موسسه مراقبت خانواده محور انجام شده، حضور مددکار اجتماعی موسسه یا مسئول فنی موسسه مراقبت خانواده محور ضروری است. صورتجلسه مصاحبه پس از تنظیم و امضای حاضران در پایان جلسه در سامانه درج می‌شود. احراز صلاحیت اولیه خانواده میزبان با کارگروه شهرستان م. ب.. بعد از تأیید خانواده میزبان در بار اول، نیاز به بررسی و تأیید مجدّد در دفعات بعد وجود ندارد، مگر آن که کارگروه شهرستان از طریق بررسی گزارشهای پایش و ارزیابی خانواده میزبان یا بر اساس اطلاعات دیگر، احراز مجدّد صلاحیت خانواده را ضروری تشخیص دهد. به منظور ارزیابی شرایط و توانمندی خانواده میزبان و تعیین خانواده‌های اولویتدار، کاربرگ بازبینه(چک لیست) ظرف یک ماه از تاریخ تصویب این شیوه‌نامه توسط دفتر مراقبت و توانمندسازی کودکان و نوجوانان بهزیستی تهیه و در اختیار بهزیستی استان و موسسات مراقبت خانواده محور قرار میگیرد. 1- خودمراقبتی جسمی و روانی 2- آشنایی با حقوق فردی و تکالیف شرعی در خانواده متناسب با سن و جنسیت 3- مهارت‌های ارتباطی بهزیستی استان راساً یا توسط موسسات نسبت به آموزش رایگان خانواده میزبان طبق سرفصل‌های زیر اقدام و در صورت موفقیت آنان گواهی آموزشی صادر می‌نماید: 1- آموزش‌های عمومی، شامل: 1-1- آموزش‌های روانشناسی، از قبیل آشنایی با مراحل رشد کودک و نوجوان، آشنایی با مسائل مربوط به بلوغ(برای خانواده‌های میزبان نوجوانان)، آشنایی با اختلالات شایع رفتاری و عاطفی کودک و نوجوان و چگونگی مواجهه با آن، مهارت‌های ارتباطی با کودک و نوجوان(مادر و پدر و یا فرزندان زیستی) 1-2- آموزشهای حقوقی؛ شامل حقوق کودک و قوانین و مقررات مربوط به مراقبت از کودک و نوجوان 1-3- آموزشهای بهداشت، سلامت و ایمنی؛ از قبیل بهداشت و ایمنی کودک و نوجوان (تغذیه، خواب، واکسیناسیون و...)، آشنایی با علایم بیماری‌های عفونی شایع رده‌های سنی کودک و نوجوان، کمک‌های اولیه و فوریت‌های پزشکی در رابطه با حوادث و بیماریهای کودکان و نوجوانان، روش‌ها و مهارت‌های مراقبت جسمی، روانی و اجتماعی از کودک و نوجوان در سنین مختلف 2- آموزش‌های تخصصی متناسب با بیماری یا شرایط خاص کودک و نوجوان فصل چهارم - سپردن کودک و نوجوان به خانواده میزبان سازمان، پایگاه اطلاعات کودکان و نوجوانان را به گونه‌ای که هریک دارای صفحه اختصاصی باشند و اطلاعات ضروری کودک و نوجوان در آن ثبت شده باشد، ظرف سه ماه از تاریخ تصویب این شیوه‌نامه راهاندازی می‌کند و با دادهآمایی پروندههای پیشین، اطلاعات آنان را نیز وارد این سامانه می‌کند. اطلاعات این سامانه با رعایت ملاحظات مربوط به سطوح دسترسی و حفظ حریم خصوصی کودکان با موسسات و خانواده میزبان به اشتراک گذاشته می‌شود. تا زمان راهاندازی سامانه، فرایندهای مربوطه به صورت غیرالکترونیکی صورت میپذیرد. مراقبت موقت کلیه کودکان و نوجوانان موضوع ماده 8 قانون و ماده 3 قانون حمایت از اطفال و نوجوانان مصوب 1399/02/23 که مسئولیت نگهداری آنان از سوی دادسرا یا دادگاه به سازمان بهزیستی سپرده شده است، اعم از آن که در مراکز نگهداری یا محیط‌های دیگری نگهداری شوند، را میتوان تا زمان تعیین تکلیف قطعی آنان در مرجع قضایی به خانواده میزبان سپرد. اداره بهزیستی شهرستان میتواند از طریق موسسه مراقبت خانواده محور نسبت به سپردن کودکان و نوجوانان به خانواده میزبان اقدام نماید و با نظارت بر وضعیت نگهداری و مراقبت کودک و نوجوان در خانواده میزبان از وی حمایت کند. شرایط و وضعیت خانواده و اشخاصی که با خانواده میزبان زندگی می‌کنند، باید با شرایط و وضعیت کودک و نوجوانی که به خانواده میزبان سپرده می‌شود، تطابق داشته باشد. پس از بررسی و تهیه گزارش و ارائه پیشنهاد موسسه یا کارشناس شهرستان، تأیید تطابق شرایط با کارگروه شهرستان م. ب.. حفظ و نگهداری مدارک خانواده میزبان، صورتجلسه تحویل کودک و نوجوان به خانواده میزبان، گزارش‌های بازدید مددکاری اجتماعی و اقدامات جامع مددکاری اجتماعی بهزیستی در بازپیوند کودک و نوجوان یا واگذاری به خانواده جایگزین در طول مدت اقامت کودک و نوجوان نزد خانواده میزبان و اطلاعات مربوط به موسسه و مسئولیت حفاظت از کلیه مستندات پرونده اجتماعی و پزشکی کودک و نوجوان با بهزیستی شهرستان م. ب.. خانواده میزبان باید در فضای واقعی یا مجازی از کودک و نوجوان مراقبت نماید و در صورت مواجهه با هرگونه مورد مشکوک، وضعیت مخاطره آمیز، حوادث خاص نظیر فوت، بیماری شدید، ناهنجاری‌های رفتاری و مشکلات عاطفی در مورد کودک و نوجوان، آن را فوراً به کارشناس بهزیستی یا مددکار اجتماعی موسسه مراقبت خانواده محور مربوط اطلاع دهد و موضوع را در سامانه ثبت کند. 1- در اجرای برنامه مراقبت ویژه از کودک و نوجوان اهتمام داشته باشد. 2- با کارشناس یا مددکار در خصوص پایش و ارزیابی وضعیت کودک و نوجوان همکاری لازم را داشته باشد. 3 - گزارش هفتگی از وضعیت کودک و نوجوان را در صفحه اختصاصی کودک و نوجوان بارگذاری و تا راه‌اندازی این سامانه، از طریق اعلام شده توسط بهزیستی، اعلام نماید. 4- در بازپیوند یا واگذاری کودک و نوجوان به خانواده جایگزین یا ملاقات وی با خانواده زیستی با بهزیستی همکاری کامل داشته باشند. نظارت و ارزیابی وضعیت کودک و نوجوان در خانواده میزبان، به صورت دوره‌ای و موردی توسط مددکار اجتماعی موسسه مراقبت خانواده محور، مدیران و کارشناسان مرتبط بهزیستی شهرستان، استان و کشور انجام می‌شود. در هر بازدید باید در فضای خصوصی و مناسب با کودک بالای سه سال ارتباط موثر برقرار شود. در صورتی که برابر نظارت‌های انجام شده یا بنا به درخواست خانواده میزبان مشخص شود ادامه مراقبت از کودک و نوجوان در خانواده میزبان نیازمند مداخلات تخصصی و ارائه طرح کمکی ‌است، بنا به تصمیم کمیته شهرستان، طرح کمکی در مورد کودک و نوجوان اجرا می‌شود. طرح کمکی شامل ارائه خدمات مشاوره، مددکاری، مراقبت کوتاه مدت از کودک و نوجوان در مرکز نگهداری یا مراکز درمانی و پرداخت کمک هزینه مراقبت یا هزینههای درمانی م. ب.. بهزیستی میتواند در راستای انجام وظایف محوله در این شیوه‌نامه نسبت به پرداخت کمک هزینه به خانواده میزبان و موسسه مراقبت خانواده محور در قالب دستورالعمل جامع مالی سازمان بهزیستی اقدام نماید. فصل پنجم - پایان بخشیدن به مراقبت موقت 1- در صورتی که طبق گزارش کارشناس بهزیستی یا مددکار موسسه مراقبت خانواده محور یا از طریق نظارت‌های انجام شده یا به هر طریق دیگر مشخص شود، ادامه حضور کودک در خانواده میزبان به مصلحت وی نیست؛ 2- در صورتی که سلامت جسمی و روانی کودک و نوجوان در معرض خطر باشد یا کودک و نوجوان به هر شکلی طرد شده باشد یا مورد بیتوجهی و سهلانگاری یا سوء رفتار قرار گرفته باشد؛ 3- در صورتی که خانواده میزبان شرایط تعیین شده این شیوه‌نامه را از دست بدهد؛ 4- چنانچه حضور کودک و نوجوان در خانواده میزبان، موجب بروز ناسازگاری شدید میان اعضای خانواده گردد؛ 5 - در صورتی که خانواده یا کودک و نوجوان مایل به ادامه مراقبت موقت نباشد. در اثنای دوره مراقبت موقت، جز مواردی که والد یا والدین وی مرتکب سوء رفتار شدید یا جرایم موضوع مواد 10/11/12 و 13 قانون حمایت از اطفال و نوجوانان نسبت به کودک و نوجوان شده‌اند یا وی را طرد کردهاند یا کودک و نوجوان بیش از دو بار در بهزیستی پذیرش شده است، اولویت با بازپیوند کودک و نوجوان به خانواده زیستی م. ب.. در غیر این صورت اقدامات لازم جهت واگذاری کودک و نوجوان به خانواده جایگزین انجام می‌شود. ارتباط خانواده میزبان با خانواده زیستی کودک و نوجوان در صورت تمایل خانواده میزبان و پس از تأیید کارگروههای شهرستان و استان جهت حمایت مادی و غیرمادی با هدف تداوم بازپیوند بلامانع م. ب.. این شیوه‌نامه در 75 ماده در تاریخ 1402/05/25 به تصویب وزیر دادگستری و رییس مرجع ملی حقوق کودک رسیده و پس از ابلاغ لازم‌الاجرا م. ب.. وزیر دادگستری - امیرحسین رحیمی