دعاوی حقوقی › تجاری › ورشکستگی و توقف
دعوای صدور حکم ورشکستگی
راهنمای دعوای صدور حکم ورشکستگی
- تعریف
- صدور حکم ورشکستگی زمانی مطرح میشود که یک تاجر یا شرکت تجاری قادر به پرداخت دیون و تعهدات مالی خود در سررسید مقرر نباشد. این دعوا توسط خود تاجر یا طلبکاران او برای تعیین تکلیف اموال و تقسیم عادلانه آن میان طلبکاران اقامه میشود. هدف از آن، جلوگیری از تضییع حقوق طلبکاران و تصفیه امور مالی تاجر تحت نظارت دادگاه است.
- خواهان و خوانده
- خواهان: تاجر (ورشکسته) یا یک یا چند نفر از طلبکاران. خوانده: در صورت طرح توسط طلبکار، تاجر (شرکت)؛ در صورت طرح توسط تاجر، طلبکاران (یا اداره تصفیه امور ورشکستگی).
- ماهیت
- غیرمالی (از حیث هزینه دادرسی)؛ ترافعی.
- مرجع صالح
- دادگاه عمومی حقوقی محل اقامت تاجر (مرکز اصلی شرکت).
- مستندات قانونی
- مواد ۴۱۲ تا ۴۱۵ قانون تجارت.
- مدارک لازم
- دفاتر تجاری، صورت‌حساب دارایی و بدهی، لیست طلبکاران، مدارک اثبات توقف (عدم پرداخت دیون)، اساسنامه (برای شرکت‌ها).
- مهلت‌ها
- تاجر مکلف است ظرف ۳ روز از تاریخ توقف اعلام ورشکستگی کند. برای طلبکاران مهلت خاصی وجود ندارد اما باید در زمان توقف اقدام کنند.
- هزینه
- هزینه دادرسی دعاوی غیرمالی.
- مراحل
- ۱. تقدیم دادخواست ۲. رسیدگی دادگاه و احراز توقف ۳. صدور حکم ورشکستگی و تعیین تاریخ توقف ۴. تعیین مدیر تصفیه یا ارجاع به اداره تصفیه ۵. مهر و موم اموال و تصفیه دیون.
- نکات و اشتباهات رایج
- ۱. عدم اثبات دقیق «تاریخ توقف» که آثار حقوقی مهمی دارد. ۲. عدم ارائه دفاتر تجاری که میتواند منجر به ورشکستگی به تقصیر یا تقلب شود. ۳. اشتباه در تعیین مرجع صالح (دادگاه محل اقامت تاجر). ۴. عدم توجه به تفاوت بین «اعسار» (برای اشخاص عادی) و «ورشکستگی» (برای تجار).
نمونهٔ خواسته
صدور حکم ورشکستگی [نام تاجر/شرکت] به انضمام تعیین تاریخ توقف.
نمونهٔ شرحِ دادخواست
پرسش‌های متداول
آیا اشخاص غیرتاجر هم می‌توانند ورشکسته شوند؟
خیر، ورشکستگی مخصوص تجار است و اشخاص عادی باید دادخواست اعسار بدهند. / پرسش: تاریخ توقف چیست؟ پاسخ: تاریخی است که دادگاه تشخیص می‌دهد تاجر از آن زمان دیگر قادر به پرداخت دیون خود نبوده است. / پرسش: آیا حکم ورشکستگی قابل تجدیدنظر است؟ پاسخ: بله، طبق قانون آیین دادرسی مدنی قابل تجدیدنظرخواهی است. / پرسش: مدیر تصفیه چه وظیفه‌ای دارد؟ پاسخ: شناسایی اموال، فروش آنها و پرداخت دیون طلبکاران.
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.
دادخواست، شکواییه و درخواست 13
- داد خواست درخواست حکم ورشکستگی از طرف تاجر
- داد خواست درخواست حکم ورشکستگی از طرف دادستان
- داد خواست درخواست حکم ورشکستگی از طرف طلبکار
- لایحه تجدید نظرخواهی ، ورشکستگی (نمونهٔ 1)
- لایحه تجدیدنظرخواهی ، ورشکستگی (نمونهٔ 2)
- لایحه ، تبادل لوایح مرحله تجدید نظر ، ورشکستگی
- لایحه دفاعیه ، جلسه اول رسیدگی ، اعتراض به حکم ورشکستگی
- لایحه خواهان ، پاسخ به لایحه دفاعیه خوانده ، ورشکستگی
- لایحه دفاعیه ، جلسه اول رسیدگی ، صدور حکم ورشکستگی
- لایحه دفاعیه ، جلسه اول رسیدگی ، صدور حکم ورشکستگی
- لایحه دفاعیه نمایندگان دادستان ، جلسه اول رسیدگی ، صدور حکم ورشکستگی
- لایحه دفاعیه ، جلسه اول رسیدگی ، دادگاه حقوقی ، تقاضای صدور حکم ورشکستگی
- لایحه تجدیدنظرخواهی ، اعلام بطلان معامله و اسناد رسمی بعلت صدور حکم ورشکستگی
صفحه‌های مرتبط
- به زبانِ ساده: توضیحِ ساده برای همه
- راهنمای کامل: راهنمای جامع ورشکستگی و توقف شرکت‌ها و تجار در حقوق ایران
- قرارداد: قرارداد وکالت در ورشکستگی و توقف بازرگانی
- جرم: عدم معرفی اموال و دفاتر از سوی ورشکسته به اداره امور ورشکستگی
- جرم: عدم معرفی خود ظرف مهلت مقرر به اداره تصفیه امور ورشکستگی از سوی بدهکاران شخص متوقف
- جرم: ورشکستگی به تقصیر
- جرم: ورشکستگی به تقلب
قوانین و مواد
- قانون تجارت
- آیین‌نامه اجرای محکومیت‌های مالی
- دستورالعمل رسیدگی به دعاوی ورشکستگی مصوب 1403/07/10
- دستورالعمل و سند الزامات فنی و حقوقی نحوه تنظیم قرارداد یکسان از طریق سکوهای موضوع ماده 26 آیین‌نامه ماده 3 قانون الزام به ثبت رسمی معاملات اموال غیرمنقول مصوب 1404/10/06
- آیین‌نامه اجرایی بند (پ) ماده (116) قانون برنامه پنجساله ششم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران (سامانه سجل محکومیت‌های مالی)
- قانون تجارت
- ماده 440:محکمه در ضمن حکم ورشکستگی یا منتهی در ظرف پنج روز پس از صدور حکم یکنفر را بسمت مدیریت تصفیه معین میکند .
- ماده 497:پس از صدور حکم ورشکستگی بتقلب یا حکم ابطال یا فسخ قرارداد ارفاقی محکمه یک عضو ناظر و یک مدیر تصفیه معین میکند .
- آیین‌نامه اجرای محکومیت‌های مالی
- ماده 24:صدور حکم ورشکستگی تاجر به منزله صدور حکم اعسار در دعاوی مدنی است و مانع حبس ورشکسته بابت عدم تادیه محکوم به می شود . وصول مطالبات اشخاص در صورت اخیر برابر مقررات مربوط می باشد.
- دستورالعمل رسیدگی به دعاوی ورشکستگی مصوب 1403/07/10
- ماده 12:پس از صدور حکم ورشکستگی، در صورتی که اداره کل و ادارات تصفیه امور ورشکستگی در جریان پرونده ورشکستگی یا تصفیه امور ورشکسته، متوجه تضییع حقوق عمومی شوند مراتب را به دادستان مربوطه اعلام می‌کنند تا وی موضوع را بررسی و طبق مقررات اقدامات مقتضی را جهت حفظ حقوق عموم…
- ماده 13:دادگاه در زمان صدور حکم بر اساس مستندات ارائه شده تاریخ توقف را مشخص و نوع ورشکستگی را تعیین نموده و در صورتی که ورشکستگی ناشی از تقلب یا تقصیر باشد، تصویری از دادنامه صادره به دادستان مربوطه جهت اقدام مقتضی و تعقیب مرتکب ابلاغ میشود.
- دستورالعمل و سند الزامات فنی و حقوقی نحوه تنظیم قرارداد یکسان از طریق سکوهای موضوع ماده 26 آیین‌نامه ماده 3 قانون الزام به ثبت رسمی معاملات اموال غیرمنقول مصوب 1404/10/06
- تبصره:در صورت انحلال یا ورشکستگی یا ابطال پروانه کسب سکو یا صدور دستور یا حکم قضایی مبنی بر ممنوعیت فعالیت سکو، سازمان از طریق مرکز ملی تبادل اطلاعات دسترسی سکوی مذکور را سلب می نماید.
- آیین‌نامه اجرایی بند (پ) ماده (116) قانون برنامه پنجساله ششم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران (سامانه سجل محکومیت‌های مالی)
- ماده 11:…یا رضایت محکوم له یا رفع سوء اثر از موضوع یا انجام تعهد یا صدور حکم اعاده اعتبار یا ورشکستگی نسبت به بروزرسانی اطلاعات سامانه اقدام کند.
- قانون تجارت
- ماده 462:پس از صدور حکم ورشکستگی طلبکارها مکلفند - در مدتی که بموجب اخطار مدیر تصفیه در حدود نظامنامه وزارت عدلیه معین شده - اسناد طلب خود یا سواد مصدق آنرا بانضمام فهرستی که کلیه مطالبات آنها را معین مینماید بدفتردار محکمه تسلیم کرده قبض دریافت دارند .
- ماده 496:اگر تاجر ورشکسته پس از تصدیق قرارداد بعنوان ورشکستگی بتقلب تعقیب شده در تحت توقیف یا حبس در آید محکمه میتواند هر قسم وسایل تأمینیه را که مقتضی بداند اتخاذ کند ولی بمحض صدور قرار منع تعقیب یا حکم تبرئه وسائل مزبوره مرتفع میشود .
- قانون بیمه اجباری خسارات وارد شده به شخص ثالث در اثر حوادث ناشی از وسایل نقلیه
- ماده 22:…خسارت به زیان دیدگان، به تشخیص بیمه مرکزی یا شورای عالی بیمه، یا صدور حکم توقف یا ورشکستگی آن به وسیله دادگاه صالح، صندوق، خسارات بدنی که به موجب صدور بیمه نامه های موضوع این قانون به عهده بیمه گر است را پرداخته، پس از آن به قائم مقامی زیان دیدگان به بیمه گر م…
- قانون تجارت
- ماده 418:…ورشکسته از تاریخ صدور حکم از مداخله در تمام اموال خود حتی آنچه که ممکن است در مدت ورشکستگی عاید او گردد ممنوع است . در کلیه اختیارات و حقوق مالی ورشکسته که استفاده از آن مؤثر در تأدیه دیون او باشد مدیر تصفیه قائم مقام قانونی ورشکسته بوده و حق دارد بجای او از ا…
- قانون صندوق تأمین خسارت‌های بدنی
- ماده 2:…از افزایش مبلغ ریالی دیه یا تعلیق یا لغو پروانه فعالیت شرکت بیمه یا صدور حکم توقف یا ورشکستگی بیمه گر موضوع ماده (22) قانون، یا به طور کلی خسارت های بدنی که خارج از تعهدات قانونی بیمه گر مطابق مقررات قانون به استثنای موارد مصرح در ماده (17) قانون و سایر مصادیق…
- قانون بیمه اجباری خسارات وارد شده به شخص ثالث در اثر حوادث ناشی از وسایل نقلیه
- ماده 21:…از افزایش مبلغ ریالی دیه یا تعلیق یا لغو پروانه فعالیت شرکت بیمه یا صدور حکم توقف یا ورشکستگی بیمه گر موضوع ماده (22) این قانون، قابل پرداخت نباشد، یا به طور کلی خسارت های بدنی که خارج از تعهدات قانونی بیمه گر مطابق مقررات این قانون است به استثنای موارد مصرح د…
- تبصره 1:…ماده (13) این قانون) 2- تعلیق یا لغو پروانه فعالیت شرکت بیمه یا صدور حکم توقف یا ورشکستگی بیمه گر موضوع ماده (22) این قانون 3- در مواردی که زیان دیدگان خارج از وسیله نقلیه بیش از سقف تعهدات بیمه گر موضوع تبصره ماده (12) این قانون باشند. 4- در مواردی که صندوق ب…
- قانون پولی و بانکی کشور (مصوب ۱۳۵۱/۰۴/۱۸)
- ماده 35:…به سرقت، ارتشاء، اختلاس، خیانت در امانت، کلاهبرداری، جعل و تزویر، صدور چک بی محل و ورشکستگی به تقصیر یا تقلب اعم از اینکه حکم از دادگاه های داخلی یا خارج کشور صادر شده یا محکوم مجرم اصلی یا شریک یا معاون جرم بوده باشد از تصدی اداره امور بانک ها بهر عنوان ممنوع…
آرا، نظریات، مقررات و دکترینِ مرتبط 501
نظریه مشورتی شماره 7/1402/298 مورخ 1402/07/25
عینِ عبارت · صدور حکم ورشکستگی …خ. م.: موضوع استعلام به وضعیت حکم ورشکستگی تاجری مربوط میشود که پس از صدور حکم ورشکستگی از دادگاه حقوقی، در دادگاه کیفری به اتهام ورشکستگی به تقلب محکوم شده است. سوال اصلی این است…
بررسی امکان صدور قرار اناطه در موضوع ورشکستگی بر اساس تبصره 2 ماده 21 قانون آیین دادرسی کیفری
عینِ عبارت · صدور حکم ورشکستگی …<br>نظر هیات عالی این بود که بر اساس ماده 415 قانون تجارت، صدور حکم ورشکستگی در صلاحیت دادگاه عمومی حقوقی قرار دارد و در صورتی که اتهام ورشکستگی به تقلب یا تقصیر قبل از…
عینِ عبارت · صدور حکم ورشکستگی دادنامه دادگاه بدوی موضوع:رسیدگی به دعوای صدور حکم ورشکستگی نتیجه: صدور حکم بر بطلان دعوا #ورشکستگی #ورشکستگی_به_تقلب #ورشکستگی_به_تقصیر #ورشکستگی_به_تقصی…
اثر طرح دعوی ورشکستگی در توقف اجرای حکم
عینِ عبارت · صدور حکم ورشکستگی …قال مالکیت اموال توقیف شده خودداری شود تا موجب طرح دعوی اعلام بطلان مزایده (به لحاظ ورشکستگی تاجر در صورت صدور حکم ورشکستگی که تاریخ توقف را مقدم بر تاریخ مزایده اعلام نموده باشد) نگردد لیکن در مواردی که دعو…
نظریه مشورتی شماره 7/98/654 مورخ 1398/05/16
عینِ عبارت · صدور حکم ورشکستگی …ق ماده 415 قانون تجارت، اعلام ورشکستگی تاجر تنها به حکم دادگاه عمومی حقوقی امکان‌پذیر است. پس از صدور حکم ورشکستگی، دادستان یا مدیر تصفیه می‌توانند تاجر ورشکسته را به اتهام ورشکستگی به تقلب یا تقصیر در مرجع…
عینِ عبارت · صدور رای دادگاه تجدیدنظر موضوع: صدور حکم به ورشکستگی به سبب توقف از پرداخت دیون رای ورشکستگی با تعیین زمان توقف #اطلاعات_حقوقی_و_قض…
بررسی امکان اظهارنظر محکمه حقوقی رسیدگی کننده به دعوی ورشکستگی در خصوص تقلب یا تقصیر ورشکسته
عینِ عبارت · صدور حکم ورشکستگی …<br>هیات عالی به این نتیجه رسید که تعیین نوع ورشکستگی (تقلب یا تقصیر) نیازمند صدور حکم ورشکستگی از سوی دادگاه حقوقی است و نظریه اکثریت این موضوع را تایید کرد. نظر اکثریت بر این بود که تقلب…
نظریه مشورتی شماره 7/1401/1047 مورخ 1402/06/07
عینِ عبارت · صدور حکم ورشکستگی …نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه: 1- اولاً، در فرض سوال که پس از صدور حکم ورشکستگی توسط دادگاه عمومی حقوقی، مرجع کیفری تاجر را ورشکسته به تقلب اعلام و به مجازات محکوم…
نظریه مشورتی شماره 7/1402/727 مورخ 1402/11/23
عینِ عبارت · صدور حکم ورشکستگی …خ. م.: موضوع استعلام درباره معافیت تاجر از پرداخت هزینه دادرسی پس از صدور حکم ورشکستگی، بر اساس ماده 512 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 1379 و ماده…
نظریه مشورتی شماره 7/93/3030 مورخ 1393/12/04
عینِ عبارت · صدور حکم ورشکستگی …ه بررسی مسئولیت کیفری مدیران یک شرکت تجاری در صورت ورشکستگی ناشی از تقلب یا تقصیر و ارتباط آن با صدور حکم ورشکستگی می‌پردازد.…
نظریه مشورتی شماره 7/93/2897 مورخ 1393/11/20
عینِ عبارت · صدور حکم ورشکستگی …بر اساس ماده 33 قانون اجرای احکام مدنی و ماده 419 قانون تجارت، پس از صدور حکم ورشکستگی، اداره تصفیه امور ورشکستگی مسئول اجرای احکام میشود.…
نظریه مشورتی شماره 7/96/1411 مورخ 1396/06/21
عینِ عبارت · صدور حکم ورشکستگی خ. م.: موضوع این استعلام درباره امکان صدور حکم ورشکستگی برای شرکتی است که منحل شده و در حال تصفیه است و همچنین تاثیرات این حکم است. در پاسخ، نظریه م…
عینِ عبارت · صدور حکم ورشکستگی …حکم ورشکستگی را صادر نکرده است، ورشکستگی تاجر مسلم نیست و جریان تصفیه ی امور ورشکستگی منوط به صدور حکم ورشکستگی با دادگاه است.…
عینِ عبارت · صدور حکم ورشکستگی …وضوع این پرونده تجدیدنظرخواهی به دادنامه‌ای مربوط میشود که در آن قرار عدم استماع دعوی به خواسته صدور حکم ورشکستگی و اعلام توقف از تاریخ معین صادر گردیده است.…
نظریه مشورتی شماره 7/96/462 مورخ 1396/02/27
عینِ عبارت · صدور حکم ورشکستگی …یب کیفری یک شرکت سهامی خاص که به دلیل ورشکستگی به تقصیر یا تقلب شناخته شده و نوع مجازات آن پس از صدور حکم ورشکستگی است.…
عینِ عبارت · صدور …اجرای این حکم حتا بی نیاز از درخواست ذی نفع و صدور اجرائیه است.…
نظریه مشورتی شماره 7/1401/956 مورخ 1402/02/17
عینِ عبارت · صدور حکم ورشکستگی …شماره نظریه: 7/1401/956 شماره پرونده: 1401-115-956 ح استعلام: در موارد متعددی پس از صدور حکم ورشکستگی و در جریان تصفیه امر ورشکستگی، در اثر تورم و ارزش افزوده‌ای که اموال پیدا کرده است، ارزش…
عینِ عبارت · صدور حکم ورشکستگی …پرسش اصلی این بود که آیا روند دادخواست ورشکستگی به صدور حکم ورشکستگی وابسته است و در صورت صدور حکم، نحوه پرداخت هزینه دادرسی چگونه خواهد بود. <br>نظر هیات عالی ا…
نظریه مشورتی شماره 7/97/3163 مورخ 1397/12/26
عینِ عبارت · صدور حکم ورشکستگی …همچنین، بر اساس ماده 419 این قانون، از زمان صدور حکم ورشکستگی، هر فردی که دعوایی، چه منقول و چه غیرمنقول، علیه تاجر ورشکسته دارد، باید دعوای خود را علیه م…
عینِ عبارت · صدور حکم ورشکستگی ۱۴ آیا قبل از صدور حکم ورشکستگی توسط دادگاه حقوقی، مرجع کیفری میتواند فرد خیر، زیرا ابتدا اصل ادعا مبنی بر ورشکستگی میبایست در…
عینِ عبارت · صدور حکم ورشکستگی خ. م.: در پرونده مربوط به درخواست ورشکستگی، خواهان به منظور صدور حکم ورشکستگی و همچنین اعتراض به حکم صادره در تاریخ معین، د.…
عینِ عبارت · صدور حکم ورشکستگی سوم معاملات بعد از صدور حکم ورشکستگی کلا باطل است.…
عینِ عبارت · صدور حکم ورشکستگی تشریقات صدور حکم ورشکستگی خ.…
عینِ عبارت · صدور حکم ورشکستگی درخواست صدور حکم ورشکستگی بدون مداخله مدعی العموم خ.…
عینِ عبارت · صدور حکم ورشکستگی دوم معاملات بعد از توقف تا صدور حکم ورشکستگی دوران مشکوک: علی الاصول صحیح است (مثل بیع و اجاره)، مگر هبه با صلح محاباتی یا هر معامله بلاعوض…
عینِ عبارت · صدور حکم ورشکستگی …ه حکم ورشکستگی را صادر نکرده است، ورشکستگی تاجر مسلم نیست و جریان تصفیه ی امور ورشکستگی منوط به صدور حکم ورشکستگی با دادگاه است.…
عینِ عبارت · صدور حکم ورشکستگی …ین نص نباید اعتنا نمود بلکه تفسیر آن باید از جمله با لحاظ ماده ۴۱۸ ق.ت. انجام شود. در حقیقت با صدور حکم ورشکستگی به موجب ماده ۱۸ ق.…
عینِ عبارت · صدور حکم ورشکستگی …پس از صدور اجرا می شود (ماده ۴۱۷ ق. ت، با صدور حکم ورشکستگی تاجر باید آزاد شود.…
نظریه مشورتی شماره 7/96/1158 مورخ 1396/05/23
عینِ عبارت · صدور …سوالات مطرح شده شامل ادامه عملیات تصفیه، وضعیت اقدامات قبلی در راستای تصفیه و مرجع صالح برای صدور دستور توقف عملیات تصفیه و ابطال اقدامات قبلی است.…