دعاوی حقوقی › ارث، وصیت و امور حسبی › حجر، قیمومت، امین و غایب
دعوای اعلام فوت فرضی
راهنمای دعوای اعلام فوت فرضی
- تعریف
- این دعوا زمانی مطرح میشود که شخصی غایب مفقودالاثر شده و مدت زیادی از او خبری نیست و اموال او بلاتکلیف مانده است. پس از گذشت مدت قانونی (معمولاً ۴ سال از آخرین خبر)، ورثه یا ذینفعان میتوانند درخواست صدور حکم فوت فرضی کنند. این حکم باعث انحلال نکاح و تقسیم اموال بین ورثه میشود.
- خواهان و خوانده
- خواهان، ورثه یا ذینفعان؛ خوانده، غایب (که در دادگاه توسط امین یا دادستان نمایندگی میشود).
- ماهیت
- غیرمالی؛ امور حسبی.
- مرجع صالح
- دادگاه عمومی حقوقی (امور حسبی) آخرین اقامتگاه غایب.
- مستندات قانونی
- مواد ۱۰۱۱ تا ۱۰۳۰ قانون مدنی.
- مدارک لازم
- مدارک اثبات غیبت (گزارش پلیس، استشهادیه)، مدارک اثبات ذینفع بودن (شناسنامه ورثه)، گواهی عدم حضور غایب.
- مهلتها
- پس از ۴ سال از تاریخ آخرین خبر (در شرایط خاص مانند جنگ یا حوادث، مهلتهای کوتاهتری وجود دارد).
- هزینه
- هزینه دادرسی دعاوی غیرمالی.
- مراحل
- تقدیم دادخواست، انتشار آگهی در روزنامههای کثیرالانتشار (در ۳ نوبت)، رسیدگی دادگاه، صدور حکم فوت فرضی، تقسیم ترکه.
- نکات و اشتباهات رایج
- ۱. عدم رعایت تشریفات آگهی که منجر به رد دادخواست میشود. ۲. عدم تعیین امین برای اموال غایب پیش از صدور حکم فوت. ۳. عدم توجه به بازگشت احتمالی غایب (که حکم را باطل میکند). ۴. عدم اثبات دقیق مدت زمان غیبت.
نمونهٔ خواسته
صدور حکم فوت فرضی [نام غایب] به دلیل غیبت طولانیمدت و عدم اطلاع از حیات وی.
نمونهٔ شرحِ دادخواست
پرسشهای متداول
اگر غایب پس از صدور حکم بازگردد چه میشود؟
حکم فوت فرضی باطل شده و اموال باید به او مسترد شود.
آیا برای همه موارد غیبت، ۴ سال زمان لازم است؟
خیر، در مواردی مثل سقوط هواپیما یا جنگ، مهلتهای کوتاهتری (مانند ۶ ماه یا ۲ سال) پیشبینی شده است.
آیا همسر غایب میتواند بلافاصله ازدواج کند؟
خیر، پس از صدور حکم فوت فرضی و طی عده وفات، امکان ازدواج مجدد وجود دارد.
آیا ورثه میتوانند اموال را بفروشند؟
تا قبل از صدور حکم قطعی فوت فرضی، ورثه فقط میتوانند اموال را اداره کنند و حق تصرف مالکانه ندارند.
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارتها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.
صفحههای مرتبط
قوانین و مواد
- آییننامه صدور گواهی انحصار وراثت توسط سازمان ثبت احوال کشور مصوب 1403/12/26
- ماده 1:…از ایران که وفات نموده یا حکم قطعی موت فرضی وی از سوی دادگاه صالح صادر شده است. ۸ اعلام کنندگان وفات: کلیه اشخاص و مراجعی که به موجب قوانین و مقررات، وظیفه اعلام فوت به سازمان را بر عهده دارند، از قبیل مراجع قضایی و انتظامی، وزارتخانه های امور خارجه و بهداشت، … … …قانونی کشور و آرامستان ها ۹ اعلامیه فوت: اعلامیه رسمی فوت یک فرد که حسب مورد از سوی اعلام کنندگان وفات صادر می شود. ۱۰ دعوای مرتبط با متوفی: دعوایی که متوفی ی. ا. ط. آن بوده و پس از طرح دعوا فوت کرده است. ۱۱ ذی نفعان: اشخاصی از قبیل وراث، ولی و قیم وصی و موصی …
آرا، نظریات، مقررات و دکترینِ مرتبط 270
عینِ عبارت · اعلام …ات پرونده و اینکه اداره ثبت احوال * در پاسخ به استعلامات بعمل امده در خصوص سوابق سجلی خانم ز. ح. فرزند ع.…
عینِ عبارت · اعلام …ر. د. در سال ۱۲۶۰ متولد شده بنابراین سن نامبرده تا سال ۱۴۰۲ به مدت۱۴۲ سال می گذرد و در ادامه شرح دادخواست اعلام نموده در سال۱۳۴۵ فوت نموده تقاضای موت فرضی نموده دادگاه با صرفنظر از اینکه خواها…
عینِ عبارت · اعلام …یفه در مورد فرزندان و نوادگان اناث مصوب 1363/10/2 ملاک در برقراری مستمری تاریخ مراجعه و تقاضای اعلام داشته، لذا اقدامات سازمان وفق مقررات قانونی بوده حکم به رد شکایت صادر و اعلام می گردد. این رای…
عینِ عبارت · اعلام …ا 83 و تبصره 16 ماده 2 قانون تامین اجتماعی، فلسفه وجودی مستمری را مبتنی بر فوت بیمهشده دانسته و اعلام کرد که وراث متوفی حق دریافت مستمری از تاریخ فوت را دارند.…
رأی دادگاه بدوی
عینِ عبارت · اعلام …و اخذ اظهارات انها بدوا نسبت به ابطال گواهی فوت صادره و نهایتا صدور حکم موت فرضی برای ع. ث. با مشخصات اعلامی همکاری و مساعدت فرمایید دادگاه با تعیین وقت رسیدگی و تشکیل جلسه دادرسی و از انجایی که…
عینِ عبارت · اعلام …شاکی با استناد به مواد 867 و 1011 الی 1030 قانون مدنی و همچنین مواد 22 الی 29 قانون ثبت احوال، اعلام کرد که اعلام فوت افراد باید بر اساس تصدیق پزشک یا حکم دادگاه صورت گیرد و نه صرفاً بر اساس آی…
عینِ عبارت · اعلام …گردش کار: شاکیان به موجب دادخواستی با وکالت آقای اسحاق رضازاده اعلام کرده اند که: ” ریاست محترم دیوان عدالت اداری با عرض سلام و ادب، احتراماً اینجانب اس…
عینِ عبارت · اعلام …ر غایب، آیا او موظف به نگهداری عده است یا تنها آثار مالی حکم موت فرضی معتبر است. هیات عالی قضایی اعلام کرد که بر اساس مواد 1011 تا 1030 قانون مدنی و مواد 126 تا 161 قانون امور حسبی، وضعیت حقوقی غ…
عینِ عبارت · اعلام …م.) به طرفیت هواپیمایی جمهوری اسلامی ایران به خواسته ابطال حکم کارگزینی شماره ... مبنی بر اعلام پایان خدمت به علت غیبت بیش از دو ماه موضوع ماده 17 قانون رسیدگی به تخلفات اداری مصوب 1372؛ با…
عینِ عبارت · اعلام …یوان با استناد به ماده 17 قانون رسیدگی به تخلفات اداری مصوب 1372 و مواد 1019 تا 1023 قانون مدنی، اعلام کرد که مقامات هواپیمایی مجاز به اخراج کارمند نبوده و بنابراین حکم کارگزینی به دلیل عدم وجود…
رأی 1
عینِ عبارت · اعلام …دام و گزارش آماری اقدامات انجام شده را به تفکیک ادارات به اداره کل اسناد هویتی تا ۱ ۳ ۹ ۰/۳/۱ ۵ اعلام نمایند.…
نظریه مشورتی شماره 7/98/14 مورخ 1398/07/30
عینِ عبارت · اعلام …در پاسخ به پرسش اول، اداره کل حقوقی قوه قضاییه اعلام کرده است که نمایندگان حقوقی وزارتخانهها تحت پوشش حکم ماده 101 قرار میگیرند و اخراج آنها م…
عینِ عبارت · اعلام …اره ثبت وارده 14 مورخ ، 1398/01/18 نظریه مشورتی کمیسیون آیین دادرسی مدنی این اداره کل به شرح زیر اعلام میگردد: (1 اولا،ً ب.…
نظریه 7/1404/457 — 1404/11/05
عینِ عبارت · اعلام …الی کشور، تولیت به برادر متولی متوفی میرسد و نه اکبر اولاد ذکور متولی متوفی. خواهشمند است در این خصوص اعلام نظر فرمایید.…
عینِ عبارت · اعلام دلیل این ادعا را باید در احراز و اعلام وضعیتی جست که سبب دعوا را تشکیل می دهد و در گذشته رخ داده و دادگاه نیز ناگزیر از رسیدگی به واق…
عینِ عبارت · اعلام …دادگاه با بررسی اوراق و محتوای پرونده ختم دادرسی را اعلام و با استعانت از خداوند متعال به شرح زیر مبادرت به صدور رای می نماید. ( ( رای دادگاه…
عینِ عبارت · اعلام …جب آن سمت، داخل دادرسی شده زایل گردد دادگاه رسیدگی را به طور موقت متوقف و مراتب را به طرف دیگر اعلام می دارد.…
عینِ عبارت · اعلام …فوق الذکر و مواد 10 و 11 قانون تشکیلات و آئین دادرسی دیوان عدالت اداری، حکم به رد شکایت صادر و اعلام می گردد.…
عینِ عبارت · اعلام …ت و با استناد به قانون اصلاح مواد 43 و 44 و 80 قانون تامین اجتماعی مصوب 1376 و تبصرههای الحاقی، اعلام کرد که در صورت عدم احراز شرایط مقرر، بازماندگان متوفی که کمتر از ده سال حق بیمه پرداخت کرده…
عینِ عبارت · اعلام …*و ماده 198 قانون ایین دادرسی مدنی حکم ابطال ثبت واقعه فوت و نیز ابطال گواهی فوت اشخاص مزبور را صادر و اعلام کرده است.…
نظریه 7/99/225 — 1399/02/31
عینِ عبارت · اعلام …ح موضوع در کمیسیون های تخصصی مربوطه نظریه آن کمیسیون جهت ارشاد و بهره برداری به این حوزه قضایی اعلام و ارسال گردد.…
عینِ عبارت · اعلام …پرونده به کلاسه فوق الذکرتحت نظراست؛ دادگاه پس از بررسی اوراق ومحتویات پرونده ختم رسیدگی را اعلام و با استعانت از خداوند متعال به شرح زیر مبادرت به صدور رای مینماید. رای دادگاه در خصوص…
عینِ عبارت · اعلام …قوق قانونی خویش را در قبال سهمالارث گرفته و سهمالارث خود را بعد از فوت مرحوم پدرمان اسقاط کرده است و اعلام داشت اعتراض ندارد حال آیا دفاع خواندگان موجه است؟…
نظریه 7/97/2353 — 1398/07/15
عینِ عبارت · اعلام …شماره ثبت وارده 2353 مورخ ، 1397/08/22 نظریه مشورتی کمیسیون قوانین کیفری این اداره کل به شرح زیر اعلام میگردد: در فرضی که کسی دیگری را تعقیب کند و آن شخص به منظور نجات جان خود فرار کند و حین فرار…
عینِ عبارت · اعلام ضمانت اجرای تخلف از این قاعده را تبصره معین نکرده است، ولی به نظر می رسد که مقصود اعلام بیهودگی سوگند در فرضی است که هنوز شاهد اقامه نشده است چنان که مشهور فقیهان نیز به همین نظر اعت…
عینِ عبارت · اعلام …به ادعای جعل مستند مرحله نخستین در تجدید نظر بزودی خواهیم پرداخت بند ۲ و ۳ از همین عنوان) ۲۴۰. اعلام استفاده از سند و ارائه اصل آن:
عینِ عبارت · اعلام …پرسشهای اصلی شامل این موارد بود: آیا در صورتی که اسامی ورثه قبل از صدور قرار توقیف دادرسی اعلام شود، دادگاه موظف به صدور این قرار است یا خیر؟…
نظریه مشورتی شماره 7/98/408 مورخ 1398/04/19
عینِ عبارت · اعلام …قید حیات میباشند و با فرض احتمالی وراث دیگر خواهشمند است نحوه و میزان پرداخت را مشخص و به این اجرا اعلام اعلام نمائید؟…
عینِ عبارت · اعلام ا. ط. اعلام شود ممکن است در جلسه دادرسی همزمان با اعلام فوت، موجبات ادامه رسیدگی نیز فراهم باشد. به عنوان…
عینِ عبارت · اعلام …شاکی ادعا کرده که این بخشنامهها اختیارات غیرقانونی در اعلام فوت افراد را به واحدهای ثبت احوال واگذار کرده و منجر به ثبت فوتهای فرضی بدون مجوز قانونی می…
