دعاوی حقوقی › آیین دادرسی و امور قضایی › صلاحیت، احاله و سایر
دعوای عزل وکیل
راهنمای دعوای عزل وکیل
- تعریف
- عزل وکیل به معنای پایان دادن به قرارداد وکالت توسط موکل است. موکل در هر زمانی میتواند وکیل خود را عزل کند، مگر اینکه وکالت در ضمن عقد لازم شرط شده باشد یا وکالت وکیل با حقوق شخص ثالث مرتبط باشد. پس از عزل، وکیل دیگر سمتی برای انجام امور وکالتی ندارد و باید مراتب به دادگاه یا مرجع مربوطه اعلام شود.
- خواهان و خوانده
- خواهان (موکل) و خوانده (وکیل).
- ماهیت
- غیرمالی؛ ترافعی (در صورت نیاز به اثبات) یا اعلامی (در صورت اطلاعرسانی).
- مرجع صالح
- دادگاهی که پرونده در آن جریان دارد یا دفترخانهای که وکالتنامه در آن تنظیم شده است.
- مستندات قانونی
- مواد ۶۷۸ و ۶۷۹ قانون مدنی.
- مدارک لازم
- کارت ملی موکل، وکالتنامه (در صورت وجود)، اظهارنامه رسمی مبنی بر عزل وکیل.
- مهلتها
- محدودیت زمانی ندارد، اما باید بلافاصله به وکیل و دادگاه ابلاغ شود تا اثر قانونی پیدا کند.
- هزینه
- هزینه دادرسی دعاوی غیرمالی (در صورت طرح دعوای اثبات عزل).
- مراحل
- ۱. تنظیم اظهارنامه رسمی برای وکیل ۲. ابلاغ اظهارنامه ۳. تقدیم لایحه به دادگاه رسیدگیکننده به پرونده جهت اعلام عزل وکیل ۴. صدور دستور قضایی مبنی بر عدم پذیرش وکیل.
- نکات و اشتباهات رایج
- ۱. تصور اینکه عزل وکیل بدون اطلاعرسانی به دادگاه کافی است. ۲. عدم توجه به شرط ضمن عقد لازم (وکالت بلاعزل). ۳. عدم ارسال اظهارنامه رسمی که منجر به تداوم مسئولیت وکیل میشود. ۴. فراموشی ابطال وکالتنامه در دفترخانه تنظیمکننده.
نمونهٔ خواسته
اعلام عزل وکیل و ابطال وکالتنامه شماره ... تنظیمی در دفترخانه شماره ...
نمونهٔ شرحِ دادخواست
پرسشهای متداول
آیا میتوان وکیل بلاعزل را عزل کرد؟
خیر، مگر اینکه وکالت در ضمن عقد لازم دیگری (مانند بیع یا صلح) شرط شده باشد که در آن صورت تنها با فسخ آن عقد لازم، وکالت نیز قابل عزل است.
اگر وکیل را عزل کنم، آیا باید به او اطلاع دهم؟
بله، عزل وکیل تا زمانی که به اطلاع او نرسد، در برابر او معتبر نیست.
آیا دادگاه میتواند عزل وکیل را نپذیرد؟
دادگاه نمیتواند مانع عزل شود، اما اگر وکالت بلاعزل باشد، ممکن است آن را نپذیرد.
آیا پس از عزل، وکیل حق دریافت حقالوکاله دارد؟
بستگی به قرارداد دارد؛ معمولاً به نسبت کارهای انجام شده مستحق حقالوکاله است.
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارتها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.
دادخواست، شکواییه و درخواست 1
صفحههای مرتبط
- به زبانِ ساده: توضیحِ ساده برای همه
- راهنمای کامل: راهنمای جامع صلاحیت دادگاهها و احاله پروندههای قضایی در حقوق ایران
- جرم: اخذ وجه یا مال یا سند از موکل با توسل به حیله توسط وکیل
- جرم: اخذ وجه یا مال یا فایده یا وعده آنها از موکل توسط وکیل به ادعای داشتن اعتبار و نفوذ نزد مامورین قضایی یا اداری یا حکم یا شهود و اهل خبره نقطه
- نمونهمتن: لایحه دفاعیه ، جلسه اول رسیدگی ، دادگاه حقوقی ، عزل وکیل مدنی
- نمونهمتن: اظهارنامه عزل ازوکالت
قوانین و مواد
- آیین دادرسی مدنی مصوب 1379/01/21
- قانون مدنی
- قانون آیین دادرسی کیفری
- دستورالعمل نحوه استفاده دفاتر اسناد رسمی از سامانه ثبت الکترونیک اسناد (ثبت آنی)
- قانون وکالت مصوب 1315/11/25
- آیین دادرسی مدنی مصوب 1379/01/21
- ماده 37:اگر موکل وکیل خود را عزل نماید، مراتب را باید به دادگاه و وکیل معزول اطلاع دهد. عزل وکیل مانع از جریان دادرسی نخواهد بود. اظهار شفاهی عزل وکیل باید در صورتجلسه قید و به امضای موکل برسد.
- قانون مدنی
- ماده 679:موک ل میتواند هر وقت بخواهد وکیل را عزل کند مگر اینکه وکالت وکیل با عدم عزل در ضمن عقد لازمی شرط شده باشد.
- آیین دادرسی مدنی مصوب 1379/01/21
- ماده 38:تا زمانی که عزل وکیل به اطلاع او نرسیده است اقدامات وی در حدود وکالت، همچنین ابلاغهایی که از طرف دادگاه به وکیل می شود موثر د. ح. موکل خواهد بود، ولی پس ازاطلاع دادگاه از عزل وکیل، دیگر او را در امور راجع به دادرسی، وکیل نخواهد شناخت. … …از طرف دادگاه به وکیل می شود موثر د. ح. موکل خواهد بود، ولی پس ازاطلاع دادگاه از عزل وکیل، دیگر او را در امور راجع به دادرسی، وکیل نخواهد شناخت.
- قانون آیین دادرسی کیفری
- ماده 385:هر یک از طرفین می تواند حداکثر سه وکیل به دادگاه معرفی کند . استعفای وکیل تعیینی یا عزل وکیل پس از تشکیل جلسه رسیدگی پذیرفته نمی شود .
- دستورالعمل نحوه استفاده دفاتر اسناد رسمی از سامانه ثبت الکترونیک اسناد (ثبت آنی)
- تبصره:منظور از امور تبعی تنظیم اسناد، اقداماتی نظیر فک رهن، فسخ سند، صدور اجرائیه، عزل وکیل و استعفای وکیل م. ب..
- قانون وکالت مصوب 1315/11/25
- تبصره 2:عزل یا استعفا یا تعیین وکیل جدید باید در موقعی به عمل آید که موجب تجدید جلسه نشود در صورت عدم رعایت این ترتیب استعفا و عزل و تعیین وکیل جدید برای این جلسه پذیرفته نمی شود و دادگاه به رسیدگی ادامه می دهد.
- آیین دادرسی مدنی مصوب 1379/01/21
- ماده 43:عزل یا استعفای وکیل یا تعیین وکیل جدید باید در زمانی انجام شود که موجب تجدید جلسه دادگاه نگردد، در غیر این صورت دادگاه به این علت جلسه را تجدید نخواهد کرد.
- قانون مدنی
- ماده 680:تمام اموریکه وکیل قبل از رسیدن خبر عزل باو در حدود وکالت خود بنماید نسبت بموک ل نافذ است.
- آییننامه تعرفه حقالوکاله، حقالمشاوره و هزینه سفر وکلای دادگستری مصوب 1398/12/28
- ماده 24:در صورت عزل، فوت یا حجر موکل یا استعفای وکیل یا انتفای موضوع وکالت به جهتی از جهات قانونی، چنان چه پرونده آماده صدور رای باشد، تمام حق الوکاله آن مرحله به وکیل تعلق خواهد گرفت. در غیر این صورت، میزان حق الوکاله به تناسب کاری که وکیل در آن مرحله انجام داده است،… … …آن مرحله به وکیل تعلق خواهد گرفت. در غیر این صورت، میزان حق الوکاله به تناسب کاری که وکیل در آن مرحله انجام داده است، حسب مورد به تشخیص کانون یا مرکز تعیین خواهد شد.
- قانون آیین دادرسی کیفری
- ماده 348:…بندهای ( الف ) ، ( ب ) ، ( پ ) و ( ت ) ماده 302( ) این قانون، جلسه رسیدگی بدون حضور وکیل متهم تشکیل نمی شود . چنانچه متهم، خود وکیل معرفی نکند یا وکیل او بدون اعلام عذر موجه در دادگاه حاضر نشود، تعیین وکیل تسخیری الزامی است و چنانچه وکیل تسخیری بدون اعلام عذر … … …چنانچه وکیل تسخیری بدون اعلام عذر موجه در جلسه رسیدگی حاضر نشود، دادگاه ضمن عزل او، وکیل تسخیری دیگری تعیین می کند . حق الوکاله وکیل تسخیری از محل اعتبارات قوه قضائیه پرداخت می شود . تبصره -1 هرگاه وکیل بدون عذر موجه از حضور در دادرسی امتناع کند، دادگاه مراتب … … …عذر موجه از حضور در دادرسی امتناع کند، دادگاه مراتب را به مرجع صلاح به منظور تعقیب وکیل متخلف اعلام می دارد . تبصره -2 هرگاه پس از تعیین وکیل تسخیری، متهم، وکیل تعیینی به دادگاه معرفی کند، وکالت تسخیری منتفی می شود . تبصره -3 تقاضای تغییر وکیل تسخیری از سوی مت…
- آیین دادرسی مدنی مصوب 1379/01/21
- ماده 40:در صورت فوت وکیل یا استعفا یا عزل یا ممنوع شدن یا تعلیق از وکالت یا بازداشت وی چنانچه اخذ توضیحی لازم نباشد، دادرسی به تاخیر نمی افتد و در صورت نیاز به توضیح، دادگاه مراتب را در صورتمجلس قید می کند و با ذکر موارد توضیح به موکل اطلاع می دهد که شخصا یا توسط وکیل… … …را در صورتمجلس قید می کند و با ذکر موارد توضیح به موکل اطلاع می دهد که شخصا یا توسط وکیل جدید در موعد مقرر برای ادای توضیح حاضر شود.
- منشور اخلاق حرفه ای وکالت مصوب 1399/4/10 کانون وکلای دادگستری مرکز
- ماده 4:…ارزش مالی خواسته موکل، مهارتهای موردِنیاز برای انجام خدمات حقوقی، تجربه و اعتبار وکیل، رویه وکلا، زمان و نیروی انسانی موردِنیاز برای پیشبرد پرونده و محدودیت زمانی موجود تعیین میشود. 2 4: وکیل نباید به هیچ نحوی خود را در مدعی به شریک کند و یا ازطریقِ شروطی، ه… … …وکیل نباید به هیچ نحوی خود را در مدعی به شریک کند و یا ازطریقِ شروطی، همانند اسقاط حق عزل وکیل و یا حق انتخاب وکیل دیگر، عملاً اختیار موکل را در انتخاب وکیل محدود کند و یا با بهکارگیری الفاظ مبهم موجب درک یا فهم نادرست از قرارداد وکالت یا قرارداد مالی توسط مو…
- ماده 6:…به همکاران و پرهیز از غرور و تحقیر همکاران و حفظ حرمت وکلای پیشکسوت از ویژگیهای یک وکیل اخلاقمدار است. 2 6: وکیل نباید موکل خود یا طرف مقابل را علیه وکلای دیگر تحریک کند و باید از بدگویی و بیارزش جلوهدادن اقدامات دیگر وکلا و همکاران خودداری کند. 3 6: وکیل… … …و باید از بدگویی و بیارزش جلوهدادن اقدامات دیگر وکلا و همکاران خودداری کند. 3 6: وکیل موظف است بهمحضِ استعفا، عزل یا ضم وکیل دیگر بنا به درخواست موکل یا وکیل اخیر، کلیه اسناد و مدارک پیگیری و دفاع از حقوق موکل را در اختیار وکیل جدید بگذارد. هر نوع گروکشی اس… … …برای ارائه تصویری شایسته و متناسب با شئون وکلای دادگستری از اهداف جامعه وکالت و وظیفه وکیل دادگستری است. موسسات حقوقی نیز پایبند به رعایت این منشور هستند. 5 6: وکلای سرپرست ضمن رعایت اصول اخلاق حرفه ای، موظف به انتقال مفاهیم اخلاق حرفهای و آموزش وکالت به کارآ…
- قانون حفاظت و بهرهبرداری از جنگلها و مراتع
- ماده 23:…امور سازمان جنگلبانی و مراتع ایران بر اساس قوانین و مقررات مربوط. 2 - استخدام و عزل و نصب کارکنان طبق قوانین و مقررات مربوط و بر اساس تشکیلات و بودجه مصوب. 3 - نمایندگی دولت در مورد حقوق مالکیت مربوط بعرصه و اعیانی جنگلها و مراتع و بیشه های طبیعی و اراضی جنگلی… … …و مراتع در مراجع اداری و قضائی و مؤسسات خصوصی اعم از داخلی و خارجی با حق انتخاب وکیل و اعطای حق وکالت در توکیل تا یک درجه.
- لایحه قانونی اساسنامه بنیاد مستضعفان مصوب 1359/04/21
- ماده 14:…اشخاص و قبول هدایا 4 ـ دادن نمایندگی و قبول آن 5 ـ استخدام کارمندان و کارگران و نصب و عزل آنان و عقد قرارداد استخدام و تعیین حقوق و پاداش مستخدمان و پرداخت آن طبق مقررات استخدامی بنیاد. 6 ـ حفظ و اداره اموال بنیاد و اقدام به هر امری که برای آن لازم باشد. 7 ـ ط… … …دولتی و مراجع مالیاتی و ثبتی و شهرداری و شرکتهای آب وبرق و دفاتر اسناد رسمی و تعیین وکیل و عزل او و تفویض کلیه اختیارات لازم برای امر دادرسی به وکیل منتخب در تمامی مراجع و پرداخت حقالوکاله
آرا، نظریات، مقررات و دکترینِ مرتبط 501
قابلیت اسقاط حق عزل وکیل در ضمن عقد لازم
عینِ عبارت · عزل وکیل قابلیت اسقاط حق عزل وکیل در ضمن عقد لازم خ.…
عینِ عبارت · عزل وکیل …رد وکیل را عزل نماید، لیکن عزل شدن او با عزل کردن موکّل، مشروط است که به وکیل برسد، پس اگر موکّل، عزل وکیل را انشا کند ولی وکیل اطلاعی از آن نداشته باشد عزل نمیشود؛…
درخواست عزل وکیل در عقد وکالت بلاعزل
عینِ عبارت · عزل وکیل درخواست عزل وکیل در عقد وکالت بلاعزل خ.…
نظریه مشورتی شماره 7/97/2439 مورخ 1397/09/05
عینِ عبارت · عزل وکیل خ. م.: موضوع استعلام مربوط به نحوه اعلام عزل وکیل برای ایرانیان مقیم خارج از کشور است.…
نظریه مشورتی شماره 7/5735 مورخ 1364/10/01
عینِ عبارت · عزل وکیل …خ. م.: در نظریه شماره 5735/7 به تاریخ 1364/10/01 از اداره کل حقوقی قوه قضائیه، به بررسی موضوع عزل وکیل و تاثیر آن بر وکیل دوم پرداخته شده است.…
نظریه مشورتی شماره 7/98/410 مورخ 1398/08/11
عینِ عبارت · عزل وکیل …خ. م.: موضوع استعلام مربوط به امکان گنجاندن شرط عدم عزل وکیل دادگستری در یک قرارداد خصوصی و اثرات آن است.…
عینِ عبارت · عزل وکیل …استعلام: آیا وکیل دادگستری در قرارداد خصوصی میتواند شرط کند که اصیل حق عزل وکیل را در دعوی ندارد؟…
نظریه مشورتی شماره 7/2372 مورخ 1372/12/11
عینِ عبارت · عزل وکیل …72/7 مورخ 1372/12/11 از اداره کل حقوقی قوه قضائیه، وضعیت وکیلی که مجاز به توکیل ب. غ. است اما حق عزل وکیل منتخب را ندارد، بررسی شده است.…
عینِ عبارت · عزل وکیل …نظر هیئت عالی همانگونه که در نظر اکثریت استدلال شده است چون اعلام عزل به اطلاع وکیل آخر نرسیده است عزل وکیل اول، موجب عزل وکیل دوم و وکلای بعدی نخواهد بود و مورد، مشمول ماده 680 قانون مدنی است.…
شرط عدم عزل وکیل ضمن عقد جایز وکالت
عینِ عبارت · عزل وکیل شرط عدم عزل وکیل ضمن عقد جایز وکالت خ.…
عینِ عبارت · عزل وکیل …ع. ک. یا وکیل از وکالت کنارهگیری نماید؛ اما اگر وکالت یا عدم عزل وکیل در عقد شرط شود، آیا چنین شرطی موجب لزوم وکالت یا عدم جواز عزل وکیل میشود یا نه؟ مسئله دارای چ…
عینِ عبارت · عزل وکیل حق الوکاله وکیل در فرض عزل وکیل خ.…
نظریه مشورتی شماره 7/3 مورخ 1384/01/06
عینِ عبارت · عزل وکیل خ. م.: موضوع این نظریه به بررسی امکان عزل وکیل بلاعزل که در چارچوب یک عقد لازم تعیین شده، میپردازد.…
وضعیت اجرای حکم الزام خوانده(مالک) به اعطای وکالت کاری به سازنده در قرارداد مشارکت در ساخت
عینِ عبارت · عزل وکیل …ع. ک. و تبعات این اقدام چیست. نظر هیات عالی این بود که عزل وکیل تابع توافق طرفین است و اگر در قرارداد عبارت «بلا عزل بودن وکیل» درج نشده باشد، مالک میتواند…
امکان سنجی قابلیت عزل وکیل م. ا. توسط موکل
عینِ عبارت · عزل وکیل امکان سنجی قابلیت عزل وکیل م.…
عینِ عبارت · عزل قابلیت عزل زوجه توسط زوج از وکالت اعطایی اولیه و موافقت وکیل م.…
عینِ عبارت · عزل وکیل شرط اسقاط حق عزل وکیل ضمن عقد وکالت خ.…
نظریه مشورتی شماره 7/99/1253 مورخ 1399/08/28
عینِ عبارت · عزل وکیل …را در جریان دادرسی عزل کند. پاسخ اداره کل حقوقی قوه قضاییه به این پرسش این است که اقدام زوج در عزل وکیل م.…
عینِ عبارت · عزل وکیل …ا. از ناحیه وی است، در جریان دادرسی عزل کند؟ توضیح این که برخی همکاران معتقدند اسقاط حق عزل وکیل ناظر بر وکیل مستقیم است و وکیل م.…
عینِ عبارت · عزل وکیل عزل وکیل م.…
نظریه مشورتی شماره 7/997 مورخ 1377/02/09
عینِ عبارت · عزل وکیل …خ. م.: موضوع این نظریه، اعتبار وکالت محدود به زمان و امکان عزل وکیل پیش از پایان مهلت تعیین شده است.…
عینِ عبارت · عزل وکیل عزل وکیل دارای وکالتنامه بلاعزل رسمی خ.…
نظریه مشورتی شماره 7/93/1413 مورخ 1393/06/18
عینِ عبارت · عزل وکیل …: موضوع استعلام شامل دو پرسش درباره ابلاغ اوراق قضایی به وکلای معرفیشده و اطلاعرسانی در مورد عزل وکیل است.…
عینِ عبارت · عزل وکیل ۲-۲- شرط عدم عزل وکیل ضمن عقد خارج لازم به صورت شرط نتیجه یا شرط فعل مثلاً شخصی وکیل دیگری است، ولی بعداً به جهت این…
عینِ عبارت · عزل وکیل …همچنین در صورت عدم وجود وکالتنامه مشترک، وکیل سوم به عنوان عزل وکیل نزدیکتر تلقی میشود.…
وکالت زوجه در طلاق ضمن عقد ازدواج یا عقد لازم دیگر
عینِ عبارت · عزل وکیل …غیرقابل عزل خواهد بود: 1) زمانی که عقد وکالت به عنوان شرط ضمن عقد لازم درج شود و 2) زمانی که عدم عزل وکیل به عنوان شرط در ضمن عقد لازم مقرر گردد.…
عینِ عبارت · عزل وکیل وظیفه وکیل جدید در ابطال تمبر مالیاتی در صورت فوت یا عزل وکیل قبلی خ.…
عینِ عبارت · عزل وکیل …دادگاه تجدیدنظر با پذیرش ادعای خواهان و نقض حکم بدوی، بر اساس ماده 679 قانون مدنی که حق عزل وکیل را برای موکل محفوظ میدارد، حکم به تنفیذ عزل وکیل از تاریخ تنظیم اظهارنامه صادر کرد. رای صاد…
نظریه مشورتی شماره 7/96/1789 مورخ 1396/08/03
عینِ عبارت · عزل وکیل …302 این قانون لزوماً باید با حضور وکیل متهم تشکیل شود از همین رو مقنن در ماده 385 مقرر کرده است استعفاء و عزل وکیل متهم نباید پس از تشکیل جلسه (در اثنای آن) صورت گیرد. بر این اساس، در مواردی که متهم…
