دعاوی حقوقی › ارث، وصیت و امور حسبی › وصیت و وقف و تولیت
دعوای تعیین تولیت
راهنمای دعوای تعیین تولیت
- تعریف
- این دعوا یا درخواست، از امور حسبی است که زمانی مطرح میشود که وقف یا حبس مؤبدی وجود دارد که متولی آن تعیین نشده، متولی فوت کرده، استعفا داده، عزل شده یا تعیین متولی ناممکن گردیده است. در این حالت، دادگاه صالح بر اساس شرایط واقف یا مصلحت وقف، شخص واجد شرایطی را به عنوان متولی تعیین می‌کند تا امور موقوفه را اداره کند. هدف، جلوگیری از تعطیلی موقوفات و مدیریت صحیح آن‌هاست.
- خواهان و خوانده
- خواهان: ذینفع، موقوفه‌علیه، اداره اوقاف و امور خیریه / خوانده: دادستان (به دلیل ماهیت حسبی، معمولاً خوانده مشخصی ندارد ولی دادستان یا اداره اوقاف به عنوان ناظر حضور دارند).
- ماهیت
- غیرمالی؛ امور حسبی.
- مرجع صالح
- دادگاه حقوقی محل وقوع موقوفه.
- مستندات قانونی
- قانون مدنی (بحث وقف)؛ قانون امور حسبی.
- مدارک لازم
- سند وقفنامه (در صورت وجود)، مدارک شناسایی خواهان، دلایل و مستندات دال بر ضرورت تعیین متولی یا خالی بودن سمت تولیت، استعلامات ثبتی موقوفه.
- مهلت‌ها
- مرور زمان ندارد زیرا از امور حسبی است.
- هزینه
- معادل دعاوی غیرمالی.
- مراحل
- ۱. تنظیم دادخواست/درخواست در دفاتر خدمات الکترونیک قضایی - ۲. ارجاع به دادگاه حقوقی محل - ۳. بررسی مفاد وقفنامه و احراز شرایط متولی توسط دادگاه - ۴. استعلام از اداره اوقاف و امور خیریه - ۵. صدور حکم یا تصمیم مبنی بر تعیین تولیت.
- نکات و اشتباهات رایج
- ۱. عدم رعایت شرایط منصوص در وقفنامه توسط دادگاه یا متقاضی. ۲. طرح دعوا به شکل ترافعی در حالی که ماهیت حسبی دارد. ۳. عدم دعوت از اداره اوقاف به عنوان ناظر موقوفات عام. ۴. نادیده گرفتن اراده واقف در نحوه انتصاب متولی.
نمونهٔ خواسته
درخواست تعیین متولی برای موقوفه [...] موضوع وقفنامه مورخ [...] به پلاک ثبتی [...] ونهٔ شرحِ دادخواست: ریاست محترم دادگاه حقوقی؛ با سلام، اینجانب [نام خواهان] به استحضار می‌رساند پلاک ثبتی [...] به موجب وقفنامه رسمی مورخ [...] به عنوان موقوفه عام/خاص تعیین گردیده است. با توجه به فوت/عزل متولی سابق و بلاتصدی ماندن تولیت موقوفه و ضرورت اداره امور آن مطابق نظر واقف، تقاضای تعیین متولی واجد شرایط جهت اداره موقوفه مزبور را دارم.
نمونهٔ شرحِ دادخواست
پرسش‌های متداول
آیا دادگاه میتواند خارج از شرایط واقف متولی تعیین کند؟
خیر، دادگاه مکلف است دقیقاً بر اساس ترتیبات و شرایط مقرر توسط واقف در وقفنامه عمل کند.
آیا اداره اوقاف میتواند خودسرانه متولی تعیین کند؟
خیر، تعیین متولی در صلاحیت دادگاه است و اوقاف تنها نظارت و معرفی دارد.
آیا این دعوا خوانده دارد؟
خیر، از امور حسبی است و معمولاً بدون خوانده یا با طرفیت دادستان و اداره اوقاف رسیدگی میشود.
چه کسی میتواند تقاضای تعیین تولیت کند؟
موقوفهعلیهم، اداره اوقاف و اشخاص ذینفع.
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.
صفحه‌های مرتبط
- به زبانِ ساده: توضیحِ ساده برای همه
- راهنمای کامل: راهنمای جامع وصیت، وقف و تولیت در حقوق ایران
قوانین و مواد
- قانون تشکیلات و اختیارات سازمان حج و اوقاف و امور خیریه مصوب 1363/10/02
- آیین‌نامه اجرایی قانون تشکیلات و اختیارات سازمان حج و اوقاف و امور خیریه مصوب 1365/02/10
- آیین‌نامه اجرایی قانون ابطال اسناد و فروش رقبات، آب و اراضی موقوفه مصوب 1374/02/03
- قانون اوقاف
- آیین‌نامه چگونگی هزینه وجوه حاصل از محل هدایای مستقل و حق التولیه و حق النظاره و اداره امور اماکن مذهبی درسال 1388
- قانون برنامه چهارم توسعه جمهوری اسلامی ایران مصوب 1383/06/11
- قانون تشکیلات و اختیارات سازمان حج و اوقاف و امور خیریه مصوب 1363/10/02
- ماده 11:…و در صورتی که وقفنامه موجود نباشد و یا میزان حق‌التولیه و حق‌النظاره در آن تعیین نشده باشد حق‌التولیه به مقدار اجرت‌المثل از عایدات‌خالص خواهد بود.
- آیین‌نامه اجرایی قانون تشکیلات و اختیارات سازمان حج و اوقاف و امور خیریه مصوب 1365/02/10
- ماده 34:حق التولیه یا اجرت المثل ادارات اوقاف و امور خیریه در تولیت اماکن مذهبی اسلامی، موضوع بند (2) و ذیل تبصره (2) ماده (1) قانون یاد شده، ده درصد عایدات خالص سالیانه هر یک از اماکن یاد شده م. ب. و حق الزحمه هیات امناء به موجب آیین نامه ماده (5) قانون مذکور تعیین م… … …از اماکن یاد شده م. ب. و حق الزحمه هیات امناء به موجب آیین نامه ماده (5) قانون مذکور تعیین میشود.
- آیین‌نامه اجرایی قانون ابطال اسناد و فروش رقبات، آب و اراضی موقوفه مصوب 1374/02/03
- ماده 6:…و (ب) ماده (5)، ادارات او قاف نسبت به موقوفات تصرف شده و متولیان نسبت به موقوفات تحت تولیت خود مطابق مفاد این آیین نامه با متصرفان و زارعان، سند اجاره تنظیم می نمایند. مبلغ اجاره بها متناسب با مورد اجاره و با رعایت ارزش حقوق اکتسابی متصرفان و زارعان طبق نظر کا… … …و با رعایت ارزش حقوق اکتسابی متصرفان و زارعان طبق نظر کارشناس رسمی یا خبره محلی تعیین می شود.
- قانون اوقاف
- ماده 11:…خواهد بود و در صورتیکه وقفنامه موجود نباشد و یا میزان حق التولیه و حق النظاره در آن تعیین نشده باشد حق التولیه ده درصد و حق النظاره پنج درصد از عایدات خالص خواهد بود و سازمان اوقاف برای نظارت در موقوفات عامه ای که متولی دارد صدی پنج از عایدات خالص آنها را بعنو…
- آیین‌نامه چگونگی هزینه وجوه حاصل از محل هدایای مستقل و حق التولیه و حق النظاره و اداره امور اماکن مذهبی درسال 1388
- ماده 4:…شهرستان ها و مرکز و وقف آنها با تولیت نماینده ولی فقیه و صرف عوائد حاصل در جهت مصارف تعیین شده در بند «ب» ماده (1) و نیز تامین کسری های احتمالی بودجه سال 1388 سازمان اوقاف و امور خیریه.
- قانون برنامه چهارم توسعه جمهوری اسلامی ایران مصوب 1383/06/11
- ماده 49:…قطعی منظور می‌گردد. سهم دولت در هزینه‌های آموزش عالی بخش دولتی، بر مبنای هزینه سرانه تعیین و نسبت آن به بودجه عمومی دولت، براساس رشد پوشش جمعیت دانشجویی، در مقایسه با عدد مشابه در برنامه سوم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران، افزایش می‌یابد. … … …کار و تحولات علمی، در راستای توسعه علوم میان رشته‌ای با تأکید بر علوم انسانی. و) ایجاد تولیت واحد در سیاستگذاری و مدیریت امور مربوط به استعدادهای درخشان و نیز بهره‌برداری بهینه از امکانات مادی و معنوی موجود در این زمینه، وزارتخانه‌های علوم، تحقیقات و فن‌آوری و…
آرا، نظریات، مقررات و دکترینِ مرتبط 501
عینِ عبارت · تعیین …ولیت تغییر یافت و متولیان که بعداً دارای اختیارات وسیع‌تری گردیدند، از سوی امیران و فرمانروایان تعیین می‌شدند.…
تعیین تولیت آستان قدس رضوی به جای هیات موسس دانشگاه امام رضا علیه السلام وابسته به بنیاد فرهنگی رضوی
عینِ عبارت · تعیین تولیت تعیین تولیت آستان قدس رضوی به جای هیات موسس دانشگاه امام رضا علیه السلام وابسته به بنیاد فرهنگی رضوی مصوب…
عینِ عبارت · تعیین تولیت …کنونی قابلیت استماع را نداشته است علی ایحال با نقض تصمیم اداره کل تحقیق و دادنامه دادگاه بدوی قرار رد ادعای تعیین تولیت موقوفه متنازعٌ فیه صادر و اعلام می گردد.…
عینِ عبارت · تعیین تولیت …ت. ب. عدم بررسی دعوی نسبت و انتساب طرفین به واقف، قرار رد ادعای تعیین تولیت موقوفه را صادر و رای صادره را قطعی اعلام نمود.…
مرجع صالح جهت رسیدگی به دعوی “ اثبات تولیت / تعیین متولی / نصب متولی - هماهنگ استانی 2 از 3
عینِ عبارت · تعیین مرجع صالح جهت رسیدگی به دعوی “ اثبات تولیت / تعیین متولی / نصب متولی - هماهنگ استانی 2 از 3 خ.…
عینِ عبارت · تعیین تعیین اولاد ذکور برای تولیت موقوفه عام توسط واقف خ.…
عینِ عبارت · تعیین تولیت …دادگاه بدوی ب. ت. ب. عدم ارائه دلایل مستند از سوی خ. د. خ. تعیین تولیت ملک و این که ملک موقوفه از مالکیت واقف خارج نمی‌گردد، حکم به بی‌حقی خواهان صادر کرد و اعلام…
عینِ عبارت · تعیین تولیت …تباه است چرا که اگر ملکی وقف گردد دیگر ملک از مالکیت واقف خارج گردیده و چنانچه دلیلی راجع به تعیین تولیت ملک از سوی واقف نشده باشد ، اداره ملک موقوفه با سازمان اوقاف و امور خیریه است و تولیت ملک همانند…
عینِ عبارت · تعیین خوانده در دعوای تعیین متولی مال موقوفه خ.…
نظریه 7/1404/457 — 1404/11/05
عینِ عبارت · تعیین …ً بعد نسل و بطناً بعد بطن با رعایت طبقه مقدم میباشد، از آنجا که بر اساس اراده واقف، ترتیب تولیت بهگونهای تعیین شده است که پس از هر متولی، اکبر اولاد ذکور وی سمت تولیت را بر عهده بگیرد؛ در نتیجه،…
عینِ عبارت · تعیین …ی که واقف شرایط و اوصاف خاصی برای متولی قرار داده باشد رسیدگی به دعوی راجع به شرایط و اوصاف مزبور و تعیین متولی بر طبق بند 2 ماده 3 لایحه قانونی دادگاه مدنی خاص مصوب 1358 شورای انقلاب در صلاحیت د…
رای وحدت رویه شماره ۵۵۲ دیوان عالی کشور در خصوص صلاحیت دادگاه مدنی خاص در رسیدگی به دعاوی تولیت
عینِ عبارت · تعیین …نجانب است و صلاح به اداره موقوفه هستم و تقاضای صدو ر حکم تولیت به نام خود دارم و دادگاه پس از تعیین و قت رسیدگی طبق دادنامه ۴۶ مورخ ۱۳۶۶/۱/۱۸ به لحاظ اینکه رسیدگی به صلاحیت متولی و صدو ر حکم در ص…
عینِ عبارت · تعیین …/05/1385 اداره کل تحقیق اداره اوقاف رااززمان انشائ رای صادر واعلام می نماید درخصوص خواسته دیگر تعیین اقای الف.…
عینِ عبارت · تعیین مرجع صالح در تعیین متولی وقف خ.…
عینِ عبارت · تعیین …دگستری اسفراین تقدیم نموده که جهت رسیدگی به شعبه دوم حقوقی ارجاع گردیده است دادگاه دستور ثبت و تعیین وقت رسیدگی و دعوت از طرفین را صادر و دفتر انجام داده و طرفین را برای مورخه 4/6/92 جهت رسیدگی د…
عینِ عبارت · تعیین تعیین متولی موقوفه به نحو ضمنی خ.…
عینِ عبارت · تعیین …در این صورت هیئت متولیان باقیمانده مجتمعاً می توانند شخصی را که از هر جهت واجد شرایط م. ب. بجای وی تعیین نماید از طرفی هر یک از متولیان در صورت فوت یا استعفاء یا غیبت مکرر در جلسات و تابعیت از مو…
عینِ عبارت · تعیین …سپس، ب. ت. ب. مفاد وقفنامه و شرایط تعیین متولیان، دعوی خواهان ردیف اول رد و تولیت اشتراکی برای سایر خ. ه. بر اساس مواد 75 قانون مدنی…
عینِ عبارت · تعیین …تاریخ دادنامه قطعی: 1392/01/18 شماره دادنامه قطعی: --- پیام: پس از حصول وقف، واقف حق تعیین یا تغییر در امر تولیت را ندارد و این دخالت در امر موقوفه مردود است. رای دادگاه بدوی در خصو…
عینِ عبارت · تعیین …در فاصله این توافق داوری مذکور دچار تحولات بسیار میشود و داوران متعددی تعیین و عزل میشوند تا سرانجام با تعیین شخص معینی به داوری، نظر داور واصل و تحویل اجرای احکام شود.…
عینِ عبارت · تعیین …»; شعبه پنجم دادگاه همان حوزه عهده دار رسیدگی گردیده به تعیین وقت و دعوت طرفین اقدام شده پرونده در تاریخ مقرر با گزارش دفتر دایر بر اب…
عینِ عبارت · تعیین …تاریخ دادنامه قطعی: 1394/10/30 شماره دادنامه قطعی: --- پیام: چنانچه در وقفنامه ترتیب تعیین متولی، با عبارت بطنا بعد بطن مشخص شده باشد، اطلاق عنوان بطن بر همه اولاد متولد از یک بطن،…
ممنوع‌المداخله شدن متولی در موقوفات خاص
عینِ عبارت · تعیین …در ماده 7 قانون وظیفه متولی و در صورت تخلف او در انجام وظیفه تکلیف اوقاف تصریح و تعیین گردیده است که پس از اثبات تعدی و تفریط متولی به موجب حکم دادگاه ممنوع‌المداخله خ…
عینِ عبارت · تعیین تولیت …و. مبنی بر اعتراض به نظریه شماره 1394 مورخ 5/9/69 در قسمت تعیین تولیت اشتراکی اوقاف و امور خیریه، حکم به حذف تولیت اشتراکی اوقاف در نظریه شماره 1394 مورخ 5/…
عینِ عبارت · تعیین …رویه شماره ۶۵۵ ۸۰/۹/۲۷ هیات عمومی دیوان عالی کشور صلاحیت اداره تحقیق اوقاف در رسیدگی به موضوع تعیین متولی مانع رسیدگی دادگاه عمومی حقوقی به دعوی تولیت نیست.…
اخطار به مستأجرین موقوفه
عینِ عبارت · تعیین …قانونی تجدید قرارداد و اجاره املاک و اموال موقوفه، خود اخطار را به متصرف داده و مهلت سه ماهه را تعیین کرده است.…
عینِ عبارت · تعیین …ماید و یا کسی را با آنها شریک کند و یا اگر در ضمن عقد متولی معین نکرده باشد، بعد از وقوع آن متولی تعیین نماید و یا چنانچه متولی تعیین نکرده باشد، پس از تحقق عقد حتی خود او نیز نمی تواند به عنوان…
عینِ عبارت · تعیین …نظر هیئت عالی طبق ماده 59 قانون مدنی «اگر واقف عین موقوفه را به تصرف وقف ندهد، وقف محقق نمی شود...» تعیین متولی نیز از طرف واقف نیز باید ضمن عقد وقف باشد.…
عینِ عبارت · تعیین …..»; و نیز توجهاً به گواهینامه های عدم پرداخت چک های موضوع مال الاجاره تعیین به شرح مضبوط در پرونده که جملگی حاکی از فراهم بودن موجبات شرط فسخ قراردادی موصوف بوده و است…