دعاوی حقوقی › خانواده › فرزند، حضانت و نسب
دعوای حضانت
راهنمای دعوای حضانت
- تعریف
- حضانت به معنای نگهداری و تربیت طفل است که هم حق و هم تکلیف والدین میباشد. در صورت اختلاف والدین یا جدایی، دادگاه بر اساس مصلحت طفل تعیین میکند که حضانت با کدامیک باشد. این دعوا زمانی مطرح میشود که والدین بر سر نگهداری فرزند به توافق نرسند.
- خواهان و خوانده
- یکی از والدین علیه دیگری.
- ماهیت
- غیرمالی؛ امور حسبی (در صورت توافق) یا ترافعی (در صورت اختلاف).
- مرجع صالح
- دادگاه خانواده محل اقامت طفل.
- مستندات قانونی
- مواد ۱۱۶۸ تا ۱۱۷۹ قانون مدنی؛ قانون حمایت خانواده.
- مدارک لازم
- شناسنامه طفل، شناسنامه والدین، سند طلاق (در صورت وجود).
- مهلتها
- مهلت تجدیدنظرخواهی ۲۰ روز از تاریخ ابلاغ رأی.
- هزینه
- هزینه دادرسی دعاوی غیرمالی.
- مراحل
- ۱. ثبت دادخواست در دفاتر خدمات قضایی ۲. ارجاع به دادگاه خانواده ۳. ارجاع به واحد مددکاری یا مشاوره (در صورت نیاز) ۴. صدور حکم با اولویت مصلحت طفل ۵. صدور اجراییه.
- نکات و اشتباهات رایج
- ۱. عدم توجه به سن بلوغ طفل (دختر ۹ سال و پسر ۱۵ سال قمری که خودشان تصمیم میگیرند). ۲. تصور اینکه حضانت به معنای سلب حق ولایت است (حضانت و ولایت متفاوتند). ۳. عدم توجه به صلاحیت اخلاقی و روانی والد دارای حضانت. ۴. نادیده گرفتن حق ملاقات طرف دیگر.
نمونهٔ خواسته
صدور حکم مبنی بر حضانت فرزند مشترک به نام [نام فرزند] به دلیل [ذکر دلیل].
نمونهٔ شرحِ دادخواست
پرسشهای متداول
حضانت تا چه سنی با مادر است؟
تا ۷ سالگی با مادر است و پس از آن با پدر، مگر اینکه دادگاه مصلحت طفل را در ماندن نزد مادر تشخیص دهد.
آیا پدر میتواند حضانت را از مادر بگیرد؟
بله، اگر مادر صلاحیت اخلاقی نداشته باشد یا ازدواج مجدد کند.
آیا فرزند میتواند انتخاب کند با چه کسی زندگی کند؟
بعد از سن بلوغ (دختر ۹ و پسر ۱۵ سال قمری)، خودشان تصمیم میگیرند.
اگر والد دارای حضانت مانع ملاقات شود چه باید کرد؟
میتوان از دادگاه دستور موقت یا حکم الزام به ملاقات گرفت.
این راهنما با کمکِ هوش مصنوعی تهیه شده است؛ پیش از هر اقدام، متنِ قانون و آرای همین صفحه را ببینید و با وکیل مشورت کنید.
دادخواست، شکواییه و درخواست 14
- لایحه دفاعیه ، جلسه اول رسیدگی ، دادگاه حقوقی ، الزام به واگذاری و ابطال حق حضانت بر طبق قرارداد
- لایحه دفاعیه خوانده ، جلسه اول رسیدگی ، سلب حضانت از ولی قهری
- داد خواست صدور حکم حضانت
- دادخواست صدور حکم حضانت برای مادر
- داد خواست حضانت طفل و تحویل فرزند
- دادخواست صدور حکم حضانت فرزند برای پدر
- لایحه تبادل، در مرحله تجدیدنظرخواهی ، سلب حضانت
- دادخواست سلب حضانت و سرپرستی طفل به سبب اعتیاد پدر
- دادخواست صدور حکم حضانت فرزند مشترک برای پدر یا مادر
- لایحه تجدیدنظرخواهی از رأی محکمه نخستین ، اثبات حضانت
- لایحه خواهان ، پاسخ به لایحه دفاعیه خوانده ، حضانت طفل
- شکوائیه مبنی بر ایجاد ممانعت و مزاحمت در خصوص امر حضانت
- شکواییه مبنی بر ایجاد ممانعت و مزاحمت در خصوص امر حضانت
- لایحه تجدیدنظرخواهی ، سلب حضانت و الزام بر تحویل فرزند مشترک
صفحههای مرتبط
قوانین و مواد
- قانون حاکم بر حضانت اطفال اقلیت های مذهبی
- دستورالعمل عفو بهمن ماه 1401در خصوص باقیمانده حبس زنانی که به حکم قانونی حضانت فرزندشان رابرعهده دارند
- قانون حمایت خانواده
- قانون مدنی
- مقررات احوال شخصیه مسیحیان پروتستان ایران مصوب 1387/07/03
- آییننامه اجرایی قانون حمایت خانواده
- قانون حمایت خانواده
- ماده 41:هرگاه دادگاه تشخیص دهد توافقات راجع به ملاقات، حضانت، نگهداری و سایر امور مربوط به طفل برخلاف مصلحت او است یا در صورتی که مسؤول حضانت از انجام تکالیف مقرر خودداری کند و یا مانع ملاقات طفل تحت حضانت با اشخاص ذی حق شود، می تواند در خصوص اموری از قبیل واگذاری امر… … …ملاقات طفل تحت حضانت با اشخاص ذی حق شود، می تواند در خصوص اموری از قبیل واگذاری امر حضانت به دیگری یا تعیین شخص ناظر با پیش بینی حدود نظارت وی با رعایت مصلحت طفل تصمیم مقتضی اتخاذ کند .
- قانون مدنی
- ماده 1170:اگر مادر در مدتی که حضانت طفل با او است مبتلا به جنون شود یا با دیگری شوهر کند حق حضانت با پدر خواهد بود.
- قانون حمایت خانواده
- ماده 43:حضانت فرزندانی که پدرشان فوت شده با مادر آنها است مگر آنکه دادگاه به تقاضای ولی قهری یا دادستان، اعطای حضانت به مادر را خلاف مصلحت فرزند تشخیص دهد .
- مقررات احوال شخصیه مسیحیان پروتستان ایران مصوب 1387/07/03
- ماده 129:…یا تقصیر یا سوء رفتار و اخلاق و یا زوال صلاحیـت پدر یـا مادر یا شخص یا اشخـاصی که حضانت فرزند یا فـرزندان به عهده آنها سپرده شده، صحت و سلامت بدنی یا روانی یا بهداشتی یا روحانی فرزندان در معرض خطر قرار گرفـته، دادگـاه می توانـد با نظر کلیسا حضانت فرزند یا فرزن… … …را به شخص یا اشخاص مسیحی واجد شرایط لازم واگذار نماید. شخص یا اشخاصی که برای حضانت و نگهداری فرزندان، صالح شناخته شده باشند، باید تعهد نمایند که فرزندان تحت حضانت خود را در محیط و خانواده مسیحی نگاه داشته و در تربیت روحانی آنها کوشا باشند.
- قانون مدنی
- ماده 1172:هیچیک از ا ب وین حق ندارند در مدتی که حضانت طفل بعهده آنها است از نگاهداری او امتناع کنند، در صورت امتناع یکی از ا ب وین حاکم باید بتقاضای دیگری یا به تقاضای قی م یا یکی از قرباء و یا بتقاضای م دعی العموم نگاهداری طفل را بهر یک از ا ب وین که حضانت بعهده او ست … … …قی م یا یکی از قرباء و یا بتقاضای م دعی العموم نگاهداری طفل را بهر یک از ا ب وین که حضانت بعهده او ست الزام کند و در صورتیکه الزام ممکن یا موثر نباشد حضانت را بخرج پدر و هرگاه پدر فوت شده باشد بخرج مادر تامین کند.
- آییننامه اجرایی قانون حمایت خانواده
- ماده 17:هزینه های حضانت و نگهداری طفل اعم از نفقه و سایر هزینه های لازم در این خصوص، توسط دادگاه با رعایت اوضاع و احوال طفل و شخصی که حضانت و نگهداری طفل به عهده وی محول گردیده و در صورت ضرورت با اخذ نظر کارشناس رسمی دادگستری یا خبره محلی و رعایت سایر ضوابط تعیین خواه…
- قانون مدنی
- تبصره:- بعد از هفت سالگی درصورت حدوث اختلاف، حضانت طفل با رعایت مصلحت کودک به تشخیص دادگاه می باشد.
- مقررات احوال شخصیه مسیحیان پروتستان ایران مصوب 1387/07/03
- ماده 128:هرگاه پدر یا مادر فوت کند، حضانت فرزندان، در صورت احراز صلاحیت، به پدر یا مادر زنده سپرده خواهد شد.
- قانون مدنی
- ماده 1171:در صورت فوت یکی از ابوین حضانت طفل با آنکه زنده است خواهد بود هر چند متوفی پدر طفل بوده و برای او قیم معین کرده باشد.
- ماده 1169:برای حضانت و نگهداری طفلی که ابوین او جدا از یکدیگر زندگی می کنند، مادر تا سن هفت سالگی اولویت دارد و پس از آن با پدر است.
- ماده 1175:طفل را نمیتوان از ا ب وین و یا از پدر و یا از مادری که حضانت با او است گرفت مگر در صورت وجود عل ت قانونی.
- قانون حمایت از کودکان و نوجوانان بیسرپرست و بدسرپرست
- تبصره:ازدواج چه در زمان حضانت و چه بعد از آن بین سرپرست و فرزندخوانده ممنوع است مگر اینکه دادگاه صالح پس از اخذ نظر مشورتی سازمان، این امر را به مصلحت فرزندخوانده تشخیص دهد.
- مقررات احوال شخصیه مسیحیان پروتستان ایران مصوب 1387/07/03
- ماده 125:پس از انحلال عقد نکاح، در صورت احراز و اثبات صلاحیت مادر، حضانت و نگهداری فرزندان اعم از پسر یا دختر به موجب گواهی کلیسا و حکم دادگاه، به مادر آنها سپرده خواهد شد.
- آییننامه اجرایی قانون حمایت خانواده
- ماده 22:اجرای حکم حضانت تا زمانی که در حکم قطعی دادگاه معین گردیده استمرار دارد و اجرای احکام دادگاه باید پرونده اجرائی ویژه آن را تشکیل دهد و هر زمان نیاز به پیگیری باشد، اقدام نماید.
- قانون گذرنامه
- تبصره:اطفال موضوع بند 4 ماده 976 و موضوع ماده 978 قانون مدنی مادام که تحت ولایت یا حضانت پدر یا مادر خود هستند میتوانند بمعیت والدین خود با گذرنامه خارجی آنان بخارج از کشور مسافرت نمایند.
آرا، نظریات، مقررات و دکترینِ مرتبط 501
سلب حضانت لازمه واگذاری حضانت به دیگری
عینِ عبارت · حضانت سلب حضانت لازمه واگذاری حضانت به دیگری خ.…
سلب حق حضانت در صورت ازدواج زن
عینِ عبارت · حضانت سلب حق حضانت در صورت ازدواج زن خ.…
حجر ولی و سقوط حق حضانت
عینِ عبارت · حضانت حجر ولی و سقوط حق حضانت خ.…
عینِ عبارت · حضانت حضانت طفلی که ابوین او جدا از یکدیگر زندگی می کنند.…
شرط حضانت برای مادر
عینِ عبارت · حضانت شرط حضانت برای مادر خ.…
عینِ عبارت · حضانت بررسی لزوم ارائه حکم حضانت جهت مطالبه نفقه طفل خ.…
نظریه مشورتی شماره 7/97/76 مورخ 1397/01/26
عینِ عبارت · حضانت خ. م.: موضوع استعلام درباره امکان واگذاری حضانت فرزندان توسط والدین به شخص ثالث و پیامدهای قانونی آن است.…
عینِ عبارت · حضانت حضانت در پرتو مصلحت کودک در زمان ازدواج مجدد مادر (مقاله علمی وزارت علوم) نویسندگان: سید محمد هادی…
نظریه مشورتی بدون شماره 23
عینِ عبارت · حضانت خ. م.: موضوع استعلام درباره امکان واگذاری حضانت کودکان توسط والدین به شخص ثالث و گسترش این توافق به دیگر افراد است. در پاسخ به این استعلام،…
نظر مشورتی 7/1144 مورخ 1382/02/27 اداره کل حقوقی قوهقضائیه در خصوص تفویض و تکلیف حضانت با اصلاحات و الحاقات بعدی
عینِ عبارت · حضانت م. حضانت هم حق است و هم تكليف.…
عینِ عبارت · حضانت بررسی ماهیت حقوقی مطالبه و اعاده اسقاط حق حضانت طفل مشترک خ.…
عینِ عبارت · حضانت تقدیم دادخواست مبنی بر اعطای حضانت و صدور رای علیرغم وجود وکالتنامه رسمی بین طرفین با اعطای حضانت به یکی از آنها صورتجلسه نشس…
عینِ عبارت · حضانت امتناع مادر از حضانت فرزند در صورت فوت پدر و ازدواج مجدد زوجه خ.…
عینِ عبارت · حضانت تقاضای سلب حضانت مادر توسط جد پدری طفل به لحاظ ازدواج او خ.…
حضانت فرزند در زمان زوجیت ابوین
عینِ عبارت · حضانت حضانت فرزند در زمان زوجیت ابوین خ.…
حضانت: جنون یا ازدواج مادر
عینِ عبارت · حضانت اگر مادر در مدتی که حضانت طفل با او است مبتلا به جنون شود یا به دیگری شوهر کند حق حضانت با پدر خواهد بود. اصولاً حضانت ط…
عینِ عبارت · حضانت تکلیف حضانت طفل در صورت ازدواج مادر و ممانعت شوهر از نگهداری فرزند توسط او خ. م.: در نشست قضایی که در تا…
مبنای سپردن حضانت طفل به پدر یا مادر
عینِ عبارت · حضانت مبنای سپردن حضانت طفل به پدر یا مادر خ.…
عینِ عبارت · حضانت توافقات راجع به حضانت با تاکید بر رویه قضایی (مقاله علمی وزارت علوم) نویسندگان: سجاد محمدی جوزانی فردین عوض پور هیب…
عینِ عبارت · حضانت انصراف از حضانت توافقی زوجه پس از صدور گواهی عدم امکان سازش و قبل از اجرای صیغه طلاق خ. م.: در نشست قضایی که…
عینِ عبارت · حضانت دستورالعمل عفو بهمن ماه 1401در خصوص باقیمانده حبس زنانی که به حکم قانونی حضانت فرزندشان رابرعهده دارند صورتجلسه نشست قضایی تاریخ برگزاری: 1402/01/22 برگزار شده توسط: استان…
عینِ عبارت · حضانت ت. ب. مواد (1168، 1169 و 1172) ق.م.، حضانت هم حق است و هم تكليف، مستنبط از ماده (1172) اين است كه حق حضانت براي پدر و مادر به صورت تكليف…
عینِ عبارت · حضانت حق حضانت طبق ماده 1168 ق.…
حضانت: در فقه
عینِ عبارت · حضانت با استناد به روایتی از امام صادق، حضانت طفل تا هفت سالگی، با مادر بوده؛…
عینِ عبارت · حضانت بردن فرزندان به خارج از کشور با استناد به حکم واگذاری حضانت به مادر خ.…
غایت سن حضانت اطفال و ترتیب آن
عینِ عبارت · حضانت غایت سن حضانت اطفال و ترتیب آن خ.…
عینِ عبارت · حضانت رعایت مصلحت فرزند در حضانت خ.…
عینِ عبارت · حضانت اطلاق حضانت به طور عموم به مادر بعد از فوت پدر خ.…
عینِ عبارت · حضانت اعاده حضانت به مادر در صورت رفع حالت جنون یا متارکه از شوهر خ.…
