دعاوی حقوقی › ارث، وصیت و امور حسبی › حجر، قیمومت، امین و غایب
دعوای درخواست عزل قیم
راهنمای دعوای درخواست عزل قیم
- تعریف
- این درخواست زمانی مطرح میشود که قیم منصوب‌شده برای محجور (صغیر، مجنون یا سفیه) شرایط امانت‌داری، اهلیت یا توانایی اداره امور مالی و شخصی محجور را از دست داده باشد یا مرتکب خیانت در امان شده باشد. دادستان یا سایر اشخاص ذینفع میتوانند با ارائه دلایل موجه، تقاضای عزل قیم و نصب قیم جدید را از دادگاه کنند. هدف از این نهاد، حمایت جدی از حقوق و اموال محجور است.
- خواهان و خوانده
- خواهان: دادستان یا یکی از اقربا و اشخاص ذینفع؛ خوانده: قیم فعلی.
- ماهیت
- غیرمالی؛ امور حسبی.
- مرجع صالح
- دادگاه حقوقی (دادگاه خانواده یا دادگاه عمومی حقوقی) محل اقامت محجور یا دادگاهی که قیم را نصب کرده است.
- مستندات قانونی
- مواد مربوط به عزل قیم در قانون مدنی و امور حسبی (نامطمئن).
- مدارک لازم
- مستندات اثبات‌کننده فقدان شرایط قیم (مانند احکام کیفری علیه قیم، اسناد خیانت در امانت، مدارک پزشکی مبنی بر ابتلا قیم به بیماری مانع قیمومت)، شناسنامه و کارت ملی محجور و خواهان، حکم حجر.
- مهلت‌ها
- فاقد مهلت مرور زمان است؛ مهلت اعتراض و تجدیدنظرخواهی ۲۰ روز از تاریخ ابلاغ تصمیم دادگاه است.
- هزینه
- تابع هزینه دعاوی غیرمالی امور حسبی است.
- مراحل
- ۱. تنظیم درخواست عزل قیم با ذکر جهات قانونی ۲. ثبت درخواست از طریق دفاتر خدمات الکترونیک قضایی ۳. ارجاع به دادگاه صالح و بررسی گزارش اداره سرپرستی یا دادستان ۴. احضار قیم و استماع دفاعیات وی ۵. صدور حکم عزل قیم و در صورت لزوم تعیین قیم موقت یا دائم جدید ۶. تحویل اموال محجور به قیم جدید.
- نکات و اشتباهات رایج
- ۱. عزل قیم نیازمند اثبات دلیل قانونی (مانند خیانت، حجر قیم، عدم صلاحیت) است و با سلیقه شخصی قابل انجام نیست. ۲. دادستان نقش مهمی در نظارت بر امور قیمومت و درخواست عزل دارد. ۳. تا زمان تعیین قیم جدید، دادستان یا قیم موقت امور محجور را اداره می‌کند. ۴. این امور در قالب امور حسبی رسیدگی میشود و تشریفات آیین دادرسی مدنی در آن تخفیف دارد.
نمونهٔ خواسته
درخواست عزل قیم [نام قیم فعلی] از قیمومت محجور [نام محجور] به جهات قانونی و تعیین قیم جایگزین.
نمونهٔ شرحِ دادخواست
پرسش‌های متداول
چه کسانی حق درخواست عزل قیم را دارند؟
دادستان و هر شخص ذینفع یا خویشاوند محجور.
آیا قیم معزول حق اعتراض دارد؟
بله، میتواند در مهلت قانونی تجدیدنظرخواهی کند.
تا زمان تعیین قیم جدید چه کسی مسئول است؟
دادستان یا قیم موقت تعیینشده.
آیا عزل قیم نیاز به اثبات جرم دارد؟
لزوماً خیر، اثبات عدم صلاحیت یا سوءرفتار و ضرر به محجور نیز کافی است.
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.
صفحه‌های مرتبط
- به زبانِ ساده: توضیحِ ساده برای همه
- راهنمای کامل: راهنمای جامع حجر، قیمومت، امین و غایب در حقوق ایران
- نمونه‌متن: لایحه دفاعیه ، جلسه اول رسیدگی ، دادگاه حقوقی ، عزل وکیل مدنی
قوانین و مواد
- قانون امور حسبی
- ماده 97:…سبب عزل قیم را اطلاع دهند در این صورت اگر دادستان سبب عزل را موجود دید از دادگاه درخواست عزل قیم را مینماید .
- ماده 99:قیم از تصمیم دادگاه راجع به عزل خود و دادستان از رد درخواست عزل قیم میتوانند پژوهش بخواهند و مادامیکه تکلیف قطعی معین نشده امور صغیر بوسیله دادستان یا قیمی که موقتا برای محجور معین می شود انجام خواهد شد .
- قانون اساسنامه بنیاد شهید انقلاب اسلامی 1377/02/27
- تبصره:…هدف با همکاری مراجع ذیربط از طریق: پیشنهاد و همکاری با مراجع قضایی در تعیین، نصب و عزل قیم و امین و مراقبت بر اعمال آنها، همچنین مراقبت بر اعمال اولیا، اوصیا، قیمها و‌حضانت‌کنندگان از صغار و محجورین جامعه هدف و رسیدگی به اختلافها در امر حضانت فرزندان و ارایه ر… … …موازین شرعی و‌درصورت لزوم پی‌گیری به منظور حل و فصل اختلافات مربوط تا صدور حکم قطعی. درخواست تنفیذ وصیتنامه عادی شهدا ازمحاکم ذیصلاح و پی‌گیری امور مربوط به انحصار وراثت و مراقبت بر احصار[احصا] و تحریم[تحریر] جامعه هدف و تقویم‌و نگهداری حساب اموال صغار و محجور… … …محاکم ذیصلاح ب. ع. و. در دعاوی جهت دفاع و استیفای حقوق جامعه هدف در دعاوی مربوطه بنا به درخواست آنان. 4 ( ) امور اقتصادی اداره و بهره‌برداری مطلوب از اموال و داراییهای تحت پوشش بنیادو توسعه منابع مالی به منظور ایجاد پشتوانه های مادی برای فعالیتهای محوله. بکارگ…
آرا، نظریات، مقررات و دکترینِ مرتبط 126
عینِ عبارت · درخواست عزل قیم …ه محجور یا ذی‌علاقه میتواند به دادستان اطلاع دهد و در صورت موجه بودن درخواست، دادستان از دادگاه درخواست عزل قیم را مطرح خواهد کرد.…
عینِ عبارت · درخواست عزل قیم …تاریخ دادنامه قطعی: 1394/03/23 شماره دادنامه قطعی: --- پیام: درخواست عزل قیم از وظایف دادستان بوده و محجور و هر ذینفعی می‌بایست وجود موجب عزل قیم را به دادستان اطلاع د…
عینِ عبارت · درخواست عزل قیم …در خصوص دادخواست خواهان آقای ر. د. چ. با وکالت آقای ی. ص. به طرفیت آقای ف. م. به خواسته درخواست عزل قیم که طی دادنامه شماره 2937 شعبه 225 سابق دادگاه به سمت قیم منصوب گردیده است. صرف‌نظر از اینکه خو…
عینِ عبارت · درخواست در صورت احراز عدم لیاقت قیم توسط دادستان موضوع عزل قیم از دادگاه خانواده درخواست میشود.…
عینِ عبارت · درخواست عزل قیم …وجب ماده 97 قانون امور حسبی دادستان اختیار دارد تا در صورتی که سبب عزل قیم را فراهم ببیند از دادگاه درخواست عزل قیم بنماید علی هذا خ.…
عینِ عبارت · درخواست عزل قیم درخواست عزل قیم به دلیل محکومیت کیفری خ.…
عینِ عبارت · درخواست …در صورت احراز عدم لیاقت قیم توسط دادستان موضوع عزل قیم از دادگاه خانواده درخواست میشود.…
نظریه مشورتی شماره 7/94/765 مورخ 1394/03/30
عینِ عبارت · درخواست عزل قیم …پس از تعیین قیم، دادستان فقط نظارت بر عملکرد قیم را بر عهده دارد. در صورت درخواست عزل قیم، مطابق ماده 99 قانون امور حسبی، دادستان میتواند تا زمانی که وضعیت عزل قیم به‌طور قطعی مشخص…
عینِ عبارت · درخواست عزل قیم …از سمت قیمومت بخواهد، باید مراتب را به دادستان اطلاع دهد و دادگاه حسب ماده 98 همین قانون برای رسیدگی به درخواست عزل قیم باید قیم و در صورت لزوم دادستان را دعوت به حضور و رسیدگی نماید. بنابراین، فرض سوال خل…
عینِ عبارت · درخواست …که در صورت وجود قیم، تمامی تصرفات حقوقی و مادی باید با رعایت غبطه محجور انجام شود و تنها در صورت درخواست عزل از دادگاه، دادستان میتواند اقدام به طرح دعوی نماید.…
عینِ عبارت · درخواست …یم صادر کند و قیم تجدید نظر خواهی نماید ماده ۹۹ قانون امور حسبی. ۲-۱۶- موقعی که دادگاه خانواده درخواست دادستان امور سرپرستی) مبنی بر عزل قیم را نپذیرد و دادستان به این تصمیم اعتراض کند ماده ۹۹) قان…
عینِ عبارت · درخواست عزل قیم ….ح)، درخواست نصب قیم ملاک ماده ۵۶ و ۱۷۲ ق..ح و مواد ۱۲۱۹ و ۱۲۲۲ اصلاحی ۱۳۷۰/۸/۱۴ قانون مدنی)، درخواست عزل قیم محجور به یکی از اسباب عزل (ماده ۹۷ ق.…
عینِ عبارت · درخواست عزل قیم …معرفی شده به گونه‌ای است که نمی‌تواند مورد اعتراض قرار گیرد، هرچند اشخاص ثالث میتوانند از طریق درخواست عزل قیم اقدام کنند.…
درخواست عزل قیم
عینِ عبارت · درخواست عزل قیم درخواست عزل قیم خ.…
عینِ عبارت · درخواست عزل قیم ….ح)، درخواست نصب قیم ملاک ماده ۵۶ و ۱۷۲ ق..ح و مواد ۱۲۱۹ و ۱۲۲۲ اصلاحی ۱۳۷۰/۸/۱۴ قانون مدنی)، درخواست عزل قیم محجور به یکی از اسباب عزل (ماده ۹۷ ق.…
عینِ عبارت · درخواست …دادگاه شهرستان تهران قیمه صغاری را برحسب درخواست اداره سرپرستی و در غیاب او از قیمومت عزل کرده است قیمه به این تصمیم اعتراض نموده و رییس…
عینِ عبارت · درخواست …، در آینده نیز اگر عدم لیاقت یا صلاحیت وی محرز شود یا خصوصیات و صفاتی که داشته زائل گردد، بنا به درخواست دادستان میتواند او را از سمت خود عزل نماید.
عینِ عبارت · درخواست …قیم صادر کند و قیم تجدید نظر خواهی نماید ماده ۹۹ قانون امور حسبی. ۲-۱۶- موقعی که دادگاه خانواده درخواست دادستان امور سرپرستی) مبنی بر عزل قیم را نپذیرد و دادستان به این تصمیم اعتراض کند ماده ۹۹) ق…
نظریه 7/1404/14 — 1404/06/09
عینِ عبارت · درخواست …از تضییع اموال و حقوق مالی وی و همچنین سیاق ماده 1184 یادشده نیز اقتضای آن را دارد که تعیین قیم به درخواست دادستان و انجام تحقیقات لازم از سوی آن مرجع موکول نشود.…
عینِ عبارت · درخواست …ری از تضییع اموال و حقوق مالی وی و همچنین سیاق ماده 1184 یادشده نیز اقتضای آن را دارد که تعیین قیم به درخواست دادستان و انجام تحقیقات لازم از سوی آن مرجع موکول نشود.…
عینِ عبارت · درخواست --- هرگاه دادگاه به درخواست موجه دادستان در جریان قیمومیت از قیم تضمین بخواهد و قیم تضمین ندهد بند ۶ ماده ۱۲۴۸ و ماده ۱۲۴۳…
عینِ عبارت · درخواست -- هرگاه دادگاه به درخواست موجه دادستان در جریان قیمومیت از قیم تضمین بخواهد و قیم تضمین ندهد بند ۶ ماده ۱۲۴۸ و ماده ۱۲۴۳…
عینِ عبارت · درخواست …اصلی شامل دو بخش بود: 1- آیا با تغییر جنسیت آقای … او بر فرزندانش از بین می‌رود؟ 2- آیا امکان درخواست عزل ولی قهری از دادگاه وجود دارد؟…
نظریه 7/1400/1265 — 1401/01/23
عینِ عبارت · درخواست …یر به حوزه قضایی جدید نقل مکان کرده و محل اقامت محجور تغییر کرده است، دادگاه صالح برای رسیدگی به درخواست قیم مبنی بر انصراف از قیمومت دادگاه مستقر در حوزه قضایی محل اقامت جدید محجور است. -2 وفق ماد…
فروش مال غیرمنقول محجور
عینِ عبارت · درخواست عزل قیم …صورتی که دادستان معامله را تصویب کند، قیم مسئول خسارات وارده خواهد بود و همچنین دادستان میتواند درخواست عزل قیم را مطرح کند، اما هیچ الزامی برای تقدیم دادخواست ندارد.…