دعاوی حقوقی › دعاوی دیوان عدالت اداری › امور اراضی، شهرسازی و عمران
دعوای الزام به پرداخت بها یا اعطای معوض بابت املاک تملکی واقع در طرحهای عمومی یا اعطای معوض
راهنمای دعوای الزام به پرداخت بها یا اعطای معوض بابت املاک تملکی واقع در طرحهای عمومی یا اعطای معوض
- تعریف
- این دعوا زمانی مطرح میشود که دستگاههای اجرایی (مانند شهرداریها یا وزارتخانهها) بر اساس طرحهای مصوب عمومی، ملکی را تملک کردهاند اما بهای عادله آن را پرداخت نکرده یا معوض مناسبی به مالک ندادهاند. مالک در این شرایط برای احقاق حق خود و دریافت قیمت روز یا معوض، به دیوان عدالت اداری مراجعه میکند. این دعوا در واقع الزام دستگاه اجرایی به ایفای تعهدات قانونی ناشی از تملک است.
- خواهان و خوانده
- خواهان: مالک ملک یا قائممقام قانونی او / خوانده: دستگاه اجرایی تملککننده (شهرداری، وزارت راه و شهرسازی و غیره).
- ماهیت
- مالی؛ ترافعی.
- مرجع صالح
- دیوان عدالت اداری (شعبه بدوی).
- مستندات قانونی
- قانون نحوه تقویم ابنیه، املاک و اراضی مورد نیاز شهرداریها؛ قانون لایحه قانونی نحوه خرید و تملک اراضی و املاک برای اجرای برنامههای عمومی، عمرانی و نظامی دولت.
- مدارک لازم
- سند مالکیت، مدارک اثبات تملک توسط دستگاه اجرایی (مانند صورتجلسه تملک یا نامه دستگاه)، نظریه کارشناسی (در صورت وجود)، مدارک شناسایی.
- مهلتها
- محدودیت زمانی خاصی برای طرح دعوای مطالبه بها وجود ندارد، اما بهتر است در اسرع وقت اقدام شود. مهلت تجدیدنظرخواهی از رأی بدوی دیوان، ۲۰ روز از تاریخ ابلاغ است.
- هزینه
- هزینه دادرسی در دیوان عدالت اداری بر اساس تعرفه خدمات قضایی (غیرمالی) محاسبه میشود، اما در صورت نیاز به کارشناسی، هزینه کارشناس بر عهده خواهان است.
محاسبه بر پایهٔ همین متن است؛ مبلغِ قطعی را دفترِ خدماتِ قضایی اعلام میکند.
- مراحل
- ۱. ثبت دادخواست در سامانه ساجد دیوان عدالت اداری ۲. تبادل لوایح و بررسی توسط شعبه ۳. صدور رأی ۴. در صورت صدور حکم به نفع خواهان، صدور اجراییه و ارسال به دستگاه اجرایی ۵. اجرای حکم توسط دستگاه یا در صورت استنکاف، پیگیری از طریق اجرای احکام دیوان.
- نکات و اشتباهات رایج
- ۱. عدم اثبات تصرف یا تملک توسط دستگاه اجرایی ۲. اشتباه در تعیین مرجع صالح (گاهی دعوا باید در دادگاه عمومی مطرح شود، نه دیوان) ۳. عدم توجه به تفاوت بین «تملک» و «تصرف عدوانی» ۴. عدم پیگیری اجرای حکم پس از صدور رأی.
نمونهٔ خواسته
الزام خوانده به پرداخت بهای عادله روز ملک پلاک ثبتی [شماره پلاک] واقع در [آدرس] به انضمام کلیه خسارات قانونی.
نمونهٔ شرحِ دادخواست
پرسشهای متداول
آیا میتوان به جای پول، درخواست معوض کرد؟
بله، در صورت توافق طرفین یا حکم دادگاه، امکان اعطای معوض وجود دارد. / پرسش: آیا برای مطالبه بها باید به دادگاه عمومی رفت؟ پاسخ: اگر تملک بر اساس قانون و طرحهای عمومی باشد، مرجع صالح دیوان عدالت اداری است. / پرسش: قیمت ملک چگونه تعیین میشود؟ پاسخ: توسط کارشناس رسمی دادگستری بر اساس قیمت روز و کاربری ملک تعیین میگردد. / پرسش: اگر دستگاه اجرایی از اجرای حکم استنکاف کند چه میشود؟ پاسخ: میتوان از طریق شعبه اجرای احکام دیوان، موضوع را پیگیری و حکم به انفصال یا جریمه مسئول مربوطه گرفت.
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
🧭 کمک کن: قدمبهقدم دادخواستم را آماده کن
🗺 نقشه: نزدیکترین دادگاهِ صالح برای این دعوا
کجا و نزدِ کدام مرجع؟
- مرجعِ صالح
- مطالبه بهای ملک تملکشده، بدون اعتراض به اصل تملک: دادگاه عمومی حقوقی؛ صرف دولتی یا شهرداریبودن خوانده، موجب صلاحیت دیوان نیست. الزام دستگاه به انجام تکلیف اداریِ قانونی برای واگذاری معوض: شعبه بدوی دیوان عدالت اداری؛ مطالبه معوض مبتنی بر قرارداد، اصولاً دادگاه عمومی حقوقی است.
- دادگاهِ کدام شهر
- مطالبه صرفِ وجه بهای ملک: اصولاً اقامتگاه خوانده؛ در مطالبه قراردادی، حسب مورد محل انعقاد قرارداد یا اجرای تعهد نیز صالح است. اگر خواسته مستقیماً ناظر به حق عینی بر ملک یا انتقال ملک معین باشد، محل وقوع ملک؛ شکایت اداری در دیوان عدالت اداری تهران.
- پیش از طرحِ دعوا
- احراز مالکیت و تملک یا تصرف دستگاه، مطالبه کتبی بها و تهیه مدارک ارزیابی. برای الزام اداری به واگذاری معوض، ابتدا درخواست به دستگاه و طی مهلت قانونی پاسخگویی؛ اعطای معوض نیازمند مبنای قانونی یا توافق است.
- اعتراض به رأی
- حکم دادگاه عمومی حقوقی، در صورت قابلیت تجدیدنظر، ظرف بیست روز برای مقیم ایران و دو ماه برای مقیم خارج در دادگاه تجدیدنظر استان؛ رأی بدوی دیوان با همین مهلتها در شعب تجدیدنظر دیوان.
- مستند
- مواد ۱۱، ۱۲، ۱۳، ۳۳۱ و ۳۳۶ قانون آیین دادرسی مدنی؛ مواد ۱۰، ۱۶ و ۶۵ قانون دیوان عدالت اداری؛ رأی وحدت رویه شماره ۷۴۷ هیئت عمومی دیوان عالی کشور.
ممکن است خطا داشته باشد یا قانون عوض شده باشد؛ پیش از طرحِ دعوا با یک وکیل چک کنید. نقشه: نزدیکترین دادگاهِ صالح
صفحههای مرتبط
- به زبانِ ساده: توضیحِ ساده برای همه
- راهنمای کامل: راهنمای جامع تغییر کاربری اراضی و ضوابط شهرسازی در ایران
- نمونهمتن: الزام خوانده به واگذاری دو قطعه زمین معوض
آرا، نظریات، مقررات و دکترینِ مرتبط 260
نظریه 7/1401/973 — 1401/12/21
عینِ عبارت · الزام …پاسخ: اولا،ً دعوای موکل علیه وکیل مبنی بر الزام وکیل به دادن حساب دوران وکالت موضوع ماده 668 قانون مدنی قابل استماع است و این دعوا میتواند…
مشابه · ثمن …د وی در قالب عقد بیع، آیا دعوای موکل علیه وکیل به خواسته مطالبه حساب ایام تصدی دوران وکالت و رد ثمن با جلب نظر کارشناسی )مطالبه قیمت روز موضوع وکالت( ب.…
عینِ عبارت · الزام …نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه: اولاً، دعوای موکل علیه وکیل مبنی بر الزام وکیل به دادن حساب دوران وکالت موضوع ماده 668 قانون مدنی قابل استماع است و این دعوا می…
مشابه · ثمن …موضوع استعلام به بررسی اختیار وکیل در انتقال موضوع وکالت به خود و امکان مطالبه حساب ایام تصدی و ثمن از سوی موکل مربوط میشود.…
عینِ عبارت · الزام …ن بود که آیا در صورت تعیین وکالت بلاعزل برای انتقال سند رسمی، خریدار میتواند از فروشنده درخواست الزام به تنظیم سند رسمی کند یا خیر.…
مشابه · ثمن …نظر اقلیت با عنایت به اینکه توافق طرفین برای نحوه انتقال رسمی که ممکن است در ثمن معامله تأثیر زیادی داشته باشد و به هیچ وجه خلاف نظم عمومی و قاعده امری نیست چون…
عینِ عبارت · الزام …ن. خ. در انتقال ملک با ثمن بخس به خود نبوده و برخلاف استدلال وکیل ت. ن. خ. قید عبارت صلاح وکیل الزام وی بر سنجش مصلحت موکل مطابق متعارف را ثابت می نماید .…
مشابه · بهاء …بعنوان وکیل ملک موصوف را به خود منتقل نموده اقامه شده بود ، وارد است . اولاً : عبارت « بهر مبلغ و بهاء و مال الصلح و مال الاجاره و هر شرط و ترتیب که وکیل صلاح بداند . »; ناظر بر قیمت متعارف ملک…
عینِ عبارت · الزام …ن. خ. در انتقال ملک با ثمن بخس به خود نبوده و برخلاف استدلال وکیل ت. ن. خ. قید عبارت صلاح وکیل الزام وی بر سنجش مصلحت موکل مطابق متعارف را ثابت مینماید.…
مشابه · بهاء …خ. که به عنوان وکیل ملک موصوف را به خود منتقل نموده اقامه شده بود، وارد است. اولا: عبارت « بهر مبلغ و بهاء و مال الصلح و مال الاجاره و هر شرط و ترتیب که وکیل صلاح بداند. »; ناظر بر قیمت متعارف…
نظریه مشورتی شماره 7/97/1914 مورخ 1397/06/27
عینِ عبارت · الزام …صادر شود و انتقال مال به اشخاص ثالث مانع از این تصحیح نخواهد بود. <br>پرسش دوم به امکان طرح دعوی الزام به تنظیم سند رسمی علیه خریدار و مطالبه تتمه ثمن اشاره دارد.…
مشابه · ثمن …<br>پرسش دوم به امکان طرح دعوی الزام به تنظیم سند رسمی علیه خریدار و مطالبه تتمه ثمن اشاره دارد.…
عینِ عبارت · الزام …پیام: شهرداری در قبال تملک ملک، اختیار اعطای تراکم، قیمت ملک یا معوض را دارد و الزام شهرداری به اعطای تراکم، فاقد توجیه قانونی است.…
مشابه · قیمت …شماره دادنامه قطعی: --- پیام: شهرداری در قبال تملک ملک، اختیار اعطای تراکم، قیمت ملک یا معوض را دارد و الزام شهرداری به اعطای تراکم، فاقد توجیه قانونی است. رای شعبه دیوان…
عینِ عبارت · الزام خواسته صدور حکم به الزام خوانده به فک رهن و تنظیم سند رسمی آپارتمان پلاک ثبتی 237 فرعی از 1624 اصلی قطعه اول واقع در بخ…
مشابه · ثمن …ن به مساحت 81/58 متر مربع واحد یک طبقه اول را به مبلغ چهل و پنج میلیون تومان به خواهان فروخته از ثمن معامله مبلغ بیست و پنج میلیون تومان دریافت کرده شانزده میلیون تومان بابت وام کسر شده مبلغ چه…
عینِ عبارت · الزام دعوی الزام به تنظیم سند رسمی در صورت اعطای وکالت نامه انتقال به خواهان خ. م.: موضوع این پرونده، الزام ب…
مشابه · ثمن …همچنین، خواهان درخواست دریافت سند رسمی آپارتمان را در ازای پرداخت باقیمانده ثمن به مبلغ چهار میلیون تومان و نیز خسارات دادرسی مطرح کرده است.…
عینِ عبارت · الزام …ب. ۳٫۱۰۰٫۰۰۰ ریال ارزش منطقه ای ملک ۳٫۱۰۰٫۰۰۰ ریال.…
مشابه · ثمن …خوانده: خانم ش. ع. ف. فرزند ش. به نشانی * خواسته ها: ۱. اعلام بطلان معامله ۲. استرداد ثمن معامله " رای دادگاه " در خصوص دادخواست پ.…
عینِ عبارت · الزام …ب.. که حسب دعوی مطروحه به طرفیت خوانده پرونده دعوی اصلی ۱ خانم ا. ش. ۲ اقای م.…
مشابه · ثمن …ا. نموده چرا اقدامی جهت انتقال سند رسمی و با اعطای وکالت رسمی جهت انتقال سند رسمی را ننموده است.…
عینِ عبارت · الزام دعوای الزام به تنظیم سند رسمی ملک بازداشت شده خ.…
مشابه · ثمن …انتقال سند رسمی و با اعطای وکالت رسمی جهت انتقال سند رسمی را ننموده است. مضاف بر اینکه نحوه پرداخت ثمن در بیع نامه اقای م.…
عینِ عبارت · الزام …اً صرف تعیین نوعیت از طریق کمیسیون ماده 12 این سازمان و تفسیر برداشتهای متفاوت کلی از مفاد آراء مبهم و غیر مستند و الزام این سازمان به اعطای مجدد زمین دیگری غیر آنچه که در طرح شهرداری (مجری طرح و…
مشابه · ثمن …لذا دادگاه ب. ت. ب. محتویات پرونده و ملاحظه دفاع مشتکی عنه با وارد دانستن شکایت به استحقاق دریافت ثمن پلاک ثبتی فوق الذکر طبق قوانین مربوطه د.…
عینِ عبارت · الزام …در صورت عدم پرداخت ثمن معامله از سوی خریدار، فروشنده مستقیماً حق فسخ معامله را خواهد داشت بدون الزام به انجام تعهد و با اعطای حق مستقیم فسخ و همچنین قید می گردد که خریدار تا زمان پرداخت کامل ثمن…
مشابه · ثمن …د، این شرط به بیانی ساده یعنی در مواردی که در متن قرارداد شرطی ذکر میشود که در صورت عدم پرداخت ثمن معامله از سوی خریدار، فروشنده مستقیماً حق فسخ معامله را خواهد داشت بدون الزام به انجام تعهد و…
عینِ عبارت · الزام …که در صورت عدم پرداخت ثمن معامله از سوی خریدار فروشنده مستقیما حق فسخ معامله را خواهد داشت بدون الزام به انجام تعهد و با اعطای حق مستقیم فسخ و همچنین قید می گردد که خریدار تا زمان پرداخت کامل ثمن…
مشابه · ثمن …به بیانی ساده یعنی در مواردی که در متن قرارداد شرطی ذکر میشود که در صورت عدم پرداخت ثمن معامله از سوی خریدار فروشنده مستقیما حق فسخ معامله را خواهد داشت بدون الزام به انجام تعهد و ب…
عینِ عبارت · الزام …که در صورت عدم پرداخت ثمن معامله از سوی خریدار فروشنده مستقیماً حق فسخ معامله را خواهد داشت بدون الزام به انجام تعهد و با اعطای حق مستقیم فسخ و همچنین قید می گردد که خریدار تا زمان پرداخت کامل ثم…
مشابه · ثمن …به بیانی ساده یعنی در مواردی که در متن قرارداد شرطی ذکر میشود که در صورت عدم پرداخت ثمن معامله از سوی خریدار فروشنده مستقیماً حق فسخ معامله را خواهد داشت بدون الزام به انجام تعهد و…
عینِ عبارت · الزام …ادن عوض یا پرداخت بهاء گردیده است لذا ضمن رد ایراد عدم صلاحیت شهرداری رای به ورود شکایت شاکی و الزام طرف به اجابت درخواست مشارالیه صادر میگردد,۳.…
مشابه · بهاء …تعیین وضعیت املاک واقع در طرحهای دولتی و شهرداری مصوب ۱۳۶۷ شهرداری موظف به دادن عوض یا پرداخت بهاء گردیده است لذا ضمن رد ایراد عدم صلاحیت شهرداری رای به ورود شکایت شاکی و الزام طرف به اجابت در…
عینِ عبارت · الزام …ظف به دادن عوض یا پرداخت بهاء گردیده است لذا ضمن رد ایراد عدم صلاحیت شهرداری رای به ورود شکایت شاکی و الزام طرف به اجابت درخواست مشارالیه صادر میگردد.…
مشابه · بهاء …قانون تعیین وضعیت املاک واقع در طرحهای دولتی و شهرداری مصوب 1367 شهرداری موظف به دادن عوض یا پرداخت بهاء گردیده است لذا ضمن رد ایراد عدم صلاحیت شهرداری رای به ورود شکایت شاکی و الزام طرف به ا…
عینِ عبارت · الزام …ا. ط. دعوی، حکمی مبنی بر بطلان دعوی الزام به تنظیم سند خودرو و همچنین محکومیت به پرداخت خسارت دادرسی به مبلغ 51,000,000 ریال صادر کرد.…
مشابه · بهاء …روش و انتقال خودرو بوده و با وجود مراتب مذکور و تنظیم سند عادی انتقال از ناحیه وکیل و نیز اخذ بخش اعظم بهاء خودرو از ناحیه تجدیدنظرخوانده، التزام ت.…
عینِ عبارت · الزام در خصوص دادخواست آقای ک. ز.ر. بطرفیت خواندگان آقای و. و و. شهرتین ج. بخواسته الزام به تنظیم سند خودرو و مطالبه خسارت دادرسی م.…
مشابه · بهاء …و انتقال خودرو بوده و با وجود مراتب مذکور و تنظیم سند عادی انتقال از ناحیه وکیل و نیز اخذ بخش اعظم بهاء خودرو از ناحیه ت.…
عینِ عبارت · الزام …تعیین نوعیت از طریق کمیسیون ماده ۱۲ این سازمان و تفسیر برداشتهای متفاوت کلی از مفاد آراء مبهم و غیر مستند و الزام این سازمان به اعطای مجدد زمین دیگری غیر آنچه که در طرح شهرداری ( مجری طرح و دستگا…
مشابه · ثمن …لذا دادگاه ب. ت. ب. محتویات پرونده و ملاحظه دفاع مشتکی عنه با وارد دانستن شکایت به استحقاق دریافت ثمن پلاک ثبتی فوق الذکر طبق قوانین مربوطه د.…
عینِ عبارت · الزام …همچنین، اعطای مهلت تخلیه به مستاجر بر اساس ماده 13 آییننامه قانون روابط موجر و مستاجر، مانع از الزام به پرداخت جریمه یا اجرتالمثل برای ایام تصرف مطابق قرارداد نیست. صورتجلسه نشست قضایی تاریخ…
عینِ عبارت · الزام …در خصوص دادخواست خانم م.ت. فرزند ع. به طرفیت شهرداری منطقه 15 تهران به خواسته الزام به پرداخت بهای عادله یک قطعه زمین به مساحت یک صد و بیست مترمربع به نرخ روز یا اعطای معوض ب. ش…
مشابه · قیمت …خ. م.ت. دادخواستی به خواسته پرداخت بهای عادله که یک قطعه زمین به مساحت یک صد و بیست متر مربع به قیمت روز یا اعمال و معوض تقدیم نموده، شعبه 32 دیوان عدالت اداری به شرح دادنامه تجدیدنظرخواست…
عینِ عبارت · الزام صلاحیت دیوان و دعاوی الزام به پرداخت بهای عادله اراضی و املاک خ.…
مشابه · قیمت …ت. ن. خ. م.ت. دادخواستی به خواسته پرداخت بهای عادله که یک قطعه زمین به مساحت یک صد و بیست متر مربع به قیمت روز یا اعمال و معوض تقدیم نموده، شعبه --- دیوان عدالت اداری به شرح دادنامه تجدیدنظر…
عینِ عبارت · الزام …دیوان عدالت اداری است و برای طرح شکایت، ارائه سند رسمی مالکیت یا اثبات مالکیت از سوی مراجع صالح الزامی م.…
مشابه · قیمت …واسته زمین معوض به شرح دادنامه شماره 2195 -1377/11/18 رای صادر کرده است: درخواست معوض یا قیمت زمین در صلاحیت دیوان نیست و خارج از مصادیق بندهای ماده 11 قانون دیوان عدالت اداری است. لذا قرار رد ش…
عینِ عبارت · الزام …ه در صورت عدم پرداخت ثمن معامله از سوی خریدار، فروشنده مستقیماً حق فسخ معامله را خواهد داشت بدون الزام به انجام تعهد و با اعطای حق مستقیم فسخ و همچنین قید می گردد که خریدار تا زمان پرداخت کامل ثم…
مشابه · ثمن …ند، این شرط به بیانی ساده یعنی در مواردی که در متن قرارداد شرطی ذکر میشود که در صورت عدم پرداخت ثمن معامله از سوی خریدار، فروشنده مستقیماً حق فسخ معامله را خواهد داشت بدون الزام به انجام تعهد و…
نظریه 7/99/194 — 1399/04/24
عینِ عبارت · الزام …ب- در پرونده اجرای حقوقی م. ع. ب. پرداخت خسارت قراردادی عدم تحویل مبیع به صورت روزشمار و الزام به تحویل و تنظیم سند محکوم شده است.…
مشابه · ثمن …در راستای اجرای پرونده م. ع. حسب لایحه اظهار داشته محکومله مابقی ثمن که بالغ بر دو سوم کل ثمن است را هنوز پرداخت نکرده و تحویل مبیع منوط به پرداخت وجه از سوی ایشا…
مزایده فروش توقیف سرقفلی
عینِ عبارت · الزام …ت. 2- ف.و. با وکالت آقای ح.ع. بهطرفیت خوانده آقای ق.ع. با وکالت آقای و.الف. به خواستههای 1- الزام به ایفاء تعهد قراردادی مبنی بر تکمیل ساختمان مقوم به 000/000/51 ریال 2- پرداخت…
مشابه · ثمن …ع. به خواسته محکومیت خواندگان به پرداخت مبلغ 000/840/37 تومان بهعنوان ثمن معامله و هزینههای پرداختی بابت زیر زمین با احتساب کلیه خسارات قانونی و حقالوک…
عینِ عبارت · الزام ابطال مبایعهنامه به دلیل عدم امضای مالک و رد الزام به تنظیم سند رسمی آپارتمان خ.…
مشابه · ثمن …تقال و تنظیم سند رسمی ملک مورد معامله با توابع و لواحق آن شامل انباری و پارکینگ در قبال دریافت کل ثمن معامله که تا کنون وصول نشده است به نام خواهان صادر و اعلام مینماید و همچنین خواندگان را به…
