دعاوی خانواده › دعاوی خانواده › نفقه زوجه و اقارب
دعوای مطالبه نفقه سایر اقارب واجب‌النفقه
راهنمای دعوای مطالبه نفقه سایر اقارب واجب‌النفقه
- تعریف
- این دعوا مربوط به مطالبه نفقه سایر اقارب (مانند برادر، خواهر، عمو، عمه و...) است. طبق قانون مدنی، نفقه اقارب فقط در خط عمودی (پدر، مادر، فرزند، پدربزرگ، مادربزرگ) واجب است و سایر اقارب (خویشاوندان در خط افقی یا غیرمستقیم) تکلیفی به پرداخت نفقه به یکدیگر ندارند. بنابراین، این دعوا در اکثر مواردِ معمول، فاقد وجاهت قانونی است مگر در موارد بسیار خاص که قانون‌گذار تصریح کرده باشد.
- خواهان و خوانده
- خواهان: اقارب (غیر از خط عمودی) / خوانده: سایر اقارب
- ماهیت
- مالی؛ ترافعی
- مرجع صالح
- دادگاه خانواده
- مستندات قانونی
- مواد ۱۱۹۶ تا ۱۲۰۶ قانون مدنی (محدودیت نفقه به اقارب در خط عمودی)
- مدارک لازم
- مدارک اثبات رابطه خویشاوندی، مدارک اثبات نیاز
- مهلت‌ها
- مهلت تجدیدنظرخواهی ۲۰ روز از تاریخ ابلاغ رأی است.
- هزینه
- هزینه دادرسی دعاوی مالی
- مراحل
- ۱. ثبت‌نام در سامانه ثنا ۲. ثبت دادخواست ۳. بررسی توسط دادگاه (که معمولاً به دلیل عدم شمول قانون، منجر به قرار رد دعوا می‌شود).
- نکات و اشتباهات رایج
- ۱. اشتباه در تصورِ شمولِ نفقه برای همه خویشاوندان (قانون فقط اقارب در خط عمودی را ملزم کرده است). ۲. طرح دعوا علیه برادر یا خواهر (که طبق قانون فعلی ایران، تکلیفی به پرداخت نفقه ندارند). ۳. عدم توجه به اینکه نفقه اقاربِ غیرِ عمودی، مبنای قانونی ندارد.
نمونهٔ خواسته
مطالبه نفقه (تذکر: این خواسته در مورد اقارب غیرعمودی معمولاً منجر به رد دعوا می‌شود).
نمونهٔ شرحِ دادخواست
پرسش‌های متداول
آیا برادرِ متمکن باید به خواهرِ فقیر خود نفقه بدهد؟
خیر، در قانون مدنی ایران، برادر و خواهر تکلیفی به پرداخت نفقه به یکدیگر ندارند.
آیا عمو یا عمه مسئول نفقه برادرزاده یا خواهرزاده هستند؟
خیر، نفقه اقارب فقط در خط عمودی (پدر، مادر، فرزند، اجداد) واجب است.
آیا می‌توان با توافق، نفقه اقارب غیرعمودی را برقرار کرد؟
بله، توافق و تعهد قراردادی (مانند صلح یا هبه) معتبر است، اما الزام قانونی (اجباری) وجود ندارد.
چرا دادگاه دعوای من علیه برادرم را رد کرد؟
چون قانون مدنی پرداخت نفقه را فقط برای اقارب در خط عمودی (صعودی و نزولی) واجب دانسته است.
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.
صفحه‌های مرتبط
- به زبانِ ساده: توضیحِ ساده برای همه
- راهنمای کامل: راهنمای جامع مطالبه نفقه زوجه و اقارب در حقوق ایران
- قرارداد: عقد هبه به اقارب
آرا، نظریات، مقررات و دکترینِ مرتبط 1
عینِ عبارت · مطالبه …، این تکلیف سبب می‌شود که دسته دوم برای خود حقی احساس کنند و بتوانند اجرای تکالیف مزبور را از ایشان مطالبه کنند.…