دعاوی خانواده › دعاوی خانواده › طلاق و انحلال نکاح
دعوای الزام به ثبت انفساخ نکاح
راهنمای دعوای الزام به ثبت انفساخ نکاح
- تعریف
- این دعوا زمانی مطرح میشود که نکاح به دلیل تحقق یکی از موجبات قانونیِ انحلال قهری (مانند لعان، اسلام آوردن یکی از زوجین در شرایط خاص، یا ابطال رضایت در برخی صورت‌ها) منفسخ شده، اما زوجین یا یکی از آنها از ثبت رسمی این واقعه خودداری می‌کنند. ذی‌نفع برای رسمیت بخشیدن به وضعیت حقوقی خود و جلوگیری از تبعاتا قانونیِ بعدی، ناچار به اقامه این دعوا است. دادگاه پس از احراز تحقق انفساخ، حکم به الزام خوانده به ثبت واقعه انفساخ در دفتر رسمی ازدواج و طلاق صادر میکند.
- خواهان و خوانده
- خواهان: یکی از زوجین یا دادستان (در موارد خاص) / خوانده: طرف دیگر عقد نکاح.
- ماهیت
- غیرمالی، ترافعی.
- مرجع صالح
- دادگاه خانواده محل اقامت خوانده.
- مستندات قانونی
- مواد قانون مدنی مربوط به موجبات انحلال نکاح (نامطمئن) و قانون حمایت خانواده.
- مدارک لازم
- سند رسمی ازدواج، ادله اثبات تحقق انفساخ (مانند حکم قطعی یا اقرار یا سند رسمی مرتبط)، کارت ملی و شناسنامه خواهان.
- مهلت‌ها
- مهلت خاصی برای مرور زمان وجود ندارد؛ مهلت تجدیدنظرخواهی ۲۰ روز از تاریخ ابلاغ رأی است.
- هزینه
- مطابق تعرفه دعاوی غیرمالی در مرحله بدوی و تجدیدنظر.
- مراحل
- ۱. تنظیم دادخواست - ۲. ثبت در دفاتر خدمات الکترونیک قضایی - ۳. ارجاع به دادگاه خانواده و تعیین وقت رسیدگی - ۴. حضور در جلسه دادگاه و بررسی دلایل انفساخ - ۵. صدور رای - ۶. تجدیدنظرخواهی (در صورت اعتراض) - ۷. قطعیت رای و ارجاع به دفتر رسمی ازدواج و طلاق جهت ثبت.
- نکات و اشتباهات رایج
- ۱. اشتباه گرفتن انفساخ با طلاق یا فسخ نکاح. ۲. عدم ارائه دلیل محکپس‌پسند برای اثبات قهری بودن انحلال. ۳. طرح دعوا در مرجع صالح نبودن (دادگاه عمومی به جای دادگاه خانواده). ۴. عدم درخواست صدور گواهی عدم امکان سازش (چون در انفساخ نیازی به تشریفات طلاق نیست).
نمونهٔ خواسته
الزام خوانده به ثبت واقعه انفساخ نکاح مورخ [تاریخ] به شماره ثبت [شماره] در دفترخانه رسمی ازدواج و طلاق شماره [شماره دفترخانه].
نمونهٔ شرحِ دادخواست
پرسش‌های متداول
آیا برای ثبت انفساخ نکاح نیاز به حکم طلاق است؟
خیر، انفساخ به معنای انحلال قهری است و نیاز به تشریفات طلاق ندارد، بلکه فقط ثبت آن خواسته میشود.
مرجع صالح برای این دعوا کجاست؟
دادگاه خانواده محل اقامت خوانده.
آیا این دعوا مالی است؟
خیر، از دعاوی غیرمالی محسوب میشود.
در صورت امتناع خوانده از حضور در دفترخانه چه باید کرد؟
پس از قطعیت حکم، دادگاه نمایندهای جهت امضای اسناد مربوطه به دفترخانه معرفی میکند.
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.
صفحه‌های مرتبط
- به زبانِ ساده: توضیحِ ساده برای همه
- راهنمای کامل: راهنمای جامع طلاق و انحلال نکاح در حقوق ایران؛ شرایط، مراحل و مدارک
- جرم: عدم ثبت نکاح (خودداری مرد از ثبت ازدواج دائم یا طلاق یا فسخ نکاح یا رجوع ظرف یک ماه یا نکاح موقت در موارد الزامی است یا انفساخ نکاح یا بطلان نکاح یا بطلان طلاق در دفاتر رسمی)
- جرم: ثبت ازدواج یا موجبات انحلال نکاح یا اعلام بطلان نکاح یا طلاق بدون اخذ مجوزهای قانونی
قوانین و مواد
- قانون حمایت خانواده
- ماده 49:چنانچه مردی بدون ثبت در دفاتر رسمی به ازدواج دائم، طلاق یا فسخ نکاح اقدام یا پس از رجوع تا یک ماه از ثبت آن خودداری یا در مواردی که ثبت نکاح موقت الزامی است از ثبت آن امتناع کند، ضمن الزام به ثبت واقعه به پرداخت جزای نقدی درجه پنج و یا حبس تعزیری درجه هفت محکو… … …درجه پنج و یا حبس تعزیری درجه هفت محکوم می شود . این مجازات در مورد مردی که از ثبت انفساخ نکاح و اعلام بطلان نکاح یا طلاق استنکاف کند نیز مقرر است .
- آیین‌نامه اجرایی قانون حمایت خانواده
- تبصره:در مورد ماده 49 قانون، دادگاه ضمن صدور رای به الزام به ثبت واقعه نکاح، طلاق، فسخ یا انفساخ نکاح یا اعلان بطلان نکاح یا طلاق، حکم به مجازات مقرر نیز خواهد داد. محکوم علیه مکلف است مدارک لازم برای ثبت هر یک از وقایع فوق را مطابق دستور دادگاه در مهلت مقرر به دفتر… … …یک از وقایع فوق را مطابق دستور دادگاه در مهلت مقرر به دفترخانه ارائه کند، در هر صورت ثبت واقعه موکول به ارائه مدارک لازم یا دستور دادگاه مبنی بر ثبت آن بدون دریافت برخی از مدارک خواهد بود.
آرا، نظریات، مقررات و دکترینِ مرتبط 22
عینِ عبارت · الزام …طلاق یا فسخ نکاح اقدام یا پس از رجوع تا یک ماه از ثبت آن خودداری یا در مواردی که ثبت نکاح موقت الزامی است از ثبت آن امتناع کند ضمن الزام به ثبت واقعه به پرداخت جزای نقدی درجه پنج و یا حبس تعزیری…
عینِ عبارت · الزام …وکالت میدهد تا بدون رضایت مرد و حتی به رغم مخالفت او درخواست طلاق نموده و حکم طلاق دریافت موقت الزامی است از ثبت آن امتناع کند، ضمن الزام به ثبت واقعه به پرداخت جزای نقدی درجه پنج و یا حبس تعزیری…
عینِ عبارت · الزام …طلاق یا فسخ نکاح اقدام یا پس از رجوع تا یک ماه از ثبت آن خودداری یا در مواردی که ثبت نکاح موقت الزامی است از ثبت آن امتناع کند ضمن الزام به ثبت واقعه به پرداخت جزای نقدی درجه پنج و یا حبس تعزیری…
عینِ عبارت · الزام …ت. ب. اینکه رای دادگاه مبنی بر الزام زوج به ثبت واقعه ازدواج دائم صرفا جنبه اعلامی ندارد و موضوع آن انجام عمل از ناحیه م. ع. م. ب.…
عینِ عبارت · الزام طرح دعوای الزام زوجه به تمکین بیشتر به منظور بهره مندی از آثار قانونی و حقوقی مترتب بر نافرمانی زوجه از حکم دا…
عینِ عبارت · الزام …در نشست قضایی، جنبه کیفری عدم ثبت واقعه ازدواج و نحوه رسیدگی به آن است. پرسش اصلی این است که آیا الزام زوج به ثبت واقعه ازدواج دارای جنبه کیفری است و آیا باید در خلال رسیدگی کیفری، زوج ملزم به ثب…
عینِ عبارت · الزام …باشد یا بر اساس ماده 32 این قانون اقرار طرفین به رابطه زوجیت انجام شده باشد، ثبت واقعه طلاق بدون الزام به ثبت ازدواج ممکن است.…
عینِ عبارت · الزام …در صلاحیت دادگاه خانواده است یا دادگاه کیفری دو و همچنین اینکه آیا دادگاه کیفری می‌تواند حکم به الزام ثبت واقعه ازدواج دائم، طلاق یا فسخ نکاح صادر کند.…
عینِ عبارت · الزام …هیات عمومی دیوان عدالت اداری پس از بررسی، به این نتیجه رسید که هرچند ثبت نکاح دائمی الزامی است، اما الزام به ثبت در دفاتر ازدواج و طلاق با اختیارات دفاتر اسناد رسمی در تنظیم و ثبت اق…
نظریه مشورتی شماره 7/1401/1248 مورخ 1402/05/03
عینِ عبارت · الزام …ی طلاق‌های عادی، به‌ویژه در میان اهل تسنن، مسئولیت کیفری شخص ثالثی که صیغه طلاق را اجرا میکند و الزامات محاکم حقوقی در اعلام جرم است.…
قانون حمایت خانواده
عینِ عبارت · الزام …ه داوری و سایر هزینه‌ها معاف یا پرداخت آنها را به زمان اجرای حکم موکول کند. همچنین در صورت اقتضاء ضرورت یا وجود الزام قانونی دایر بر داشتن وکیل، دادگاه حسب مورد راساً یا به درخواست فرد فاقد تمکن…
عینِ عبارت · الزام …همچنین در صورت اقتضای ضرورت، یا وجود الزام قانونی دایر بر داشتن وکیل، دادگاه حسب مورد، رأساً یا به درخواست فرد فاقد تمکن مالی، وکیل معاض…
نظریه مشورتی شماره 7/1403/427 مورخ 1403/11/28
عینِ عبارت · الزام خ. م.: استعلام شامل چندین پرسش درباره قانون الزام به ثبت رسمی معاملات اموال غیر منقول مصوب 1403 است.…
عینِ عبارت · الزام …ر فقیهان امامیّه حرمت این خواستگاری است 3فقیهان عامه نیز در این باره اتفاق نظر دارند. 4به علاوه اضرار به دیگری و تجاوز به حق خواستگار از نظر اخلاقی نیز ممنوع است.…
عینِ عبارت · الزام …بر اساس ماده ۱۴۱ قانون آیین دادرسی مدنی خوانده می‌تواند در مقابل ادعای خواهان اقامه دعوا کند. بنابراین دعوا متقابل باید الزاماً از سوی خوانده دعوا اقامه شود.…
عینِ عبارت · الزام …به شماره دادنامه 000521 ـ 91 مورخ 3/4/1391 شعبه اول محاکم عمومی حقوقی بخش بندر امام خمینی و دعوی تقابل زوج به الزام به تمکین ـ زن مدعی است هیچ وقت با م.…
عینِ عبارت · الزام …دادنامه --- - 91 مورخ 1391/04/03 شعبه اول محاکم عمومی حقوقی بخش بندر امام خمینی و دعوی تقابل زوج به الزام به تمکین - زن مدعی است هیچ وقت با م.…
قانون شوراهای حل اختلاف
عینِ عبارت · الزام …11- دعاوی اصلاح شناسنامه، استرداد شناسنامه، اصلاح مشخصات مدرک تحصیلی (به‌استثنای مواردی که در صلاحیت دیوان عدالت اداری است)، الزام به اخذ پایان کار، اثبات رشد، الزام به صدور شناسنامه، تصحیح و ت…
عینِ عبارت · الزام …ت- انتخاب، اشتغال، تصدی، استخدام، عضویت، تاسیس یا اداره، محرومیت، ممنوعیت یا الزام به هر یک از موارد زیر تا حداکثر به مدت یک سال درجه هشت، بیش از یک سال تا دو سال درجه هف…