دعاوی کیفری › کار و تأمین اجتماعی
دعوای تبعیض کارفرما در تعیین میزان مزد برای انجام کار در شرایط مساوی
راهنمای دعوای تبعیض کارفرما در تعیین میزان مزد برای انجام کار در شرایط مساوی
- تعریف
- این جرم شامل اقدام کارفرما در اعمال تبعیض ناروا در تعیین میزان مزد کارگران برای انجام کارِ همارزش در شرایط مساوی است. قانون کار جمهوری اسلامی ایران بر اصل تساوی حقوق برای کار مساوی تاکید دارد و تبعیض بر اساس جنسیت، سن، نژاد، قومیت یا عقاید را منع میکند. طرح این شکایت برای احقاق حقوق کارگران مظلوم و مجازات کارفرمای متخلف است.
- خواهان و خوانده
- کارگر (شاکی) علیه کارفرما (مشتکیعنه).
- ماهیت
- کیفری؛ قابل گذشت / غیرقابل گذشت (بسته به جنبه عمومی جرم در قانون کار).
- مرجع صالح
- دادگاه صلح محل کارگاه.
- مستندات قانونی
- مواد مربوط به قانون کار (اصل تساوی مزد) و قانون مجازات اسلامی.
- مدارک لازم
- قرارداد کار، فیشهای حقوقی کارگر و سایر همکاران در شرایط مساوی، شهادت شهود، رای اداره کار (در صورت وجود).
- مهلتها
- رعایت مهلتهای مرور زمان جرایم تعزیری؛ مهلت تجدیدنظرخواهی ۲۰ روز از تاریخ ابلاغ رای دادگاه صلح.
- هزینه
- مطابق تعرفه دعاوی کیفری در دادگاه صلح.
محاسبه بر پایهٔ همین متن است؛ مبلغِ قطعی را دفترِ خدماتِ قضایی اعلام میکند.
- مراحل
- تنظیم شکواییه -> ثبت در دفاتر خدمات الکترونیک قضایی -> ارجاع به دادگاه صلح -> بررسی قراردادها و فیشهای حقوقی -> استماع شهادت شهود یا نظر کارشناس -> صدور رای.
- نکات و اشتباهات رایج
- ۱. عدم اثبات تساوی شرایط کار و ارزش کار. ۲. مراجعه مستقیم به دادگاه کیفری بدون در نظر گرفتن صلاحیت دادگاه صلح. ۳. عدم ارائه مدارک مستند مبنی بر تفاوت ناموجه دستمزد. ۴. اشتباه گرفتن دعوای حقوقی مطالبه حقوق با شکایت کیفری تبعیض در مزد.
نمونهٔ خواسته
تعقیب و مجازات کیفری کارفرما به اتهام اعمال تبعیض در تعیین میزان مزد در شرایط کار مساوی.
نمونهٔ شرحِ دادخواست
پرسشهای متداول
آیا اختلاف حقوقی مزد را هم میتوان در دادگاه صلح مطالبه کرد؟
دعوای اصلی مطالبه دستمزد در صلاحیت اداره کار است، اما جرم تبعیض در دادگاه صلح رسیدگی میشود.
شرایط مساوی کار چگونه اثبات میشود؟ /پرسش: از طریق فیشهای حقوقی، شرح وظایف و شهادت شهود. پرسش: آیا زن و مرد بودن میتواند مبنای قانونی تفاوت مزد باشد؟
خیر، قانون کار صراحتاً تبعیض مزدی را منع کرده است.
مرجع صالح کجاست؟
دادگاه صلح محل وقوع کارگاه.
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
🧭 کمک کن: قدمبهقدم دادخواستم را آماده کن
🗺 نقشه: نزدیکترین دادگاهِ صالح برای این دعوا
کجا و نزدِ کدام مرجع؟
- مرجعِ صالح
- دادگاه صلح، مستقیماً و بدون دادسرا؛ برای مطالبهٔ مابهالتفاوت مزد، هیئت تشخیص و سپس هیئت حل اختلاف کار.
- دادگاهِ کدام شهر
- در شکایت کیفری، محل وقوع تخلف، معمولاً محل کارگاه؛ در مطالبهٔ مزد، ادارهٔ تعاون، کار و رفاه اجتماعی محل کارگاه.
- پیش از طرحِ دعوا
- گردآوری قرارداد، فیش و اسناد پرداخت و دلایل کار مساوی در شرایط مساوی؛ گزارش بازرسی کار مفید است. اخذ رأی هیئت کار، شرط عمومی آغاز شکایت کیفری نیست.
- اعتراض به رأی
- رأی کیفریِ مبتنی بر جزای نقدی نسبیِ درجهٔ هفت، قابل تجدیدنظر در دادگاه تجدیدنظر استان، ظرف بیست روز برای مقیم ایران و دو ماه برای مقیم خارج است. اعتراض به رأی هیئت تشخیص ظرف پانزده روز نزد هیئت حل اختلاف؛ رأی قطعی هیئت حل اختلاف قابل شکایت در دیوان عدالت اداری، برای اشخاص داخل کشور ظرف سه ماه و خارج کشور ظرف شش ماه از ابلاغ است.
- مستند
- مواد ۳۸، ۱۵۷، ۱۵۹ و ۱۷۴ قانون کار؛ رأی وحدت رویهٔ شمارهٔ ۷۵۹ دربارهٔ درجهٔ جزای نقدی نسبی؛ مادهٔ ۱۲ قانون شوراهای حل اختلاف مصوب ۱۴۰۲؛ مواد ۱۰ و ۱۶ قانون دیوان عدالت اداری.
ممکن است خطا داشته باشد یا قانون عوض شده باشد؛ پیش از طرحِ دعوا با یک وکیل چک کنید. نقشه: نزدیکترین دادگاهِ صالح
صفحههای مرتبط
قوانین و مواد
- قانون کار
- ماده 38:برای انجام کار مساوی که در شرایط مساوی در یک کارگاه انجام می گیرد باید به زن و مرد مزد مساوی پرداخت شود . تبعیض در تعیین میزان مزد براساس سن، جنس، نژاد و قومیت و اعتقادات سیاسی و مذهبی ممنوع است .
- ماده 33:پرسش: میزان قصور کارفرما در انجام وظایف قانونی که به خاتمه قرارداد کار منجر میشود، چگونه تعیین میشود؟
آرا، نظریات، مقررات و دکترینِ مرتبط 140
عینِ عبارت · تبعیض …اسی مردان و زنان از حقوق مساوی برخوردارند و به ویژه در جایی که جنسیت معیار تمیز حقوق و تکالیف نیست نباید میان ایشان تبعیض قایل شد.…
مشابه · رای …وضوع شکایت و خواسته : ابطال 1- قسمت دوم تبصره 1 ماده 4، 2- جدول ماده 6 3- تبصره ماده 11 ضوابط اجرایی نحوه اعطای مزایای جانبی به کارکنان موضوع بخشنامه شماره 129932 - 61592 مورخ 1402/07/24 معاون…
عینِ عبارت · تبعیض …اساس پیگیری های متعدد در آن سال، متاسفانه به بهانه عدم کفاف اعتبار «سایر» و تنها به دلیل اعمال تبعیض ناروا از سوی سازمان برنامه و بودجه کشور و سازمان استانی آن، نهادهای یاد شده از اعمال ۳۵% این…
مشابه · رای …برقراری فوق العاده ویژه مشاغل تخصصی موضوع بند (۱۰) ماده (۶۸) قانون مدیریت خدمات کشوری برای کارکنان ستادی وزارتخانه ها و سازمان های مستقل زیر نظر رییس جمهور که انجام فعالیت و وظایف تخصصی…
عینِ عبارت · تبعیض …که این عبارت با ماده 77 قانون مدیریت خدمات کشوری و بند 9 اصل سوم قانون اساسی مغایرت دارد و موجب تبعیض ناعادلانه بین دستگاههای اجرایی میشود.…
مشابه · رای رای شماره 1436 مورخ 1400/12/22 هیات تخصصی استخدامی دیوان عدالت اداری خ. م.: در پرونده شماره هع/0…
عینِ عبارت · تبعیض …ر سازمان آموزش فنی و حرفه ای دراستان های مختلف فوق العاده ویژه متفاوتی دریافت نمایند و باعث ایجاد تبعیض بین کارکنان گردیده که مخلاف بند ۹ اصل سوم قانون اساسی کشور م. ب.. دفاعیه سازمان طرف شکایت:…
مشابه · رای …موضوع: ابطال دستورالعمل شماره ۳۳۵۶؍۴۰۰؍۹۵ مورخ ۶؍۲؍۹۵ سازمان آموزش فنی و حرفه ای کشور تاریخ رای: چهارشنبه ۶ آذر ۱۳۹۸ شماره دادنامه: ۹۸۰۹۹۷۰۹۰۶۰۱۰۵۷۲ بـسـمـه تـعـالـی هیات تخصصی استخدامی دیوا…
عینِ عبارت · تبعیض …شوری، ادعا میکند که تعیین فوقالعادههای متفاوت برای یک پست سازمانی در استانهای مختلف، منجر به تبعیض بین کارکنان و نقض بند 9 اصل سوم قانون اساسی شده است.…
مشابه · رای رای شماره 572 مورخ 1398/09/06 هیات تخصصی استخدامی دیوان عدالت اداری خ. م.: در پرونده شماره 98001…
عینِ عبارت · تبعیض …جود دلایل کافی برای نقض رای هیات حل اختلاف، شکایت را رد کرد، در حالی که شعبه نوزدهم با استناد به تبعیض در پرداخت حق سنوات، شکایت را وارد دانست.…
مشابه · رای رای وحدت رویه شماره 493 مورخ 1392/07/29 هیات عمومی دیوان عدالت اداری خ. م.: در پرونده شماره 90/6…
عینِ عبارت · تبعیض …زیرا حق استفاده از مرخصی بدون حقوق را برای کارمندان با قرارداد کار معین محدود کرده و منجر به تبعیض در نظام اداری میشود.…
مشابه · رای رای شماره 140331390002216768 مورخ 1403/09/13 هیات عموعی دیوان عدالت اداری خ. م.: شکایت ارا…
عینِ عبارت · تبعیض …ظام کارمزدی و ساعتی، محاسبه مزایا براساس ساعات کار جزء لاینفک ماهیت این مشاغل است و عدم رعایت آن، منجر به تبعیض ناعادلانه و مغایرت با اصول عدالت در پرداخت خواهد شد. آرای مورد اشاره هیچگونه تعارضی…
مشابه · رای …ه (آیین نامه ، بخشنامه، دستور العمل دولتی) ( درخواست ابطال بخشی از مواد 8، 13، 14، 23 آیین نامه اجرایی ضوابط و مزایا و مشاغل قابل شمول به نظامهای کارمزدی، مزد ساعتی و کارمزد ساعتی (موضوع تبصر…
عینِ عبارت · تبعیض …ن، کار و رفاه اجتماعی اظهار داشت که این دستورالعملها به منظور تبیین و تشریح قوانین و جلوگیری از تبعیض در پرداخت دستمزد صادر شده و در حیطه صلاحیت این وزارتخانه قرار دارد. هیات عمومی دیوان عدالت ا…
مشابه · رای رای شماره 537 و 538 مورخ 1395/08/18 هیات عمومی دیوان عدالت اداری خ. م.: در پروندههای کلاسه 94/1…
عینِ عبارت · تبعیض …نرخ حق بیمه زمان اشتغال آن را محاسبه و دریافت نماید، این عمل علاوه بر اینکه خلاف اصول و محاسبات بیمهای میباشد، تبعیض ناروا است بین این قبیل کارفرمایان و کارفرمایانی که به موقع به تکالیف قانونی…
مشابه · رای رای شماره 375 مورخ 1389/09/01 هیات عمومی دیوان عدالت اداری خ.…
عینِ عبارت · تبعیض …ین حق محروم گردیده اند که این موضوعی غیر عادلانه در نظام اداری و مغایر با بند 9 از اصل سوم قانون اساسی در خصوص رفع تبعیضات ناروا و ایجاد امکانات عادلانه برای همه بوده و موجبات برخی مشکلات فردی و…
مشابه · رای …اولاً: به موجب تبصره یک ماده 84 قانون مدیریت خدمات کشوری «کارمندان دستگاه های اجرایی می توانند در طول مدت خدمت خود با موافقت دستگاه ذی ربط حداکثر سه سال از مرخصی بدون حقوق…
عینِ عبارت · تبعیض …ساعات کار کارکنان مدارس غیردولتی بر اساس ضوابط آموزش و پرورش تعیین میشود و ماده 11 به منظور رفع تبعیض و تامین عدالت آموزشی تصویب شده است.…
مشابه · رای رای شماره 205 مورخ 1400/04/19 هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی دیوان عدالت اداری خ. م.: در پرون…
عینِ عبارت · تبعیض …م با بند 9 اصل سوم قانون اساسی و مواد 65 و 67 قانون مدیریت خدمات کشوری مغایرت دارد، زیرا منجر به تبعیض در ارتقای شغلی کارکنان میشود.…
مشابه · رای رای شماره 1168 مورخ 1399/09/29 هیات عمومی دیوان عدالت اداری خ.…
عینِ عبارت · تبعیض …اینکه شرایط و ضوابط ارتقای شغلی تمام دستگاهها حتی آموزش و پرورش به یک نحو و یکسان است، تفاوت و تبعیض در ارتقای شغلی کارکنان مغایر بند ۹ اصل سوم قانون اساسی و مواد ۶۵ و ۶۷ قانون مدیریت خدمات کشوری…
مشابه · رای …قاء هر طبقه و رتبه شغلی الزامی بوده و مابقی از سنوات غیر تجربی جذب خواهد شد.....» *دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت: از مرداد ماه سال ۹۷ رتبه و طبقه تمامی افرادی که از دستگاههای دیگر به آ…
عینِ عبارت · تبعیض …شاکی ادعا کرده است که این مقرره منجر به کاهش رتبه و طبقه کارکنان و همچنین تبعیض در ارتقای شغلی آنان میشود و با بند 9 اصل سوم قانون اساسی و مواد 65 و 67 قانون مدیریت خدمات…
مشابه · رای رای شماره 989 مورخ 1398/11/16 هیات تخصصی استخدامی دیوان عدالت اداری خ. م.: در این پرونده، شکایت…
عینِ عبارت · تبعیض …شاکی ادعا کرده که این افزایش شهریه ناعادلانه بوده و با اصل منع تبعیض ناروا و اصول 19، 20 و 30 قانون اساسی مغایرت دارد.…
مشابه · رای رای شماره 1404 مورخ 1400/12/14 هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی دیوان عدالت اداری خ. م.: در این…
عینِ عبارت · تبعیض …ک ازدواج» به بیمهشدگان مشمول قانون تامین اجتماعی مستثنی شده است. شاکی ادعا کرده که این محرومیت، تبعیضآمیز و مغایر با بند نهم اصل سوم قانون اساسی و ماده 3 قانون تامین اجتماعی است. در پاسخ به این…
مشابه · رای رای شماره 638 مورخ 1398/09/30 هیات تخصصی کار، بیمه و تامین اجتماعی دیوان عدالت اداری خ. م.: موضو…
عینِ عبارت · تبعیض …ن واجد شرایط از جمله متقاضی فوق حق سنوات مذکور را قانونی ندانسته و مردود به شمار آورده اند که این خود نوعی تبعیض نارواست که بنا به مفهوم بند 9 اصل 3 قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران ممنوع اعلام گر…
مشابه · رای رای وحدت رویه شماره 1177 - 1176 - 1175مورخ 1400/04/08 هیات عمومی دیوان عدالت اداری خ. م.: موضوع…
عینِ عبارت · تبعیض …کات استدلال کردند که این قیدها با بند 10 ماده 68 قانون مدیریت خدمات کشوری مغایرت دارند و منجر به تبعیض و تضییع حقوق کارکنان میشوند.…
مشابه · رای رای شماره 356 تا 358 مورخ 1397/10/30 هیات تخصصی استخدامی دیوان عدالت اداری خ. م.: در تاریخ 1397/…
عینِ عبارت · تبعیض …بیمه زمان اشتغال آن را محاسبه و دریافت نماید علاوه بر اینکه خلاف اصول و محاسبات بیمه ای م. ب. ، تبعیض ناروایی است بین این قبیل کارفرمایان و کارفرمایانی که به موقع به تکالیف قانونی خود عمل می نما…
مشابه · رای …قانون مذکور محاسبه و وصول گردد چنانچه کارفرما از ارسال لیست ماهیانه خودداری نموده و ماهیتاً حسب رای مراجع ذیصلاح اشتغال فرد در ایام گذشته به اثبات برسد ، از آنجاییکه ملاک تشخیص میزان حق بیمه ،…
عینِ عبارت · تبعیض …اس نرخ حق بیمه زمان اشتغال آن را محاسبه و دریافت نماید علاوه بر اینکه خلاف اصول و محاسبات بیمه ای میباشد، تبعیض ناروایی است بین این قبیل کارفرمایان و کارفرمایانی که به موقع به تکالیف قانونی خود…
مشابه · رای رای شماره 65 مورخ 1392/11/06 هیات تخصصی بیمه و بازنشستگی، کار و کارگری دیوان عدالت اداری خ. م.:…
عینِ عبارت · تبعیض …شاکی ادعا کرده است که مصوبه هیات امناء که در تاریخ 14/11/91 صادر شده، خلاف قانون و موجب تبعیض است و همچنین خواهان اجرای این مصوبه از تاریخ 1/11/90 برای خود شده است. هیات تخصصی پژوهشی فره…
مشابه · رای رای شماره 134 مورخ 1393/09/05 هیات تخصصی پژوهشی و فرهنگی دیوان عدالت اداری خ. م.: در پرونده با ک…
عینِ عبارت · تبعیض …بند 9 اصل 3 و اصول 19 و 20 قانون اساسی، ادعا کرده است که تغییرات اعمالشده در این مصوبه منجر به تبعیض ناروا شده و حقوق سایر کارمندان را تحتالشعاع قرار داده است.…
مشابه · رای رای شماره 936 مورخ 1399/07/29 هیات عمومی دیوان عدالت اداری خ.…
عینِ عبارت · تبعیض …شاکی به عدم رعایت حقوق شرکتهای پژوهشی خصوصی، وجود تبعیض میان پژوهشکدهها و پژوهشگاههای دولتی و خصوصی، و عدم پذیرش پیشنهادات فنی و مالی از سوی این ش…
مشابه · رای رای شماره 309 مورخ 1396/11/17 هیات تخصصی اقتصادی و مالی دیوان عدالت اداری خ. م.: در این پرونده،…
عینِ عبارت · تبعیض …اکی خواستار ابطال بخشی از تصویبنامه شماره 106254/ت23ه مورخ 12 اردیبهشت 1369 هیات وزیران به دلیل تبعیض در اجرای قانون معافیت از پرداخت سهم بیمه کارفرمایانی که حداکثر 5 نفر کارگر دارند، شده است. ش…
مشابه · رای رای شماره 169 مورخ 1382/04/29 هیات عمومی دیوان عدالت اداری خ.…
عینِ عبارت · تبعیض …، معدن و تجارت و نامه شماره 60/216218 مورخ 10 دی 1400 معاونت توسعه مدیریت و منابع م. ب.. شاکی به تبعیض در پرداخت کمک هزینه مسکن بین کارکنان ستادی و دستگاههای استانی اشاره کرده و ادعا میکند که ا…
مشابه · رای رای شماره 603 مورخ 1401/08/22 هیات تخصصی استخدامی دیوان عدالت اداری خ. م.: موضوع شکایت به دیوان…
عینِ عبارت · تبعیض …اری به میزان 31 روز در ماههای 31 روزه، با ماده 7 قانون بیمه بیکاری مغایرت دارد. همچنین، شاکی به تبعیض علیه زنان متاهل در بندهای 28 و 29 و توقف پرداخت بیمه بیکاری به زندانیان در بند 66 اشاره کرده…
مشابه · رای رای شماره 2050 مورخ 1398/12/12 هیات تخصصی کار، بیمه و تامین اجتماعی دیوان عدالت اداری خ. م.: موض…
عینِ عبارت · تبعیض …شاکی خواستار ابطال این بند به دلیل وارد بودن تبعیض ناروا و مغایرت آن با بند نهم اصل سوم قانون اساسی و ماده 60 قانون الحاق برخی مواد به قانون تن…
مشابه · رای رای شماره 104 مورخ 1400/02/28 هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی دیوان عدالت اداری خ. م.: در تاری…
عینِ عبارت · تبعیض …شاکی ادعا میکند که این ماده به دلیل ایجاد تبعیض میان کارکنان تهران و سایر شهرها، با اصل 138 قانون اساسی و بند (د) تبصره 12 قانون بودجه سال 1…
مشابه · رای رای شماره 140331390002281759 مورخ 1403/09/20 هیات تخصصی استخدامی دیوان عدالت اداری خ. م.:…
عینِ عبارت · تبعیض …آموزشی رسمی عمومی کشور و متناسب با ساعات کار مشاغل آموزشی و اداری در مدارس دولتی و با هدف رفع تبعیض و تامین عدالت آموزشی صورت گرفته است.…
مشابه · رای …آموزش و پرورش –سازمان مدارس و مراکز اموزش و پرورش غیردولتی به خواسته ابطال ماده ۱۱ آیین نامه اجرایی مدارس و مراکز غیردولتی آموزش و پرورش به دیوان عدالت اداری تقدیم کرده که به هیات عمومی ارجاع ش…
