دعاوی کیفری › در
دعوای در خصوص نشر اکاذیب و تشویش اذهان عمومی
راهنمای دعوای در خصوص نشر اکاذیب و تشویش اذهان عمومی
- تعریف
- نشر اکاذیب به معنای نسبت دادنِ امورِ خلافِ واقع به دیگری یا انتشارِ آنها به قصدِ اضرار به غیر یا تشویشِ اذهانِ عمومی است. این جرم زمانی محقق میشود که فردی با استفاده از ابزارهای ارتباطی (مانند فضای مجازی یا رسانهها) مطالبی را منتشر کند که کذب بودنِ آنها مشخص باشد و موجبِ آسیب به حیثیت یا آرامشِ جامعه شود. این جرم در قانونِ جرایمِ رایانهای و قانونِ مجازاتِ اسلامی پیشبینی شده است. شاکی و متهم: شاکی (شخص حقیقی یا حقوقی که از نشر اکاذیب آسیب دیده) علیه متهم (شخصی که مطالب کذب را منتشر کرده است).
- خواهان و خوانده
- شاکی: شخص حقیقی یا حقوقی که اکاذیب درباره او اظهار یا منتشر شده است؛ مشتکیعنه: شخصی که با قصد اضرار به دیگری یا تشویش اذهان عمومی یا مقامات رسمی، مطالب کذب را به شیوه مشمول عنوان مجرمانه اظهار یا منتشر کرده است. در جنبه عمومی جرم، موضوع میتواند با اعلام جرم و پیگیری دادستان نیز مطرح شود.
- ماهیت
- کیفری؛ غیرقابل گذشت (در صورتِ تشویشِ اذهانِ عمومی) یا قابل گذشت (در صورتِ جنبهی خصوصی).
- مرجع صالح
- دادسرای عمومی و انقلاب (محل وقوع جرم یا محل انتشار)؛ در جرایم رایانهای، دادسرای ویژه جرایم رایانهای.
- مستندات قانونی
- ماده ۶۹۸ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)؛ ماده ۱۸ قانون جرایم رایانهای.
- مدارک لازم
- اسکرینشات از مطالب منتشر شده، آدرسِ دقیقِ صفحه یا سایت، گواهیِ دفاترِ خدماتِ الکترونیک قضایی (در صورت نیاز)، استشهادیه (در صورت وجود)، مدارکِ هویتی.
- مهلتها
- مرور زمان تعقیب (طبق ماده ۱۰۵ قانون مجازات اسلامی)؛ مهلت تجدیدنظرخواهی ۲۰ روز پس از ابلاغ رأی.
- هزینه
- هزینه دادرسی کیفری (هزینه ثبت شکایت در دفاتر خدمات قضایی).
محاسبه بر پایهٔ همین متن است؛ مبلغِ قطعی را دفترِ خدماتِ قضایی اعلام میکند.
- مراحل
- ۱. ثبت شکایت در دفاتر خدمات الکترونیک قضایی ۲. ارجاع به دادسرا ۳. تحقیقات مقدماتی و احضار متهم ۴. صدور قرار جلب به دادرسی یا منع تعقیب ۵. صدور کیفرخواست ۶. رسیدگی در دادگاه کیفری دو ۷. صدور و اجرای حکم.
- نکات و اشتباهات رایج
- ۱. عدمِ مستندسازیِ صحیح (اسکرینشاتِ بدونِ تاریخ و آدرسِ دقیق) ۲. شکایت در مرجعِ غیرصالح ۳. عدمِ اثباتِ «کذب بودن» مطالب ۴. تصورِ اینکه صرفِ انتقاد، نشر اکاذیب است (انتقادِ سازنده جرم نیست).
نمونهٔ خواسته
شکایت علیه [نام متهم] به اتهام نشر اکاذیب و تشویش اذهان عمومی از طریق [ذکر رسانه یا پلتفرم]. نمونهٔ شرحِ شکایت: ریاست محترم دادسرای عمومی و انقلاب شهرستان [نام شهر]؛ با سلام و احترام، به استحضار میرساند مشتکیعنه [نام متهم] در تاریخ [تاریخ] در صفحه شخصی خود در [نام پلتفرم] اقدام به انتشار مطالبی کذب مبنی بر [توضیح مطلب کذب] نموده است. این اقدامِ نامبرده نه تنها موجب هتک حیثیت اینجانب گردیده، بلکه با تشویش اذهان عمومی، آرامش روانی جامعه را نیز مختل کرده است. لذا با توجه به مدارک پیوست، تقاضای تعقیب کیفری و صدور حکم محکومیت نامبرده را دارم.
پرسشهای متداول
آیا بازنشرِ مطالبِ کذبِ دیگران هم جرم است؟
بله، اگر فرد با علم به کذب بودنِ مطلب، آن را بازنشر کند، مشمولِ عنوانِ مجرمانه است.
آیا میتوانم بدونِ وکیل شکایت کنم؟
بله، اما به دلیلِ پیچیدگیِ اثباتِ جرایمِ رایانهای، داشتنِ وکیل توصیه میشود.
آیا دادگاه میتواند دستورِ حذفِ مطالب را بدهد؟
بله، دادگاه میتواند دستورِ حذفِ محتوا و مسدودسازیِ حسابِ کاربری را صادر کند.
آیا نشرِ اکاذیب در گروههای خصوصی هم جرم است؟
بله، اگر مخاطبِ مطالبِ کذب، فرد یا گروهی باشند که موجبِ هتکِ حیثیت شود، جرم است.
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
🧭 کمک کن: قدمبهقدم دادخواستم را آماده کن
🗺 نقشه: نزدیکترین دادگاهِ صالح برای این دعوا
کجا و نزدِ کدام مرجع؟
- مرجعِ صالح
- دادسرای عمومی و انقلاب ⇐ دادگاه کیفری دو؛ نشر اکاذیب رایانهای نیز اصولاً در همین مسیر، با ارجاع به شعب تخصصی در صورت وجود، رسیدگی میشود. در صورت احراز وصف قانونیِ جرم سیاسی یا مطبوعاتی، دادگاه کیفری یک با هیئت منصفه صالح است.
- دادگاهِ کدام شهر
- محل وقوع جرم؛ در جرایم سیاسی و مطبوعاتی، مرکز استان محل وقوع جرم. صرف اقامت شاکی، بهتنهایی موجب صلاحیت محلی نیست.
- پیش از طرحِ دعوا
- حفظ اصل نوشته، نشانی اینترنتی، پیامها و سایر ادله مفید است. «تشویش اذهان عمومی» بهتنهایی جایگزین اثبات ارکان نشر اکاذیب نیست. نشر اکاذیب موضوع ماده ۶۹۸ نیازمند شکایت شاکی است؛ نوع رایانهای تابع این حکم نیست.
- اعتراض به رأی
- حکم، قابل تجدیدنظر در دادگاه تجدیدنظر استان است؛ مهلت برای مقیم ایران ۲۰ روز و مقیم خارج دو ماه از ابلاغ. قرار منع یا موقوفی تعقیب دادسرا، ظرف ۱۰ روز برای مقیم ایران و یک ماه برای مقیم خارج، به درخواست شاکی در دادگاه صالح قابل اعتراض است.
- مستند
- مواد ۶۹۸ و ۷۴۶ بخش تعزیرات قانون مجازات اسلامی؛ ماده ۱۰۴ قانون مجازات اسلامی؛ مواد ۲۷۰، ۲۷۱، ۳۰۱، ۳۰۵، ۳۱۰، ۴۲۷ و ۴۳۱ قانون آیین دادرسی کیفری.
ممکن است خطا داشته باشد یا قانون عوض شده باشد؛ پیش از طرحِ دعوا با یک وکیل چک کنید. نقشه: نزدیکترین دادگاهِ صالح
دادخواست، شکواییه و درخواست 1
صفحههای مرتبط
- به زبانِ ساده: توضیحِ ساده برای همه
- جرم: نشر اکاذیب (اظهار اکاذیب به قصد اضرار به غیر یا تشویش اذهان عمومی یا مقامات رسمی)
- جرم: نسبت دادن اعمالی بر خلاف حقیقت به قصد اضرار به غیر یا تشویش اذهان عمومی یا مقامات رسمی به اشخاص حقیقی یا حقوقی یا مقامات رسمی
- جرم: انتشار اکاذیب به وسیله سامانههای رایانهای یا مخابراتی
- نمونهمتن: شکواییه در خصوص نشر اکاذیب و تشویش اذهان عمومی
- نمونهمتن: شماره ۱۹۱ شکوائیه بر علیه کسی که به قصد اضرار به غیر یا تشویق اذهان عمومی یا مقامات رسمی به وسیله نامه شکواییه اعمال بر خ
- نمونهمتن: شکواییه در خصوص نشر اکاذیب توسط شوهر سابق
- نمونهمتن: شکوائیه در خصوص نشر اکاذیب توسط شوهر سابق
- نمونهمتن: لایحه دفاعیه در رابطه با نشر اکاذیب
قوانین و مواد
- کتاب پنجم قانون مجازات اسلامی (تعزیرات و مجازاتهای بازدارنده)
- ماده 698:پرسش: اگر کسی با قصد اضرار به دیگری یا تشویش اذهان عمومی یا مقامات رسمی، اکاذیب اظهار کند یا اعمال خلاف حقیقتی را به دیگری نسبت دهد، مجازاتش چیست؟
- قانون جرائم رایانهای
- ماده 18:پرسش: مجازات انتشار اکاذیب از طریق سامانه رایانهای یا مخابراتی با قصد اضرار یا تشویش اذهان چیست؟
آرا، نظریات، مقررات و دکترینِ مرتبط 46
عینِ عبارت · خصوص در خصوص اعلام شکایت خانم ش.…
عینِ عبارت · خصوص …بیان می کند حقیقت است، جرم نشر اکاذیب به دلیل نداشتن عنصر معنوی محقق نخواهد شد. رای دادگاه بدوی در خصوص اعلام شکایت خانم ش.…
عینِ عبارت · خصوص دادگاه کیفری 2 شهرستان ک. در خصوص شکایت بنیاد مسکن انقلاب اسلامی علیه آقای س.…
عینِ عبارت · خصوص …خ. م.: در تاریخ 6 آبان 1394، دادگاه کیفری 2 شهرستان ک. به شکایت بنیاد مسکن انقلاب اسلامی در خصوص اتهام نشر اکاذیب به قصد تشویش اذهان عمومی رسیدگی کرد.…
عینِ عبارت · خصوص در خصوص اتهام آقای م.…
عینِ عبارت · خصوص …ارت بر مطبوعات باشد تابع قانون مطبوعات بوده و در صلاحیت دادگاه کیفری استان است. رای دادگاه بدوی در خصوص اتهام آقای م.…
عینِ عبارت · خصوص …رای صادره از سوی دادگاه تجدیدنظر قطعی و لازمالاجرا است. رای دادگاه بدوی در خصوص اتهام آقای ف.…
عینِ عبارت · خصوص …تکرار عمل شرط نبوده و صرف ارسال مطالب کذب برای شخص ثالث جهت تحقق بزه کافی است. رای دادگاه بدوی در خصوص اتهام آقای ط.…
عینِ عبارت · خصوص در خصوص اتهام آقای ط.…
عینِ عبارت · خصوص …ضرورتی ندارد زیرا این جرم از جرائم مطلق است بنابراین رای دادگاه مبنی بر برائت شایسته نقض است در خصوص دادنامه شماره --- - 1394/05/26 تجدیدنظر خواسته مشاوره نموده چنین رای میدهد: رای شعبه دیوان…
نظریه مشورتی شماره 7/1402/1092 مورخ 1403/08/09
عینِ عبارت · خصوص …ماده 746 قانون مجازات اسلامی (تعزیرات مصوب 1375 با اصلاحات و الحاقات بعدی) نیز تعدد مخاطب شرط نیست و در خصوص عبارات «منتشر نماید» و «یا در دسترس دیگران قرار دهد»، تعدد مخاطب و عمومیت است که محقق…
عینِ عبارت · خصوص …رای خلاصه جریان پرونده شعبه --- دادگاه عمومی جزایی در خصوص اتهام آقای پ.…
عینِ عبارت · خصوص …ه دادیار محترم دایر به اتخاذ تصمیم شایسته مشاوره نموده، چنین رای میدهد: رای شعبه دیوان عالی کشور در خصوص حدوث اختلاف نظر قضایی راجع به صلاحیت رسیدگی فیمابین دادسرای عمومی و انقلاب... و دادسرای…
عینِ عبارت · خصوص …شعبه 1057 دادگاه عمومی جزائی حوزه قضایی ت. به شرح دادنامه شماره 900511- 1393/11/26 در خصوص اتهام آقای ….…
عینِ عبارت · خصوص …خ. م.: در تاریخ 23 خرداد 1394، دیوان عالی کشور رایی در خصوص پروندهای که به اتهام نشر اکاذیب توسط نویسنده یک مقاله در یک روزنامه ورزشی مطرح شده بود، صاد…
عینِ عبارت · خصوص در خصوص تجدیدنظرخواهی آقای ف.…
عینِ عبارت · خصوص …لاحیت دادگاه کیفری استان است، هرچند از سوی کارکنان دولت واقع شده باشد. رای دادگاه تجدیدنظر استان در خصوص تجدیدنظرخواهی آقای ف.…
رأی دادگاه بدوی
عینِ عبارت · خصوص درخصوص اتهام آقای ف.…
بررسی جرم نشر اکاذیب
عینِ عبارت · خصوص …برگزار شده توسط: استان اصفهان/ شهر اصفهان موضوع بررسی جرم نشر اکاذیب پرسش در خصوص جرم نشراکاذیب موضوع ماده ی 698 قانون تعزیرات: 1- آیا کتبی بودن اکاذیب شرط است یا خیر؟ 2…
عینِ عبارت · خصوص …تالی و رقمی سایت های الکترونیکی و انتشار آنی مطالب، مورد پذیرش دادگاه نمیباشد. رای دادگاه بدوی در خصوص اتهام آقای ب.…
عینِ عبارت · خصوص …رتی ندارد زیرا این جرم از جرائم مطلق است بنابراین رأی دادگاه مبنی بر برائت شایسته نقض است در خصوص دادنامه شماره 06-۱۳۹۴/5/26 تجدیدنظر خواسته مشاوره نموده چنین رأی میدهد: رأی شعبه دیوان عالی کشو…
عینِ عبارت · خصوص تدابیر قانونی و تنبیهی در خصوص فعالیتهای حمایت از اغتشاشگران صورتجلسه نشست قضایی تاریخ برگزاری: 1401/10/05 برگزار شده توسط…
عینِ عبارت · خصوص در خصوص اتهام آقای ب.…
عینِ عبارت · خصوص خلاصه جریان پرونده: سازمان *درخصوص اتهام اقای ر.…
عینِ عبارت · خصوص …رای صادره ظرف بیست روز پس از ابلاغ قابل فرجام خواهی در دیوان عالی کشور م. ب.. در خصوص اتهام تفهیم شده به متهم مذکور در جلسه دادگاه و تغییر عنوان مجرمانه انتسابی به مشارالیه…
عینِ عبارت · خصوص …رجاع قانون مطبوعات به مجازات مندرج در ماده 698 قانون مجازات اسلامی و تصریح ماده 103 این قانون در خصوص قابلیت گذشت جرایم مذکور، این موضوع تحت شمول حکم ماده 103 قرار میگیرد. اکثریت نیز بر این باو…
عینِ عبارت · خصوص …<br>دادگاه تجدیدنظر، اعتراض شاکی در خصوص برائت دو متهم مذکور را رد کرده و در خصوص محکومیت یکی از متهمان، با استناد به شق الف از ماده…
عینِ عبارت · خصوص …ده باشد، میتوان او را به نشر اکاذیب (ماده 746) متهم کرد و در این صورت نیازی به شکایت شاکی خصوصی نیست.…
عینِ عبارت · خصوص …خ. م.: در تاریخ 17 شهریور 1395، شعبه سی و هشتم دیوان عالی کشور به درخواست اعاده دادرسی در خصوص اتهام نشر اکاذیب رسیدگی نمود.…
عینِ عبارت · خصوص …تجدیدنظر استان تهران: تجدیدنظر خواسته تأیید میگردد. و اما ا ۲ ز. ک. ز. ز. به اتهام انتشار عکس ۸ در پرونده کلاسه ۸ خصوصی شاکی در اینترنت به پرداخت ۰ صادره از شعبه۱۰۸۳ دادگاه | بیست میلیون ریال…
