دعاوی حقوقی › عدم
دعوای عدم ذی نفعی
راهنمای دعوای عدم ذی نفعی
- تعریف
- این ایراد یا دفاع زمانی مطرح می‌شود که خواهانِ دعوا، ذینفع واقعی در دعوای مطروحه نباشد؛ یعنی صدور حکم در آن دعوا هیچ‌گونه تأثیر مستقیم حقوقی، مادی یا معنوی در وضعیت حقوقی او نداشته باشد. ذینفع بودن یکی از شرایط اساسی اقامه دعوا بر اساس قانون آیین دادرسی مدنی است. این عنوان معمولاً به عنوان دفاع خوانده یا ایراد شکلی مطرح می‌شود که منجر به صدور قرار رد دعوا می‌گردد.
- خواهان و خوانده
- خوانده دعوای اصلی (به عنوان ایرادکننده) علیه خواهانِ فاقد سمت و نفع
- ماهیت
- غیرمالی؛ ترافعی
- مرجع صالح
- دادگاهی که دعوای اصلی در آن مطرح است
- مستندات قانونی
- ماده ۲ قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی
- مدارک لازم
- استناد به اوراق پرونده اصلی، مدارک هویتی، اسنادی که نشان دهد خواهان ارتباطی با موضوع دعوا ندارد
- مهلت‌ها
- ایراد به عدم ذینفعی یا عدم سمت باید تا پایان جلسه اول دادرسی به عمل آید (در آیین دادرسی مدنی).
- هزینه
- غیرمالی محسوب می‌شود.
- مراحل
- ۱. طرح ایراد عدم ذینفعی توسط خوانده در لایحه دفاعیه یا جلسه اول دادرسی ۲. بررسی دادگاه پیرامون داشتن نفع مستقیم خواهان ۳. صدور قرار رد دعوا در صورت احراز عدم ذینفعی
- نکات و اشتباهات رایج
- ۱. اشتباه گرفتن «عدم ذینفعی» با «عدم اهلیت» یا «فاقد سمت بودن». ۲. دیر مطرح کردن ایراد (پس از گذشت جلسه اول دادرسی). ۳. عدم ارائه استدلال کافی توسط خوانده مبنی بر بی‌تاثیر بودن رای بر وضعیت خواهان.
نمونهٔ خواسته
تقاضای صدور قرار رد دعوای خواهان به دلیل عدم ذینفعی وی مستنداً به ماده ۲ قانون آیین دادرسی مدنی نمونهٔ شرحِ دادخواست/لایحه: ریاست محترم دادگاه ... با سلام، در خصوص دعوای آقای/خانم ... علیه اینجانب با موضوع ...، به استحضار می‌رساند نامبرده هیچ‌گونه رابطه حقوقی، مالکیت یا نفع قانونی در خصوص موضوع دعوا نداشته و به حکم ماده ۲ قانون آیین دادرسی مدنی، اقامه دعوا توسط کسی که ذینفع نیست مسموع نمی‌باشد. لذا مستدعای صدور قرار رد دعوای خواهان را دارم.
نمونهٔ شرحِ دادخواست
پرسش‌های متداول
تفاوت ذینفعی با سمت چیست؟
ذینفع کسی است که نتیجه دعوا به نفع یا ضرر اوست، اما سمت یعنی نمایندگی قانونی یا قراردادی (مثل وکیل یا ولی) برای اقامه دعوا از طرف دیگری.
اگر دادگاه متوجه عدم ذینفعی شود چه میکند؟
دادگاه قرار رد دعوا صادر میکند.
آیا قرار رد دعوا قابل تجدیدنظر است؟
بله، این قرار در مهلت قانونی قابل تجدیدنظرخواهی در دادگاه تجدیدنظر استان است.
آیا خوانده می‌تواند در لایحه این ایراد را مطرح کند؟
بله، اما بهتر است صراحتاً و پیش از پایان جلسه اول دادرسی کتباً یا شفاهاً به ثبت برسد.
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.
دادخواست، شکواییه و درخواست 1
صفحه‌های مرتبط
- به زبانِ ساده: توضیحِ ساده برای همه
- راهنمای کامل: راهنمای حقوقی دعوای عدم تمکین و پیامدهای آن در حقوق ایران
- نمونه‌متن: لایحه دفاعیه ، دادگاه حقوقی ، عدم ذی نفعی
- نمونه‌متن: ورود ثالث به علت ذی حق بودن در پلاک متنازع فیه و ابطال دعوی خلع ید اصحاب اصلی پرونده
قوانین و مواد
- قانون حمایت از مالکیت صنعتی
- قانون بودجه سال 1403 کل کشور (بخش اول) «سقف منابع عمومی دولت و مفروضات منابع و مصارف»
- قانون بودجه سال 1403 کل کشور
- قانون حمایت از مالکیت صنعتی
- ماده 110:…این قانون، ابطال گواهینامه علامت را از مرجع صالح قضائی درخواست نماید. همچنین اگر ذی نفعی ثابت کند مالک علامت ثبت شده شخصا یا به وسیله شخصی که از طرف او مجاز بوده است آن علامت را کلا یا جزئا حداقل به مدت سه سال کامل از تاریخ ثبت تا یک ماه قبل از تاریخ درخواست ذ… … …است، مگر اینکه ثابت شود قوه قهریه مانع استفاده از آن بوده است. اثر ابطال، در صورت عدم رعایت مفاد مواد (95) و (96) این قانون از تاریخ تسلیم اظهارنامه و در خصوص عدم استفاده، از تاریخ صدور حکم قطعی است. آگهی مربوط به ابطال در اولین فرصت ممکن منتشر می شود.
- قانون بودجه سال 1403 کل کشور (بخش اول) «سقف منابع عمومی دولت و مفروضات منابع و مصارف»
- تبصره 1:…و دریافت ها و پرداخت های مربوط به انتشار اوراق موضوع این تبصره، صرف نظر از استفاده یا عدم استفاده از نهادهای واسط، مشمول معافیت ها و مستثنیات حکم ماده (14) قانون رفع موانع تولید رقابت پذیر و ارتقای نظام مالی کشور می‌شود. انتشار تمامی انواع اوراق مالی اسلامی دو… … …مکلف است پس از دریافت گواهی وثیقه بانکی نسبت به صدور ضمانتنامه دولتی برای شرکت متقاضی و به ذی نفعی دولت کشور مقصد، اقدام و نسخه ای از آن را به بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران ارسال نماید. وزارت امور اقتصادی و دارایی مکلف است با همکاری وزارت صنعت، معدن و تجارت، …
- قانون بودجه سال 1403 کل کشور
- تبصره 1:…دریافت‌ها و پرداخت‌های مربوط به انتشار اوراق موضوع این تبصره، صرف نظر از استفاده یا عدم استفاده از نهادهای واسط، مشمول معافیت‌ها و مستثنیات حکم ماده (۱۴) قانون رفع موانع تولید رقابت پذیر و ارتقای نظام مالی کشور می‌شود. انتشار تمامی انواع اوراق مالی اسلامی دولت… … …پس از دریافت گواهی وثیقه بانکی نسبت به صدور ضمانتنامه دولتی برای شرکت متقاضی و به ذینفعی دولت کشور مقصد، اقدام و نسخه‌ای از آن را به بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران ارسال نماید. وزارت امور اقتصادی و دارایی مکلف است با همکاری وزارت صنعت، معدن و تجارت، سازمان بر…
آرا، نظریات، مقررات و دکترینِ مرتبط 235
عینِ عبارت · عدم …ه ممکن است چنین خواهانی در جریان دادرسی نتواند ذی حقی خود را ثابت کند. و - موضوع رأی دادگاه در عدم احراز ذی نفعی و ذی حقی خواهان نتیجه عدم احراز ذی نفعی خواهان با احراز نشدن ذی حقی خواهان متفا…
عینِ عبارت · عدم …ذی حقی در دعوا ه - احراز ذی نفعی خواهان با فرض ذی حقی او در آغاز رسیدگی و - موضوع رأی دادگاه در عدم احراز ذی نفعی و ذی حقی خواهان ز - تفاوت ذی نفعی و ذی حقی از حیث ادله اثباتی آن ذی نفعی و ارتب…
عینِ عبارت · عدم …ی حقی در دعوا ه - احراز ذی نفعی خواهان با فرض ذی حقی او در آغاز رسیدگی و - موضوع رأی دادگاه در عدم احراز ذی نفعی و ذی حقی خواهان ز - تفاوت ذی نفعی و ذی حقی از حیث ادله اثباتی آن ذی نفعی و ارتبا…
عینِ عبارت · عدم و - موضوع رأی دادگاه در عدم احراز ذی نفعی و ذی حقی خواهان نتیجه عدم احراز ذی نفعی خواهان با احراز نشدن ذی حقی خواهان مت…
صدور قرار موقوفی تعقیب به لحاظ عدم احراز ذی‌سمتی و یا عدم ذینفعی خواهان در دعاوی تصرف عدوانی
عینِ عبارت · عدم ذی نفعی صدور قرار موقوفی تعقیب به لحاظ عدم احراز ذی‌سمتی و یا عدم ذینفعی خواهان در دعاوی تصرف عدوانی خ.…
عینِ عبارت · عدم …۴۱، ۵۹ قانون ثبت اختراعات طرحهای صنعتی و علائم تجاری مصوب ۱۳۸۶/۸۱۷، ذینفعی در تقدیم دستور کتبی عدم پرداخت چک به بانک ماده ۱۴ اصلاحی ۱۳۷۲/۸/۱۲ قانون صدور چک و تبصره ۱ اصلاحی ۱۳۷۶/۱۰/۱۴ آن) و ذی…
ایراد عدم ذی نفعی خواهان
عینِ عبارت · نفعی …ع دعوا ذی نفع باشد که در ماده ۲ قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی شرط ذی نفعی خواهان مورد نظر مقنن نیز واقع شده است.…
عینِ عبارت · عدم …آن از ناحیه طرف دیگر دعوا است، ولی این ویژگی موجب نمی شود که دادرس دادگاه به علت سکوت خوانده و عدم ایراد او به ذی نفعی خواهان و سایر شرایط اقامه دعوا خود را از بررسی و و احراز ذی نفعی طراح دعو…
عینِ عبارت · نفعی احراز ذی نفعی خواهان در جایی که طلبکار دعوای مذکور را مطرح میکند، طلب وی باید محرز باشد. بر اساس بند ۱ ماده…
عینِ عبارت · عدم ذی نفعی …از همین روی است که بند ۱۰ ماده ۸۴ ق. آردم به عنوان یکی از ایرادات و پاسخ های خوانده عدم ذی نفعی خواهان را موضوع این ایراد قرار داده و حتی از نام خواهان یاد کرده است. در مورد خوانده نیز همین…
عینِ عبارت · عدم …آن از ناحیه طرف دیگر دعوا است، ولی این ویژگی موجب نمی شود که دادرس دادگاه به علت سکوت خوانده و عدم ایراد او به ذی نفعی خواهان و سایر شرایط اقامه دعوا خود را از بررسی و و احراز ذی نفعی طراح دعوا…
عینِ عبارت · عدم …در این موارد استثنایی است که نمیتوان نفعی برای صاحب و مدعی آن قائل شد. مانند مطالبه خسارت ناشی از عدم النفع (ماده ۲۶۷ و تبصره ۲ ماده ۵۱۵ ق.…
عینِ عبارت · عدم ۲-۲-۴ ذی نفع و ذی سمت بودن معترض به بازداشت و عدم بازداشت شرط بنیادین در دادخواهی مدنی وجود نفع برای دادخواه است. خوانده نیز هرگاه در هیئت مدعی…
عینِ عبارت · عدم ذی نفعی …از همین روی است که بند ۱۰ ماده ۸۴ ق. آردم به عنوان یکی از ایرادات و پاسخ های خوانده عدم ذی نفعی خواهان را موضوع این ایراد قرار داده و حتی از نام خواهان یاد کرده است. در مورد خوانده نیز هم…
مثال ۱. خواهان دادخواستی را با عنوان خلع ید مطرح نموده است و طی استعلام دادگاه از اداره ثبت اسناد و املاک مشخص می…
عینِ عبارت · عدم …برای مثال، کارفرما نمی‌تواند به دلیل عدم انجام اضافه کار در مشاغل سخت و زیان آور علیه کارگر طرح دعوی نماید. دادگاه قبل از هر چیز…
ذی نفع بودن مدعی بنا به عرف و حاکمیت عقل سلیم از بدیهیاتی تلقی می شود که سبب قبول دادخواست است. از آن جا…
ذی نفع
عینِ عبارت · عدم …ار باشد و نفعی که اساساً غیرقانونی و نامشروع است قابل مطالبه نیست. مثلاً کارفرما نمی‌تواند به دلیل عدم انجام اضافه کار در مشاغل سخت و زیان‌آور علیه کارگر طرح دعوی نماید.[۵] نکته‌ی دیگر آن که، ه…
در مورد شخص ذی نفع ب
عینِ عبارت · عدم …سطه و فعلی و باقی، آنچنان نفعی دانست که موردی و معطوف به شخص شاکی باشد. به عبارتی زبان حاصل از عدم اجرا یا نقض رأی هیأت عمومی در وضعیت حقوقی، مادی یا معنوی شخص مدعی نمایان و درخور استناد باشد.
عینِ عبارت · نفعی احراز ذی نفعی خواهان در جایی که طلبکار دعوای مذکور را مطرح میکند، طلب وی باید محرز باشد. بر اساس بند ۱ ماده…
عینِ عبارت · عدم دسته سوم از جهات عدم استماع دعوا موردی است که اقامه دعوایی مستلزم تعیین تلکیف راجع به دعوا یا خواسته ای است که پیش…
اصل عدم وقفیت
عینِ عبارت · عدم در دعاوی و اختلاف های مربوط به وقف ، اصل بر « مالکیت » و « عدم وقفیت » است و در صورت وجود دلیل محکم مبنی بر ذینفعی و مالکیت، دعوا به سود مدعی مالکیت خواهد ب…
مثال ۲. الف دادخواستی را به عنوان مطالبه خسارت بر یک دستگاه خودرو به طرفیت پ مطرح می نماید و در شرح دادخواست بیان…
⚠ احتیاط: ممکن است آغاز یا پایانِ مطلب در بندِ مجاور باشد. نکته استثنائا ممکن است که شخص خواهان هیچ نفع شخصی در طرح دعوا…