دعاوی حقوقی › بطلان
دعوای بطلان عقد بیع ، بطلان سند ، اراضی وقفی
راهنمای دعوای بطلان عقد بیع ، بطلان سند ، اراضی وقفی
- تعریف
- دعوای بطلان عقد بیع و بطلان سند رسمی، زمانی مطرح میشود که معاملهای نسبت به اراضی موقوفه بدون رعایت مقررات قانون مدنی و قانون سازمان اوقاف انجام شده باشد. اراضی موقوفه قابل خرید و فروش مطلق نیستند و معاملات راجع به آنها شرایط ویژهای دارد (مانند اراضی موقوفه عام یا خاص). اگر ملکی که وقف است به عنوان ملک طلق فروخته شود یا تشریفات قانونی وقف رعایت نگردد، ذینفع (مانند متولی یا اداره اوقاف) میتواند ابطال بیع و سند رسمی تنظیمی را مطالبه کند. این دعوا از چالشبرانگیزترین دعاوی ملکی است.
- خواهان و خوانده
- خواهان: اداره اوقاف، متولی قانونی موقوفه یا موقوفعليهم. خوانده: متعاملین سند (فروشنده و خریدار اولیه یا بعدی).
- ماهیت
- مالی؛ ترافعی.
- مرجع صالح
- دادگاه عمومی حقوقی محل وقوع ملک.
- مستندات قانونی
- قانون مدنی (کتاب وقف)، قانون سازمان اوقاف و امور خیریه، مواد مربوط به بطلان معاملات و اسناد رسمی.
- مدارک لازم
- سند رسمی مالکیت یا سند وقفیت (پوسته وقفنامه)، استعلامات ثبتی، تصویر مصدق قرارداد یا سند بیع مورد ادعا، کارت ملی و شناسنامه.
- مهلتها
- مرور زمان خاصی برای بطلان وقف یا معاملات خلاف وقف وجود ندارد، اما رعایت مهلتهای آیین دادرسی در خصوص تجدیدنظرخواهی (۲۰ روز) الزامی است.
- هزینه
- بر اساس ارزش منطقه ای یا تقویم ارزش خواسته در دعاوی مالی محاسبه میشود.
محاسبه بر پایهٔ همین متن است؛ مبلغِ قطعی را دفترِ خدماتِ قضایی اعلام میکند.
- مراحل
- ۱. اخذ استعلامات ثبتی و اثبات وقفیت ملک - ۲. تنظیم دادخواست بطلان بیع و ابطال سند رسمی - ۳. ثبت در دفاتر خدمات الکترونیک قضایی - ۴. ارجاع به دادگاه حقوقی محل وقوع ملک - ۵. رسیدگی و ارجاع به کارشناس رسمی دادگستری (در صورت نیاز) - ۶. صدور حکم و اقدام برای اصلاح اسناد در اداره ثبت اسناد و املاک.
- نکات و اشتباهات رایج
- ۱. عدم طرف دعوا قرار دادن کلیه ایادی قبلی یا متعاملین سند - ۲. اشتباه در تعیین مرجع صالح (عدم توجه به صلاحیت محلی دادگاه محل وقوع ملک) - ۳. عدم ارائه وقفنامه معتبر و مستندات ثبتی کافی - ۴. عدم مطالبه توأم بطلان بیع و ابطال سند (باید همزمان خواسته شوند).
نمونهٔ خواسته
تقاضای صدور حکم بر بطلان عقد بیع مورخ […] نسبت به پلاک ثبتی […] و ابطال سند رسمی انتقال شماره […] تنظیمی در دفترخانه اسناد رسمی شماره […] به دلیل وقفیت ملک.
نمونهٔ شرحِ دادخواست
پرسشهای متداول
آیا اراضی موقوفه قابل خرید و فروش هستند؟
اصولاً اراضی موقوفه قابل فروش نیستند مگر در شرایط استثنایی و با اجازه ولی فقیه یا سازمان اوقاف (تبدیل به احسن).
آیا برای ابطال سند رسمی وقف، اداره اوقاف باید طرف دعوا باشد؟
بله، اداره اوقاف و امور خیریه و متولی موقوفه باید حتماً طرف دعوا یا مطلع باشند.
آیا دعوای بطلان بیع و ابطال سند مالی است؟
بله، دعوایی مالی محسوب میشود و هزینه دادرسی بر اساس ارزش مالی خواسته دریافت میگردد.
اگر خریدار بیخبر از وقفیت ملک باشد، تکلیف چیست؟
معامله همچنان به دلیل مغایرت با قوانین آمره و وقف باطل است، اما خریدار میتواند برای پس گرفتن ثمن و خسارات به فروشنده جاهل رجوع کند.
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
🧭 کمک کن: قدمبهقدم دادخواستم را آماده کن
🗺 نقشه: نزدیکترین دادگاهِ صالح برای این دعوا
کجا و نزدِ کدام مرجع؟
- مرجعِ صالح
- برای اعلام بطلان بیع و ابطال سند انتقال زمین وقفی، دادگاه عمومی حقوقی؛ اگر دعوا صرفاً مالی و در نصاب دادگاه صلح باشد، دادگاه صلح. دعوای مربوط به اصل وقفیت در صلاحیت دادگاه عمومی حقوقی است.
- دادگاهِ کدام شهر
- محل وقوع زمین.
- پیش از طرحِ دعوا
- بررسی وقفنامه، وضعیت ثبتی و اختیار انتقالدهنده؛ طرف دعوا قراردادن اشخاصی که ابطال معامله یا سند بر حقوق آنان اثر میگذارد و حسب مورد متولی یا اداره اوقاف. وقفیبودن بهتنهایی برای بطلان کافی نیست؛ موارد قانونی جواز فروش باید بررسی شود.
- اعتراض به رأی
- حکم دادگاه عمومی حقوقی، در صورت وجود شرایط قانونی تجدیدنظر، ظرف ۲۰ روز برای مقیم ایران و دو ماه برای مقیم خارج، در دادگاه تجدیدنظر استان؛ رأی دادگاه صلح تابع موارد خاص تجدیدنظر همان دادگاه است.
- مستند
- مواد ۸۸، ۸۹ و ۳۴۹ قانون مدنی؛ ماده ۱۲ قانون آیین دادرسی مدنی؛ ماده ۱۲ قانون شوراهای حل اختلاف مصوب ۱۴۰۲.
ممکن است خطا داشته باشد یا قانون عوض شده باشد؛ پیش از طرحِ دعوا با یک وکیل چک کنید. نقشه: نزدیکترین دادگاهِ صالح
دادخواست، شکواییه و درخواست 1
صفحههای مرتبط
- به زبانِ ساده: توضیحِ ساده برای همه
- راهنمای کامل: راهنمای جامع دعوای بطلان قرارداد و معامله در حقوق ایران
- نمونهمتن: لایحه دفاعیه ، جلسه اول رسیدگی ، بطلان عقد بیع ، بطلان سند ، اراضی وقفی
- نمونهمتن: لایحه دفاعیه ، امور وقفی
- نمونهمتن: لایحه دفاعیه ، اثبات مالکیت عرصه وقفی
آرا، نظریات، مقررات و دکترینِ مرتبط 67
عینِ عبارت · بطلان ….. با وکالت ابراهیم ... به طرفیت آقای … ... دایر بر صدور حکم بر بطلان مبایعه نامه عادی مورخ ۸۶/۱۱/۲۰ که موضوع آن بیع زمین وقف یک قطعه از اراضی روستای قلعه سیاه م. ب. و…
مشابه · باطل …خواهان بیان می دارد که به جهت فقدان حقوق قانونی خوانده در زمین مذکور و وقف بودن آن قرارداد باطل است و بنابراین صدور حکم بر بطلان مبایعه نامه موصوف را درخواست نموده است ن. ب. ا. بر اساس پاسخ استع…
عینِ عبارت · بطلان …نده دعوی واگذار نموده و با تـوجـه به اینکه معامله فی مابین در قالب بیع بوده تقاضای صدور حکم بر بطلان مبایعه نامه را نمـوده است، دادگـاه با عنـایـت به مفاد دادخـواست تقدیـمی و مستنـدات پیـوست آن ن…
مشابه · خرید و فروش …ود توافق طرفین بر واگذاری و انتقال منافع (اجاره) ملک موضوع دعوی با علم به موقوفه بودن آن م. ب. و لذا خرید و فروش اراضی موقوفی مد نظر طرفین نبوده است.…
عینِ عبارت · بطلان …خ. م.: در تاریخ 6 خرداد 1392، دادگاه عمومی چهاردانگه به دعوی مطرحشده در خصوص بطلان و بیاعتباری مبایعهنامه عادی مربوط به یک قطعه زمین به مساحت 2880 متر مربع رسیدگی نمود. خواه…
مشابه · خرید و فروش …جه رسید که طرفین با آگاهی از موقوفه بودن زمین، نسبت به واگذاری منافع (اجاره) توافق کردهاند و نه خرید و فروش.…
عینِ عبارت · بطلان ….. با وکالت ابراهیم ... به طرفیت آقای … ... دایر بر صدور حکم بر بطلان مبایعه نامه عادی مورخ ۸۶/۱۱/۲۰ که موضوع آن بیع زمین وقف یک قطعه از اراضی روستای قلعه سیاه م.…
مشابه · باطل …و خواهان بیان می دارد که به جهت فقدان حقوق قانونی خوانده در زمین مذکور و وقف بودن آن قرارداد باطل است و بنابراین صدور حکم بر بطلان مبایعه نامه موصوف را درخواست نموده است ن. ب. ا. بر اساس پاسخ…
عینِ عبارت · عقد …شماره نظریه:7/99/983 شماره پرونده: 983-76-99 ح استعلام: 1- چنانچه به موجب عقد بیع یک باب خانه مسکونی یا بیع یک واحد آپارتمان فروخته شود و پس از از بیع کشف شود عرصه موقو…
مشابه · باطل …ٓپارتمان فروخته شود و پس از از بیع کشف شود عرصه موقوفه است : 1- آیا بیع نسبت به عرصه و اعیان هر دو باطل است؟…
عینِ عبارت · بطلان ….. و ...بخش یک بوشهر و احراز طلق ملکیت رقبات موصوف و بطلان وقفیت و اثبات حقانیت معترض ثالث تقدیم محاکم عمومی بوشهر نموده اند که پرونده به شعبه دوم دادگاه…
مشابه · مبایعه …شرح دادخواست به اختصار اینستکه خواهان مدعیست به موجب مبایعه نامه تنظیمی دو قطعه زمین پلاکهای ثبتی .…
عینِ عبارت · بطلان …ت مالکیت نسبت به املاک موقوفه که دارای سند رسمی هستند در صورتی قابل استماع است که پیش از آن حکم به بطلان اسناد رسمی مذکور صادر شده باشد.…
مشابه · مبایعه …شرح دادخواست به اختصار اینستکه خواهان مدعیست به موجب مبایعه نامه تنظیمی دو قطعه زمین پلاکهای ثبتی.…
أولاً
عینِ عبارت · عقد …ن که به موجب ماده ۴۷۴ همین قانون مستأجر میتواند عین مستأجره را به دیگری اجاره دهد؛ مگر اینکه در عقد اجاره خلاف آن شرط شده باشد.…
مشابه · باطل …شرعی به فروش رسیده یا به صورتی به ملکیت اشخاص درآمده باشد، به وقفیت خود برمی گردد و اسناد صادر شده باطل و از درجه اعتبار ساقط است.…
عینِ عبارت · بطلان …لشرایط مشروط کرده است، در حالی که چنین شرطی در متون شرعی وجود ندارد و این موضوع میتواند منجر به بطلان اسناد مالکیت موقوفات گردد.…
مشابه · باطل …صورتی به مالکیت درآمده باشد در صورت اثبات عدم جواز شرعی آن به وقفیت خود برمیگردد و اسناد مالکیت صادره باطل و از درجه اعتبار ساقط میشود.…
عینِ عبارت · بطلان …در خور نقض تشخیص و مستندا بماده ۳۵۶ قانون ایین دادرسی مدنی با نقض دادنامه تجدیدنظرخواسته حکم به بطلان این قسمت دادنامه صادر و اعلام می گردد.…
مشابه · خرید و فروش …ب. ا. اموال وقفی مگر در شرایط ویژه امکان خرید و فروش در ان تجویز نگردیده و عمل بیع منافات با نظر واقف دارد.…
عینِ عبارت · بطلان …حه در شعبه سوم دادگاه عمومی شهرستان نوشهر طی دادنامه مورد استناد به جهت موقوفه نبودن رقبه مذکور به بطلان دعوی اداره اوقاف منتهی گردیده و دادنامه مذکور نیز قطعی شد ن. ب. ا. رقبه مورد تقاضای ثبت از…
مشابه · باطل …به تاریخ 31 اردیبهشت 1375 خریداری شده و به دلیل عدم اطلاع از واقعیت وقف بودن ملک، قرارداد اجاره باطل است.…
واژه های حقوقی
عینِ عبارت · عقد …ه می تواند ملک را به دیگری منتقل کند در این حالت صرفا مبلغ پرداختی خریدار به کسر ۱۰ درصد قابل استرداد خواهد بود " اگر زمین یا باغ دارای سند باشد قبل از عقد قرارداد ، توسط دفترخانه از اداره ث…
مشابه · باطل …در مورد اینکه توفیقی نبودن ملک و یا ممنوع المعامله نبودنمن مالک و یا وکیل ، استعلام کنید . در مورد کلیه متعلقات از جمله داشتن یا نداشتن چاه و داشتن مجوز و باطل شدن یا نشدن آن مجوز صریحا در قولن…
قانون مدنی
عینِ عبارت · بطلان …1- در صورتی که منتفع از مال موضوع انتفاع سوءاستفاده کند. 2- در صورتی که شرایط مقرره از طرف مالک را رعایت ننماید و این عدم رعایت موجب خسارتی بر موضوع حق انتفاع با…
مشابه · باطل …ماده 64 مالی را که منافع آن موقتاً متعلق به دیگری است میتوان وقف نمود و همچنین وقف ملکی که در آن حق ارتفاق موجود است جایز است بدون اینکه به حق مزبور خللی وارد آید. ماده 65 صحت وقفی که به عل…
عینِ عبارت · عقد …ستفاده مستاجر از عین مستاجره وجود داشته باشد یا نتواند به نحو مطلوب از منافع مورد اجاره منتفع شود، عقد اجاره قابلیت فسخ دارد بنابراین خواسته خواهان ثابت و دفاعیات خواندگان موثر در مقام نیست و چ…
مشابه · باطل …اعیانی و بدون رضایت وی، به علت آنکه موجب تصرف در اعیانی میشود، صحیح نیست و به تقاضای مالک اعیانی باطل شده و وقف مکلف به انعقاد قرارداد اجاره با مالک اعیانی خواهد شد. رای دادگاه بدوی آقای م.ض.…
عینِ عبارت · بطلان …از طرفی همانطوریکه در صدر به ان اشاره شده از جمله دلایل قانونی جهت بطلان معامله املاک وقفی که نتیجتا موجب خروج انان از وقفیت می گردد.…
مشابه · معامله …از طرفی همانطوریکه در صدر به ان اشاره شده از جمله دلایل قانونی جهت بطلان معامله املاک وقفی که نتیجتا موجب خروج انان از وقفیت می گردد.…
عینِ عبارت · بطلان …از طرفی همانطوریکه در صدر به ان اشاره شده از جمله دلایل قانونی جهت بطلان معامله املاک وقفی که نتیجتا موجب خروج انان از وقفیت میگردد.…
مشابه · باطل …ه که نظریه کمیسیون مبنی بر عدم اعاده وقفیت ملک و تایید اقدام متولی وقت در تبدیل به احسن ملک باید باطل گردد.…
عینِ عبارت · بطلان …ی که خریدوفروش آن قانوناً ممنوع بوده و یا مالیت و منفعت عقلایی ندارد که باطل است دعوی ماهوی استماع میشود هرچند که محکوم به بطلان دعوی باشد و یا آنکه دعوی موضوع مواد 975 قانون مدنی و 6 قانون آیین…
مشابه · باطل …یر قانون همانند ماده 348 قانون مدنی باشد مثل بیع چیزی که خریدوفروش آن قانوناً ممنوع بوده و یا مالیت و منفعت عقلایی ندارد که باطل است دعوی ماهوی استماع میشود هرچند که محکوم به بطلان دعوی باشد و…
عینِ عبارت · بطلان …فروش آن قانونا ممنوع بوده و یا مالیت و منفعت عقلایی ندارد که باطل است دعوی ماهوی استماع میشود هرچند که محکوم به بطلان دعوی باشد و یا آنکه دعوی موضوع مواد 975 قانون مدنی و 6 قانون آیین دادرسی مدن…
مشابه · باطل …مانند ماده 348 قانون مدنی باشد مثل بیع چیزی که خریدوفروش آن قانونا ممنوع بوده و یا مالیت و منفعت عقلایی ندارد که باطل است دعوی ماهوی استماع میشود هرچند که محکوم به بطلان دعوی باشد و یا آنکه دعو…
عینِ عبارت · بطلان …عارف در طول ساعات روز برای ثبت معاملات در دسترس باشند توسط سازمان تعیین می شود. ماده 13 - در صورتی که معامله رسمی انجام شده ابطال شود، شخصی که بطلان مستند به او باشد، با رعایت قواعد ضمان قهری مس…
مشابه · مبایعه …ین معامله، اسناد مربوط به قراردادهای خصوصی اشخاص در خصوص اموال غیرمنقول از قبیل تعهد به بیع، قولنامه، مبایعه نامه و امثال آن را تنظیم و ثبت نمایند.…
عینِ عبارت · عقد …ـ یکسال پس از راه اندازی رسمی «سامانه ساماندهی اسناد غیررسمی» موضوع ماده (10) این قانون، هر عمل حقوقی اعم از عقد و ایقاع که موضوع یا نتیجه آن انتقال مالکیت عین یا انتقال حق انتفاع (اعم از عمری…
مشابه · مبایعه …با این توصیف قانونگذار تکلیف را مشخص کرده و از یکسو معاملات مبتنی بر مبایعهنامههای عادی را فاقد اعتبار و به تعبیری غیرمُملک دانسته است. در واقع شاهد تحولی هستیم ک…
نظریه مشورتی شماره 7/1403/427 مورخ 1403/11/28
عینِ عبارت · بطلان …پیشبینی نشده است، فسخ و اقاله قرارداد ذیل عنوان عمل حقوقی موضوع این ماده قرار میگیرد و در خصوص دیگر موارد انحلال قرارداد؛…
مشابه · معامله …10- در خصوص حکم ماده 3 قانون، آیا پیشنویس حقی برای طرفین ایجاد میکند؟ اگر هر یک از طرفین معامله نقض تعهد نمودند، جبران نقض تعهد چگونه است؟…
عینِ عبارت · بطلان …رصه و اعیان حمام عمومی مخروبه از پلاک ثبتی --- واقع در خیابان مطهری معروف به حمام ک. و صدور حکم به بطلان قرار داد و صلح نامه عادی مورخ 24/1/89 منضم به تصاویر صلح نامه، استعلام ثبتی و نظریه کارشنا…
مشابه · باطل …>دادگاه با استناد به اظهارات شهود و مستندات موجود، حکم به وقفیت حمام صادر کرد و قرارداد مذکور را باطل اعلام نمود.…
عینِ عبارت · بطلان …دگی را اعلام و برابر دادنامه شماره 1689 ـ 30/11/84 دعوی اداره خواهان را ثابت ندانسته و حکم به بطلان آن صادر و اعلام نموده است.…
مشابه · قرارداد …امه ها قبض و اقباض عملی شده فلذا به نظر نمی رسد ایرادی متوجه آن ها باشد. اخیراً چند نفر آمدند با اداره اوقاف قرارداد اجاره منعقد نمودند که در صورت نیاز اجاره نامه های آنان تقدیم خواهد شد. تجدیدنظر…
عینِ عبارت · بطلان …م رسیدگی را اعلام و برابر دادنامه شماره --- - 30/11/84 دعوی اداره خواهان را ثابت ندانسته و حکم به بطلان آن صادر و اعلام نموده است.…
مشابه · قرارداد …ا قبض و اقباض عملی شده فلذا به نظر نمی رسد ایرادی متوجه آن ها باشد. اخیرا چند نفر آمدند با اداره اوقاف قرارداد اجاره منعقد نمودند که در صورت نیاز اجاره نامه های آنان تقدیم خواهد شد. ت. ن. خ. آقای ح…
نظریه مشورتی شماره 7/1402/737 مورخ 1403/08/23
عینِ عبارت · بطلان …5- صرف تصرف تمام یا بخشی از موقوفه توسط دستگاه اجرایی، به معنای اضمحلال وقف و بطلان آن نمیباشد.…
مشابه · قرارداد …ح. شخص موقوفه محکوم شده است؛ در برخی آرای دیگر به جهت اینکه زمین به صورت تلف درآمده و تنظیم قرارداد اجاره امکانپذیر نیست، قرار عدم استماع صادر شده است.…
عینِ عبارت · بطلان …درنتیجه وقفی محقق نشده و ادعای خواهان محکوم به بطلان است.…
مشابه · باطل …رعی به فروش رسیده یا به صورت مالکیت درامده باشند ، به وقفیت خود برمی گردد. و اسناد مالکیت صادره باطل و از درجه اعتبار ساقط است.…
عینِ عبارت · بطلان …ا توجه به مقتضیات هر محل و حجم معاملات به گونهای که کمتر از (۴۴) ساعت در هفته نباشد و به طور متعارف در طول ساعات روز برای ثبت معاملات در دسترس باشند توسط سازمان تعیین میشود. ماده ۱۳ – در صو…
مشابه · مبایعه …مکلفند به درخواست طرفین معامله اسناد مربوط به قراردادهای خصوصی اشخاص در خصوص اموال غیر منقول از قبیل تعهد به بیع قولنامه مبایعهنامه و امثال آن را تنظیم و ثبت نمایند در این صورت باید مبلغ دقیق ثم…
عینِ عبارت · بطلان …و اعیان حمام عمومی مخروبه از پلاک ثبتی 131 واقع در خیابان مطهری معروف به حمام ک. و صدور حکم به بطلان قرار داد و صلح نامه عادی مورخ 24/1/89 منضم به تصاویر صلح نامه، استعلام ثبتی و نظریه کارشناس و…
مشابه · قرارداد …خاصی نداشته و با کمک مردم و صدقات جاریه اداره می شده لذا حکم به وقفیت عرصه حمام مخروبه و حکم به بطلان قرارداد بین اوقاف و ه.…
عینِ عبارت · بطلان …به مساحت۱۶۲۸۲۶۱۸مترمربع حکم برمستثنیات بودن مدعی به خواهان به همین مقدار مساحت اعلامی و حکم به بطلان دعوی نسبت به مازاد بر این مساحت به شرح اتی: درخصوص دعوی *با وکالت اقای ا. ج. بطرفیت سازمان *ب…
مشابه · معامله …ب.. ثالثا: همراه با دعوی اثبات وقف یا وقوع معامله ، دعوی الزام به تنظیم سندرسمی ضروری است.…
