دعاوی حقوقی › مطالبه
دعوای مطالبه طلب ، عقد ضمان
راهنمای دعوای مطالبه طلب ، عقد ضمان
- تعریف
- مطالبه طلب ناشی از عقد ضمان دعوایی است که در آن طلبکار (مضمون‌له) پس از انتقال دین مدیون اصلی به ضامن، برای وصول طلب خود به ضامن مراجعه کرده و دادخواست حقوقی تنظیم می‌کند. در عقد ضمان، ضامن متعهد میشود که دین دیگری را بر عهده بگیرد و با تحقق شرایط ضمان، ضامن مسئول پرداخت دین به طلبکار خواهد بود. این دعوا زمانی مطرح میشود که ضامن در سررسید از پرداخت دین خودداری کند.
- خواهان و خوانده
- خواهان: طلبکار (مضمون‌له) / خوانده: ضامن (و در صورت لزوم مدیون اصلی به عنوان خوانده دوم یا ردیف دیگر).
- ماهیت
- مالی؛ ترافعی.
- مرجع صالح
- دادگاه حقوقی یا شورای حل اختلاف (بسته به میزان خواسته از نظر مبلغ) محل اقامت خوانده.
- مستندات قانونی
- مواد ۶۸۴ به بعد قانون مدنی (بحث عقد ضمان).
- مدارک لازم
- سند عقد ضمان (کتبی)، اسناد تجاری (چک یا سفته در صورت وجود)، مدارک اثبات وجود دین اصلی، فیش‌های واریزی یا ارتباطات مالی، کارت ملی و شناسنامه.
- مهلت‌ها
- رعایت مهلت‌های قانونی سررسید دین؛ مهلت تجدیدنظرخواهی ۲۰ روز پس از ابلاغ رأی.
- هزینه
- بر اساس تعرفه دعاوی مالی (درصد مشخصی از مبلغ خواسته).
- مراحل
- ۱. ارسال اظهارنامه برای ضامن (اختیاری ولی مفید) ۲. ثبت دادخواست در دفاتر خدمات الکترونیک قضایی ۳. ارجاع پرونده به شعبه صالح ۴. رسیدگی و بررسی اعتبار عقد ضمان و اشتغال ذمه ضامن ۵. صدور رای قطعی یا قابل تجدیدنظر ۶. صدور اجراییه و وصول طلب از طریق اجرای احکام.
- نکات و اشتباهات رایج
- ۱. عدم اثبات انتقال صحیح دین (برائت ذمه مدیون اصلی یا عدم انتقال). ۲. طرح دعوا صرفاً علیه مدیون اصلی بدون در نظر گرفتن ماهیت ضمان تضامنی یا انضمامی. ۳. فراموش کردن اثبات وجود دین پایه. ۴. عدم توجه به اهلیت ضامن در زمان انعقاد عقد ضمان.
نمونهٔ خواسته
مطالبه وجه به مبلغ [مقدار مبلغ به ریال] ریال به انضمام خسارت تأخیر تأدیه و هزینه‌های دادرسی به استناد عقد ضمان.
نمونهٔ شرحِ دادخواست
پرسش‌های متداول
آیا پس از عقد ضمان، مدیون اصلی کلاً بریالذمه میشود؟
در ضمان ذمه به ذمه، مدیون بری نمیشود مگر اینکه عقد ضمان از نوع ضمه به ضمه نباشد یا با رضایت طرفین تغییر کند (نامطمئن در خصوص مطلق بودن حکم بدون قید ضمان).
آیا میتوان همزمان به ضامن و مدیون اصلی مراجعه کرد؟
بستگی به نوع ضمان دارد، اما در ضمان منضم، طلبکار میتواند به هر یک مراجعه کند.
آیا برای عقد ضمان سند کتبی الزامی است؟
خیر، عقد ضمان با شفاهی نیز محقق میشود اما اثبات آن با سند کتبی یا شهادت آسانتر است.
مرجع صالح برای مطالبه طلب زیر چه مبلغی است؟
شورای حل اختلاف (تا سقف قانونی تعیین شده).
این راهنما با کمکِ هوش مصنوعی تهیه شده است؛ پیش از هر اقدام، متنِ قانون و آرای همین صفحه را ببینید و با وکیل مشورت کنید.
دادخواست، شکواییه و درخواست 2
صفحه‌های مرتبط
- قرارداد: عقد ضمان نقل ذمه
- قرارداد: عقد ضمان تضامنی
- نمونه‌متن: لایحه خواهان ، پاسخ به لایحه دفاعیه خوانده ، مطالبه طلب ، عقد ضمان
قوانین و مواد
- قانون مدنی
- ماده 693:مضمون له می تواند در عقد ضمان از ضامن مطالبه رهن کند اگر چه دین اصلی رهنی نباشد.
آرا، نظریات، مقررات و دکترینِ مرتبط 180
حکم ضمان: احکام ضمانت
عینِ عبارت · مطالبه …چنانچه دین حالّ و ضمان مؤجّل باشد، مضمون‌له تنها پس از اتمام اجل میتواند طلب خود را از ضامن مطالبه کند، مگر آنکه ضامن قبل از آن بمیرد.…
مشابه · بدهی …پس از اتمام اجل میتواند طلب خود را از ضامن مطالبه کند، مگر آنکه ضامن قبل از آن بمیرد. با مردن وی، ضمان حالّ و بدهی از ترکه او پرداخت میشود و ورثه ضامن میتوانند به مضمون‌عنه رجوع کرده و آن را…
ضمان موجل
عینِ عبارت · مطالبه …به موجب ماده ۷۰۲ قانون مدنی : «هرگاه ضمان مدت داشته باشد مضمون‌له نمی‌تواند قبل از انقضای مدت، مطالبهٔ طلب خود را از ضامن کند اگر چه دین، حال باشد»، مطابق این ماده، در صورتی که ضمان مدت داشته باشد…
مشابه · دین ضمان موجل ، ضمانی است که در آن ضامن برای پرداخت دین مدیون اصلی به مضمون له موعد مشخص می نماید، خواه دین اصلی، حال باشد یا موجل . به موجب ماده ۷۰۲…
حقوق و زندگی ضمانت
عینِ عبارت · مطالبه …چنان¬چه ضامن دین را به مضمون له بپردازد و مضمون عنه ( الف) مجدداً همان دین را به مضمون له بدهد ضامن برای مطالبه طلبش باید به مضمون عنه (الف) رجوع کند و در این فرض (الف) می¬توا…
مشابه · بدهی …- اگر در عقد ضمانت، ضامن بگوید: «چنان¬چه مدیون ( مضمون عنه) بدهی¬اش را نداد من ضامن هستم.…
عینِ عبارت · مطالبه …یح گردد معلوم میشود که قصد طرفین انتقال دین نمی باشد و همچنین طرفین میتوانند در عقد مزبور نحوه مطالبه را نیز قید کنند که طلبکار بتواند از که بخواهد طلب خود را مطالبه کند یا آنکه در صورت نپرداختن م…
مشابه · دین …ذمه دیگری است به عهده می گیرد، پس از توضیح ماهیت این عقد متذکر می گردد که ضمان مبتنی بر انتقال دین است یعنی ثر نتیجه ضمان جنبه منفی تعهد از مدیون به ضامن منتقل می شود و مدیون اصلی بری می گردد .…
تعلیق در ضمان
عینِ عبارت · مطالبه در عقد ضمان میتوان شرط نمود که طلبکار ، در صورتی میتواند برای مطالبه حق خویش، به ضامن مراجعه نماید که قبل از آن، به مدیون مراجعه نموده و وی، از تأدیه طلب او خوددار…
مشابه · دین …قرض، قمار، وکالت …)، اسلامیه، 1375 · حقوق مدنی (عقود معین، قسمت چهارم) (عقود اذنی، وثیقه‌های دین، ودیعه، عاریه، وکالت، ضمان)، سهامی انتشار، 1389
عینِ عبارت · مطالبه …مان حال شده و دین از ترکه وی اخذ میشود، ورثه میت نیز میتوانند آنچه را که پرداخت شده از مدیون مطالبه نمایند، همچنین در صورتی که قبل از حلول اجل، مضمون عنه در عقد ضمان غیر تبرعی فوت کند، چون میت ب…
مشابه · بدهی …، همچنین در صورتی که قبل از حلول اجل، مضمون عنه در عقد ضمان غیر تبرعی فوت کند، چون میت به ضامن بدهی دارد، ورثه باید مطابق مواد ۸۶۸ و ۸۶۹ قانون مدنی ، بدهی را از ترکه جدا کرده و بعد از ادای دین ت…
عینِ عبارت · مطالبه …د و با فرض واخواست و عدم پرداخت وجه آن همه آنان در قبال دارنده سند مستند دعوا را به صورت تضامن مطالبه نماید لیکن این تضامن ب.…
مشابه · دین …ت. ب. نوع این اسناد دائمی نبوده و محدود میباشد؛ زیرا مسئول اصلی بقای دین، صادر کننده سفته و عدم انجام تعهد توسط مشارالیه م.…
ضمان عرفی
عینِ عبارت · عقد …ی گیرد، بدون آنکه لزوما دین موجودی از ذمه مدیون به ذمه ضامن منتقل شود. ضمان عرفی از این جهت با عقد ضمان مصطلح که در فقه امامیه غالبا بر نقل ذمه استوار است تفاوت دارد و می تواند دامنه گسترده تری…
مشابه · جبران خسارت …نی است که بر پایه عرف و نیازهای عقلایی شکل می گیرد و به موجب آن شخص، پرداخت دین، ایفای تعهد یا جبران خسارت دیگری را بر عهده می گیرد، بدون آنکه لزوما دین موجودی از ذمه مدیون به ذمه ضامن منتقل شود. ضمان…
عینِ عبارت · مطالبه نحوه مطالبه دین مدنی همزمان از ضامن و مضمونٌ‌عنه خ.…
مشابه · بدهی …هیات عالی اعلام کرد که اگر موضوع ضمانت (چک) به بدهی مستاجر مربوط باشد، طبق ماده 696 قانون مدنی، موجر ابتدا میتواند علیه مستاجر اقامه دعوا کند…
عینِ عبارت · مطالبه …مسئولیت تضامنی پیدا می کنند و طلبکار می تواند از هر یک از آن دو تمام طلب خود و یا بخشی از آن را مطالبه کند تذکرة الفقهاء، ج ۲، ص ۹۲ و شرح فتح القدیر، ج ۵، ص ۳۸۹ و ابن قدامه، عبدالله بن احمد المغنی…
مشابه · دین …است: نظریه ای که در حقوق اروپایی و نزد فقهای عامه پذیرفته شده و آن را نوعی تضمین و وثیقه برای دین اصلی و در کنار این دین و همراه با بقای آن می شناسد و دیگر نظریه ای که مسالک الافهام، ج ۱، ص ۲۵…
عینِ عبارت · مطالبه …و تورم، تحت شعاع قراردادن معاملات اعتباری و مدت دار بوده و این از باب تضمینی بازپرداخت ثمن معامله، مطالبه ضامن از مدیون م.…
مشابه · بدهی …ب.. عقد ضمان از وثایق شخصی بوده و ماهیت آن بدهی مدیون و اثر اصلی آن بنا بر قانون تجارت و لایحه جدید آن و اکثریت فقهای عامه، ضم به ذمه م. ب…
عینِ عبارت · مطالبه …ّلام) منتسب است، محض می‌خوانند) در حالت احتضار بود که طلبکارانش دور او را گرفتند و در همان حالت، دین خود را مطالبه کردند.…
مشابه · بدهی …طلبکاران گفتند: عبدالله بن جعفر هر چند مالدار است، در ادای بدهی سهل‌انگار است و آن را طول می‌دهد و علی بن حسین نیز مالی ندارد، ولی صادق و درست ک…
عینِ عبارت · مطالبه …ّلام) منتسب است، محض می‌خوانند) در حالت احتضار بود که طلبکارانش دور او را گرفتند و در همان حالت، دین خود را مطالبه کردند.…
مشابه · بدهی …طلبکاران گفتند: عبدالله بن جعفر هر چند مالدار است، در ادای بدهی سهل‌انگار است و آن را طول می‌دهد و علی بن حسین نیز مالی ندارد، ولی صادق و درست ک…
نظم بیمه — ص 111 تا 115
عینِ عبارت · مطالبه …قائم‌مقام بیمه‌گذار خواهد بود و حق دارد خسارات وارده را در حدی که پرداخته یا قبول کرده است.…
مشابه · جبران خسارات …تقدم قائل شده است. (ر.ک به: ماده | ممکن حکم می‌کند. بیمه‌گر به طور ۳قب) البته در ماده ۳۲۳ حق | معمول در معرض جبران خسارات بیمه‌گر به طور کلی ذکر شده» ولی وارده به بیمه‌گذار است و از ج…
ضمان عرفی: مفهوم
عینِ عبارت · عقد …ر صورت عدم ایفای تعهد توسط بدهکار اصلی، جبران خسارت یا تضمین نتیجه مشخصی تحقق پیدا کند. برخلاف عقد ضمان مصطلح ، تحقق ضمان عرفی لزوما موجب اشتغال فوری ذمه ضامن به دین دیگری و برائت بدهکار اصلی ن…
مشابه · جبران خسارت …این الزام ممکن است به صورت تعهد به پرداخت در صورت عدم ایفای تعهد توسط بدهکار اصلی، جبران خسارت یا تضمین نتیجه مشخصی تحقق پیدا کند.…
عینِ عبارت · مطالبه …ی‌توانست حق خود (محال به) را از یک نفر اخذ کند، در حالی که بعد از حواله میتواند آن را از دو نفر مطالبه کند و این زیادی ارفاقی است و بنابراین باطل است.…
مشابه · دین …مقالی بر نقل یا ضم ذمه نباشد، با توسل به اصول و ادلۀ دیگر باید به حل موضوع پرداخت؛ یعنی با ثبوت دین مضمون عنه و شک در بقا یا سقوط آن، بقای دین مضمون عنه استصحاب میشود و با بقای دین، تعهد ضامن…
خسارت تاخیر تادیه
عینِ عبارت · مطالبه در صورتی که متعهد در تعهدات پولی ، پس از مطالبه دین از سوی طلبکار ، مبلغ بدهی را به طلبکار نپردازد، به واسطهٔ کاهش ارزش پول به دلیل تورم ، طلب…
مشابه · بدهی در صورتی که متعهد در تعهدات پولی ، پس از مطالبه دین از سوی طلبکار ، مبلغ بدهی را به طلبکار نپردازد، به واسطهٔ کاهش ارزش پول به دلیل تورم ، طلبکار دچار خسارت می‌گردد، در چنی…
ضمان: شرط رهن در عقد ضمان
عینِ عبارت · مطالبه مضمون‌له میتواند در عقد ضمان از ضامن مطالبهٔ رهن کند اگر چه برای دین اصلی رهنی نباشد.…
مشابه · دین مضمون‌له میتواند در عقد ضمان از ضامن مطالبهٔ رهن کند اگر چه برای دین اصلی رهنی نباشد.…
ضمان از دین معلق: مفهوم
عینِ عبارت · مطالبه در ضمان از دین معلق ، سبب دین موجود است اما فعلیت یا قابلیت مطالبه دین به تحقق شرط وابسته است.…
مشابه · دین در ضمان از دین معلق ، سبب دین موجود است اما فعلیت یا قابلیت مطالبه دین به تحقق شرط وابسته است. از این جهت، وج…
وضعیت شرط "حال شدن اقساط موجل"حدود مسئولیت ضامن در ضمان مهلت دارقابلیت توافق درخصوص مسئولیت ضامن
عینِ عبارت · مطالبه …اگر ضمان مدت داشته باشد؛ مضمون له صرفا پس از انقضای مدت میتوانداز ضامن مطالبه طلب کند اگر چه دین نیز حال شده باشد و توافق خلاف این مقرره قابلیت اعتنا ندارد. رای دادگاه…
مشابه · بدهی …مطالبات مرتهن ناشی از قرارداد را در سررسید مقرر تادیه نمایند لذا در صورت تخلف از شرایط قرارداد... کلیه بدهی وی به دین حال تبدیل و تا تسویه کامل بدهی مذکور مبلغی معادل 36 درصد مانده بدهی برای هر…
نظریه مشورتی بدون شماره 19
عینِ عبارت · مطالبه …خ. م.: موضوع استعلام درباره صحت عقد ضمان در قراردادهای تسهیلات بانکی و امکان مطالبه وجه التزام تاخیر تادیه از ضامن در شرایط خاص است.…
مشابه · دین …سوال این است که آیا میتوان وجه التزام تاخیر تادیه را از ضامن مطالبه کرد، حتی زمانی که دینی بابت وجه التزام ایجاد نشده باشد؟…
عینِ عبارت · مطالبه …ورد بررسی، مبتنی بر تضامنی بودن نوع ضمان در مواردی است که حکم به ضمانِ ضامن در پرداخت متفرعات مورد مطالبه مضمون له م.…
مشابه · بدهی …بنابراین در ارتباط با تسهیلات بانکی، مسئولیت ضامن تنها محدود به اصل بدهی و کارمزد آن است و در خصوص خسارت تأخیر تأدیه، منوط به قرارداد فی مابین ضامن و بانک م. ب. که…
ضمان حسن اجرای قرارداد
عینِ عبارت · طلب …سال ۱۳۴۵ (۱) - دانشکده حقوق و علوم سیاسی 1345 شماره 1 چکیده در هر قرارداد‘ متعهد در صورت عهد شکنی مکلف به جبران خسارت هم پیمان خود است و متعهدله ‘ به منظور…
مشابه · جبران خسارت …- دانشکده حقوق و علوم سیاسی 1349 شماره 3 - دانشکده حقوق و علوم سیاسی 1349 شماره 2 سال ۱۳۴۵ (۱) - دانشکده حقوق و علوم سیاسی 1345 شماره 1 چکیده در هر قرارداد‘ متعهد در صورت عهد شکنی مکلف…
امکان سنجی ارجاع تعیین قیمت روز مبیع توسط دادگاه به اجرای احکام در موارد مستحق للغیر درآمدن مبیع
عینِ عبارت · مطالبه …ین قیمت روز مبیع توسط دادگاه به اجرای احکام در موارد مستحق للغیر درآمدن مبیع پرسش خواهان دادخواست مطالبه قیمت روز زمین به جهت مستحق للغیر در آمدن را مطرح نموده و مدعی است در زمان خریداری (سال 13…
مشابه · بدهی …بایع نیز اقدامی نکرده است چرا فروشنده نسبت به بدهی اقدام ننمود.…
عینِ عبارت · مطالبه مطالبه خسارت تاخیر تادیه تسهیلات بانکی از ضامن صورتجلسه نشست قضایی تاریخ برگزاری: 1401/09/15 برگزار…
مشابه · دین …پرسش مسئولیت راهن (ضامن) به پرداخت خسارات تاخیر تادیه دین، به ویژه در تسهیلات بانکی چگونه است؟…
عینِ عبارت · مطالبه …نمی‌گردد و از نظر حقوقی مدیون شناخته میشود» و چون دارائی او کفاف تادیه دیون او را تمی‌دهد و طلبکارانی که طلب آنان حال شده است مطالبه حق خود را می‌نمایند.…
مشابه · بدهی …بین آن طلبکاران تقسیم میشود و طلبکارانی که موعد پرداخت طلب آنان . نرسیده از مفلس طلبکارند و پس از استطاعت» بدهی خود را خواهد پرداخت.…
عینِ عبارت · مطالبه …ء، با پرداخت دین توسط محال علیه، وی میتواند آنچه را که به دستور و اذن محیل پرداخته‌است، از او مطالبه نماید، چرا که قانون مدنی ، شرایط حواله بر بریء را در حکم ضمان دانسته، لذا پس از تادیه حق رجوع…
مشابه · دین …ه حواله میتواند به همان مقداری که پرداخته‌است رجوع به محیل نماید. در حواله بر بریء، با پرداخت دین توسط محال علیه، وی میتواند آنچه را که به دستور و اذن محیل پرداخته‌است، از او مطالبه نماید، چر…
مرجع صالح رسیدگی به دعاوی رهن
عینِ عبارت · مطالبه …م. ا. ملک بر اثر تخلفات خوانده توسط بانک تملک شده است و ارزش فعلی ملک خود را مطالبه می‌نماید و چون اصل به جبران کلیه خسارت است و ضامن میتواند ارزش روز ملک را ب. ت. ب.…
مشابه · دین …که عقد ضمان و عقد رهن به عنوان عقود فرعی و تبعی در قرارداد و اعطای تسهیلات بانک م. ب. و منشا استقرار دین بر ذمه وام گیرنده در قبال راهن، قرار تسهیلاتی مذکور و قراردادهای تبعی است؛ بنابراین به…