دعوای تصرفات مالی و معاملات صغیر

راهنمای دعوای تصرفات مالی و معاملات صغیر

تعریف

این دعوا زمانی مطرح می‌شود که شخص صغیر (غیربالغ یا مجنون) بدون اجازه ولی یا قیم خود اقدام به انجام معاملات مالی نموده و ذی‌نفع یا قیم قصد ابطال یا اعلام بی‌نحوی آن را دارد. طبق قانون مدنی، معاملات صغیر به دلیل عدم اهلیت، در کلیه امور مالی غیرنافذ یا باطل است. این دعوا برای بازگرداندن وضعیت مالی به حالت سابق و احقاق حقوق محجور طرح می‌شود.

خواهان و خوانده

خواهان: ولی، قیم یا خودِ صغیر پس از رفع حجر / خوانده: طرف دیگر معامله با صغیر.

ماهیت

مالی؛ ترافعی.

مرجع صالح

دادگاه حقوقی محل اقامت خوانده یا محل وقوع مال.

مستندات قانونی

مواد ۱۲07، ۱۲10 و ۱۲۱۲ قانون مدنی.

مدارک لازم

شناسنامه صغیر، حکم رفع حجر یا سمت ولی/قیم، سند معامله (قولنامه، فیش واریزی و غیره)، شهادت شهود.

مهلت‌ها

مرور زمان خاصی ندارد اما به محض اطلاع ولی یا رفع حجر باید اقدام شود؛ مهلت تجدیدنظرخواهی ۲۰ روز از تاریخ ابلاغ رأی است.

هزینه

بر اساس ارزش مندرج در موضوع معامله یا ارزش روز مال در دعاوی مالی منقول و غیرمنقول محاسبه می‌شود.

مراحل

۱. تنظیم دادخواست ابطال معامله - ۲. ثبت در دفاتر خدمات الکترونیک قضایی - ۳. ارجاع به دادگاه حقوقی - ۴. بررسی اهلیت و صدور حکم - ۵. تجدیدنظرخواهی (در صورت اعتراض) - ۶. اجرای حکم و استرداد عوضین.

نکات و اشتباهات رایج

۱. اشتباه در تعیین خواسته (باید بطلان یا عدم نفوذ خواسته شود نه فسخ). ۲. عدم اثبات عدم اهلیت در زمان معامله. ۳. فراموشی درخواست استرداد ثمن یا مبیع. ۴. معاملات صغیر ممیس در امور جزئی گاهی نافذ است که باید بررسی شود.

نمونهٔ خواسته

تقاضای صدور حکم مبنی بر اعلام بطلان (عدم نفوذ) معامله مورخ [تاریخ] به دلیل صغیر بودن بایع/مشتری و عدم اهلیت قانونی.

پرسش‌های متداول

این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.