دعاوی حقوقی › دیوان عدالت اداری › تأمین اجتماعی، بیمه و مستمری
دعوای الزام به برقراری حقوق وظیفه
راهنمای دعوای الزام به برقراری حقوق وظیفه
- تعریف
- این دعوا زمانی مطرح می‌شود که سازمان تامین اجتماعی، صندوق بازنشستگی یا سایر سازمان‌های بیمه‌گر از برقرار کردن مستمری بازنشستگی، ازکارافتادگی یا حقوق وظیفه بازماندگان برای شخص واجد شرایط خودداری کنند. متقاضی پس از مواجهه با رد درخواست یا سکوت سازمان، با طرح این دعوا در دیوان عدالت اداری خواستار الزام بیمه‌گر به برقراری حقوق وظیفه می‌شود. این دعوا از حقوق بنیادین تامین اجتماعی شهروندان است.
- خواهان و خوانده
- خواهان: بیمه‌شده متقاضی یا بازماندگان واجد شرایط / خوانده: سازمان تامین اجتماعی، صندوق بازنشستگی کشوری یا سازمان‌های مشابه
- ماهیت
- غیرمالی (از منظر صدور حکم به برقراری، هرچند اثر مالی دارد)؛ ترافعی
- مرجع صالح
- دیوان عدالت اداری (شعبه بدوی)
- مستندات قانونی
- قانون تامین اجتماعی؛ قانون استخدام کشوری و قوانین مربوط به صندوق‌های بازنشستگی
- مدارک لازم
- تصویر شناسنامه و کارت ملی متقاضی و متوفی (در صورت بازماندگان)، سابقه بیمه‌پردازی، گواهی انحصار وراثت (در صورت بازماندگان)، نظریه کمیسیون پزشکی (برای ازکارافتادگی)، پاسخ کتبی سازمان مبنی بر رد درخواست.
- مهلت‌ها
- مهلت اعتراض به تصمیمات سازمان در مراجع داخلی سازمان (در صورت وجود) تابع مقررات داخلی است، اما طرح دعوا در دیوان عدالت اداری محدودیت زمانی خاصی ندارد. مهلت تجدیدنظرخواهی از آرای دیوان ۲۰ روز است.
- هزینه
- بر اساس تعرفه دعاوی غیرمالی در دیوان عدالت اداری.
- مراحل
- ۱. ثبت درخواست کتبی برقراری حقوق وظیفه در سازمان مربوطه و اخذ پاسخ منفی یا عدم پاسخ / ۲. تنظیم دادخواست در دفاتر خدمات الکترونیک قضایی به طرفیت صندوق یا سازمان مربوطه / ۳. ثبت در دیوان عدالت اداری / ۴. بررسی پرونده و اخذ دفاعیه خوانده / ۵. صدور رای بدوی / ۶. قطعی شدن رای و صدور اجرائیه جهت برقراری مستمری.
- نکات و اشتباهات رایج
- ۱. عدم احراز شرایط قانونی سابقه بیمه یا تکفل برای بازماندگان / ۲. عدم ارائه نظریه قطعی کمیسیون پزشکی در موارد ازکارافتادگی / ۳. اشتباه در معرفی صندوق بازنشستگی مربوطه به عنوان خوانده / ۴. عدم اثبات رابطه استخدامی یا بیمه‌پردازی صحیح.
نمونهٔ خواسته
الزام خوانده به برقراری حقوق وظیفه/مستمری [بازنشستگی/بازماندگان/ازکارافتادگی] با احتساب سوابق بیمه‌پردازی
نمونهٔ شرحِ دادخواست
پرسش‌های متداول
آیا فرزندان دختر مشروط به شرایط خاصی مستمری دریافت می‌کنند؟
بله، نداشتن شغل و شوهر از شرایط اصلی برقراری مستمری بازماندگان برای دختران است.
مرجع تشخیص ازکارافتادگی کلی چه کسی است؟
کمیسیونهای پزشکی سازمان تامین اجتماعی یا صندوق مربوطه.
آیا دیوان عدالت اداری مستقیماً دستور پرداخت پول میدهد؟
دیوان حکم به «الزام به برقراری» میدهد و محاسبه و پرداخت مبالغ بر عهده سازمان متبوع است.
آیا طرح این دعوا نیاز به طی مراحل اداری دارد؟
بله، ابتدا باید درخواست کتبی به سازمان داده شود و پس از رد یا عدم پاسخ، در دیوان طرح دعوا شود.
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.
صفحه‌های مرتبط
- به زبانِ ساده: توضیحِ ساده برای همه
- راهنمای کامل: راهنمای جامع برقراری و دریافت مستمری بازنشستگی تامین اجتماعی
آرا، نظریات، مقررات و دکترینِ مرتبط 1
نظم حقوق کار — ص 126 تا 130
عینِ عبارت · الزام …بنابراین دادنامه شماره ۴ مورخ ۱۳۸۶/۸/۲۱ شعبه پانزدهم دیوان مبنی بر ورود شکایت شاکی به خواسته الزام سازمان تأْمین اجتماعی به برقراری مزایای قانونی مترتب بر آن استناد بند ۲ ماده ۱۹ و ماده ۴۲…