دعاوی دیوان عدالت اداری › دعاوی دیوان عدالت اداری › ابطال مصوبات و مقررات
فعلاً ناقص و غیرقابلِ استناد
دعوای ابطال مقررات متضمن اخذ وجه بدون مجوز قانونی
راهنمای دعوای ابطال مقررات متضمن اخذ وجه بدون مجوز قانونی
- تعریف
- ابطال مقررات متضمن اخذ وجه بدون مجوز قانونی زمانی مطرح میشود که یک نهاد دولتی، سازمان عمومی یا شورای اسلامی شهر، بدون داشتن اختیار قانونی یا مغایر با قوانین، اقدام به وضع مصوبه، بخشنامه یا آیین‌نامه‌ای برای دریافت وجه (مانند عوارض، بهاء خدمات یا هزینه‌های نامعمول) از شهروندان کرده باشد. این دعوا به منظور حفظ حقوق مالی شهروندان و جلوگیری از وضع مالیات یا عوارض خودسرانه اقامه میشود. دیوان عدالت اداری مرجع تخصصی رسیدگی به این دست از مقررات خلاف قانون است.
- خواهان و خوانده
- خواهان: شخص حقیقی یا حقوقی متذکر خسارت یا ذینفع (مانند شهروند، شرکت تجاری، یا اتحادیه صنفی)؛ خوانده: مرجع وضع‌کننده مقرره یا مصوبه مورد اعتراض (وزارتخانه، سازمان دولتی، شورای شهر، و غیره).
- ماهیت
- غیرمالی؛ ترافعی.
- مرجع صالح
- هیأت عمومی یا هیأت‌های تخصصی دیوان عدالت اداری (مستقر در تهران).
- مستندات قانونی
- اصل ۵۱ قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، قانون دیوان عدالت اداری.
- مدارک لازم
- نسخه مصدق یا تصویر برابر اصل مصوبه یا مقرره مورد اعتراض، دلایل اثبات ذینفع بودن خواهان، تصویر کارت ملی و شناسنامه، لایحه تبیین دلیل مغایرت با قانون.
- مهلت‌ها
- طرح شکایت در دیوان عدالت اداری برای ابطال مصوبات در هیأت عمومی طبق قانون دیوان عدالت اداری معمولاً محدود به زمان خاصی نیست، اما اعتراض به تصمیمات موردی دارای مهلت‌های قانونی (معمولاً ۳ ماه برای اتباع داخل کشور از تاریخ ابلاغ) است.
- هزینه
- هزینه دادرسی دعاوی غیرمالی در دیوان عدالت اداری طبق تعرفه‌های قانونی مصوب سالانه محاسبه میشود.
محاسبه بر پایهٔ همین متن است؛ مبلغِ قطعی را دفترِ خدماتِ قضایی اعلام می‌کند.
- مراحل
- ۱. تنظیم دادخواست به طرفیت مرجع وضع‌کننده مصوبه ۲. ثبت دادخواست از طریق دفاتر خدمات الکترونیک قضایی یا سامانه سجام دیوان عدالت اداری ۳. ارجاع پرونده به هیأت تخصصی مربوطه ۴. تبادل لوایح و ارسال نسخه دوم دادخواست به خوانده جهت دفاع ۵. بررسی در هیأت تخصصی و سپس طرح در هیأت عمومی ۶. صدور رأی و ابلاغ آن ۷. انتشار رأی هیأت عمومی در روزنامه رسمی کشور.
- نکات و اشتباهات رایج
- ۱. اشتباه در تعیین مرجع صالح (طرح دعوا در دادگاه‌های عمومی به جای دیوان عدالت اداری). ۲. عدم پیوست کردن متن دقیق مصوبه مورد اعتراض. ۳. عدم اثبات سمت یا ذینفع بودن خواهان در اعتراض به مصوبه. ۴. خلط بین «ابطال مقرره» و «اعتراض به تصمیم اداری موردی».
نمونهٔ خواسته
تقاضای ابطال مصوبه شماره [...] مورخ [...] صادره از [نام مرجع وضع‌کننده] ناظر بر اخذ وجه بدون مجوز قانونی تحت عنوان [...]
نمونهٔ شرحِ دادخواست
پرسش‌های متداول
آیا ابطال مصوبه اثر عطف به ما سبق دارد؟
به طور کلی آرای هیأت عمومی دیوان عدالت اداری از زمان صدور نافذ است، مگر در مواردی که هیأت عمومی با استناد به ماده قانون مربوطه، ابطال را از تاریخ تصویب مصوبه اعلام نماید.
آیا برای طرح این دعوا حتماً باید خسارت مالی به خواهان وارد شده باشد؟
خواهان باید ذینفع باشد، یعنی اجرای آن مقرره به نحوی به حقوق قانونی وی خلل وارد کرده یا تکلیفی بر دوش او گذاشته باشد.
آیا پس از ابطال مصوبه میتوان وجوه پرداختشده قبلی را پس گرفت؟
بله، با اخذ رأی قطعی ابطال مصوبه از دیوان عدالت اداری، میتوان با استناد به آن رأی و تقدیم دادخواست حقوقی مطالبه وجه به دادگاه عمومی، وجوهی را که بدون مجوز اخذ شده است پس گرفت.
آیا رسیدگی در هیأت عمومی دیوان نیاز به حضور طرفین دارد؟
خیر، اصولاً رسیدگی بر اساس اسناد و مدارک کتبی انجام میشود، مگر اینکه هیأت عمومی حضور نماینده دستگاه یا خواهان را برای ادای توضیحات لازم بداند.
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.
🗺 نقشه: نزدیک‌ترین دادگاهِ صالح برای این دعوا
صفحه‌های مرتبط
- به زبانِ ساده: توضیحِ ساده برای همه
- راهنمای کامل: راهنمای جامع ابطال مصوبات و مقررات دولتی در دیوان عدالت اداری
- جرم: اظهارنظر به نفع یکی از طرفین در مقابل اخذ وجه یا مال توسط داور یا ممیز یا کارشناس
- جرم: اخذ وجه یا مال یا سند از موکل با توسل به حیله توسط وکیل
- جرم: وصول وجه یا مالی به نفع دولت یا شهرداری بر خلاف قانون یا زیاده بر مقررات قانونی یا اخذ وجه یا مال و یا امر به اخذ آن توسط مسئولین و مستخدمین و مامورین دولتی مربوطه
- جرم: اخذ وجه نقد یا فایده دیگر یا وعده یا تعهد برای خود یا شخص ثالث در ازای اعمال نفوذ نزد یکی از مستخدمین دولتی یا شهرداری یا کشوری یا مامورین به خدمات عمومی
قوانین و مواد
- قانون بودجه سال 1400 کل کشور
- تبصره 6:…آنها توزیع میشود. ه ـ مطابق ماده (۱۲) قانون الحاق برخی مواد به قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت (۲) به هر یک از وزارتخانه‌های نفت و نیرو از طریق شرکت‌های تابعه ذی‌ربط اجازه داده میشود ماهانه از هر واحد مسکونی مشترکان گاز مبلغ دو هزار (۲۰۰۰) ریال، از هر … … …سپرده‌های اشخاص نزد بانک و مؤسسه مالی و اعتباری در هر سال می‌شوند. این جریمه‌ها از طریق مقررات قانون مزبور قابل مطالبه و وصول خواهد بود. شرکت‌های بیمه مکلفند اطلاعات هویتی، مالی و اقتصادی اشخاص حقیقی و حقوقی درخواست‌شده را به ترتیبی که سازمان امور مالیاتی کشور… … …طرح سند کلان شبکه ملی اطلاعات در افق ۱۴۰۰ را محقق نماید. ۵ـ ۲ـ مسؤولیت صدور مجوز و تنظیم مقررات صوت و تصویر فراگیر و نظارت بر آن، منحصراً بر عهده سازمان تنظیم مقررات رسانه‌های صوت و تصویر فراگیر(ساترا) سازمان صدا و سیما است. سازمان صدا و سیما موظف است در راستا…
آرا، نظریات، مقررات و دکترینِ مرتبط 501
عینِ عبارت · ابطال …رابر مبلغ عوارض پروانه ساختماني و به عنوان وجه التزام جلوگيري از ارتكاب تخلّفات ساختماني است، از تاريخ تصويب ابطال شد » جهت درج در روزنامه رسمي به پيوست ارسال مي گردد. مديركل هيأت عمومي و هيأت…
مشابه · لغو …راي هيأت عمومي هرچند براساس بند 16 ماده 80 قانون تشكيلات، وظايف و انتخابات شوراهاي اسلامي كشور و انتخاب شهرداران مصوب سال 1375 با اصلاحات بعدي، تصويب لوايح برقراري يا لغو عوارض شهر…
عینِ عبارت · ابطال خ. م.: در این پرونده، شاکی درخواست ابطال بند 2-13 از ماده 2 تعرفه عوارض سال 1399 شورای اسلامی شهر تبریز را دارد. این بند به منظور جلو…
مشابه · لغو …کیلات، وظایف و انتخابات شوراهای اسلامی کشور و انتخاب شهرداران مصوب سال 1375 با اصلاحات بعدی، تصویب لوایح برقراری یا لغو عوارض شهر و همچنین تغییر نوع و میزان آن با در نظر گرفتن سیاستهای عمومی دو…
عینِ عبارت · ابطال …عوارض در قالب راهكار جلوگيري از تخلف مالكين واحدهاي تجاري و مجتمع ها بدون اخذ پايان كار از تاريخ تصويب ابطال شد.…
مشابه · لغو …سب مندرجات بند 16 ماده 71 قانون تشكيلات، وظايف و انتخابات شوراهاي اسلامي كشور و انتخاب شهرداران مصوب 1 /3 /1375 و اصلاحات بعدي آن «تصويب لوايح برقراري يا لغو عوارض شهر و همچنين تغيير نوع و ميزا…
عینِ عبارت · ابطال …اختیارات شورا تشخیص داده شده و بر اساس بند 1 ماده 12 و ماده 88 قانون دیوان عدالت اداری مصوب 1392 ابطال میشود.…
مشابه · لغو …انتخابات شورای اسلامی کشور و انتخابات شهرداران مصوب سال 1375 با اصلاحات بعدی، تصویب لوایح و برقراری یا لغو عوارض شهر و همچنین تغییر نوع و میزان آن با در نظر گرفتن سیاست عمومی دولت که از سوی وز…
عینِ عبارت · ابطال خ. م.: موضوع این شکایت، ابطال تعرفه‌های عوارض شماره 2-27 و 2-29 شورای اسلامی شهر کرمان در سال‌های 1398 و 1399 است. این تعر…
مشابه · لغو …انون تشکیلات، وظایف و انتخابات شوراهای اسلامی کشور و انتخاب شهرداران مصوب 1؍3؍1375 و اصلاحات بعدی آن « تصویب لوایح برقراری یا لغو عوارض شهر و همچنین تغییر نوع و میزان آن در صلاحیت شورای اسلامی…
عینِ عبارت · ابطال خ. م.: موضوع این شکایت، ابطال بندهای 2 و 4 از فصل سوم تعرفه عوارض و بهای خدمات سال‌های 1398 و 1399 شهرداری یزد است که به ت…
مشابه · لغو …رای هیات عمومی الف. هرچند براساس بند 16 ماده 80 قانون تشکیلات، وظایف و انتخابات شوراهای اسلامی کشور و انتخاب شهرداران مصوب سال 1375 با اصلاحات بعدی، تصویب لوایح برقراری یا لغو عوارض شهر…
عینِ عبارت · ابطال …سكوني غيرآپارتماني بدون پروانه و يا مازاد بر پروانه به تصويب شوراي اسلامي اين شهر رسيده از تاريخ تصويب ابطال شد .…
مشابه · لغو …شد و پس از بحث و بررسي با اكثريت آراء به شرح زير به صدور رأي مبادرت كرده است . رأي هيأت عمومي الف .…
عینِ عبارت · ابطال خ. م.: در این پرونده، شاکی درخواست ابطال تبصره 7 ماده 11 عوارض محلی سال 1399 شهرداری اراک را مطرح کرده است. وی این درخواست را به دلیل…
مشابه · لغو …شاکی استدلال می‌کند که این مصوبه با قانون لغو حق مرغوبیت مصوب 1360 و تبصره 4 ماده 10 لایحه قانونی نحوه خرید و تملک اراضی مغایرت دارد و شور…
عینِ عبارت · ابطال …تبصره ۲ : در صورت ارائه اسناد حمل پس از مهلت هاي مذكور، پذيرش اسناد حمل ارائه شده، منوط به ابطال گواهي ثبت آماري مأخوذه به ميزان مانده وصولي (برات) اسنادي و اخذ گواهي ثبت آماري جديد به مي…
عینِ عبارت · ابطال …تبصره 2: در صورت ارایه اسناد حمل پس از مهلت های مذکور، پذیرش اسناد حمل ارایه شده، منوط به ابطال گواهی ثبت آماری مأخوذه به میزان مانده وصولی (برات) اسنادی و اخذ گواهی ثبت آماری جدید به میزان…
عینِ عبارت · ابطال …ارض محلي سال 1400 شهرداري اراك كه متضمن اخذ بهاي خدمات وصول چك و بهاي خدمات وصول ضمانت نامه هاي بانكي است از تاريخ تصويب ابطال شد» جهت درج در روزنامه رسمي به پيوست ارسال مي گردد. مدير كل هيأت ع…
مشابه · لغو …مطابق بند 16 ماده 80 قانون تشكيلات، وظايف و انتخابات شوراهاي اسلامي كشور و انتخاب شهرداران مصوب 1375 تصويب لوايح برقراري يا لغو عوارض شهر و همچنين تغ…
عینِ عبارت · ابطال …خ. م.: در پرونده شماره 94/1109، موضوع شکایت ابطال تصویبنامه شماره 39136/ت50580ک-1393/04/11 وزیران عضو کمیسیون لوایح مطرح شده است که به درخواس…
مشابه · لغو …دهنده (معاونت حقوقی رئیس‌جمهور) ادعا کرده است که فروش ملک مشمول تبانی بوده و به همین دلیل، مصوبه لغوکننده به منظور حفظ مصالح عمومی و بیت‌المال صادر شده است.…
عینِ عبارت · ابطال …ل 1400 شهرداري كهريزك با عنوان بهاي خدمات آتش‌سوزي و انفجار كه متضمن وضع عوارض مضاعف است از تاريخ تصويب ابطال شد.…
عینِ عبارت · ابطال …چکیده: بخشنامه غیرمالی دانستن اسناد اقرار به وصول، بذل، ابراء ذمه زوج و هبه مهریه ابطال نشد شماره پرونده: هـ ت / ۰ ۲ ۰ ۰ ۴ ۸ ۳ شماره دادنامه : ۱ ۴ ۰ ۲ ۳ ۱ ۳ ۹ ۰ ۰ ۰ ۲ ۵ ۲ ۹ ۴ ۴ ۹ تار…
مشابه · لغو …(شماره ۳ ۲ ۰ ۱/۷ ۰ مورخ ۱ ۹/۰ ۵/۱ ۳ ۹ ۳ – ردیف ۲ ۲ ۳ مجموعه بخشنامه‌های ثبتی) و سایر مقررات مغایر لغو می‌گردد.…
عینِ عبارت · ابطال …خ. م.: در پرونده شماره 94/1058، موضوع شکایت ابطال بندهای 3، 4 و 5 از بخش 12 فصل دوم تعرفه عوارض و بهای خدمات شورای اسلامی شهر کرج در سال 1394…
عینِ عبارت · ابطال …امي شهر اراك درخصوص عوارض بر ارزش افزوده ناشي از اجراي طرح‌هاي تعريض يا توسعه معابر شهري (عوارض برحق مشرفيت) به تبعيت از نظر فقهاي شوراي نگهبان از تاريخ تصويب ابطال شد.» جهت درج در روزنامه رسمي…
مشابه · لغو …اسلامي شهر اراك را خواستار شده و در جهت تبيين خواسته به طور خلاصه اعلام كرده است كه: "1ـ مغايرت با قانون: در باب غيرقانوني بودن مصوبه، مصوبات معنونه مغاير و حتي مخالف با قانون راجع به لغو حق…
عینِ عبارت · ابطال …3 ماده 37 تعرفه عوارض محلي سال 1401 شهرداري سمنان كه متضمن اخذ وجه جهت طرح پرونده در كميسيون ماده 5 است و به تصويب شوراي اسلامي اين شهر رسيده از تاريخ تصويب ابطال شد» جهت درج در روزنامه رسمي به…
عینِ عبارت · ابطال …سال 1400 شوراي اسلامي شهر مراغه كه متضمن تعيين عوارض براي اراضي كمتر از 500 مترمربع است از تاريخ تصويب ابطال شد.…
عینِ عبارت · ابطال …شماره 192 مورخ 1397/07/11 هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری خ. م.: موضوع این پرونده، ابطال تبصره‌های 1، 3، 4 و 5 مصوبه شماره 5676/94/ص شورای اسلامی شهر شیراز در خصوص عوارض تابلوها است…
مشابه · لغو …80 قانون تشکیلات، وظایف و انتخابات شوراهای اسلامی کشور و انتخاب شهرداران مصوب سال 1375 تصویب لوایح برقراری یا لغو عوارض شهر و همچنین تغییر نوع و میزان آن با در نظر گرفتن سیاست های عمومی دولت ک…
عینِ عبارت · ابطال رای شماره 140331390000249728 مورخ 1403/02/04 هیات عمومی دیوان عدالت اداری خ. م.: موضوع شکایت، ابطال بند 24-1-11 از ماده 24 تعرفه عوارض محلی و بهای خدمات سال 1400 شهرداری اراک است. شاکی به دلیل…
مشابه · لغو …بند 16 ماده 80 قانون تشکیلات، وظایف و انتخابات شوراهای اسلامی کشور و انتخاب شهرداران مصوب 1375 تصویب لوایح برقراری یا لغو عوارض شهر و همچنین تغییر نوع و میزان آن با در نظر گرفتن سیاست های عموم…
عینِ عبارت · ابطال …مرجع رسيدگي: هيأت عمومي ديوان عدالت اداري. شاكي: سازمان بازرسي كل كشور. موضوع شكايت و خواسته: ابطال بندهاي 10 و 11 و 13 مصوبه چهل و سومين جلسه شوراي اسلامي شهر تهران. مقدمه: سازمان بازرسي كل كشو…
مشابه · لغو …تخابات شوراهاي اسلامي كشور و انتخاب شهرداران، شوراهاي اسلامي تنها صلاحيت تصويب لوايح برقراري يا لغو عوارض شهري و تعيين نوع و ميزان آن و همچنين نظارت بر امور تماشا خانهها، سينماها و ديگر اماكن ع…
عینِ عبارت · ابطال رای شماره 309 مورخ 1395/12/25 هیات تخصصی عمران دیوان عدالت اداری خ. م.: موضوع شکایت ارائه‌شده، ابطال تبصره 3 بند 10 عوارض ابقای ساختمان سال 1395 است.…
مشابه · لغو …6 قانون تشکیلات، وظایف و انتخابات شوراهای اسلامی کشور و انتخاب شهرداران مصوب 1375 تصویب لوایح برقراری یا لغو عوارض شهر و همچنین تغییر نوع و میزان آن با در نظر گرفتن سیاست های عمومی دولت که از س…
عینِ عبارت · ابطال …خ. م.: پرونده با کلاسه 56/83 به موضوع ابطال تبصره بند (ب) تصویبنامه شماره 40894/ت26986ه مورخ 26/11/81 هیات وزیران و نامه شماره 10214/100…
مشابه · لغو …10214/100/140 مورخ 6/12/81 رئیس سازمان هواپیمایی کشوری مربوط میشود. خواسته اصلی در این پرونده، لغو مصوبه‌های مذکور به دلیل عدم رعایت فرآیند قانونی در صدور مجوز ساخت فرودگاه جدید عسلویه و نادی…
عینِ عبارت · ابطال …ض در زمان صدور گواهي عدم خلاف، پايانكار و بناهاي ساخته شده بدون پروانه در صورت ابقا است از تاريخ تصويب ابطال شد .…
عینِ عبارت · ابطال …شاکی : آقای … و خانم … با وکالت آقای … شکایت: شورای اسلامی شهر شیراز موضوع شکایت و خواسته : ابطال بندهای (ب) و (ج) ردیف 4 از تعرفه شماره 3 از مصوبه شماره 98/3861 /ص- 1398/11/6 تحت عنوان عوارض ص…
مشابه · لغو …، وظایف و انتخابات شوراهای اسلامی کشور و انتخاب شهرداران مصوب سال 1375 با اصلاحات بعدی، تصویب لوایح برقراری یا لغو عوارض شهر و همچنین تغییر نوع و میزان آن با در نظر گرفتن سیاست های عمومی دولت ک…
عینِ عبارت · ابطال خ. م.: موضوع این شکایت، ابطال بند 6 ماده 2 تعرفه عوارض و بهای خدمات محلی سال 1400 شورای اسلامی شهر اراک است. بر اساس این ب…
مشابه · لغو …: مطابق بند 16 قانون تشکیلات، وظایف و انتخابات شوراهای اسلامی کشور و انتخاب شهرداران مصوب سال 1375 تصویب لوایح برقراری یا لغو عوارض شهر و همچنین تغییر نوع و میزان آن با در نظر گرفتن سیاست عمومی…
عینِ عبارت · ابطال …شاكي: 1- آقاي فتحاله مؤيدي 2- آقاي محمد دهش 3- آقاي سيدحميد جوادي. موضوع شكايت و خواسته: ابطال دستورالعمل شماره 1774 مورخ 18/10/1380 شوراي اسلامي شهر كرمان.…
مشابه · لغو …بند 16 از ماده 71 قانون تشكيل شوراهاي اسلامي استناد مينمايد به اين شرح «تصويب لوايح برقراري يا لغو عوارض شهر و همچنين تغيير نوع و ميزان آن با در نظر گرفتن سياست عمومي دولت كه از سوي وزارت كشور…
عینِ عبارت · ابطال …شاكي: آقاي حسين نمازي و خانم پروين خرم روز با وكالت آقاي مهدي شاهدي طرف شكايت: شوراي اسلامي شهر شيراز…
مشابه · لغو …رسيدگي به بندهاي (ب) و (ج) رديف 4 از تعرفه شماره 3 از مصوبه شماره 98/3861/ص ـ 1398/11/6 تحت عنوان عوارض صدور پروانه ساختماني باغ…
عینِ عبارت · ابطال رای شماره 140231390003001715 مورخ 1402/11/17 هیات عمومی دیوان عدالت اداری خ. م.: موضوع شکایت، ابطال بندهای (ب) و (ج) ردیف 4 از تعرفه شماره 3 مصوبه شماره 98/3861/ص-1398/11/06 شورای اسلامی شهر ش…
مشابه · لغو …لات، وظایف و انتخابات شوراهای اسلامی کشور و انتخاب شهرداران مصوب سال 1375 با اصلاحات بعدی، تصویب لوایح برقراری یا لغو عوارض شهر و همچنین تغییر نوع و میزان آن با در نظر گرفتن سیاست های عمومی دول…
عینِ عبارت · ابطال …ﮐﻪ ﺑﺮاﺳﺎس آن ﻣﻘﺮر ﺷﺪه اﺳﺖ ﻫﺰﯾﻨﻪ اﺟﺮاي رأي ﻗﻠﻊ ﺑﻨﺎ ﺑﻪ اﺿﺎﻓﻪ ﺻﺪي ده از ﻣﺎﻟﮏ درﯾﺎﻓﺖ ﻣﯽﺷﻮد از ﺗﺎرﯾﺦ ﺗﺼﻮﯾﺐ اﺑﻄﺎل شد» جهت درج در روزنامه رسمي به پيوست ارسال مي گردد.…
مشابه · لغو …رابعاً: مطابق بند 16 قانون تشكيلات، وظايف و انتخابات شوراهاي اسلامي كشور و انتخاب شهرداران مصوب سال 1375 تصويب لوايح برقراري يا لغو عوارض شهر و همچنين تغيير نوع و ميزا…