دعاوی دیوان عدالت اداری › دعاوی دیوان عدالت اداری › ابطال مصوبات و مقررات
فعلاً ناقص و غیرقابلِ استناد
دعوای ابطال مقررات متضمن اخذ وجه بدون مجوز قانونی
راهنمای دعوای ابطال مقررات متضمن اخذ وجه بدون مجوز قانونی
- تعریف
- ابطال مقررات متضمن اخذ وجه بدون مجوز قانونی زمانی مطرح میشود که یک نهاد دولتی، سازمان عمومی یا شورای اسلامی شهر، بدون داشتن اختیار قانونی یا مغایر با قوانین، اقدام به وضع مصوبه، بخشنامه یا آیین‌نامه‌ای برای دریافت وجه (مانند عوارض، بهاء خدمات یا هزینه‌های نامعمول) از شهروندان کرده باشد. این دعوا به منظور حفظ حقوق مالی شهروندان و جلوگیری از وضع مالیات یا عوارض خودسرانه اقامه میشود. دیوان عدالت اداری مرجع تخصصی رسیدگی به این دست از مقررات خلاف قانون است.
- خواهان و خوانده
- خواهان: شخص حقیقی یا حقوقی متذکر خسارت یا ذینفع (مانند شهروند، شرکت تجاری، یا اتحادیه صنفی)؛ خوانده: مرجع وضع‌کننده مقرره یا مصوبه مورد اعتراض (وزارتخانه، سازمان دولتی، شورای شهر، و غیره).
- ماهیت
- غیرمالی؛ ترافعی.
- مرجع صالح
- هیأت عمومی یا هیأت‌های تخصصی دیوان عدالت اداری (مستقر در تهران).
- مستندات قانونی
- اصل ۵۱ قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، قانون دیوان عدالت اداری.
- مدارک لازم
- نسخه مصدق یا تصویر برابر اصل مصوبه یا مقرره مورد اعتراض، دلایل اثبات ذینفع بودن خواهان، تصویر کارت ملی و شناسنامه، لایحه تبیین دلیل مغایرت با قانون.
- مهلت‌ها
- طرح شکایت در دیوان عدالت اداری برای ابطال مصوبات در هیأت عمومی طبق قانون دیوان عدالت اداری معمولاً محدود به زمان خاصی نیست، اما اعتراض به تصمیمات موردی دارای مهلت‌های قانونی (معمولاً ۳ ماه برای اتباع داخل کشور از تاریخ ابلاغ) است.
- هزینه
- هزینه دادرسی دعاوی غیرمالی در دیوان عدالت اداری طبق تعرفه‌های قانونی مصوب سالانه محاسبه میشود.
- مراحل
- ۱. تنظیم دادخواست به طرفیت مرجع وضع‌کننده مصوبه ۲. ثبت دادخواست از طریق دفاتر خدمات الکترونیک قضایی یا سامانه سجام دیوان عدالت اداری ۳. ارجاع پرونده به هیأت تخصصی مربوطه ۴. تبادل لوایح و ارسال نسخه دوم دادخواست به خوانده جهت دفاع ۵. بررسی در هیأت تخصصی و سپس طرح در هیأت عمومی ۶. صدور رأی و ابلاغ آن ۷. انتشار رأی هیأت عمومی در روزنامه رسمی کشور.
- نکات و اشتباهات رایج
- ۱. اشتباه در تعیین مرجع صالح (طرح دعوا در دادگاه‌های عمومی به جای دیوان عدالت اداری). ۲. عدم پیوست کردن متن دقیق مصوبه مورد اعتراض. ۳. عدم اثبات سمت یا ذینفع بودن خواهان در اعتراض به مصوبه. ۴. خلط بین «ابطال مقرره» و «اعتراض به تصمیم اداری موردی».
نمونهٔ خواسته
تقاضای ابطال مصوبه شماره [...] مورخ [...] صادره از [نام مرجع وضع‌کننده] ناظر بر اخذ وجه بدون مجوز قانونی تحت عنوان [...]
نمونهٔ شرحِ دادخواست
پرسش‌های متداول
آیا ابطال مصوبه اثر عطف به ما سبق دارد؟
به طور کلی آرای هیأت عمومی دیوان عدالت اداری از زمان صدور نافذ است، مگر در مواردی که هیأت عمومی با استناد به ماده قانون مربوطه، ابطال را از تاریخ تصویب مصوبه اعلام نماید.
آیا برای طرح این دعوا حتماً باید خسارت مالی به خواهان وارد شده باشد؟
خواهان باید ذینفع باشد، یعنی اجرای آن مقرره به نحوی به حقوق قانونی وی خلل وارد کرده یا تکلیفی بر دوش او گذاشته باشد.
آیا پس از ابطال مصوبه میتوان وجوه پرداختشده قبلی را پس گرفت؟
بله، با اخذ رأی قطعی ابطال مصوبه از دیوان عدالت اداری، میتوان با استناد به آن رأی و تقدیم دادخواست حقوقی مطالبه وجه به دادگاه عمومی، وجوهی را که بدون مجوز اخذ شده است پس گرفت.
آیا رسیدگی در هیأت عمومی دیوان نیاز به حضور طرفین دارد؟
خیر، اصولاً رسیدگی بر اساس اسناد و مدارک کتبی انجام میشود، مگر اینکه هیأت عمومی حضور نماینده دستگاه یا خواهان را برای ادای توضیحات لازم بداند.
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.
صفحه‌های مرتبط
- به زبانِ ساده: توضیحِ ساده برای همه
- راهنمای کامل: راهنمای جامع ابطال مصوبات و مقررات دولتی در دیوان عدالت اداری
- جرم: اظهارنظر به نفع یکی از طرفین در مقابل اخذ وجه یا مال توسط داور یا ممیز یا کارشناس
- جرم: اخذ وجه یا مال یا سند از موکل با توسل به حیله توسط وکیل
- جرم: وصول وجه یا مالی به نفع دولت یا شهرداری بر خلاف قانون یا زیاده بر مقررات قانونی یا اخذ وجه یا مال و یا امر به اخذ آن توسط مسئولین و مستخدمین و مامورین دولتی مربوطه
- جرم: اخذ وجه نقد یا فایده دیگر یا وعده یا تعهد برای خود یا شخص ثالث در ازای اعمال نفوذ نزد یکی از مستخدمین دولتی یا شهرداری یا کشوری یا مامورین به خدمات عمومی
قوانین و مواد
- قانون بودجه سال 1400 کل کشور
- تبصره 6:…آنها توزیع میشود. ه ـ مطابق ماده (۱۲) قانون الحاق برخی مواد به قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت (۲) به هر یک از وزارتخانه‌های نفت و نیرو از طریق شرکت‌های تابعه ذی‌ربط اجازه داده میشود ماهانه از هر واحد مسکونی مشترکان گاز مبلغ دو هزار (۲۰۰۰) ریال، از هر … … …سپرده‌های اشخاص نزد بانک و مؤسسه مالی و اعتباری در هر سال می‌شوند. این جریمه‌ها از طریق مقررات قانون مزبور قابل مطالبه و وصول خواهد بود. شرکت‌های بیمه مکلفند اطلاعات هویتی، مالی و اقتصادی اشخاص حقیقی و حقوقی درخواست‌شده را به ترتیبی که سازمان امور مالیاتی کشور… … …طرح سند کلان شبکه ملی اطلاعات در افق ۱۴۰۰ را محقق نماید. ۵ـ ۲ـ مسؤولیت صدور مجوز و تنظیم مقررات صوت و تصویر فراگیر و نظارت بر آن، منحصراً بر عهده سازمان تنظیم مقررات رسانه‌های صوت و تصویر فراگیر(ساترا) سازمان صدا و سیما است. سازمان صدا و سیما موظف است در راستا…
آرا، نظریات، مقررات و دکترینِ مرتبط 501
عینِ عبارت · ابطال …رابر مبلغ عوارض پروانه ساختماني و به عنوان وجه التزام جلوگيري از ارتكاب تخلّفات ساختماني است، از تاريخ تصويب ابطال شد » جهت درج در روزنامه رسمي به پيوست ارسال مي گردد. مديركل هيأت عمومي و هيأت…
عینِ عبارت · ابطال خ. م.: در این پرونده، شاکی درخواست ابطال بند 2-13 از ماده 2 تعرفه عوارض سال 1399 شورای اسلامی شهر تبریز را دارد. این بند به منظور جلو…
عینِ عبارت · ابطال …تبصره ۲ : در صورت ارائه اسناد حمل پس از مهلت هاي مذكور، پذيرش اسناد حمل ارائه شده، منوط به ابطال گواهي ثبت آماري مأخوذه به ميزان مانده وصولي (برات) اسنادي و اخذ گواهي ثبت آماري جديد به مي…
عینِ عبارت · ابطال …تبصره 2: در صورت ارایه اسناد حمل پس از مهلت های مذکور، پذیرش اسناد حمل ارایه شده، منوط به ابطال گواهی ثبت آماری مأخوذه به میزان مانده وصولی (برات) اسنادی و اخذ گواهی ثبت آماری جدید به میزان…
عینِ عبارت · ابطال …ل 1400 شهرداري كهريزك با عنوان بهاي خدمات آتش‌سوزي و انفجار كه متضمن وضع عوارض مضاعف است از تاريخ تصويب ابطال شد.…
عینِ عبارت · ابطال …خ. م.: در پرونده شماره 94/1058، موضوع شکایت ابطال بندهای 3، 4 و 5 از بخش 12 فصل دوم تعرفه عوارض و بهای خدمات شورای اسلامی شهر کرج در سال 1394…
عینِ عبارت · ابطال …3 ماده 37 تعرفه عوارض محلي سال 1401 شهرداري سمنان كه متضمن اخذ وجه جهت طرح پرونده در كميسيون ماده 5 است و به تصويب شوراي اسلامي اين شهر رسيده از تاريخ تصويب ابطال شد» جهت درج در روزنامه رسمي به…
عینِ عبارت · ابطال …سال 1400 شوراي اسلامي شهر مراغه كه متضمن تعيين عوارض براي اراضي كمتر از 500 مترمربع است از تاريخ تصويب ابطال شد.…
عینِ عبارت · ابطال خ. م.: موضوع این شکایت، ابطال بندهای 2 و 4 از فصل سوم تعرفه عوارض و بهای خدمات سال‌های 1398 و 1399 شهرداری یزد است که به ت…
عینِ عبارت · ابطال …ض در زمان صدور گواهي عدم خلاف، پايانكار و بناهاي ساخته شده بدون پروانه در صورت ابقا است از تاريخ تصويب ابطال شد .…
عینِ عبارت · ابطال …سكوني غيرآپارتماني بدون پروانه و يا مازاد بر پروانه به تصويب شوراي اسلامي اين شهر رسيده از تاريخ تصويب ابطال شد .…
عینِ عبارت · ابطال …شاکی: خانم … شکایت: شورای اسلامی شهر گرگان- شهرداری گرگان موضوع شکایت و خواسته: ابطال بند 1 ماده 3 تعرفه عوارض محلی و بهای خدمات سال 1400 شورای اسلامی شهر گرگان گردش کار: شاکی…
عینِ عبارت · ابطال …شاكي: خانم رقيه جبلي طرف شكايت: شوراي اسلامي شهر گرگان ـ شهرداري گرگان موضوع شكايت و خواسته: ابطال بند 1 ماده 3 تعرفه عوارض محلي و بهاي خدمات سال 1400 شوراي اسلامي شهر گرگان گرد…
عینِ عبارت · ابطال …شماره 140231390000309702 مورخ 1402/02/12 هیات عمومی دیوان عدالت اداری خ. م.: موضوع این شکایت، ابطال بند 1 ماده 3 تعرفه عوارض محلی و بهای خدمات سال 1400 شورای اسلامی شهر گرگان است. شاکی به استن…
عینِ عبارت · ابطال خ. م.: موضوع شکایت در این پرونده، ابطال عوارضی است که شورای اسلامی شهرستان مینودشت در سال 1392 بابت تردد دستگاه‌ها و خودروهای سنگین…
عینِ عبارت · ابطال خ. م.: در این پرونده، شاکی درخواست ابطال فصل پنجم تعرفه عوارض محلی و بهای خدمات سال 1400 شورای اسلامی شهر کهریزک را به دلیل وضع عوارض…
عینِ عبارت · ابطال …خ. م.: در پرونده به شماره 207/77، موضوع ابطال بخشنامه شماره 605/و مورخ 1367/01/09 سازمان زمین شهری مورد بررسی قرار گرفت. شاکی به دلیل دریا…
عینِ عبارت · ابطال …مرجع رسيدگي: هيأت عمومي ديوان عدالت اداري. شاكي: آقاي مهدي به آبادي. موضوع شكايت و خواسته: ابطال مصوبه شماره 142 مورخ 29/11/1379 شوراي اسلامي شهر گرگان.…
عینِ عبارت · ابطال …اختیارات شورا تشخیص داده شده و بر اساس بند 1 ماده 12 و ماده 88 قانون دیوان عدالت اداری مصوب 1392 ابطال میشود.…
عینِ عبارت · ابطال …ارض محلي سال 1400 شهرداري اراك كه متضمن اخذ بهاي خدمات وصول چك و بهاي خدمات وصول ضمانت نامه هاي بانكي است از تاريخ تصويب ابطال شد» جهت درج در روزنامه رسمي به پيوست ارسال مي گردد. مدير كل هيأت ع…
عینِ عبارت · ابطال …شاکی: سازمان بازرسی کل کشور طرف شکایت: شورای اسلامی شهر سمنان موضوع شکایت و خواسته: ابطال سطر 3 ماده 37 مندرج در صفحه 48 تعرفه عوارض و بهای خدمات سال 1401 شهرداری سمنان گردش کار…
عینِ عبارت · ابطال رای شماره 2108 و 2109 مورخ 1397/12/07 هیات عمومی دیوان عدالت اداری خ. م.: شکایت به منظور ابطال ماده 12 مصوبه مورخ 23 تیر 1394 هیات امنای دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی ایران ار…
عینِ عبارت · ابطال رای شماره 140331390000249728 مورخ 1403/02/04 هیات عمومی دیوان عدالت اداری خ. م.: موضوع شکایت، ابطال بند 24-1-11 از ماده 24 تعرفه عوارض محلی و بهای خدمات سال 1400 شهرداری اراک است. شاکی به دلیل…
عینِ عبارت · ابطال خ. م.: موضوع شکایت، ابطال تعرفه شماره 1131 از دفترچه عوارض و بهای خدمات سال 1400 شورای اسلامی شهر کاشان است. شاکی با ا…
عینِ عبارت · ابطال …عوارض در قالب راهكار جلوگيري از تخلف مالكين واحدهاي تجاري و مجتمع ها بدون اخذ پايان كار از تاريخ تصويب ابطال شد.…
عینِ عبارت · ابطال …خ. م.: در پرونده با کلاسه 55/76 به تاریخ 16 خرداد 1377، شاکی خواستار ابطال ماده 249 آیین‌نامه اجرای مفاد اسناد رسمی لازم‌الاجرا مصوب 6/4/55 وزارت دادگستری به دلیل مغای…
عینِ عبارت · ابطال …خ. م.: در پرونده شماره 43.78، شاکی درخواست ابطال بخشنامه شماره 2478.…
عینِ عبارت · ابطال خ. م.: موضوع این شکایت، ابطال تعرفه‌های عوارض شماره 2-27 و 2-29 شورای اسلامی شهر کرمان در سال‌های 1398 و 1399 است. این تعر…
عینِ عبارت · ابطال …شاکی: آقای … طرف شکایت: شورای اسلامی شهر مراغه موضوع شکایت و خواسته: ابطال بند 28 از ماده 3 تعرفه عوارض و بهای خدمات سال 1400 شورای اسلامی شهر مراغه گردش کار: شاکی ب…
عینِ عبارت · ابطال …ه ارزش معاملاتي ساختمان‌ها براي سال‌هاي 1375 الي 1399 كه متضمن تسري مقررات موضوع اين مصوبه به گذشته است، از تاريخ تصويب ابطال شد/ 2ـ بخش اول مصوبه مذكور با موضوع اصلاحيه ارزش معاملاتي ساختمان‌ها…