دعاوی دیوان عدالت اداری › دعاوی دیوان عدالت اداری › دعاوی عمومی اداری و خسارت
فعلاً ناقص و غیرقابلِ استناد
دعوای شکایت از اقدام غیرقانونی دستگاه دولتی
راهنمای دعوای شکایت از اقدام غیرقانونی دستگاه دولتی
- تعریف
- این دعوا زمانی مطرح می‌شود که یکی از وزارتخانه‌ها، سازمانها، مؤسسات یا شرکت‌های دولتی، شهرداری‌ها یا واحدهای وابسته، اقدامی برخلاف قوانین و مقررات انجام داده و به حقوق اشخاص حقیقی یا حقوقی خدشه وارد کرده باشد. هدف از این شکایت، ابطال آن اقدام یا توقف عملیات مأموران دولتی و جبران خسارت احتمالی است. این دعوا در چارچوب صلاحیت دیوان عدالت اداری قابل طرح و رسیدگی است.
- خواهان و خوانده
- خواهان: شخص زیان‌دیده یا ذی‌نفع از اقدام غیرقانونی؛ خوانده: دستگاه دولتی یا مأمور دولتیِ اقدام‌کننده.
- ماهیت
- غیرمالی (در صورت مطالبه خسارت مالی، جنبه مالی نیز می‌یابد)؛ ترافعی.
- مرجع صالح
- دیوان عدالت اداری (شعبه بدوی دیوان عدالت اداری).
- مستندات قانونی
- قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری، اصول قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران (به‌ویژه اصل ۱۵۶ و ۱۷۳).
- مدارک لازم
- کارت ملی و شناسنامه، مدارک مثبت سمت یا ذی‌نفع بودن، مستندات و ادله مربوط به اقدام غیرقانونی دستگاه دولتی، تصویر ابلاغیه یا مکاتبات با دستگاه مربوطه.
- مهلت‌ها
- مهلت تقدیم دادخواست برای اشخاص مقیم ایران سه ماه از تاریخ ابلاغ تصمیم یا اقدام دستگاه دولتی است (مگر در موارد عذر موجه). مهلت تجدیدنظرخواهی ۲۰ روز از تاریخ ابلاغ رأی شعبه بدوی است.
- هزینه
- بر اساس تعرفه خدمات قضایی در دیوان عدالت اداری برای دعاوی غیرمالی (و در صورت مطالبه خسارت مالی، مطابق ارزش خواسته در مرحله اجرا).
محاسبه بر پایهٔ همین متن است؛ مبلغِ قطعی را دفترِ خدماتِ قضایی اعلام میکند.
- مراحل
- ۱. ثبت‌نام در سامانه ثنا ۲. تنظیم دادخواست حقوقی و اداری ۳. ثبت دادخواست از طریق دفاتر خدمات الکترونیک قضایی یا سامانه سجک دیوان عدالت اداری ۴. ارجاع به شعبه بدوی ۵. تبادل لوایح و دفاعیه خوانده ۶. صدور رأی ۷. تجدیدنظرخواهی (در صورت نیاز) ۸. اجرای حکم.
- نکات و اشتباهات رایج
- ۱. عدم رعایت مهلت سه‌ماهه قانونی برای اعتراض. ۲. طرح دعوا در دادگاه‌های عمومی حقوقی به‌جای دیوان عدالت اداری. ۳. عدم تعیین دقیق اقدامِ مورد اعتراض از سوی دستگاه دولتی. ۴. نداشتن دلیل کافی بر غیرقانونی بودن اقدام.
نمونهٔ خواسته
تقاضای نقض و ابطال اقدام غیرقانونی [نام دستگاه دولتی] موضوع [شرح مختصر اقدام] و جبران خسارت وارده.
نمونهٔ شرحِ دادخواست
پرسش‌های متداول
آیا برای شکایت از ادارات دولتی باید ابتدا به خود اداره مراجعه کرد؟
بله، معمولاً پیگیری اداری و ثبت اعتراض در خود سازمان مفید است، اما شرط اصلی برای طرح دعوا در دیوان، وجود اقدام یا تصمیم قطعی از سوی دستگاه است.
آیا دیوان عدالت اداری خسارت مالی را هم مطالبه میکند؟
بله، ضمن اعتراض به اقدام غیرقانونی، میتوان مطالبه خسارت نیز نمود.
مهلت شکایت چقدر است؟
برای اشخاص مقیم ایران، سه ماه از تاریخ اطلاع یا ابلاغ تصمیم یا اقدام است.
آیا رسیدگی در دیوان نیاز به حضور دارد؟
اصطلاحاً بر اساس اسناد و لوایح است، مگر در مواردی که شعبه حضور طرفین را لازم بداند.
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.
🗺 نقشه: نزدیک‌ترین دادگاهِ صالح برای این دعوا
صفحه‌های مرتبط
- به زبانِ ساده: توضیحِ ساده برای همه
- راهنمای کامل: راهنمای جامع دعاوی عمومی اداری و نحوه مطالبه خسارت از ادارات دولتی
- قرارداد: قرارداد پیش‌خرید اعیانی مسکن دولتی و تعاونی‌ها
- نمونه‌متن: شکواییه در خصوص دستگیری و بازداشت غیرقانونی
- نمونه‌متن: شکواییه در خصوص بازداشت غیرقانونی
- نمونه‌متن: جلوگیری از اقدامات غیرقانونی و ممانعت از حق شخص ثالث در ملک
قوانین و مواد
- قانون اصلاحات پیوست معاهده (کنوانسیون) بین المللی ایمنی جان اشخاص در دریا مورخ 1974 (1353) و آیین‌نامه بین المللی امنیت کشتیها و تسهیلات بندری (آی. اس. پی. اس)
- تبصره:…علیه کشتیها، بنادر، پایانه های فراساحلی یا دیگر تسهیلات، با عنایت به این که اعمال غیرقانونی علیه دریانوردی، ایمنی و امنیت جان اشخاص و اموال را به خطر می اندازد، به طور جدی بر عملیات خدمات دریایی تاثیر می گذارد و موجبات سلب اطمینان مردم جهان را نسبت به ایمنی در… … …(که از این پس «سازمان» نامیده می‌شود) تصویب شده، جهت پیشگیری و مقابله با اعمال غیرقانونی علیه کشتیرانی به مفهوم جامع آن، با یادآوری قطعنامه شماره (2001) 1373 شورای امنیت سازمان ملل متحد، مصوب 28 سپتامبر 2001، (1380/7/6) مبنی بر درخواست از کشورها جهت انجام اقدا… … …مشخص کردن این که قطعنامه (14) 584 الف با عنوان اقدامات مربوط به جلوگیری از اعمال غیرقانونی که ایمنی کشتیها و امنیت مسافرین و خدمه آنها را به مخاطره می اندازد، بخشنامه ام اس سی.443 در خصوص اقدامات جلوگیری از اعمال غیرقانونی علیه مسافرین و خدمه روی کشتیها و بخشن…
آرا، نظریات، مقررات و دکترینِ مرتبط 501
عینِ عبارت · شکایت …موضوع مورد حمایت قانون در دعاوی و شکایت های سازمانها و دستگاه های مورد نظر ناظر به اراضی دولتی و ملی و همچنین اراضی مورد حفاظت است…
عینِ عبارت · شکایت خ. م.: موضوع این پرونده، شکایت از شهرداری به دلیل اقدام غیرقانونی در ارزیابی ملکی به عنوان فضای سبز و تملک آن م. ب.. شاکی ا…
عینِ عبارت · شکایت رای شماره 267 مورخ 1401/05/02 هیات تخصصی اداری و امور عمومی دیوان عدالت اداری خ. م.: موضوع شکایت، ابطال مواد 3 و 9 آیین‌نامه نحوه همکاری و کمک دولت به موسسات تعاونی مستخدمین رسمی مصوب سال 1…
عینِ عبارت · شکایت …د 12 و 84 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری، به این نتیجه رسید که بند 3 بخشنامه مورد شکایت مغایر قانون نبوده و رای به رد شکایت صادر کرد.…
عینِ عبارت · شکایت ….. با کد رشته شماره 6447 پذیرفته شده است لیکن علی‌رغم اینکه دوره مذکور روزانه بوده ادارات طرف شکایت اقدام به اخذ شهریه از مشارالیها نموده‌اند لذا به شرح خواسته نسبت به موضوع معترض و تقاضای…
عینِ عبارت · شکایت …ه : هـ ع/ 0003539 شماره دادنامه: 140109970906000267 تاریخ: 02/ 05 /1401 * شاکی : آقای … *طرف شکایت : معاونت حقوقی نهاد ریاست جمهوری *موضوع شکایت و خواسته : ابطال مواد 3 و 9 آیین نامه و نحوه هم…
عینِ عبارت · شکایت …هیات عمومی دیوان عدالت اداری با استناد به ماده 25 قانون دیوان عدالت اداری، به این نتیجه رسید که شکایت شاکی شرایط لازم برای رسیدگی را ندارد و بنابراین موضوع به لحاظ کیفیت مطروحه قابل بررسی نیست.…
عینِ عبارت · شکایت …ن نظر از جمیع اوراق و محتویات پرونده، گزارش مرجع انتظامی به شماره 6105/140501/1/92-1392/11/23، شکایت و اعلام‌جرم اداره امور شعب شمال تهران به شماره 26843/351/16-1392/11/23، تحقیقات انجام‌شده توسط…
عینِ عبارت · شکایت …ن نظر از جمیع اوراق و محتویات پرونده، گزارش مرجع انتظامی به شماره 6105/140501/01/92 - 1392/11/23 ، شکایت و اعلام‌جرم اداره امور شعب شمال تهران به شماره 26843/351/16 - 1392/11/23 ، تحقیقات انجام‌ش…
عینِ عبارت · شکایت …شماره پرونده: 0302517 مرجع رسیدگی: هیات عمومی دیوان عدالت اداری شاکی: آقای … شکایت : دادگستری کل استان خراسان شمالی – اداره کل کارگزینی قضات قوه قضاییه موضوع شکایت و خو…
عینِ عبارت · شکایت …خ. م.: در تاریخ 25 تیر 1402، هیات تخصصی اداری و امور عمومی به شکایت علیه وزارت کشور درباره ابطال بخشنامه شماره 138408 مورخ 10 مهر 1401 رسیدگی کرد. شاکی ادعا کرد…
عینِ عبارت · شکایت …خ. م.: در تاریخ 3 خرداد 1400، هیات تخصصی مالیاتی و بانکی دیوان عدالت اداری به شکایت مربوط به بند (2) ابلاغیه شماره 81509/54 مورخ 5 شهریور 1399 معاون نظارت مالی و خزانه‌دار کل ک…
عینِ عبارت · شکایت …به بند 1 ماده 12 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب 1392، اعلام کرد که نامه مورد شکایت، جنبه موردی دارد و نمی‌تواند به‌عنوان قاعده‌ای عام‌الشمول تلقی شود. بنابراین، رسیدگی به این…
عینِ عبارت · شکایت خ. م.: موضوع این شکایت، ابطال بند 1 ماده 55 تعرفه عوارض و بهای خدمات شهرداری سمنان برای سال‌های 1396 تا 1400 به دلی…
عینِ عبارت · شکایت رای شماره 140231390002587252 مورخ 1402/10/05 هیات عمومی دیوان عدالت اداری خ. م.: موضوع شکایت در این پرونده، ابطال بند 3 و عبارتی از بند 5 بخشنامه شماره 710/213471-1400/12/04 وزارت آموزش…
عینِ عبارت · شکایت رای شماره 140231390000131233 مورخ 1402/01/22 هیات عمومی دیوان عدالت اداری خ. م.: موضوع شکایت، ابطال بخشنامه شماره 25436-1400/05/13 است که از سوی رئیس امور سلامت اداری و دبیرخانه هیات عا…
عینِ عبارت · شکایت خ. م.: در تاریخ 25 مهر 1394، شعبه بدوی دیوان عدالت اداری به شکایت شاکی علیه مشتکی‌عنه در خصوص ابطال انتصاب به عنوان کارشناس ارشد آمار و بازگشت به سمت قبلی رئی…
عینِ عبارت · شکایت خ. م.: موضوع این شکایت، درخواست ابطال بند (3-الف) از بخشنامه شماره 33761-1؍2 مورخ 19 اسفند 1386 وزارت نفت در خصوص ش…
عینِ عبارت · شکایت …مرجع رسیدگی: هیات عمومی دیوان عدالت اداری شاکی: بانک تجارت با وکالت خانم … شکایت: شورای اسلامی شهر گیوی- شهرداری گیوی موضوع شکایت و خواسته: ابطال تعرفه شماره 2-4 با موضوع ب…
عینِ عبارت · شکایت خ. م.: در تاریخ 10 شهریور 1395، شعبه بدوی دیوان عدالت اداری به شکایت فردی از اداره آموزش و پرورش و معاونت توسعه منابع و نیروی انسانی ریاست جمهوری رسیدگی کرد. شاک…
عینِ عبارت · شکایت [در خصوص شکایت شاکی علیه اداره آموزش و پرورش و معاونت توسعه منابع و نیروی انسانی ریاست جمهوری دایر بر الزام ب…
عینِ عبارت · شکایت …تخدامی با استناد به صلاحیت شورای عالی اداری و مواد 45 و 115 قانون مدیریت خدمات کشوری، مقرره مورد شکایت را قانونی دانسته و به رد شکایت رای داده است.…
رای شماره 1474043 مورخ 1402/06/08 هیات تخصصی هیات تخصصی کار، بیمه و تامین اجتماعی دیوان عدالت اداری
عینِ عبارت · شکایت …شماره پرونده:هت/ 0200037شماره دادنامه سیلور: 140231390001474043 تاریخ:08/06/1402 شاکی: آقای … شکایت: جهاد کشاورزی استان فارس موضوع شکایت و خواسته: ابطال بخشنامه شماره 32607 مورخ 19/3/1399 س…
عینِ عبارت · شکایت …شماره پرونده : 0003679 مرجع رسیدگی : هیات عمومی دیوان عدالت اداری شاکی : آقای … شکایت و خواسته : ابطال تصویب نامه راجع به مستثنی شدن بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران از شمول تصویب…
عینِ عبارت · شکایت …شی دیوان عدالت اداری پس از بررسی موضوع، به اتفاق آراء به این نتیجه رسید که بند 2 دستورالعمل مورد شکایت با قوانین و مقررات مربوطه مغایرتی ندارد و بنابراین شکایت شاکی را رد کرد. این رای ظرف 20 روز…
عینِ عبارت · شکایت رای شماره 1457 مورخ 1400/12/24 هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری خ. م.: موضوع این شکایت، ابطال بند (6-2) مربوط به عوارض پذیره واحدهای اداری بدون پروانه یا مازاد بر پروانه در تعرفه…
عینِ عبارت · شکایت …شماره پرونده : 0107594 مرجع رسیدگی : هیات عمومی دیوان عدالت اداری شاکی : آقای … شکایت: وزارت آموزش و پرورش موضوع شکایت و خواسته : ابطال بند 3 بخشنامه شماره 710/213471 - 1400/12/…
عینِ عبارت · شکایت …خ. م.: در تاریخ 4 مرداد 1393، شعبه بدوی دیوان عدالت اداری به شکایت یکی از افراد علیه دو اداره دولتی رسیدگی کرد.…
عینِ عبارت · شکایت خ. م.: موضوع شکایت، ابطال قسمت اخیر بند 46-4 از آیین‌نامه تکمیلی تعرفه‌های برق وزارت نیرو است. بر اساس این بند،…
عینِ عبارت · شکایت خ. م.: موضوع این شکایت، ابطال ماده 17 آیین‌نامه اجرایی تبصره 2 ماده 21 و ماده 121 قانون مدیریت خدمات کشوری است که ب…