سایر دعاوی › کار و کارگر › سایر دعاوی › کار و کارگر › رابطه کار و قرارداد کار
دعوای اختلاف درباره اسقاط حقوق قانونی کارگر
راهنمای دعوای اختلاف درباره اسقاط حقوق قانونی کارگر
- تعریف
- این دعوا زمانی مطرح میشود که کارفرما در متن قرارداد یا طی توافقنامهای جداگانه، کارگر را وادار به اسقاط حقوق قانونی و بنیادین خود (مانند حق بیمه، حداقل دستمزد، حق سنوات، مرخصی و غیره) کرده باشد. با توجه به آمره بودن قوانین کار، اینگونه اسقاط حقوق از نظر قانونی باطل و بلااثر است و کارگر میتواند ابطال آن را مطالبه کند.
- خواهان و خوانده
- کارگر به عنوان خواهان و کارفرما به عنوان خوانده.
- ماهیت
- مالی و غیرمالی (ابتدائاً ابطال شرط/توافق و سپس مطالبه وجه)؛ ترافعی.
- مرجع صالح
- هیأتهای تشخیص و حل اختلاف اداره کار.
- مستندات قانونی
- اصول قانون اساسی و مواد آمره قانون کار (مواد نامطمئن).
- مدارک لازم
- متن قرارداد کار یا توافقنامه حاوی شرط اسقاط حق، فیشهای حقوقی، شهادت شهود، مدارک مثبت رابطه کاری.
- مهلتها
- محدودیتی برای طرح دعوای ابطال شرط خلاف قانون کار وجود ندارد.
- هزینه
- مطابق تعرفه مراجع حل اختلاف کار.
محاسبه بر پایهٔ همین متن است؛ مبلغِ قطعی را دفترِ خدماتِ قضایی اعلام میکند.
- مراحل
- ثبتنام در سامانه جامع روابط کار، تنظیم دادخواست با موضوع ابطال توافق اسقاط حقوق و مطالبه حقوق قانونی، حضور در جلسه هیأت تشخیص، صدور رای و اجرای آن.
- نکات و اشتباهات رایج
- ۱. تصور اعتبار داشتن شرط اسقاط حقوق به دلیل امضای کارگر. ۲. عدم آگاهی کارگران از آمره بودن قوانین کار. ۳. خودداری از طرح دعوا به دلیل وجود شرط کتبی.
نمونهٔ خواسته
تقاضای صدور رای مبنی بر بطلان شرط اسقاط حق [ذکر نوع حق مثلاً دریافت اضافهکار] مندرج در قرارداد/توافقنامه مورخ [تاریخ] و مطالبه آن.
نمونهٔ شرحِ دادخواست
ریاست محترم اداره تعاون، کار و رفاه اجتماعی [نام شهر] / با سلام، خوانده [نام کارفرما] در قرارداد کار فیمابین شرطی را درج نموده که طی آن اینجانب حق مطالبه [نام حق قانونی] را اسقاط نمودهام. از آنجا که به حکم قانون کار، مقررات این قانون آمره بوده و اسقاط حقوق ناشی از آن پیش از سررسید فاقد اعتبار است، تقاضای بطلان این شرط و محکومیت خوانده به پرداخت مطالبات را دارم.
پرسشهای متداول
آیا کارگر میتواند حقوق قانونی خود را پیش از دریافت، اسقاط کند؟
خیر، قوانین کار آمره هستند و توافق خلاف آن باطل است.
آیا شرط اسقاط حق در قرارداد کار معتبر است؟
خیر، چنین شرطی از اساس باطل و بلااثر است.
مرجع تشخیص بطلان اینگونه شرطها کجاست؟
هیأتهای تشخیص و حل اختلاف کار.
آیا کارفرما پس از ابطال شرط جریمه میشود؟
مراجع کار به استناد قانون کار حکم به پرداخت مطالبات قانونی کارگر میدهند.
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارتها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.
🗺 نقشه: نزدیکترین دادگاهِ صالح برای این دعوا
صفحههای مرتبط
- به زبانِ ساده: توضیحِ ساده برای همه
- راهنمای کامل: راهنمای جامع رابطه کار و قرارداد کار؛ هر آنچه کارگر و کارفرما باید بدانند
- قرارداد: سند اقرارنامه رسمی اسقاط حق شکایت کارگری
- جرم: خودداری از اجرای مقررات قانون کار از سوی دارندگان پروانه های نانوایی درباره کارگران
- نمونهمتن: لایحه خواهان ، پاسخ به لایحه دفاعیه خوانده ، حق کسب و پیشه و اسقاط آن
- نمونهمتن: لایحه ، تجدیدنظرخواهی ، اسقاط حق کسب، پیشه و تجارت
- نمونهمتن: لایحه خواهان ، پاسخ به لایحه دفاعیه خوانده ، شرط اسقاط حق افراز
قوانین و مواد
- قانون کار
- ماده 161:هیاتهای حل اختلاف با توجه به حجم کار و ضرورت به تعداد لازم در محل واحدهای کار و امور اجتماعی و حتی الامکان خارج از وقت اداری تشکیل خواهد شد.
- ماده 29:در صورتیکه بنا به تشخیص هیأت حل اختلاف کارفرما، موجب تعلیق قرارداد از ناحیه کارگر شناخته شود کارگر استحقاق دریافت خسارت ناشی از تعلیق را خواهد داشت و کارفرما مکلف است کارگر تعلیقی از کار را به کار سابق وی بازگرداند .
- ماده 165:در صورتیکه هیات حل اختلاف، اخراج کارگر را غیر موجه تشخیص داد، حکم بازگشت کارگر اخراجی و پرداخت حق السعی او را از تاریخ اخراج صادر می کند و در غیر اینصورت (موجه بودن اخراج) کارگر، مشمول اخذ حق سنوات به میزان مندرج در ماده 27 این قانون خواهد بود.
- ماده 180:…برخلاف مفاد ماده 159 این قانون از اجرای بموقع آراء قطعی و لازم اجرای مراجع حل اختلاف این قانون خودداری نمایند، علاوه بر اجرای آراء مذکور، با توجه بشرایط و امکانات خاطی به جریمه نقدی از 20 تا 200 برابر حداقل مزد روزانه کارگر محکوم خواهند شد .
- ماده 18:چنانچه توقیف کارگر به سبب شکایت کارفرما باشد و این توقیف در مراجع حل اختلاف منتهی به حکم محکومیت نگردد، مدت آن جزء سابقه خدمت کارگر محسوب می شود و کارفرما مکلف است علاوه بر جبران ضرر و زیان وارده که مطابق حکم دادگاه به کارگر می پردازد، مزد و مزایای وی را نیز پ…
- ماده 27:…نقض نماید کارفرما حق دارد در صورت اعلام نظر مثبت شورای اسلامی کار علاوه بر مطالبات و حقوق معوقه به نسبت هر سال سابقه کار معادل یکماه آخرین حقوق کارگر را به عنوان «حق سنوات» به وی پرداخته و قرارداد کار را فسخ نماید. در واحدهائی که فاقد شورای اسلامی کار هستند نظ…
آرا، نظریات، مقررات و دکترینِ مرتبط
هنوز موردی ثبت نشده.
