Ailexa — هوش مصنوعی + قانون home
حوزهٔ جستجوی شما حدوداً در چه زمینه‌ای است:
در جست‌جوی چه هستید؟ بعد از انتخابِ آنچه می‌خواهید، در کادرِ جستجوی بالا موضوع را بنویسید و «بگرد» را بزنید.

دیکشنری حقوقی

6,908 اصطلاحِ حقوقی با تعریف و معادلِ انگلیسی، فرانسوی، آلمانی و عربی · دو فرهنگِ حقوقیِ فارسی‌ـ‌انگلیسی (15,166 و 6,939 مدخل) · 9,970 واژهٔ پرکاربردِ فارسی

همه حقوقیِ چهارزبانه فرهنگِ حقوقیِ فارسی‌ـ‌انگلیسی واژه‌های پرکاربرد

2,000 مدخل برای «ه‌»

مـاده اسم پرکاربرد

واحدِ تقسیم‌بندیِ متنِ قوانین که حاوی حکم یا قاعده‌ای حقوقی است.

English انگلیسی Article, Section
Français فرانسوی Article
Deutsch آلمانی Artikel, Paragraph
العربية عربی مادّة

مترادف: بند، اصل

مثال: ماده یک قانون مدنی در خصوص انتشار قوانین است.

مفصله صفت پرکاربرد

چیزی که با جزئیات کامل و به تفصیل بیان شده است.

English انگلیسی Detailed, elaborate
Français فرانسوی Détaillé, détaillé
Deutsch آلمانی ausführlich, detailliert
العربية عربی مفصل، تفصيلي

مترادف: مشروح، با جزئیات · متضاد: مجمل، مختصر

مثال: گزارش مفصله در پرونده موجود است.

مفهوم اسم پرکاربرد

معنا، درک یا تصوری که از یک واژه یا موضوع در ذهن شکل می‌گیرد.

English انگلیسی Concept, Meaning
Français فرانسوی Concept, Sens
Deutsch آلمانی Begriff, Sinn
العربية عربی مفهوم، معنی

مترادف: معنا، تعریف · متضاد: مصداق

مثال: مفهوم «خیانت در امانت» در قانون مجازات اسلامی تعریف شده است.

مقاله اسم پرکاربرد

نوشته‌ای علمی یا تحلیلی در باب موضوعات حقوقی که در نشریات منتشر می‌شود.

English انگلیسی Article, Paper
Français فرانسوی Article
Deutsch آلمانی Artikel, Aufsatz
العربية عربی مقالة

مترادف: نوشتار

مثال: این مقاله به بررسی تطبیقی قانون تجارت می‌پردازد.

مقدمه اسم پرکاربرد

بخش آغازین یک قانون یا نوشته که اهداف یا کلیات را بیان می‌کند.

English انگلیسی Introduction, Preamble
Français فرانسوی Introduction, Préambule
Deutsch آلمانی Einleitung, Präambel
العربية عربی مقدمة

مترادف: دیباچه، پیش‌گفتار · متضاد: مؤخره

مثال: مقدمه قانون اساسی بیانگر اهداف نظام است.

مقرره اسم پرکاربرد

حکم یا قاعده‌ای که در یک قانون، آیین‌نامه یا بخشنامه وضع شده است.

English انگلیسی Regulation, Provision
Français فرانسوی Disposition, Règlement
Deutsch آلمانی Vorschrift
العربية عربی مقررة، حکم

مترادف: حکم، قاعده، ضابطه

مثال: این مقرره قانونی لازم‌الاجرا است.

مقوله اسم پرکاربرد

دسته، طبقه یا نوعی از امور که دارای ویژگی‌های مشترک هستند.

English انگلیسی Category, Class
Français فرانسوی Catégorie
Deutsch آلمانی Kategorie, Gattung
العربية عربی مقولة، فئة

مترادف: دسته، طبقه

مثال: این جرم در مقولهٔ جرایمِ علیه امنیت قرار می‌گیرد.

ممهور صفت پرکاربرد

سندی که دارای مهرِ رسمی یا قانونی است و اصالتِ آن تأیید شده است.

English انگلیسی Sealed, Stamped
Français فرانسوی Scellé, Cacheté
Deutsch آلمانی Gesiegelt, Gestempelt
العربية عربی ممهور، مختوم

مترادف: مهرشده

مثال: سندِ ممهور به مهرِ دفترخانه، دارای اعتبارِ رسمی است.

ممیزه صفت پرکاربرد

ویژگی یا صفتی که باعث تمایز یک چیز از چیز دیگر می‌شود (مانند علامت تجاری).

English انگلیسی Distinctive
Français فرانسوی Distinctif
Deutsch آلمانی Unterscheidend
العربية عربی مميزة

مترادف: متمایزکننده

مثال: علامت تجاری باید دارای ویژگی ممیزه باشد تا ثبت شود.

مميزه صفت / اسم پرکاربرد

ویژگی یا شاخصی که چیزی را از چیزهای دیگر جدا و متمایز می‌کند.

English انگلیسی distinctive, distinguishing
Français فرانسوی distinctif
Deutsch آلمانی unterscheidend
العربية عربی مُميِّزة

مترادف: مشخصه، ممیز

مثال: علامت تجاری باید دارای عناصر ممیزه باشد.

منتها حرف ربط پرکاربرد

کلمه‌ای برای بیان استدراک یا محدودیت در حکم.

English انگلیسی however, but, provided that
Français فرانسوی cependant, mais
Deutsch آلمانی jedoch, aber
العربية عربی لکن، غیر أن

مترادف: اما، ولی

مثال: حکم دادگاه قطعی است، منتها در موارد خاص قابل اعاده دادرسی می‌باشد.

منتهی صفت پرکاربرد

پایان‌یافته یا ختم‌شده به یک نقطه یا زمان مشخص.

English انگلیسی Ending, Terminating
Français فرانسوی Se terminant
Deutsch آلمانی Endend
العربية عربی منتهي

مترادف: ختم‌شده، پایان‌یافته · متضاد: آغازشده

مثال: قرارداد به تاریخ منتهی به پایان سال شمسی اعتبار دارد.

منتهي صفت فاعلی پرکاربرد

پایان‌یافته یا ختم‌شده به نقطه یا نتیجه‌ای خاص.

English انگلیسی Ending, leading to, terminating
Français فرانسوی Aboutissant, fini
Deutsch آلمانی Führend zu, endend
العربية عربی مُنتَهی

مترادف: ختم‌شده، پایان‌یافته · متضاد: آغازشده

مثال: خیابان به بن‌بست منتهی می‌شود.

منحله صفت پرکاربرد

شرکتی یا سازمانی که فعالیت قانونی آن پایان یافته و در حال تصفیه است.

English انگلیسی Dissolved, Liquidated
Français فرانسوی Dissous
Deutsch آلمانی Aufgelöst
العربية عربی مُنحلّ

مترادف: تعطیل‌شده · متضاد: دایر، فعال

مثال: شرکت منحله باید دیون خود را از محل دارایی‌ها بپردازد (ماده ۱۹۹ لایحه اصلاحی قانون تجارت).

منزله اسم (در ترکیب «به منزله‌ی») پرکاربرد

در حکمِ، به جایِ، به ارزشِ.

English انگلیسی as, in the capacity of
Français فرانسوی comme, en tant que
العربية عربی بمثابة، كـ

مترادف: در حکم، به سانِ

مثال: سکوت در این مورد به منزله رضایت است (نامطمئن در تطبیق ماده قانونی).

منصفه اسم پرکاربرد

هیئتی از اشخاص بی‌طرف که در دادگاه کیفری برای تشخیص مجرمیت یا بی‌گناهی متهم تصمیم می‌گیرند.

English انگلیسی jury
Français فرانسوی jury
Deutsch آلمانی Jury
العربية عربی هيئة المحلفين

مترادف: هیئت منصفه

مثال: دادگاه مطبوعات با حضور اعضای هیئت منصفه تشکیل می‌شود.

مهارت اسم پرکاربرد

توانایی انجام کار با دقت و سرعت و به بهترین شکل به واسطه تمرین و دانش.

English انگلیسی skill, expertise
Français فرانسوی compétence, habilité
Deutsch آلمانی Geschicklichkeit, Kompetenz
العربية عربی مهارة، حذاقة

مترادف: استادی، چیره‌دستی، تخصص · متضاد: بی‌مهارتی، ناخبرگی

مثال: متهم با مهارت خاصی دست به سرقت زد.

مهدوی صفت نسبی پرکاربرد

منسوب به مهدی؛ در حقوق ایران، گاهی به موقوفات یا نهادهای مرتبط با مهدویت اشاره دارد.

English انگلیسی Mahdavi
Français فرانسوی Mahdavi
Deutsch آلمانی Mahdavi
العربية عربی مهدوی

مثال: بنیاد مهدوی در چارچوب قوانین مربوط به مؤسسات خیریه فعالیت می‌کند.

مهران اسم خاص پرکاربرد

نام خاص، نام کوچک مردانه یا نام شهر مرزی.

English انگلیسی Mehran
Français فرانسوی Mehran
Deutsch آلمانی Mehran
العربية عربی مهران

مثال: مهران به عنوان نماینده حقوقی شرکت معرفی شد.

مهلتی اسم پرکاربرد

مدتِ زمانی که برای انجامِ کاری یا اجرایِ حکمی تعیین می‌شود.

English انگلیسی Deadline, Grace period
Français فرانسوی Délai
Deutsch آلمانی Frist
العربية عربی مهلة، أجل

مترادف: مدت، فرجه

مثال: مهلتِ تجدیدنظرخواهی در احکامِ حقوقی بیست روز است (ماده ۳۳۶ قانون آیین دادرسی مدنی).

مهمات اسم پرکاربرد

ابزار و وسایل جنگی و مواد منفجره که برای سلاح استفاده می‌شود.

English انگلیسی Ammunition
Français فرانسوی Munitions
Deutsch آلمانی Munition
العربية عربی ذخیرة، مهمات

مترادف: فشنگ، ادوات جنگی

مثال: حمل غیرمجاز مهمات جرم محسوب می‌شود (ماده ۴۵ قانون مجازات قاچاق اسلحه و مهمات).

مهمان اسم پرکاربرد

کسی که به خانه یا محل کار دیگری دعوت شده یا وارد شده است.

English انگلیسی Guest
Français فرانسوی Invité
Deutsch آلمانی Gast
العربية عربی ضيف

مترادف: مدعو · متضاد: میزبان

مثال: مسئولیت ایمنی مهمان در محل اقامت بر عهده میزبان است.

مهمتر صفت (تفضیلی: مهم‌تر) پرکاربرد

دارای اهمیت بیشتر، باارزش‌تر یا بااولوی‌تر.

English انگلیسی more important فرansوی: plus important
Deutsch آلمانی wichtiger
العربية عربی أهمّ

مترادف: بااولویت‌تر، خطیرتر · متضاد: کم‌اهمیت‌تر

مثال: حفظ نظم عمومی از امور مهم‌تر است.

مواجه صفت/اسم پرکاربرد

روبرو شدن با یک وضعیت، شخص یا ادله در جریان دادرسی.

English انگلیسی facing, confronted
Français فرانسوی confronté
Deutsch آلمانی konfrontiert
العربية عربی مُواجَهَة

مترادف: روبرو، مواجهه

مثال: متهم با شاکی مواجه شد.

موجّه صفت پرکاربرد

دارای دلیلِ منطقی، قانونی یا قابلِ قبول.

English انگلیسی Justified, Valid, Reasonable
Français فرانسوی Justifié, Valable
Deutsch آلمانی Gerechtfertigt, Begründet
العربية عربی مبرر، وجیه

مترادف: منطقی، قابل‌قبول · متضاد: ناموجه، غیرمنطقی

مثال: غیبتِ کارمند در صورتِ ارائهٔ عذرِ «موجه»، قابلِ چشم‌پوشی است.

موجهه صفت پرکاربرد

دارای دلیل و منطق قابل قبول؛ در حقوق، به عملی گفته می‌شود که مبنای قانونی دارد.

English انگلیسی Justified, Reasonable
Français فرانسوی Justifié
Deutsch آلمانی gerechtfertigt
العربية عربی مبرر، وجیه

مترادف: منطقی، قابل قبول · متضاد: ناموجه

مثال: غیبت کارمند در صورت ارائه عذر موجه، قابل پذیرش است.

موجهی صفت پرکاربرد

امری که دارای دلیل قانونی یا منطقی قابل قبول باشد.

English انگلیسی Justified, reasonable, valid
Français فرانسوی Justifié, fondé
Deutsch آلمانی Gerechtfertigt, begründet
العربية عربی مُبَرَّر، مُسَوَّغ

مترادف: معقول، پذیرفتنی · متضاد: غیرموجه، نامعقول

مثال: غیبت کارگر در صورت ارائه عذر موجه، تخلف محسوب نمی‌شود.

مورخه اسم پرکاربرد

واژه‌ای اداری برای اشاره به تاریخِ وقوع یک سند یا رویداد.

English انگلیسی Dated
Français فرانسوی Daté
Deutsch آلمانی Datiert
العربية عربی مؤرخ

مترادف: تاریخ

مثال: قرارداد مورخه ۱۴۰۲/۰۱/۰۱ دارای اعتبار قانونی است.

مولفه اسم پرکاربرد

جزء یا عنصری که تشکیل‌دهنده یک کل است و در تحلیل‌های حقوقی برای بررسی ارکان جرم یا قرارداد به کار می‌رود.

English انگلیسی Component, Element
Français فرانسوی Composante, Élément
Deutsch آلمانی Komponente, Bestandteil
العربية عربی مکوّن، عنصر

مترادف: جزء، عنصر

مثال: یکی از مؤلفه‌های جرم، عنصر معنوی است.

موهوم صفت پرکاربرد

حقی یا ادعایی که وجود خارجی ندارد و صرفاً در ذهن است (مانند طلب موهوم).

English انگلیسی Imaginary, Illusory
Français فرانسوی Imaginaire
Deutsch آلمانی Eingebildet, Scheinbar
العربية عربی موهوم

مترادف: خیالی · متضاد: محقق، واقعی

مثال: ادعای طلب موهوم در دادگاه قابل استماع نیست.

موکله اسم پرکاربرد

کسی که انجام کاری را به دیگری (وکیل) واگذار کرده است (فرم مؤنث: موکله).

English انگلیسی client, principal
Français فرانسوی mandant
Deutsch آلمانی Mandant, Vollmachtgeber
العربية عربی موکل

متضاد: وکیل

مثال: موکله حق فسخ وکالت را دارد.

میانه صفت / اسم پرکاربرد

حد وسط میان دو چیز، حد فاصل افراط و تفریط.

English انگلیسی middle, moderate, intermediate
Français فرانسوی milieu, moyen, modéré
Deutsch آلمانی Mitte, mäßig, Zwischen-
العربية عربی وسط، متوسط

مترادف: حد وسط، میانه‌رو — افراطی · متضاد: افراطی، تفریطی

ميانه اسم / صفت پرکاربرد

حد فاصل میان دو نقطه یا دو چیز، وسط.

English انگلیسی middle, center
Français فرانسوی milieu
Deutsch آلمانی Mitte
العربية عربی وسط، متوسط

مترادف: وسط، میان · متضاد: طرف، انتها

مثال: او در میانه جلسه اتاق را ترک کرد.

میدهد فعل (شناسه صرفی: می‌دهد) پرکاربرد

اعطا کردن، واگذار کردن یا تسلیم نمودن چیزی به دیگری.

English انگلیسی gives
Français فرانسوی donne
Deutsch آلمانی gibt
العربية عربی يعطي

مترادف: اعطا می‌کند — متضاد: می‌گیرد — مثال: دادگاه حکم به رد مال می‌دهد.

ميدهد فعل (شناسه: می‌دهد) پرکاربرد

اعطا کردن، واگذار کردن یا ابراز کردن چیزی به دیگری.

English انگلیسی gives
Français فرانسوی donne
Deutsch آلمانی gibt
العربية عربی یعطي

مترادف: اعطا کردن، واگذار کردن — گرفتن · متضاد: ستدن، گرفتن

مثال: قاضی اذن تعقیب می‌دهد.

نبرده فعل پرکاربرد

انتقال دادن چیزی از جایی به جای دیگر یا بهره‌مند شدن.

English انگلیسی to take, to win
Français فرانسوی emporter, gagner
Deutsch آلمانی bringen, gewinnen
العربية عربی أخذَ، ربحَ

مترادف: انتقال دادن، کسب کردن · متضاد: آوردن، باختن

مثال: او از این معامله سود خوبی نبرد.

نبوده فعل (ماضی نقلی منفی) پرکاربرد

عدمِ تحققِ یک وضعیت یا وجودِ یک شخص یا شیء در زمانِ گذشته تا حال.

English انگلیسی Has not been
Français فرانسوی N'a pas été
Deutsch آلمانی Ist nicht gewesen
العربية عربی لم یکن

مترادف: موجود نبوده · متضاد: بوده است

مثال: متهم در زمان وقوع جرم در محل نبوده است.

نتیجه اسم پرکاربرد

حاصل، ثمره یا برآیندِ یک اقدام، فرایند یا رسیدگی قضایی.

English انگلیسی result, outcome
Français فرانسوی résultat,issue
Deutsch آلمانی Ergebnis, Folge
العربية عربی نتيجة، حاصل

مترادف: حاصل، برآیند — مقدمه · متضاد: مقدمه، سبب

مثال: نتیجه بررسی پرونده به اطلاع اصحاب دعوا رسید.

نتيجه اسم پرکاربرد

حاصل یا پیامدِ یک عمل حقوقی یا دادرسی.

English انگلیسی result, outcome, consequence
Français فرانسوی résultat, conséquence
Deutsch آلمانی Ergebnis, Folge
العربية عربی نَتیجَة

مترادف: حاصل، پیامد · متضاد: مقدمه

مثال: نتیجه دادرسی به طرفین ابلاغ شد.

نداده فعل پرکاربرد

اعطا کردن یا تسلیم کردنِ چیزی به دیگری.

English انگلیسی To give, To grant
Français فرانسوی Donner, Accorder
Deutsch آلمانی Geben, Gewähren
العربية عربی إعطاء، مَنح

مترادف: اعطا کردن، واگذار کردن · متضاد: گرفتن، ستاندن

مثال: متهم پاسخِ قانع‌کننده‌ای نداده است.

ندهند فعل (سوم‌شخصِ جمعِ مضارعِ التزامی/اخبار منفی) پرکاربرد

خودداری از اعطا، تسلیم یا پرداختِ چیزی به دیگری.

English انگلیسی Do not give, Refuse to grant
Français فرانسوی Ne donnent pas
Deutsch آلمانی Geben nicht
العربية عربی لا یُعطون

مترادف: اعطا نکردن، تسلیم نکردن · متضاد: دادن، اعطا کردن

مثال: اگر شهود در دادگاه شهادتِ خود را «ندهند»، قاضی می‌تواند از طرقِ دیگر ادله را بررسی کند.

ندیده صفت / اسم پرکاربرد

مالی یا حقی که بدون معاینه و رؤیت مورد معامله قرار گیرد (بیع غرر یا مبهم).

English انگلیسی unseen
Français فرانسوی non vu
Deutsch آلمانی ungesehen
العربية عربی دون رؤية

مترادف: غایب · متضاد: دیده، مشاهده‌شده

مثال: معامله به صورت ندیده با توجه به خیار رؤیت دارای احکام خاصی است.

نرفته فعل (صفت مفعولی) پرکاربرد

حالتی که شخص یا چیزی از محلی خارج شده باشد.

English انگلیسی gone, departed
Français فرانسوی parti
Deutsch آلمانی gegangen
العربية عربی ذاهب، ذهب

مترادف: خارج شده · متضاد: آمده

مثال: متهم از کشور خارج شده و نرفته است (نامطمئن).

نشانه اسم پرکاربرد

علامت یا اثری که دلالت بر وجود یا وقوع امری دارد.

English انگلیسی Sign, Mark, Indication
Français فرانسوی Signe, Indice
Deutsch آلمانی Zeichen, Anzeichen
العربية عربی علامة، إشارة

مترادف: علامت، اثر، اماره

مثال: امارات قضایی نشانه و قرینه‌ای برای اثبات دعوا هستند.

نشسته صفت فاعلی/اسم فاعل پرکاربرد

کسی یا چیزی که در حالتِ نشسته قرار دارد.

English انگلیسی Sitting, Seated
Français فرانسوی Assis
Deutsch آلمانی Sitzend
العربية عربی جالس

مترادف: مقیم، مستقر · متضاد: ایستاده

مثال: متهم در جلسه دادگاه به صورت نشسته اظهارات خود را بیان کرد.

نظربه حرفِ اضافه (عبارت) پرکاربرد

با توجه به، به استنادِ؛ در متونِ حقوقی برای ارجاع به موادِ قانونی یا دلایلِ صدورِ رأی به کار می‌رود.

English انگلیسی Considering / Given that
Français فرانسوی Vu / Considérant
Deutsch آلمانی Angesichts
العربية عربی نَظَراً لِـ

مترادف: با توجه به، مستند به · متضاد: ــ

مثال: نظر به ماده ۱۲ قانونِ آیین دادرسی مدنی، دادگاهِ محلِ وقوعِ مالِ غیرمنقول صالح است.

نظرها اسم (جمع) پرکاربرد

دیدگاه‌ها، آراء و عقاید اشخاص درباره یک موضوع.

English انگلیسی opinions, views
Français فرانسوی avis, opinions
Deutsch آلمانی Meinungen
العربية عربی آراء، وجهات نظر

مترادف: دیدگاه‌ها، آراء

مثال: نظرها و پیشنهادات کارشناسان جمع‌آوری شد.

نظميه اسم پرکاربرد

نام قدیمی تشکیلات پلیس و شهربانی در ایران.

English انگلیسی Police (historical)
Français فرانسوی Police (historique)
Deutsch آلمانی Polizei (historisch)
العربية عربی الشرطة (تاریخی)

مترادف: شهربانی، پلیس

مثال: در اسناد قدیمی، از واژه نظمیه برای اشاره به پلیس استفاده می‌شد.

نظمیه اسم (تاریخی) پرکاربرد

نام یدیم شهربانی و سازمان پلیس در ایران.

English انگلیسی police (historical)
Français فرانسوی police (historique)
Deutsch آلمانی Polizei (historisch)
العربية عربی الشرطة القديمة

مترادف: شهربانی، پلیس

مثال: اسناد مربوط به نظمیه در آرشیو ملی موجود است.

نقلیه صفت/اسم پرکاربرد

وسیله‌ای که برای جابه‌جایی اشخاص یا اشیاء به کار می‌رود.

English انگلیسی vehicle, transport
Français فرانسوی véhicule
Deutsch آلمانی Fahrzeug
العربية عربی مَرکَبَة، نَقلیَّة

مترادف: وسیله نقلیه، مرکب

مثال: توقیف وسیله نقلیه در جرایم رانندگی طبق قانون رسیدگی به تخلفات رانندگی مجاز است.

تعریف‌ها و معادل‌های بخشِ «حقوقیِ چهارزبانه» و «پرکاربرد» با کمکِ هوش مصنوعی گردآوری شده و هنوز به‌طورِ کامل به‌وسیلهٔ کارشناس مرور نشده است.

Designed & Developed by Hamed Rostami, Eng. & Attorney — © All Rights Reserved حامد رستمی، مهندس و وکیل دادگستری حقوق، با نگاهِ هوش مصنوعی و الگوریتم اینستاگرام تلگرام لینکدین